Sayıştay 7. Dairesi 46677 Kararı - Özel Bütçe Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 7

• Dosya No: 46677

• Tutanak No: 52453

• Tutanak Tarihi: 09.11.2022

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

KONU: Yönetim kurulu üyelerine yasal dayanağı bulunmaksızın ücret ödenmesi

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

13.02.2014 karar tarihli 177 İlam no.lu (asıl) İlamda, … Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyelerine yasal dayanağı olmaksızın KİT yönetim kurulu üyeleri için öngörülen ücretin ödenmesi sonucunda oluşan … TL kamu zararının, 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) sayılı yönetim kurulu kararında imzaları bulunan yönetim kurulu üyeleri ile ödeme emri belgelerinde imzaları bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinden müştereken ve müteselsilen tazminine karar verilmiştir.

24.05.2016 tarih ve 41896 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında: “Enstitü Yönetim Kurulu Üyeleri için Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretin esas alınmasına yönelik 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) sayılı kararı alan … Enstitüsü Yönetim Kurulunun 2003-2009 yılları arasında görev yaptığı, sorumluluklarının da bu dönemle sınırlı olması gerektiği; 2012 mali yılında gerçekleştirilen söz konusu ödemeye ilişkin olarak, 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) sayılı kararı alan ve 2003-2009 yılları arasında görev yapan Enstitü Yönetim Kurulu Üyelerinin sorumlu tutulamayacağı, bütçe yılı itibariyle ödemenin yapıldığı yıl görevde olan Yönetim Kurulu Üyelerinin gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisi ile beraber sorumluluğa dahil edilmesi için 177 sayılı ilamın 1’inci maddesi ile verilen hükmün bu açıdan bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine” karar verilmiştir.

03.04.2017 ilam tarihli ve 493 ilam sayılı Ek İlamda, kamu zararından sorumluluğun müştereken ve müteselsilen harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir. Bu Kararda, 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) sayılı kararı alan veya 2012 yılında görevde bulunan yönetim kurulu üyelerine sorumluluk yüklenmemiştir.

19.09.2018 tarih ve 45039 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında: “Yüksek Planlama Kurulunca KİT Yönetim Kurulu Üyeleri için belirlenen ücretin, Enstitü Yönetim Kurulu Üyeleri için de esas alınmasına ilişkin 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) sayılı kararı alan … Enstitüsü Yönetim Kurulu üyeleri ile bütçe yılı itibariyle ödemenin yapıldığı yıl görevde olan Yönetim Kurulu Üyelerinin de gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisi ile beraber sorumluluğa dahil edilmesi için 177-493 sayılı ek ilam ile … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmün sorumluluk açısından bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine” karar verilmiştir.

579 İlam sayılı Daire Kararında, kanuni dayanağı olmaksızın Enstitü Yönetim Kurulu Üyelerine KİT yönetim kurulu üyeleri için öngörülen ücretin ödenmesi sonucu oluşan … TL kamu zararının tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir. Hüküm, sorumluluk yönünden, kamu zararının 2012 yılında görevde bulunan Yönetim Kurulu Başkan ve üyelerine müştereken ve müteselsilen ödettirilmesini içermektedir.

14.04.2021 tarih ve 49494 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında: “… kanuni dayanağı olmaksızın Enstitü Yönetim Kurulu Üyelerine KİT yönetim kurulu üyeleri için öngörülen ücretin ödenmesi sonucu oluşan … TL kamu zararının ödemenin yapıldığı 2012 yılında görevde bulunan yönetim kurulu üyelerinden tazminine yönelik 579 sayılı Ek İlamın TASDİKİNE” hükmedilmiştir.

Usul yönünden inceleme

Sorumlu yönetim kurulu üyesi …’ün karar düzeltilmesi dilekçesinde aynen: “16.08.2021 tarihinde adres değişikliğim oldu ve E-Devlet üzerinden adresimi anında güncelledim. Ancak, Temyiz Kararı 28.10.2021 tarihinde Polis Memuru tarafından o adreste oturmadığımı, adres değişikliği yaptığımı tutanağa yazmasına rağmen, eski adresin kapısına ilan tebliğ tarihi olarak 28.10.2021 tarihini koyuyor. Benim bunlardan hiç haberim olmadı. Söz konusu tebliğin kendilerine yapıldığını …’dan 25.11.2021 tarihinde öğrendim ve derhal Sayıştay’a gittim ve bu durumu öğrendim. Bu yüzden, süre aşımına girmeyerek Karar Düzeltme Talebimin Kurul tarafından görüşülmesini saygılarımla arz ederim” denilmektedir.

7201 sayılı Tebligat Kanununun “tebligatın yapılması” kenar başlıklı 1’inci maddesinde: “Kazaî merciler, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) sayılı cetvelde yer alan genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, (II) sayılı cetvelde yer alan özel bütçeli idareler, … tarafından yapılacak elektronik ortam da dâhil tüm tebligat, bu Kanun hükümlerine göre Posta ve Telgraf Teşkilatı Genel Müdürlüğü veya memur vasıtasıyla yapılır” denilmektedir.

7201 sayılı Kanunun “bilinen adreste tebligat” kenar başlıklı 10’uncu maddesinde:

“Tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılır.

(Ek fıkra: 11/1/2011-6099/3 md.) Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması hâlinde, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi, bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat buraya yapılır.

…”

denilmektedir.

7201 sayılı Kanunun “tebliğ imkansızlığı ve tebellüğden imtina” kenar başlıklı 21’inci maddesinde:

“Kendisine tebligat yapılacak kimse veya yukarıdaki maddeler mucibince tebligat yapılabilecek kimselerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama halinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır. (1)

(Ek fıkra: 11/1/2011-6099/5 md.) Gösterilen adres muhatabın adres kayıt sistemindeki adresi olup, muhatap o adreste hiç oturmamış veya o adresten sürekli olarak ayrılmış olsa dahi, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza karşılığında teslim eder ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırır. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.

(Ek: 19/3/2003-4829/5 md.) Muhtar, ihtiyar heyeti azaları, zabıta amir ve memurları yukarıdaki fıkralar uyarınca kendilerine teslim edilen evrakı kabule mecburdurlar. (2)”

denilmektedir.

7201 sayılı Kanunun “Usulüne aykırı tebliğin hükmü” kenar başlıklı 32’nci maddesinde: “Tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğe muttali olmuş ise muteber sayılır. Muhatabın beyan ettiği tarih, tebliğ tarihi addolunur” denilmektedir.

Buna göre, sorumlu …’e 49493 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının tebliğ edilmesinde, kişinin bilinen son adresine tebligat yapılmaya çalışılmış, ancak kişi bu adresten taşınmış olduğu için bilinen son adrese tebligat yapılamamıştır. Bu durumda, 7201 sy Kn. m.10/2 gereği muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresine tebligat yapılmaya çalışılması gerekirdi. Ancak somut olayda, muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresine tebligat yapılmadan, doğrudan 7201 sy Kn. m.21 hükümlerine göre işlem yapıldığı görülmektedir. Bu durum 7201 sayılı Kanununun 10 ve sair maddelerine aykırılık teşkil etmektedir. Doktrinde yolsuz tebligat olarak da adlandırılan usulüne aykırı tebliğ halinde, 7201 sy Kn. m.32 hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

7201 sy Kn. m.32 hükmüne göre, nihai olarak, … tebliğe muttali olmuştur; …’ün beyan ettiği tarih olan 25.11.2021 tarihinin tebliğ tarihi olarak kabulü gerekmektedir.

Adı geçen kişinin karar düzeltilmesi dilekçesi 26.11.2021 tarihli olup, bu dilekçe aynı gün Sayıştay kayıtlarına girmiştir.

Buna göre, sorumlu … tarafından yasal süresi içinde karar düzeltilmesi başvurusunda bulunulduğu anlaşılmış olup başvurunun esastan incelenmesine geçilmiştir.

Esas yönünden inceleme

… sayılı Kanun hükümleri

09.07.2018 tarih ve 30473 sayılı Resmi Gazete (3.mükerrer)’de yayımlanan 703 sayılı KHK’nın …’nci maddesi ile, … sayılı Kanunun adı değiştirilmiş ve aşağıda yer verilen hükümleri ile ikincil mevzuatı ilga edilmiş olmakla birlikte, 579 İlam sayılı Daire Kararına konu uygulama 2012 yılında gerçekleşmiş olduğundan, … sayılı Kanunun adı ve hükümleri ile ikincil mevzuatının 2012 yılında yürürlükte bulunan hali esas alınarak esas yönünden inceleme yapılmıştır.

… Kanunun “mali haklar” kenar başlıklı 13’üncü maddesinde: “… Yönetim Kurulu Başkan ve üyelerine, ayda ikiden fazla olmamak üzere uhdesinde kamu görevi bulunanlara (2000) gösterge rakamının, uhdesinde her herhangi bir kamu görevi bulunmayanlara ise (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda huzur hakkı ödenir. ...’’ denilmektedir.

… sayılı Kanunun 13’üncü maddesinde, yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı dışında herhangi bir ödeme yapılması düzenlenmemiştir; Kanunun diğer hükümlerinde de yönetim kurulu üyelerine herhangi bir ödeme yapılması düzenlenmemiştir

6’ncı maddede;

“… Enstitüsü Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri:

a) Enstitünün kuruluş amacına uygun çalışmalar ile hükümet programı, kalkınma planı ve yıllık programlarla belirlenecek hedef, ilke ve politikalar doğrultusunda Ar-Ge çalışmalarının yapılmasını sağlamak.

b) Enstitünün İdarî, malî ve teknik yönden düzenli, verimli ve etkin faaliyette bulunabilmesi için gerekli tedbirleri almak ve ilgili yönetmeliklerin yürürlüğe girmesini sağlamak

c) Enstitünün personel politikasını oluşturmak.

d) Enstitünün yıllık çalışma programını görüşüp karara bağlamak, çalışmaları izlemek, değerlendirmek, yıl sonu faaliyet raporunu hazırlamak ve bütçe taslağını onaylamak,

e) Enstitünün vereceği hizmetler ve ücretlerin belirlenmesi ile Enstitünün sürekli ve süreli personeli tarafından yürütülen araştırma projeleri gelirlerinin masraflar dışında kalan kısmının Başkanın teklifi ile dağıtımına karar vermek,

f) Enstitünün yaptıracağı veya katkıda bulunacağı araştırmaların bütçe ve programlarını Başkanın teklifi üzerine onaylamak,

g) Enstitünün ihtiyaçları için taşınır ve taşınmaz malların, yazılım ve diğer ürünlerin satın alınmasına, satılmasına veya kiralanmasına karar vermek,

h) Enstitü personelinin atanması ve diğer işlemleri hususunda karar almak,

ı) Enstitünün çalışma alanı ile ilgili olarak en az üçer yıllık stratejik ve birer yıllık performans planı hazırlamak ve yayınlamak,

i) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak”

şeklinde düzenlenmiştir.

631 sayılı KHK hükümleri

Konu ile ilgili 04.07.2001 tarih ve 631 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlilerinin Mali Sosyal Haklarında Düzenlemeler ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 14’üncü maddesinde:

“Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, kamu iktisadi teşebbüsleri, döner sermayeler, meslek kuruluşları, kefalet sandıkları, mahalli idareler ve bunların birlikleri hariç olmak üzere, özel kanunlarla veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle kamu tüzel kişiliğini haiz olarak kurul, üst kurul, kurum, enstitü, teşebbüs, teşekkül, fon ve sair adlarla kurulmuş olan bütün kamu kurum ve kuruluşları (bundan sonra "kapsama dahil kuruluş" olarak anılacaktır) tarafından; yönetim ve denetim kurulu ile kurul, üst kurul üyeleri dahil tüm personeli için; ilgili mevzuatları uyarınca belirlenen her türlü maaş, aylık, ücret, ek ücret, prim, zam, tazminat, ikramiye, fazla mesai, kar payı ve her ne ad altında olursa olsun yapılan diğer mali ödemeler ile sosyal hak kapsamında yapılan bütün ayni ve nakdi ödemelerin tümünün altı aylık net ortalaması toplamı (bundan sonra "ortalama ücret toplamı" olarak anılacaktır), 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna her ne ad altında olursa olsun fiilen yapılan mali ve sosyal hak niteliğindeki her türlü ödemeler dahil bulunacak toplamının altı aylık net ortalamasını (bundan sonra "ortalama kanuni ücret tavanı" olarak anılacaktır) geçemez.(2)

(2) 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 138 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan“özel kanunlarla” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle” ibaresi eklenmiştir.

Cumhurbaşkanı; kapsama dahil kuruluşlarda uygulanacak ortalama ücret toplamı üst sınırını, ortalama kanuni ücret tavanını geçmemek üzere, anılan her kuruluş için ayrı ayrı veya birlikte tespit etmeye veya değiştirmeye; gerektiğinde ortalama ücret toplamı içinde yer alan ödeme unsurlarını ayrıca belirlemeye veya sınırlandırmaya; uygulamaya ilişkin esas, usul ve diğer hususlar ile ödeme tarihlerini düzenlemeye; ortalama ücret toplamı ve ortalama kanuni ücret tavanı kapsamındaki ödemeleri belirlemeye, kapsama dahil edip etmemeye, bu husustaki tereddütleri gidermeye; Devlet memurlarının mali ve sosyal haklarında yapılacak genel veya kısmi nitelikteki artış oranlarını geçmemek üzere ortalama ücret toplamı üst sınırını daha düşük oranlarda artırmaya yetkilidir. (1)

Kapsama dahil kuruluşlar, Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırının altında, ortalama ücret toplamı alan personeli hakkında; Cumhurbaşkanı kararıyla tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırını aşmamak, usul ve esaslar ile diğer belirlemelere uymak kaydıyla, ortalama ücret toplamını oluşturan ödemeleri mevzuatları dahilinde tespit etmeye devam ederler. Ancak, bu tespitlerini yaparken hiçbir surette ortalama ücret toplamı üst sınırını aşacak şekilde ödemeye sebep olacak düzenleme, değişiklik veya artış yapamazlar. (1)

Diğer kanunların bu maddeye aykırı hükümleri uygulanmaz.”

(1) 2/7/2018 tarihli ve 700 sayılı KHK’nin 138 inci maddesiyle, bu fıkralarda yer alan “Bakanlar Kurulu” ibareleri “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir.

Denilmektedir.

12.6.2002 tarih ve 4761 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 20’nci maddesinde bulunun ve 631 sayılı KHK’ya işlenemeyen hükümde: “Özel kanunlarla kamu tüzel kişiliğini ve idarî ve malî özerkliği haiz olarak kurulmuş veya 31.12.2006 tarihine kadar kurulacak kurul, üst kurul, kurum ve kuruluşların Başkan ve üyelerinin aylık ücretleri ile malî ve sosyal hak ve yardımları, bu kurul, üst kurul, kurum ve kuruluşların fonksiyonları, ücret adaleti ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 1 inci maddesi uygulaması dikkate alınarak Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir. Bakanlar Kurulu gerektiğinde ücret adaletini sağlamak amacıyla kamu görevlilerine ödenmekte olan temsil ve görev tazminatı tavan gösterge rakamlarını üç katına kadar artırmaya ve artırılan miktar içerisinde kadro ve görev unvanı itibarıyla düzenlemeler yapmaya yetkilidir” denilmektedir.

Buna göre, … Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyelerine … sayılı Kanunun 13’üncü maddesi gereği, bir ay içinde ikiden fazla olmamak üzere her bir toplantı için ilgili madde hükmünde belirtilen gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulanacak miktarda huzur hakkı ödenebilecektir. … sayılı Kanunda yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı dışında ayrıca bir ödeme yapılması öngörülmemiştir. 4761 sayılı Kanunun 631 sayılı KHK’ya işlenemeyen 20’nci maddesine göre, …’in de dahil olduğu “kapsama dahil kuruluş”ların yönetim kurulu üyelerine ödenebilecek aylık ücretleri ile malî ve sosyal hak ve yardımlar Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir. Kapsama dahil kuruluşlar, 631 sayılı KHK’nın 14’üncü maddesinin ilk fıkrasında belirtilmiştir. … kapsama dahil kuruluşlardandır.

631 sayılı KHK’nın 14’üncü maddesinde, her bir kuruluş veya bunun belirli bazı personeli için çeşitli adlarla yapılabilecek ödemelere yer verilmemiş, “kapsama dahil kuruluşlar” belirtilerek bunların tamamı için geçerli olan ortalama kanuni ücret tavanı tespit edilmiştir.

14’üncü maddenin üçüncü fıkrasında: “Kapsama dahil kuruluşlar, Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırının altında, ortalama ücret toplamı alan personeli hakkında; Cumhurbaşkanı kararıyla tespit edilecek ortalama ücret toplamı üst sınırını aşmamak, usul ve esaslar ile diğer belirlemelere uymak kaydıyla, ortalama ücret toplamını oluşturan ödemeleri mevzuatları dahilinde tespit etmeye devam ederler” denilmekle de, 631 sayılı KHK’da ortalama ücret üst sınırına uymak kaydıyla her bir kuruluşun kendi mevzuatında öngörülen ödemeleri yapabilecekleri belirtilmiştir.

579 İlam sayılı Daire Kararına konu uygulamada, … yönetim kurulu tarafından 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) no.lu karar ile Enstitü Yönetim Kurulu Üyelerine KİT Yönetim Kurulu Üyeleri için öngörülen ücret ödemesinin yapılması yönünde alınan karar dayanak alınarak 2012 yılında yönetim kurulu üyelerine ücret ödenmiştir.

… sayılı Kanunun yönetim kurulunun görev ve yetkilerini düzenleyen 6’ncı maddesinde yönetim kuruluna, üyelerine ücret ödenmesi kararı alınabileceği yönünde yetki verilmemiş olduğu, Kanunun mali hükümlerinde yönetim kurulu üyeleri için sadece huzur hakkı ödenmesi öngörüldüğü, huzur hakkı dışında ücret ödenmesinin düzenlenmediği görülmektedir. Buna göre, … sayılı Kanunda … yönetim kurulu üyelerine sadece huzur hakkı ödenmesi düzenlenmiş, başka bir ödeme düzenlenmemiş olduğundan, 631 sayılı KHK’nın 14’üncü maddesine göre, bu maddede belirtilen ortalama ücret üst sınırının altında kalınacak bile olsa, … yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı dışında herhangi bir ödeme yapılması mevzuata aykırılık teşkil edecektir.

… sayılı Kanun ve 631 sayılı KHK hükümleri doğrultusunda, Enstitü yönetim kurulu üyelerine sadece … Kanunun 13’üncü maddesinde düzenlenen huzur hakkı ödenmesi gerekirken, KİT Yönetim Kurulu Üyelerine 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) no.lu yönetim kurulu kararında belirtilen ücretin ödenmesinin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Yönetim kurulu üyelerine yapılan ödemelerin 631 sy KHK ile belirlenen ortalama ücret üst sınırının altında kaldığı tespit edilmişse de, yönetim kurulu üyelerine mevzuatında öngörülmediği halde ücret ödenmesinin, 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinin ikinci fıkrasının g bendi kapsamında kamu zararı teşkil ettiği anlaşılmıştır.

Sayıştay ve Danıştay kararları arasında uyuşmazlık hali

Sorumlular tarafından Danıştayın 22/12/1973 gün ve E. 1968/8, K. 1973/14 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı ve Yine Danıştay 11. Dairesinin 07/02/2005 gün ve E. 2002/2860, K. 2005/415 sayılı kararında hile olmaksızın kamu görevlilerine aleni biçimde yapılan ödemelerin geri istenebilmesinin son değişiklikle 60 günlük süreye tabi olduğu, bu kararların Sayıştay için emsal teşkil edeceği, Sayıştay tarafından Danıştay kararları yönünde karar alınması gerektiği iddia edilmektedir. Ancak bu iddianın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

6085 sayılı Kanunun “Danıştay ile Sayıştay kararları arasındaki uyuşmazlık hali” kenar başlıklı 60’ıncı maddesinde:

“(1) Vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında Danıştay ile Sayıştayın kesinleşmiş kararları arasındaki uyuşmazlıklarda, 52 nci maddede belirtilen ilgililerin 56 ncı maddedeki esas ve usuller dairesinde başvuruları üzerine Sayıştay kararı yargılamanın iadesi yoluyla görüşülerek uyuşmazlık Danıştay kararı doğrultusunda giderilir.

(2) Uyuşmazlığın bulunmadığı hakkındaki Sayıştay kararına karşı 52 nci maddede belirtilen ilgililerce Danıştaya başvurulduğu takdirde, bu hususa ilişkin Danıştay kararına uyulur.

(3) Uyuşmazlığın mevcut olmadığı tespit edilinceye kadar Sayıştay ilamının yerine getirilmesi durdurulur.”

Denilmektedir.

Buna göre, Sayıştayın Danıştay tarafından verilen bir karara uyması ve uyuşmazlığın Danıştay kararı doğrultusunda giderilmesi için, davanın vergi, benzeri mali yükümlülükler ve ödevler hakkında olması ve halihazırda Sayıştay’ın ve Danıştay’ın aynı konu hakkında verilmiş kesinleşmiş kararları arasında uyuşmazlık bulunması gerekmektedir.

Daire Kararına konu uygulamada bu koşulların bulunmadığı görülmektedir.

…’ın fiilen sahada çalışması dolayısıyla bu ücrete hak kazandığı iddiası

Sorumlu … tarafından “diğer Yönetim Kurulu üyelerinden farklı olarak kendisinin görev yaptığı sürece bizzat sahada çalıştığı ve dolayısıyla kendisine ödenen ücretin bu çalışmanın karşılığı olduğu” iddia edilmektedir.

Ne var ki, yukarıda da açıklandığı üzere, Enstitü yönetim kurulu üyelerine … sayılı Kanunun 13’üncü maddesi gereği, bir ay içinde ikiden fazla olmamak üzere her bir toplantı için ilgili madde hükmünde belirtilen gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulanacak miktarda huzur hakkı ödenebilecektir. İlgili mevzuatta Enstitü yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı dışında herhangi bir ödeme yapılması öngörülmemiştir. Daire Kararında kamu zararı olduğuna hükmedilen uygulamanın konusu da yönetim kurulu üyelerine huzur hakkı dışında yapılan ödemelerdir.

Sorumluluk yönünden inceleme

09.07.2018 tarih ve 30473 sayılı Resmi Gazete (3.mükerrer)’de yayımlanan 703 sayılı KHK’nın …’nci maddesi ile, …sayılı Kanunun adı değiştirilmiş ve aşağıda yer verilen hükümleri bunlara bağlı ikincil mevzuat ilga edilmiş olmakla birlikte, 579 İlam sayılı Daire Kararına konu uygulama 2012 yılında gerçekleşmiş olduğundan, … sayılı Kanunun adı ve hükümleri ile ikincil mevzuatının 2012 yılında yürürlükte bulunan hali esas alınarak sorumluluk yönünden inceleme yapılmıştır.

2012 yılında görevde bulunan … Yönetim Kurulu üyelerinin sorumluluğu bulunması

… sayılı Kanunun “… Enstitüsü Yönetim Kurulu’nun görev ve yetkileri” kenar başlıklı 6’ncı maddesinin b bendinde ”Enstitünün İdarî, malî ve teknik yönden düzenli, verimli ve etkin faaliyette bulunabilmesi için gerekli tedbirleri almak ve ilgili yönetmeliklerin yürürlüğe girmesini sağlamak” yönetim kurulunun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.

… Çalışma Usûl ve Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin, “Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri” kenar başlıklı 5 inci maddesinin b bendinde: “Enstitünün idarî, malî ve teknik yönden düzenli, verimli ve etkin faaliyette bulunabilmesi için gerekli tedbirleri almak ve ilgili yönetmeliklerin yürürlüğe girmesini sağlamak” yönetim kurulunun görev ve yetkileri arasında sayılmıştır. Yönetmeliğin “toplantı gündemi” kenar başlıklı 7’nci maddesinin 1’inci fıkrasında: “Toplantı gündemi, Enstitü Başkanı tarafından Yönetim Kurulu üyelerinin gündem teklifleri de dikkate alınarak belirlenir” denilmektedir.

Bu hükümlere göre, görevde bulunan yönetim kurulu, Enstitünün idarî, malî ve teknik yönden düzenli, verimli ve etkin faaliyette bulunabilmesi için gerekli tedbirleri almak görevi kapsamında, daha önceki yönetim kurulu kararlarını, mevzuata aykırı uygulamaları veya verimliliğe uygun olmayan uygulamaları değiştirerek uygulayabilir veya kaldırabilir. Buna göre, yönetim kurulu hukuki dayanağı olmayan bir kararı değiştirmeye, kaldırmaya veya bu kararın uygulanmasına son vermeye yetkilidir ve bununla görevlidir. Dolayısıyla 2012 tarihinde görevde bulunan Yönetim Kurulu, görev ve yetkisi dahilinde, hukuka aykırı olan 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) no.lu kararın kaldırılmaması veya uygulanmasına son verilmemesinden sorumludur.

Söz konusu hususun yönetim kurulu başkanı tarafından resmi olarak yönetim kurulu gündemine alınmamış ve kurulda görüşülmemiş olması kurul üyelerinin sorumluluğun ortadan kaldırmaz. Zira bahsi geçen yönetmelikte “Toplantı gündemi, Enstitü Başkanı tarafından Yönetim Kurulu üyelerinin gündem teklifleri de dikkate alınarak belirlenir” hükmüyle yönetim kurulu başkanının yanında üyelere de sorumluluk yüklenmiştir.

Dolayısıyla, 579 İlam sayılı Daire Kararına konu ödemeler sonucu oluşan kamu zararından 2012 yılında görevde bulunan yönetim kurulu başkan ve üyelerinin sorumluluğu bulunduğu anlaşılmıştır.

2012 yılında görevde bulunan … Yönetim Kurulu üyelerinin sorumluluk itirazı

Sorumlular tarafından:

2012 yılında görev yapan yönetim kurulu üyelerine söz konusu kararın yetki gaspıyla malul olduğunu ve yapılan ödemelerin kanuna aykırı olduğunu hatırlatacak olanların harcama yetkilileri olduğu, Oysa harcama yetkililerinden bu konuda bir uyarı yapılmadığı, Hatta Enstitüyü denetleyen Sayıştay denetçilerinin bile bu kararın hukuka aykırı olduğunu 2012 yılında tespit edebildiği, Sayıştay’ın bile tespit edemediği bir kanunsuz ödemenin ve bu ödemeye dayanak alınan yönetim kurulu kararının kanuna aykırılığının tespitinin ise tamamen tesadüflere bağlı bir durum olduğu, Kanuna aykırı olarak alındığı temyiz kurulunca da tespit ve kabul edilmiş olan 2006’da alınan kararın 2007-2011 yılları arasında kurumu denetleyen Sayıştay denetçileri tarafından tespit edilmemiş olmasının ise kamu zararının artarak devam etmesi anlamına geldiği,

İddia edilmek suretiyle 2012 ve 2013 yıllarında görevde bulunan yönetim kurulu üyelerinin, kamu zararına sebep olan uygulamanın hukuka aykırılığını bilmedikleri, bu yönde bilinçli veya kasıtlı bir davranışlarının olmadığı ifade edilmektedir.

İddia edilen bu husus, 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinin ilk fıkrasında yer alan ve kamu zararının oluşması için mevcut olması gereken manevi unsura tekabül etmektedir. 5018 sayılı Kanunun 71’inci maddesinin ilk fıkrasında “Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır” denilmektedir.

Yukarıda açıklandığı üzere, yönetim kurulu üyelerine 2012 ve 2013 yıllarında yapılan ödemeler 631 sy KHK ile belirlenen ortalama ücret üst sınırının altında kalmakla birlikte, … yönetim kurulu üyelerine ücret ödenmesi mevzuatta öngörülmemiştir. Kamu zararının oluşmasında yönetim kurulu üyelerinin kasıtlı olmadıkları anlaşılmıştır. Ancak objektif bir sorumluluk olarak, yönetim kurulu üyelerinin, bu görevleri dolayısıyla kendilerine ödenen ücretin yasal dayanağını bilmeleri beklenir.

Dolayısıyla sorumlular tarafından kamu zararından sorumluluğun manevi unsuruna yönelik itirazın yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

16.06.2006 tarih ve 34/3(78) no.lu kararda imzaları bulunan … Yönetim Kurulu üyelerinin sorumluluğu bulunmaması

2006 yılında görevde olan ve 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) sayılı kararı alan Yönetim Kurulunun sorumluluğu konusunda; Temyiz Kurulunun 24.05.2016 tarih ve 41896 tutanak sayılı kararında belirtildiği üzere, Enstitü Yönetim Kurulu Üyeleri için Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretin esas alınmasına yönelik 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) sayılı kararı alan … Enstitüsü Yönetim Kurulunun 2003-2009 yılları arasında görev yapmaları dolayısıyla, 34/3(78) sayılı karara bağlı olarak 2012 ve 2013 yıllarında oluşan kamu zararından bu kişilerin sorumlulukları bulunmadığı anlaşılmıştır.

… yönetim kurulunun ''Enstitünün idari, malî ve teknik yönden düzenli, verimli ve etkin faaliyette bulunabilmesi için gerekli tedbirleri almak ve ilgili yönetmeliklerin yürürlüğe girmesini sağlamak” görevi bulunmaktadır. Buna göre, hukuki dayanağı bulunmayan 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) sayılı yönetim kurulu kararında yer alan uygulamanın 2012 yılında halen devam etmekte olması 2012 yılında görevde bulunan yönetim kurulunun yetki, görev ve sorumluluğu dahilindedir. Bu karardaki uygulamanın devam ettirilmesi sonucu 2012 ve 2013 yıllarında oluşan kamu zararından 2003-2009 yılları arasında görev yapan yönetim kurulun sorumluluğu bulunmamaktadır.

Harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmaması

5018 sayılı Kanunun 31’inci maddesinin üçüncü fıkrasında: “Kanunların veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur” hükmü yer almaktadır.

16.06.2006 tarih ve 34/3(78) sayılı yönetim kurulu kararının alınması sürecinde bu tarihte görevde bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin görev ve yetkisi bulunmamaktadır. Bu kararın alınmasında, bu tarihte görevde bulunan harcama birimlerinin bir ön çalışması veya yönlendirmesi bulunmadığı da görülmektedir.

2006 yılından itibaren mutat bir ödeme haline gelen yönetim kurulu ücretinin 2012 yılında ödenmesi sonucu oluşan kamu zararından, bu ödemenin dayanağı olan ve mevzuata aykırı olan yönetim kurulu kararını yürürlükten kaldırma veya değiştirme yetkisi bulunmayan 2012 yılında görevde bulunan ve ödeme emri belgelerinde isim ve imzaları bulunan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin de sorumluluğu bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, 579 İlam sayılı Daire Kararına konu uygulama sonucu oluşan kamu zararından, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluğu bulunmamaktadır.

BU İTİBARLA, kanuni dayanağı olmaksızın Enstitü Yönetim Kurulu Üyelerine KİT yönetim kurulu üyeleri için öngörülen ücretin ödenmesi sonucu oluşan … TL kamu zararının ödemenin yapıldığı 2012 yılında görevde bulunan yönetim kurulu üyelerine ödettirilmesine yönelik 579 İlam sayılı Daire Kararının Tasdiki hükmünü içeren 14.04.2021 tarih ve 49494 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararının KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL BULUNMADIĞINA, oy birliğiyle,

Karar verildiği 09.11.2022 tarih ve 52453 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.