Sayıştay 7. Dairesi 47244 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2016

• Daire: 7

• Dosya No: 47244

• Tutanak No: 50902

• Tutanak Tarihi: 12.01.2022

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Spor Kulübüne Nakdi Yardım

210 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesi ile; … Büyükşehir Belediyesi tarafından profesyonel statüde faaliyet gösteren … Spor Kulübüne yapılan nakdi yardımın, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 7/m maddesi (veya 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14/b maddesi) çerçevesinde söz konusu spor kulübü bünyesindeki amatör branşlar/takımlar için yapıldığı anlaşıldığından, sorgu konusu edilen … TL kamu zararı iddiası ile ilgili olarak ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.

{Yargılama Dairesince öncesinde 75 sayılı (Asıl) İlamın 7’nci maddesi ile; … Spor Kulübünün profesyonel olarak Spor Toto 2. lig kırmızı grupta mücadele eden profesyonel bir spor kulübü olduğu, amatör niteliğinde olmayan söz konusu kulübe 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 7/m maddesine (veya 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14/b maddesine) dayanılarak nakdi yardım yapılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle bütçeden ödenen … TL tutarındaki kamu zararının tazminine karar verilmiş, söz konusu hüküm 10.04.2019 tarih ve 46095 Tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile de tasdik edilmiştir. Daha sonra sorumluların yargılamanın iadesine başvurması sonucu Dairesince yargılamanın iadesine karar verilerek yapılan yargılamada; sorumlularca gönderilen bilgi-belgelerden Belediye tarafından yapılan nakdi yardımın, … Spor Kulübü bünyesindeki amatör branşlar/takımlar için harcandığı anlaşıldığından, konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına ve … TL’lik tazmin hükmünün sorumluların uhdesinden kaldırılmasına ilişkin işbu 210 sayılı Ek İlam hükmü verilmiştir.}

Konunun Esası Yönünden İnceleme:

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinde:

“…(m) Büyükşehirin bütünlüğüne hizmet eden sosyal donatılar, bölge parkları, hayvanat bahçeleri, hayvan barınakları, kütüphane, müze, spor, dinlence, eğlence ve benzeri yerleri yapmak, yaptırmak, işletmek veya işlettirmek; gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül vermek…” denilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; …b) Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını yapabilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir. Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez…” denilmektedir.

Yukarıya alınan mevzuat hükümleri gereği; belediyelerin amatör spor kulüplerine nakdi yardımda bulunması mümkün iken profesyonel statüde faaliyet gösteren spor kulüplerine ise yardım yapması ise mümkün değildir. … Kulübünün, nakdi yardımın yapıldığı 2016 yılı itibarıyla profesyonel olarak Spor Toto 2. Lig Kırmızı grupta mücadele ettiği görülmektedir.

… Kulübü, gençlere sportif sağlıklı bir yaşam sunmak amacıyla futbol, voleybol, güreş, atletizm, trap, tenis ve diğer spor alanlarında faaliyet gösteren bir dernek statüsünde kurulmuş ve Derneğin bünyesinde yer alan … futbol takımı 2016 sezonunda profesyonel ligde mücadele etmiştir. Dolayısıyla Belediye tarafından 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 7/m maddesine (veya 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14/b maddesi) dayanılarak anılan profesyonel spor kulübüne yardım yapılması mümkün değildir.

Dosyada bulunan ve daha önce sorumlularca sunulan savunmalarda; … Kulübünün sadece profesyonel futbol kulübünden ibaret olmadığı, bünyesinde çok sayıda amatör branşların bulunduğu ve yine çok sayıda amatör sporcunun faaliyet gösterdiği belirtilerek, yapılan yardımın amatör branşlar için harcandığı ifade edilerek, harcama evrakı savunma ekinde ibraz edilmiştir.

Ancak görüleceği üzere, Kanun “amatör branşlara” nakdi yardım yapılabileceğinden bahsetmemiş “amatör spor kulüpleri” ifadesini kullanarak ayni veya nakdi yardımın sadece amatör liglerde mücadele eden amatör sporculardan oluşan yerel düzeydeki kulüplere yapılabileceği konusunda sınırlarını net olarak çizmiştir. Bu sebeple, … Kulübünün bünyesinde amatör branşlar/takımlar bulunsa da anılan kulüp, esas itibariyle profesyonel sporcuları olan ve futbol takımı profesyonel ligde mücadele eden bir spor kulübü niteliğini haiz olduğundan, Belediyece söz konusu kulübe nakdi/ayni yardım yapılması mümkün değildir. Ayrıca ilgili spor kulübünün bütçesi tek olduğundan, profesyonel futbol takımı şirketleşip bütçesini ayırmadığı sürece kulüp bütçesinden faydalanmaya devam edecektir. Bu nedenle sorumluların nakdi yardımın amatör branşlarda kullanıldığı ifadelerinin bir anlamı bulunmamaktadır. Kaldı ki sorumlularca ibraz edilen harcama evrakı incelendiğinde; belgeler arasında … Spor Kulübü adına Türkiye Futbol Federasyona ödenen lisans ücretlerine ilişkin ödeme belgelerinin bulunduğu, yine Türkiye Futbol Antrenörleri aidatı olarak … (teknik direktör) ile yardımcıları adına ödeme yapıldığı görüldüğünden, derneğin bütçesinden profesyonel futbol takımına ait giderlerin de karşılandığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla; … Büyükşehir Belediyesi tarafından 2016 yılında profesyonel ligde mücadele eden … Kulübüne yapılan nakdi yardımın 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu’nun 7/m maddesi (veya 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14/b maddesi) hükmü ile bağdaşmadığı ve kamu zararına sebebiyet verdiği anlaşıldığından, Başsavcılığın temyiz talebi kabul edilerek, konu hakkında 210 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle verilen … TL tutarındaki ilişilecek bir husus bulunmadığına (sorumluların beraatine) ilişkin hükmün BOZULMASINA ve yukarıdaki açıklamalar dikkate alınarak yeni hüküm tesisini teminen dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE,

(Temyiz Kurulu Başkanı-…. Daire Başkanı … ile …. Daire Başkanı …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …’ın aşağıda yazılı azınlık görüşleri karşısında) oy çokluğuyla,

Karar verildiği 12.01.2022 tarih ve 50902 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı Oy Gerekçesi/Azınlık Görüşü

Temyiz Kurulu Başkanı-…. Daire Başkanı … ile …. Daire Başkanı …, Üye …, Üye …, Üye …, Üye … ve Üye …:

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinde:

“…(m) Büyükşehirin bütünlüğüne hizmet eden sosyal donatılar, bölge parkları, hayvanat bahçeleri, hayvan barınakları, kütüphane, müze, spor, dinlence, eğlence ve benzeri yerleri yapmak, yaptırmak, işletmek veya işlettirmek; gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül vermek…” denilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanununun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; …b) Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını yapabilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir. Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez…”

Aynı Kanunun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde ise;

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.

b) Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir.

c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir…” hükümleri bulunmaktadır.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediyelerin amatör spor kulüplerine ayni ve nakdi yardım yapıp gerekli desteği sağlayabilecekleri anlaşılmaktadır. Temyize esas İlamda … Büyükşehir Belediyesi tarafından … Spor Kulübüne yapılan nakdi yardımın, 5216 sayılı Kanunun 7/m maddesi (veya 5393 sayılı Kanunun 14/b maddesi) çerçevesinde, söz konusu spor kulübü bünyesindeki amatör branşlar/takımlar için yapıldığı gerekçesi ile konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.

Başsavcılığın temyiz başvurusunda yer alan temel gerekçede ise; Belediyenin nakdi yardım yaptığı … Spor Kulübünün 2016 yılı itibarıyla profesyonel olarak Spor Toto 2. Lig Kırmızı grupta mücadele ettiği, 5216 sayılı Kanunun 7/m maddesinin profesyonel spor kulüplerine yardım yapılmasını -amatör spor dallarında kullanılmak için de olsa- yasakladığı, kulüp içinde ayrıca amatör branşlar/takımlar bulunmasından bahisle hükmün genişletilebilmesinin mümkün olmadığı değerlendirilmesine yer verilerek, İlam hükmünün bozulması talep edilmiştir.

5216 sayılı Kanunun 7’nci maddesinin “m” bendinde (ve aynı şekilde 5393 sayılı Belediye Kanununun 14’üncü maddesinin “b” bendinde), “amatör spor kulübü” kavramı zikredilmekle birlikte bu kavramın tanımı veya açıklaması, 5216 veya 5393 sayılı Kanunlarda yapılmamıştır. Bir başka deyişle spor kulüplerinin hangi durumlarda veya şartlarda amatör oldukları veya olmadıkları belirlenmiş değildir. Bu nedenle bahsi geçen ifadenin hangi manada anlaşılması gerektiğinin incelenmesi gerekmektedir.

Elbette ihtilaflı bir konunun hukuki boyutları araştırılırken, öncelikle bu konuyla ilgili temel düzenlemeleri içeren özel yasal düzenlemelere bakmak gerekecektir. Bu nedenle “amatör spor kulübü” kavramının anlaşılması için spor alanında temel düzenlemeleri içeren 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu, 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanun ve 5253 sayılı Dernekler Kanununun ilgili maddelerinin incelenmesine ihtiyaç bulunmaktadır.

Bu çerçevede; ülkemizde spor kulüpleri, 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun 20’nci maddesi ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümleri uyarınca “dernek” statüsünde kurulan ve kar amacı gütmeyen tüzel kişiliklerdir. 5253 sayılı Dernekler Kanununun 2’nci maddesinde dernek; "Kazanç paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, en az yedi gerçek veya tüzel kişinin, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kişi toplulukları” şeklinde tanımlanmıştır.

Tanımdan da anlaşılacağı üzere dernek tüzel kişiliği, kar/kazanç amacı gütmeyen kuruluşlardır. Derneklerin gelirleri esas olarak bağış ve yardımlardan oluşmaktadır. Ancak dernekler bağış ve yardımlar dışında; 5253 sayılı Kanunun 12’nci ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1’inci maddesi uyarınca "sandık” veya "iktisadi işletme” de kurabilmektedir. Görüleceği üzere dernekler, varsa kendilerine bağlı olarak kurmuş oldukları "sandık” veya "iktisadi işletmeler” e ait gelirler dışında, bağış veya yardımlarla faaliyetlerini sürdürmek zorundadır. İfade etmek gerekir ki bu tespitler "spor kulübü” dernekleri için de geçerlidir.

Yürürlükteki hiçbir kanun metninde (belediyelerle ilgili 5216 ve 5393 sayılı kanunlar hariç) “amatör spor kulübü”, “profesyonel spor kulübü” veya bu iki kavramı ima eden başka bir kavram geçmemektedir. Bu nedenle “amatör spor kulübü” kavramının karşılığının belirlenmesi için, direkt olarak bu kavramlar üzerinden bir inceleme yapmak yerine öncelikle “spor kulübü” veya “kulüp” kavramının incelenmesi gerekmektedir.

1. “Spor kulübü” kavramı sadece 6222 sayılı Sporda Şiddet ve Düzensizliğin Önlenmesine Dair Kanunun 3’üncü maddesinde ve şu şekilde tanımlanmıştır; "h) Spor kulübü: Belirli kurallara göre kurulan, amatör veya profesyonel spor dallarında faaliyette bulunan kuruluşu," ifade etmektedir. Dolayısıyla bir spor kulübünün bünyesinde hem amatör, hem de profesyonel spor dalları bulunabilecektir.

2. 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu’nun;

“Profesyonel spor” başlıklı 24’üncü maddesinde; "Profesyonel dallar, Spor Genel Müdürünün, Merkez Danışma Kurulunun da görüşünü almak suretiyle yapacağı teklif üzerine, Gençlik ve Spor Bakanı tarafından tespit olunur. Profesyonel spor dallarının teşkili, ilgili federasyonları ile bağlantıları, idaresi tüzükle düzenlenir. Spor kulüpleri, profesyonel takımlarını, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kuracakları veya kurulmuş olan şirketlere devredebilirler veya profesyonel futbol takımlarını kiraya verebilirler." hükmü,

"Kulüplere yardım" başlıklı 25 inci maddesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre tescil olan kulüplerin amatör faaliyetleri için Gençlik ve Spor Bakanlığı ayni ve nakdi yardımda bulunabilir." hükmü,

"Sporcu ücretlerinden tevkif yoluyla alınan gelir vergisinin iadesi” başlıklı Ek 12’nci maddesinde;

“(…) Özel hesaba aktarılan tutarlar aşağıdaki harcamalar dışında kullanılamaz.

a)Amatör spor dallarında sportif faaliyet gösteren sporculara, bunların çalıştırıcılarına ve diğer spor elemanlarına yapılan ücret ve ücret sayılan ödemeler (...),

b)Bu fıkranın (a) bendi kapsamındaki sporcu, çalıştırıcılar ve diğer spor elemanlarının, sportif faaliyetlerine ilişkin iaşe, ibate, seyahat, sağlık, eğitim-öğretim harcamaları ile amatör spor dallarına ilişkin hazırlık kampları, müsabaka, malzeme ve ekipman, federasyon vize, lisans, tescil ve katılım harcamaları.” hükmü bulunmaktadır.

3. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun “Diğer indirimler” başlıklı 10’uncu maddesinde; “(1)Kurumlar vergisi matrahının tespitinde; kurumlar vergisi beyannamesi üzerinde ayrıca gösterilmek şartıyla, kurum kazancından sırasıyla aşağıdaki indirimler yapılır:

a)(…)

b)21/5/1986 tarihli ve 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 17/6/1992 tarihli ve 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının sözü edilen kanunlar uyarınca tespit edilen amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için % 50 ’si." hükmü bulunmaktadır.

4)193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 89’uncu maddesinde;

“Gelir vergisi matrahının tespitinde, gelir vergisi beyannamesinde bildirilecek gelirlerden aşağıdaki indirimler yapılabilir:

(...)

8. 3289 sayılı Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile 17. 6. 1992 tarihli ve 3813 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında yapılan sponsorluk harcamalarının; amatör spor dalları için tamamı, profesyonel spor dalları için % 50 ’si. ” hükmü yer almaktadır.

Görüldüğü üzere, mevzuat düzenlemelerinin hiçbirisinde “amatör spor kulübü” veya “profesyonel spor kulübü” kavramları geçmemekte aksine mevzuatta sürekli olarak, “amatör spor dalları/faaliyetleri/takımları” veya “profesyonel spor dalları/faaliyetleri/takımları” şeklinde düzenlemeler yer almaktadır. Yani “amatör spor” tanımlaması “takımlar” için kullanılmış, “kulüpler” için kullanılmamıştır. Dolayısıyla, “amatör/profesyonel” ayrımının, kulüpler için değil, “takımlar” için kullanılması gerektiği anlaşılmaktadır. Bir başka deyişle, bir kulübün profesyonel/amatör olmasından değil, bu kulüp bünyesindeki spor takımının profesyonel veya amatör olmasından bahsedilmesi gerekmektedir.

Öte yandan, bir spor kulübünün (derneğinin) bünyesinde birden fazla spor takımı bulunabilecek ve bu kapsamda söz konusu spor takımlarından bir kısmı profesyonel olabileceği gibi amatör statüsünde olanlar da olabilecektir.

Ayrıca, spor kulüplerinin bünyesindeki spor branşlarının yetkili merciler tarafından tescil edilmesi yasal zorunluluktur. Yürürlükteki mevzuata göre; futbol branşının (önce amatör, daha sonra profesyonel) tescili, Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) tarafından, Bakanlık tarafından izin verilmiş bağımsız spor branşlarının tescili, yetkili bağımsız spor federasyonları tarafından, futbol ve bağımsız spor dalları dışındaki diğer tüm branşların tescili ise Spor Genel Müdürlüğünce yapılmaktadır.

3289 sayılı Kanunun 24’üncü maddesi uyarınca, günümüzde ülkemizde; futbol, golf, tenis, kick-boks ve boks branşları, “profesyonel” spor branşları olarak belirlenmiş bulunmakta, bunlar dışındaki diğer bütün branşlar ise “amatör” statüsündedir. Buna karşılık Ek İlam konusu olan futbol branşı ise ülkemizde hem “profesyonel” statü, hem de “amatör” statüde yürütülmektedir.

3289 sayılı Kanunun 18’inci ve “Türkiye Futbol Federasyonu Statüsü” nün 35 ve 76’ncı maddeleri gereğince futbol branşının (amatör veya profesyonel) tescili konusunda yetkili makam, Türkiye Futbol Federasyonudur.

Bir kulüp bünyesindeki futbol branşı ilk önce, “Futbol Kulüpleri Tescil Talimatı”nın 10/1 inci maddesi ve 4 Numaralı Eki uyarınca Amatör İşler Kurulunca öncelikle “amatör” olarak TFF’ye tescil edilecektir. Bu takım önce “amatör” liglerde futbol mücadelesini verecek, başarılı olması halinde ise kendiliğinden “profesyonel” liglere çıkmış olacaktır. Bir başka deyişle, faaliyetine yeni başlayan bir futbol takımı doğrudan “amatör” sayılmakta, ancak bu takım ileriki yıllarda “profesyonel” liglerde mücadele etmeye hak kazandığı zaman “profesyonel takım” statüsüne dönüşmektedir.

Burada dikkati çeken husus, spor kulüplerinin amatör nitelikte olabilecekleri, ancak profesyonel branşlarla uğraşabilecekleri, profesyonel sporcuları bünyelerinde barındırabilecekleri ve bu profesyonel branşlarını şirketleştirebilecekleri hususudur. Örneğin Türkiye Süper Futbol Liginde yarışan kulüplerin çoğunluğu “amatör spor kulübü” statüsündedir. Yani yüzme, boks, atletizm gibi amatör branşları vardır. Ancak, bu kulüplerin profesyonel futbol takımları söz konusu ligde müsabakalara katılmaktadır. Bu amatör kulüplerden bazıları profesyonel branşlarla uğraşan takımlarını (yani futbol şube veya takımlarını) şirketlere devretmiş yahut şirketleştirmişlerdir.” (Türkiye'de Spor Kulüplerinin Yapısal Nitelikleri ve Temel Problemleri (Syf: 41), Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi (Gazi BESBD), XII (2007); Ahmet Faik ÎMAMOĞLU, Ercan KARAOĞLU, Esin Esra ERTURAN)

Özetle; bünyesinde birden fazla spor takımı bulunan kulüpler/dernekler, taahhüt ettikleri spor dallarında faaliyet gösterebilmekte olup, bünyesinde diğer amatör takımlar yanında “futbol” takımını da barındırması ve bu takımın, ileride profesyonel liglere yükselmesi halinde, sadece futbol takımı “profesyonel takım” niteliğini kazanmaktadır. Buna karşılık bir spor kulübünün bünyesinde hem amatör spor faaliyetleri, hem de profesyonel liglerde mücadele eden bir futbol takımının bulunması, bu spor kulübünü/derneğini bünyesindeki bütün takımları/branşları itibariyle “profesyonel” hale getirmemektedir. Örneğin bünyesinde 25 amatör branş olan bir spor kulübünde, bunlardan sadece futbol branşının profesyonel lige yükselmesi halinde, geriye kalan 24 branşın da profesyonel statüye dönüştüğünü iddia etmek doğru değildir. Kaldı ki Ek İlamda adı geçen spor kulübünün profesyonel kulüp olduğunu ortaya koyan bir belirleme de bulunmamaktadır, ileri sürülen tek dayanak, kulüp bünyesindeki bir branşın profesyonel ligde mücadele ediyor olmasıdır. Ancak yukarıda da izah edildiği üzere, bir kulübün sadece bu gerekçeyle profesyonel kulüp sayılacağına ilişkin hiçbir mevzuat düzenlemesi bulunmamaktadır.

Dolayısıyla bir kulübün/derneğin tüzel kişiliğinin profesyonel veya amatör olmasından bahsedilemez; sadece bu kulüp bünyesindeki bazı spor dallarının/branşlarının profesyonel veya amatör olmasından bahsedilebilecektir. Bu nedenle 5216 sayılı Kanunda ve 5395 sayılı Kanunda lafzen zikredilen "amatör spor kulübü” ifadesinin hukuki bir karşılığı bulunmamakta, bu ifadeyi “amatör spor dalları/branşları/faaliyetleri” şeklinde yorumlamak gerekmektedir.

Kısacası bünyesinde amatör branşlar bulunduran bir kulübün, profesyonel futbol liglerinde oynayan bir takıma sahip olması, o kulübü amatör olmaktan çıkarmamakta, sadece profesyonel futbol takımı da olan amatör kulüp statüsüne sokmaktadır. Nitekim … Spor Kulübünün U14,U15,U16,U17,U19 Gelişim Liglerinde faaliyet gösteren amatör takım ve branşları barındırdığı, Türkiye Futbol Federasyonunun web sayfasında yayımlandığı üzere amatör statüsünün tescillendiği de görülmektedir.

Ancak burada önemli olan, Belediye tarafından yapılan yardımın kulübün amatör faaliyetleri için kullanıldığını gösteren harcama belgelerinin temini ve kontrol edilmesidir. Bu amaçla rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinden; … Spor Kulübü Derneğine yapılan yardımın, amatör branşta mücadele eden altyapı takımlarının, ulaşım ve konaklamaları, yemek masrafları, tedavi-sağlık malzemesi giderleri, spor malzemesi alımları, tesis bakım-onarım giderleri, personel-antrenör ödemeleri için sarf edildiği de görülmektedir.

Tüm bu açıklamalar ve incelemeler çerçevesinde, Belediyelerin amatör spor kulüplerine gerekli desteği sağlamak görev alanına girdiği, … Spor Kulübünün bünyesinde amatör takımlar/branşlar bulundurduğu ve … Büyükşehir Belediyesi tarafından verilen nakdi yardımın da söz konusu Kulüpçe amatör branşta mücadele eden altyapı takımlarının çeşitli giderleri için kullanıldığı anlaşıldığından, yapılan yardımda mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla; … Spor Kulübü Derneğine Belediye tarafından nakdi yardım yapılması ile kamu zararına sebebiyet verildiği değerlendirmesi hukuken isabetli görülmediğinden; Başsavcılığın temyiz talebi reddedilerek, 210 sayılı Ek İlamın 1’inci maddesiyle konu hakkında verilen ilişilecek bulunmadığına ilişkin kararın TASDİKİNE, karar verilmesi uygun olur.