Sayıştay 7. Dairesi 45173 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2017

• Daire: 7

• Dosya No: 45173

• Tutanak No: 47152

• Tutanak Tarihi: 22.01.2020

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Belediyesi meclis üyeleri arasından Belediye Başkan Yardımcısı olarak görevlendirilenler sosyal denge adı altında ödemede bulunulması.

3. 126 sayılı İlamın 3 üncü maddesi ile; ... Belediyesi meclis üyeleri arasından Belediye Başkan Yardımcısı olarak görevlendirilen ...’ e sosyal denge adı altında ... TL ödemede bulunulması nedeniyle kamu zararına hükmedilmişse de, söz konusu kamu zararının 11.06.2018 gün ve 778959 numaralı tahsilat makbuzu ile ilgilisinden tahsil edildiği anlaşıldığından konu hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına hükmedilmiştir.

TEMYİZ DİLEKÇESİ

İlamda Üst Yönetici sıfatıyla sorumlu tutulan ... (Belediye Başkanı), Diğer Sorumlu ... (Belediye Başkan Yrd.) ve Diğer Sorumlu ...(Belediye Başkan Yrd.)’ün ortak olarak vermiş olduğu temyiz dilekçesinde;

“Haklarında Dairece verilen 29.03.2019 tarih ve 126 sayılı ilamın 3 üncü maddesi ile sorumluluk yönünden Sayıştay Dairelerinin ve Sayıştay Temyiz Kurulunun yerleşik içtihatlarına ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu hükümlerine aykırı karar verildiği,

Harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin harcama sürecindeki görev ve sorumlulukları 5018 sayılı Kanununun 32 ve 33 üncü maddelerinde ve ayrıca Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007/5189-1 sayılı Kararında açıklandığı, 5018 sayılı Kanunun 32 nci maddesinde; "Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü İle gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır. Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, Ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” denildiği,

33 üncü maddesinde de; "Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler. Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükmünün yer aldığı,

Yine, aynı Kanunun 55 ve devamı maddelerinde kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerini oluşturmalarının öngörülmüş ve bu çerçevede harcama birimlerinin yapılan mali işlemler üzerinde gerçekleştirecekleri kontrollerin açıklanmış olduğu, harcama birimlerinin asgari yapmaları gereken kontrollerin, malî hizmetler birimi tarafından ön malî kontrole tâbi tutulacak malî karar ve işlemlerin usûl ve esasları ile ön malî kontrole ilişkin standart ve yöntemlerin Maliye Bakanlığınca belirleneceğinin hükme bağlandığı,

Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ ın 10 uncu maddesinde, ön mali kontrol işleminin harcama birimleri tarafından da yerine getirileceği belirtilerek, gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin mali karar ve işlemlerin harcama birimi tarafından mali mevzuat hükümlerine uygunluk yönüyle kontrol edileceği, 12 nci maddesinde de, süreç kontrolünün nasıl yapılacağı belirtilerek, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanların yapacakları işlemden önceki işleri de kontrol edecekleri, ödeme emrini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlilerinin de ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol işlemini yapacaklarının, belirtildiği,

Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinden, her bir harcamanın harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi tarafından süreç kontrolü çerçevesinde yapılan işlemlerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olup olmadıklarının ön mali kontrole tabi tutularak kontrol edilmesi gerektiğinin anlaşıldığı,

Sayıştay Genel Kurulunun 14.06.2007/5189-1 sayılı Kararının “sorumlular” başlıklı 3 üncü bölümünde, harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluklarının açıklanmış olduğu; ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilmiş gerçekleştirme görevlilerinin düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğinin belirtildiği,

Anılan kararı veren Sayıştay 7. Dairesinin 24.11.2017 tarih ve 87 sayılı ve 01.02.2018 tarih ve 74 sayılı ilamları ile Sayıştay Temyiz Kurulunun 26.12.2018 tarih ve 45453 sayılı Kararlarında harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin de sosyal denge tazminatı ödemelerinden sorumlu olduklarını gösterildiği ve bu kararların Sayıştayın bu şekildeki onlarca kararından sadece iki örnek olduğu,

İlamın esas yönünden değerlendirilmesine de katılmanın mümkün olmadığı, bahis konusu ilamın gerekçesinin; Devlet Personel Başkanlığının "Mahalli idarelerde sözleşme" konulu 10.04.2015 gün ve 55921223 - 450.01 - E.2475 sayı ile İçişleri Bakanlığına (Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü) yazılan yazıda, "..5393 sayılı Kanunun 49’uncu maddesinin yedinci fıkrası kapsamında meclis üyeleri arasından görevlendirilen belediye başkan yardımcılarının belediye norm kadro sayısına bağlı kalınmaksızın görevlendirildikleri ve kamu kurum ve kuruluşların kadro ve pozisyonlarında istihdam edilmeyenlerin 4688 sayılı Kanun kapsamında kamu görevlisi olarak değerlendirilemeyeceği açıktır. " görüşüne ve "Belediye Meclisi üyeleri arasında görevlendirilen Başkan yardımcıları 5393 sayılı Kanunun 49. maddesi dikkate alınarak kamu görevlisi sayılamayacağı ve bu durumda yapılan ödeme Başkana verilecek ödeneğin 2/3 den fazla olamayacağı esasının oluşturduğu,

Halbuki; 5393 sayılı Belediye Kanunun 49 uncu maddesinin 7 nci fıkrasında, norm kadrosunda belediye başkan yardımcısı bulunan belediyelerde norm kadro sayısına bağlı kalınmaksızın; belediye başkanı, zorunlu gördüğü takdirde, nüfusu 50.000'e kadar olan belediyelerde bir, nüfusu 50.001-200.000 arasında olan belediyelerde iki, nüfusu 200.001-500.000 arasında olan belediyelerde üç, nüfusu 500.000 ve fazla olan belediyelerde dört belediye meclis üyesini belediye başkan yardımcısı olarak görevlendirebileceği, bu şekilde görevlendirilen meclis üyelerine belediye başkanına verilen Ödeneğin 2/3'ünü aşmamak üzere belediye meclisi tarafından belirlenecek aylık ödenek verileceği ve taleplerine göre bir sosyal güvenlik kurumu ile ilişkilendirileceği, bu şekilde görevlendirmenin memuriyete geçiş, sözleşmeli veya işçi statüsünde çalışma dâhil ilgililer açısından herhangi bir hak teşkil etmeyeceği ve belediye meclisinin görev süresini aşamayacağı, sosyal güvenlik prim ve benzeri giderlerden kurum karşılıklarının belediye bütçesinden karşılanacağının hüküm altına alındığı,

Kanunun anılan hükmüne göre; belediye başkanının belediye meclis üyeleri arasından belediye başkan yardımcısı görevlendirilebilmesi için öncelikle belediyenin norm kadrosunda belediye başkan yardımcısı kadrosunun bulunması gerektiği, şayet Belediyenin norm kadrosunda belediye başkan yardımcısı kadrosu bulunmuyor ise o belediyenin ne memur başkan yardımcısı istihdam etme ne de belediye meclis üyeleri arasından başkan yardımcısı görevlendirmesinin mümkün olamayacağı,

Nitekim Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke Ve Standartlarına Dair Yönetmeliğe ekli büyükşehir ilçe belediyelerinin yer aldığı C Grubunda belediye başkan yardımcılığı C (2) iki ile C (19) on dokuz grupları arasında yer alan belediyelere tahsis edildiği, C (1) grubunda yer alan büyükşehir ilçe belediyelerine ve D Grubunda yer alan D 1, 2, ve 3 gruplarında yer alan belediyelere belediye başkan yardımcısı kadrosu öngörülmediği için bu belediyelerin ne meclis üyeleri arasından başkan yardımcısı görevlendirilmesi ne de memurlar arasından belediye başkan yardımcısı atanmasına imkan ve yetki verilmediği, görüldüğü gibi, Kanun koyucunun kural olarak meclis üyeleri arasından başkan yardımcısı görevlendirilmesi yetkisini ancak norm kadrosunda başkan yardımcılığı bulunan belediyelere tanıdığı, norm kadrosunda başkan yardımcılığı bulunmayan belediyelere böyle bir imkan ve yetki verilmediği,

İkinci olarak ise belediye meclis üyeleri arasından başkan yardımcısı görevlendirme yetkisinin sadece belediye başkanlarına tanındığı, buna karşılık, üçüncü olarak meclis üyeleri arasındaki görevlendirilecek belediye başkan yardımcılarına ödenecek aylık ödeneğin tespitini belediye başkanına, verilen ödeneğin 2/3'ünü aşmamak üzere belediye meclislerine görev ve yetki verildiği, bu kurallara uymadan belediye başkanlarına meclis üyeleri arasından başkan yardımcısı görevlendirme görev ve yetkisi verilmediği, Belediye Kanunun ilgili hükmü incelendiğinde ne belediye memurlarına ne sözleşmeli personele ve ne de meclis üyeleri arasından görevlendirilecek belediye başkan yardımcılarına sosyal denge tazminatı Ödenip ödenmeyeceğine dair bir düzenlemeye yer verilmediği, çünkü sosyal denge düzenlemesine 5393 sayılı Belediye Kanununda değil 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu ile 375 sayılı KHK de yer verilmiş olduğu, o nedenle, 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin 7 nci fıkrasında düzenlenen meclis üyeleri arasından görevlendirilecek belediye başkan yardımcılarına sosyal denge tazminatı ödenip ödenmeyeceğine dair bir düzenlemenin yer almamasının doğal olduğu, çünkü, kamu görevlilerine ödenecek olan sosyal denge tazminatının 5393 sayılı Belediye Kanunun konusu olmadığı,

Belediye Kanunun 49/7 maddesinde; belediye meclis üyeleri arasından başkan yardımcısı görevlendirmenin şartlarının, bu görevlendirmeyi yapmaya kimin yetkili olduğunun, bunlara verilecek aylık ödemenin türü ve miktarının tespiti ile hangi organının görevli ve yetkili olduğunun düzenlendiği, buna karşılık, gerek kamu çalışanlarına ve gerekse belediyede çalışan kamu görevlilerine ödenecek sosyal denge tazminatının 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 15 inci maddesinde düzenlendiği, tekrar belirtmek gerekirse belediye çalışanlarına sosyal denge tazminatının belediye Kanununa göre değil 4688 sayılı Kanun ve 375 sayılı KHK hükümlerine göre ödendiği, sorgu mantığı ile düşünülecek olunursa o zaman Sosyal Denge Tazminatının 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin Üçüncü ve dördüncü fıkraları hükümleri uyarınca sözleşmeli personele de “ her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılamaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilemez” hükmü uyarınca ödenmemesi gerekeceği,

Halbuki, sözleşmeli personele 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin 5 inci fıkrasında “bu personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez” hükmüne rağmen hem ek ödeme (375/ek madde 9) ve hem de sosyal denge tazminatı ödenmemesi gerekeceği,

Ne var ki, sözleşmeli personele yapılan ödemelerin 5393 sayılı Kanunun 49/5 maddesinin amir hükmüne rağmen 4688 Sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunun 32 ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 15 inci maddelerinde öngörüldüğü için yapılmakta olduğu ve Sayıştay’ca da yasaya uygun yapılan ödemede kamu zararı konusu yapılmamakta olduğu,

Aynı durumda olan, 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin 7 nci fıkrasına göre norm kadroda başkan yardımcılığı kadrosunun bulunması şartıyla nüfus esasına göre çalıştırılan ve memur başkan yardımcıları ile aynı görevleri yapan ve aynı yetkiyi kullanan hem 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu hem de 5237 sayılı Türk Ceza Kanunları başta olmak üzere diğer kanunlar yönünden cezai ve mali sorumlulukları olan memurlar arasında görevlendirilen belediye başkanları ile aynı yetkiyi kullanan ve aynı görevleri yapan ve kamu hizmeti ifa eden belediye meclis üyeleri arasında görevlendirilen belediye başkan yardımcılarına 5393 sayılı yasanın 49/7 maddesine göre belirlenen ödeneği aşamaz mantığı ile sosyal denge tazminatı verilmez demenin bir çelişki teşkil ettiği, böyle bir değerlemenin mantıki olmadığı gibi yasaya da uygun olmadığı,

Diğer belediyelerde olduğu gibi, ... Belediyesince de, belediye meclis üyeleri arasından görevlendirilen belediye başkan yardımcılarına sosyal denge tazminatının 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 2 nci ve aynı Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen "işçi statüsü dışında çalışan kamu görevlileri” arasında sayıldığı ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 15 inci ek maddesi ve 4688 sayılı Kanunun 32 nci maddelerinde öngörüldüğü için ödenmekte olduğu,

Yapılan ödemede mevzuata aykırı bir durumun söz konusu olmadığı, nitekim Sayıştay 6 nci Dairesince verilen 18.2.2014 tarih ve 64 sayılı karar ve 157 sayılı ilamda aynen "... Belediyesi bütçesinden, meclis üyeleri arasından görevlendirilen başkan yardımcılarına sosyal denge yardımı ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de; 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun "Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (a) bendinde Kamu Görevlisi ”Bu Kanun kapsamında yer alan kurum ve kuruluşların kadro veya pozisyonlarında istihdam edilenlerden işçi statüsü dışında çalışan kamu görevlilerini” şeklinde tanımlandığı,

375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15’inci maddesinde Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebileceğine ilişkin hüküm bulunduğu,

Belediye ile Bern Bir Sen arasında yapılan sosyal denge sözleşmesinin 14'üncü maddesinin (d) bendinde başkan yardımcılarına... TL sosyal denge ödemesi yapılacağının ifade edildiği,

Meclis üyesi başkan yardımcılarının memur olmamakla birlikte kamu görevlisi olduğu, 375 sayılı Kanun Hükmünde Karamame’nin ek 15’inci maddesinde sosyal denge tazminatının belediyelerde çalışan kamu görevlilerine ödeneceğine ilişkin düzenleme yapıldığı, Belediye başkan yardımcılarına da sosyal denge ödemesi yapılabileceğinden konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle karar verildi.” denildiği, aynı Dairenin bu konuda vermiş olduğu bütün kararların aynı mahiyette olduğu,

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine ve Sayıştay 6 nci Dairesi kararlarına uygun yapılan ödeme hakkında hesap ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygunluğuna hükmedilmesi ve haklarında beraat kararı verilmesini takdirlerinize saygıyla arz ediyor olduklarını” ifade etmişlerdir.

SAVCI MÜTALAASI

“- Haklarında, sorumluluk yönünden Dairece verilen Kararın, Sayıştay Dairelerinin ve Sayıştay Temyiz Kurulunun yerleşik içtihatlarına ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu hükümlerine aykırılık oluşturduğu,

-Harcama yetkililerinin ve gerçekleştirme görevlilerinin harcama sürecindeki görev ve sorumluluklarının 5018 sayılı Kanunun 32 ve 33 üncü maddeleri ile İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslarda ve ayrıca Sayıştay Genel Kurulunun 5189/1 sayılı Kararında açıklandığı,

-Belediye Kanununun ilgili hükmü incelendiğinde ne belediye memurlarına, ne sözleşmeli personele ve ne de meclis üyeleri arasından görevlendirilecek belediye başkan yardımcılarına sosyal denge tazminatı ödenip ödenmeyeceğine dair bir düzenlemeye yer verilmediği, sosyal denge tazminatının 4688 sayılı Kanun ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 15 inci maddesinde düzenlendiği,

• Sorgu mantığı ile düşünecek olunursa o zaman Sosyal Denge Tazminatının 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesi uyarınca istihdam edilen sözleşmeli personele de "?her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılamaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilemez" hükmü uyarınca sosyal denge tazminatının ödenmemesi gerekeceği, belirtilerek, haklarında kanuna aykırı olarak verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına veya düzeltilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

Sorumluların, harcama yetkilileri ile gerçekleştirme görevlilerinin de sosyal denge tazminatı ödemelerinden sorumlu olmaları gerektiği yönündeki itirazlarının, 5018 sayılı Kanunun 8, 32 ve 33 üncü maddeleri ile İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar hükümleri, ayrıca da Sayıştay Genel Kurulunun 5189/1 sayılı Kararı dikkate alındığında yerinde olduğu, ancak meclis üyeleri arasından görevlendirilen belediye başkan yardımcılarına ödenen sosyal denge tazminatının mevzuata uygun olduğu yönündeki iddialarının ise hukuka aykırı olduğu değerlendirilmektedir. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesinin birinci fıkrası "Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir" hükmüne amirdir. Madde hükmüne göre belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idareleri personeline sosyal denge tazminatı ödenebilmesi için bunların;

-Kamu görevlisi olmaları,

-Bulundukları kurum veya kuruluşun kadro ve pozisyonlarında istihdam edilmeleri, şartlarına bağlanmış bulunmaktadır.

5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin yedinci fıkrası, norm kadrosunda belediye başkan yardımcısı bulunan belediyelerde norm kadro sayısına bağlı kalınmaksızın belediye meclis üyeleri arasından belediye başkan yardımcısı görevlendirilmesine cevaz vermekte ise de, buradaki tasarruf "belediye başkan yardımcısı" kadro veya pozisyonuna atama değil; ilgilisinin, belediye başkanınca belediye başkan yardımcısı olarak görevlendirilmesidir. Dolayısıyla meclis üyesi kökenli belediye başkan yardımcıları ... Belediyesinin memur kadrosunda veya sözleşmeli pozisyonunda istihdam edilmediklerinden, 375 sayılı KHK'nin yukarıda yer verilen amir hükmü uyarınca sosyal denge tazminatı ödemesinden yararlanmaları mümkün değildir.

Diğer taraftan; sorumlular, haklarında verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını veya düzeltilmesini talep etmekte iseler de 126 nolu İlamın 3 ve 4 üncü maddelerinde, söz konusu kamu zararının 2018 yılında ilgililerinden tahsil edildiğinden bahisle, konu hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına karar verilmiştir. Bu nedenle, ilişiğinin giderildiği anlaşılan konu hakkında, bahse konu İlamın 3 ve 4 üncü maddelerine ilişkin hükmün tasdik edilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Arz ederim.”

mütalaa edilmiştir.

Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

126 sayılı İlamın 3 üncü maddesi ile; ... Belediyesi meclis üyeleri arasından Belediye Başkan Yardımcısı olarak görevlendirilen ...’ e sosyal denge adı altında 26.124,58 TL ödemede bulunulması nedeniyle kamu zararına hükmedilmişse de, söz konusu kamu zararının 11.06.2018 gün ve 778959 numaralı tahsilat makbuzu ile ilgilisinden tahsil edildiği anlaşıldığından konu hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına hükmedilmiştir.

6289 sayılı Kanun'un 33'üncü maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Ek 15'inci maddesinde özetle, “Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. ... denilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesinde;

“Belediyelerde belediye meclis üyelerinin belediye başkanının onayı ile belediye başkan yardımcısı olarak görevlendirilebileceği, bu şekilde görevlendirilen meclis üyelerine belediye başkanına verilen ödeneğin 2/3'ünü aşmamak üzere belediye meclisi tarafından belirlenen aylık ödeneğin verileceği ve kendilerinin taleplerine göre bir sosyal güvenlik kurumu ile ilişkilendirilebileceği, ancak yapılan görevlendirmenin, memuriyete geçiş, sözleşmeli veya işçi statüsünde çalışma dâhil ilgililer açısından herhangi bir hak teşkil etmeyeceği ve yapılan görevlendirmenin belediye meclisinin görev süresini aşamayacağı hükme bağlanmıştır.

... ... Belediyesi ile ... Sendikası (...) arasında 08.01.2016 tarihinde imzalanan ve 01.01.2016- 31.12.2017 tarihleri arasında geçerli sözleşmenin Mali Haklar Başlıklı altıncı bölümünde;

“Madde 21-İyileştirme Zammı:

a)...üyesi çalışanlara almakta oldukları aylıklarına ilave olarak her ayın 15’inde 657 sayılı Devlet Memuruna aylık net ... TL (... TL) iyileştirme zammı ödenir.

b)...üyesi sözleşmeli olarak çalışan personele her ayın 15’inde aylık net ... TL (... TL) iyileştirme zammı ödenir.

Madde 22- İkramiye ve Sosyal Haklar

a)Ramazan Bayramında net ... TL (... ... TL) ve Kurban Bayramında net ... TL (... TL)ödeme yapılır.

…..

c)Meclis üyesi iken Başkan Yardımcılığı görevine getirilenler Başkan Yardımcılığı görevinde kaldıkları süre boyunca sözleşme hükümlerinden faydalanırlar.

hükümleri yer almaktadır.

5393 sayılı Kanun’un yukarıda da yer verilen 49 uncu maddesi uyarınca, meclis üyesi iken belediye başkan yardımcısı olarak atananlara belediye başkanına verilen ödeneğin 2/3’ünü aşmamak üzere belediye meclisi tarafından belirlenen aylık ödenek verilebilecektir. Bunun haricinde meclis üyesi başkan yardımcılarına ödeme yapılabileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır. Yine 6289 sayılı Kanun’un 33 üncü maddesiyle 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Ek 15 inci maddede, belediyelerce kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebileceği hüküm altına alınmıştır. Madde hükmünden de anlaşılacağı üzere, sosyal denge tazminatı belediyede kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine ödenebilecektir. Meclis üyeleri arasından atanan başkan yardımcıları herhangi bir kadro veya pozisyon karşılığında görev yapmamaklardır ve belediye başkan yardımcılığı görevleri belediye başkanının görev süresi ile sınırlıdır. Bu bağlamda söz konusu kişilere sosyal denge tazminatı ödenebilme olanağı bulunmamaktadır. Bunlara ödeme yapılabileceğine dair toplu iş sözleşmesine konulan hüküm ise geçersizdir.

Söz konusu durum Devlet Personel Başkanlığı’nın istişari yazısında da teşvik edilmiştir. Devlet Personel Başkanlığının “Mahalli idarelerde sözleşme” konulu 10.04.2015 gün ve 55921223-450.01-E.2475 sayı ile İçişleri Bakanlığına (Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü) yazılan yazıda,

“...5393 sayılı Kanunun 49'uncu maddesinin yedinci fıkrası kapsamında meclis üyeleri arasından görevlendirilen belediye başkan yardımcılarının belediye norm kadro sayısına bağlı kalınmaksızın görevlendirildikleri ve kamu kurum ve kuruluşların kadro ve pozisyonlarında istihdam edilmeyenlerin 4688 sayılı Kanun kapsamında kamu görevlisi olarak değerlendirilemeyeceği açıktır.

Bu itibarla, mahalli idare genel seçimleri ile belediye meclis üyeliğine seçilen ve belediye başkan yardımcısı olarak görevlendirilenlerin, belediye başkan yardımcısı kadrosunda istihdam edilmemeleri nedeniyle 4688 sayılı Kanun kapsamında kamu görevlisi olarak değerlendirilemeyeceği, bu sebeple sosyal denge tazminatı oranını belirlemek üzere imzalanan mahalli idarelerdeki sözleşme hükümlerinden faydalandırılamayacakları değerlendirilmektedir. ” denilmektedir.

Sorumlularca yapılan savunmalarda, bazı kanunlar açısından belediye başkan yardımcılarının da memur konumunda değerlendirildiği, meclis üyesi kökenli başkan yardımcılarının memur kökenli başkan yardımcıları ile aynı işleri yaptığı ve aynı sorumluluklara sahip oldukları ifade edilmiştir. Her kanunda yer alan kamu görevlisi ifadesi yine o kanundaki düzenlemeler için hüküm ifade eder. Zira geniş anlamda memur kavramının içerisine Cumhurbaşkanlığı makamı bile girebilmektedir. Bu sebeple, 657 sayılı Kanun çerçevesinde değerlendirilemeyecek kamu görevi yapan kişilerin bu kapsamda değerlendirilerek sosyal denge ödemesinden faydalanabilme olanağı bulunmamaktadır. Meclis üyesi kökenli başkan yardımcılarının memur kökenli başkan yardımcıları ile aynı iş yükü ve sorumluluğa sahip olduğu konusunda ise, her iki başkan yardımcısı için de ne kadar ödeme yapılabileceği ilgili Kanunlarında belirlenmiştir. Dolayısıyla, meclis üyesi kökenli başkan yardımcısına 5393 sayılı Kanun’un 49 uncu maddesinde belirlenen ödenekten fazla bir ödemede bulunabilme olanağı bulunmamaktadır.

Belediye Başkanı ... ile Başkan Yardımcısı ... ve ... söz konusu ödeme evraklarında imzalarının bulunmaması sebebiyle sorumluluklarının bulunmadığını iddia etmiş iseler de, imzalamış bulundukları sözleşme yukarıda yapılan açıklamalar gereğince mevzuata aykırı olarak düzenlenmiş bulunduğundan yapılan ödemeden de sorumludurlar.

Diğer taraftan; sorumlular, haklarında verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını veya düzeltilmesini talep etmekte iseler de 126 nolu İlamın 3’ üncü maddesinde, söz konusu kamu zararının 2018 yılında ilgililerinden tahsil edildiğinden bahisle, konu hakkında ilişilecek bir husus kalmadığına karar verilmiştir.

Bu itibarla, yukarıda sayılan gerekçeler ile temyiz dilekçesindeki iddiaların reddedilerek; 126 sayılı İlamın 3. maddesiyle verilen ilişilecek bir husus kalmadığı hükmünün TASDİKİNE, (Daire Başkanı ... ve Üye ...’ in karşı görüşlerine karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 22.01.2020 tarih ve 47152 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy:

Üyeler ...ve ... ‘in karşı görüşü;

Belediye Kanunun 49/7 maddesinde; belediye meclis üyeleri arasından başkan yardımcısı görevlendirmenin şartlarının, bu görevlendirmeyi yapmaya kimin yetkili olduğunun, bunlara verilecek aylık ödemenin türü ve miktarının tespiti ile hangi organının görevli ve yetkili olduğunun düzenlenmekte,

Buna karşılık, gerek kamu çalışanlarına ve gerekse belediyede çalışan kamu görevlilerine ödenecek sosyal denge tazminatının 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 15 inci maddesinde düzenlenmekte, belediye çalışanlarına sosyal denge tazminatı Belediye Kanununa göre değil 4688 sayılı Kanun ve 375 sayılı KHK hükümlerine göre ödenmekte, sorgu mantığı ile düşünülecek olunursa o zaman Sosyal Denge Tazminatının 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları hükümleri uyarınca sözleşmeli personele de “ her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılamaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilemez” hükmü uyarınca ödenmemesi gerektiği,

Halbuki, sözleşmeli personele 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin 5 inci fıkrasında “bu personele her ne ad altında olursa olsun sözleşme ücreti dışında herhangi bir ödeme yapılmaz ve ücret mahiyetinde aynî ya da nakdî menfaat temin edilmez” hükmüne rağmen hem ek ödeme (375/ek madde 9) ve hem de sosyal denge tazminatı ödenmemesi gerekeceği,

Ne var ki, sözleşmeli personele yapılan ödemelerin 5393 sayılı Kanunun 49/5 maddesinin amir hükmüne rağmen 4688 Sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunun 32 ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Ek 15 inci maddelerinde öngörüldüğü için yapılmakta olduğu

Aynı durumda olan, 5393 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin 7 nci fıkrasına göre norm kadroda başkan yardımcılığı kadrosunun bulunması şartıyla nüfus esasına göre çalıştırılan ve memur başkan yardımcıları ile aynı görevleri yapan ve aynı yetkiyi kullanan hem 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu hem de 5237 sayılı Türk Ceza Kanunları başta olmak üzere diğer kanunlar yönünden cezai ve mali sorumlulukları olan memurlar arasında görevlendirilen belediye başkanları ile aynı yetkiyi kullanan ve aynı görevleri yapan ve kamu hizmeti ifa eden belediye meclis üyeleri arasında görevlendirilen belediye başkan yardımcılarına 5393 sayılı yasanın 49/7 maddesine göre belirlenen ödeneği aşamaz mantığı ile sosyal denge tazminatı verilmez demenin bir çelişki teşkil ettiği, böyle bir değerlemenin mantıki olmadığı gibi yasaya da uygun olmadığı,

Diğer belediyelerde olduğu gibi, ... Belediyesince de, belediye meclis üyeleri arasından görevlendirilen belediye başkan yardımcılarına sosyal denge tazminatının 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun 2 nci ve aynı Kanunun 3 üncü maddesinde belirtilen "işçi statüsü dışında çalışan kamu görevlileri” arasında sayıldığı ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 15 inci ek maddesi ve 4688 sayılı Kanunun 32 nci maddelerinde öngörüldüğü için ödenmesinde bir sakınca bulunmamaktadır.

Bu itibarda yukarıda sayılan gerekçelere istinaden, 126 sayılı İlamın 3’ üncü maddesiyle; tahsilat bildirilmesi sebebiyle verilen ilişiği kalmadığı hükmünün KALDIRILMASI gerekmektedir.