Sayıştay 7. Dairesi 44837 Kararı - Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2017

• Daire: 7

• Dosya No: 44837

• Tutanak No: 52968

• Tutanak Tarihi: 11.01.2023

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Genel Sekreter Yardımcılarına 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin (II) sayılı cetveline göre maaşlarının ödenmesi.

30 sayılı ilamın 1 inci maddesi ile ... Büyükşehir Belediyesinde Genel Sekreter Yardımcısı (İl Özel İdaresinden Devir) olarak çalışan ... ve ...’ya geriye dönük yersiz maaş farkı ödenmesi suretiyle toplam ...-TL kamu zararın sorumlularca tazminine hükmedilmiştir. Bu hüküm, 01.12.2021 tarih ve 50550 sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile tasdik edilmiştir.

Harcama yetkilisi ...’nın karar düzeltme dilekçesinde özetle;

Tazmin hükmünün hakkaniyet ilkesiyle bağdaşmadığı, kamu zararına sebebiyet verilmesi ilkesinin, ancak hukuka aykırı bir durumun ortaya çıkması halinde söz konusu olduğu,

Yani telafisi güç (veya imkânsız) zararların doğmasına neden olduğu, 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ekinde yer alan cetvellere göre ek ödemenin ilgililere yapılmasının KAZANILMIŞ BİR HAK olduğu, Yani elde edilmiş hak ve bu hakkın korunması olduğu, bir hak hukuka uygun şekilde elde edilmiş olduğu takdirde, o hakkın daha sonradan geri alınmaması ve kullanımı süresince önceki şartlar değişse bile yeni şartlara uymaya bireyin mecbur bırakılmaması demek olduğu,

5302 sayılı kanunun “Norm Kadro ve Personel İstihdamı’’ başlıklı 36. Maddesinin 4. Fıkrasında;

“Genel sekreter, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanır ve aynı usulle görevden alınır. Büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel sekreter kadrosuna atananlar, genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürleri, genel sekreter yardımcısı kadrosuna atananlar bakanlık bağımsız daire başkanları, 1. hukuk müşaviri ve daire başkanı kadrosuna atananlar ise bakanlık daire başkanları için ilgili mevzuatında öngörülen ek gösterge, makam, görev ve temsil tazminatları ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi uyarınca ödenen zam ve tazminatlardan aynen yararlanırlar; diğer illerde ise genel sekreter kadrosuna atananlar genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık bağımsız daire başkanları, genel sekreter yardımcısı kadrosuna atananlar ise genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık daire başkanları için ilgili mevzuatında öngörülen ek gösterge, makam, görev ve temsil tazminatları ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152 nci maddesi uyarınca ödenen zam ve tazminatlardan aynı usul ve esaslar dahilinde yararlanırlar. Genel sekreter olarak atananların bu görevde geçen süreleri mesleki kıdemlerinde geçmiş sayılır.”

denilmek suretiyle İl Özel İdaresi Genel Sekreteri ve yardımcılarının özlük hakları hakkında bir düzenleme yapıldığı,

666 sayılı KHK'nın l 'inci maddesiyle 375 sayılı KHK'ya eklenen ek 10’uncu maddede yer alan;

"Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı, Başbakanlık ve bakanlıklar ile bunların bağlı ve ilgili kuruluşları (Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 2'nci maddesi kapsamında bulunanlar hariç), sosyal güvenlik kurumları, Türkiye İnsan Haklan Kurumu, Yükseköğretim Kurulu, Üniversitelerarası Kurul ve Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının; ifadesi gereğince söz konusu maddede belirlenen tutarlarda ek ödeme yapılabilmesi için, öncelikle ek ödeme yapılacak personelin madde metninde sayılan kurulularda çalışıyor olması gerektiği, İl Özel İdarelerinin ise, mahalli yönetimler olup, Başbakanlık, Bakanlık ya da bunlara bağlı veya ilgili kuruluşlar arasında ve dolayısıyla madde kapsamında bulunmadığı,

5302 sayılı Kanunun 36'ncı maddesinin dördüncü fıkrasında; genel sekreter kadrosuna atananların, genel idare hizmetleri sınıfına dâhil bakanlık bağımsız daire başkanları ve genel sekreter yardımcısı kadrosuna atananların, genel idare hizmetleri sınıfına dâhil bakanlık daire başkanları için ilgili mevzuatında öngörülen ek gösterge, makam, görev ve temsil tazminatları ile 657 sayılı Kanunun 152'nci maddesi uyarınca ödenen zam ve tazminatlardan aynı usul ve esaslar dâhilinde yararlanacaklarının ifade edildiği, 666 sayılı KHK ile getirilen ek ödemenin ise, bunun haricinde yeni bir ödeme olup, 5302 sayılı Kanunun 36'ncı maddesinin dördüncü fıkrası kapsamına girmediği,

Bu noktada;

666 sayılı KHK'nın ilgili hükümlerinin Anayasaya aykırı olduğu gerekçesi ile

Sayıştay 1. Dairesi tarafından 25.09.2014 tarih ve 10367 tutanak nolu Karar ile Anayasa Mahkemesine iptal başvurusunda bulunulduğu,

Anayasa Mahkemesi tarafından bu başvuru üzerine verilen 13.11.2014 tarih ve E;2014/172 K:2014/170 sayılı Kararın "Sonuç" kısmında;

11.10.2011 günlü 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) Sayılı Cetvelin ”4- Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa Göre bölümünün (1) numaralı sırasının;

A- (d) bendinde yer alan "... diğer illerin il özel idaresi genel sekreteri,... ibaresinin

B- (e) bendinde yer alan "... büyükşehir belediyesi bulunmayan illerin il özel idaresi genel sekreter yardımcısı,..." ibaresinin,

Anayasaya aykırı olduklarına ve İPTALLERİNE, iptal hükümlerinin, Anayasanın 153’ncü maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanunun 66’ncı maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince, Kararın Resmi Gazetede yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesine, 13.11.2014 gününde oy birliği ile karar verildi.” denildiği

Dilekçi tarafından yapılan temyiz başvurusu tarihinde, ilam henüz kesinleşmemiş olup 1'nci maddesinde kamu zararına gerekçe olarak alınan 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (1) sayılı cetvelin “A- Aylıklarına 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre Alanlar” bölümünün (I) numaralı sırasının (d) bendinde yer alan "... diğer illerin il Özel idaresi genel sekreteri,..." ibaresi ile, (e) bendinde yer alan "... büyükşehir belediyesi bulunmayan illerin il özel idaresi genel sekreter yardımcısı,..." ibaresinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiş olduğu, Her ne kadar Anayasa Mahkemesinin iptal kararları geriye yürümez ise de Anayasaya aykırılığı Anayasa Mahkemesi tarafından kabul edilmiş olan bir mevzuat hükmünün dava konusu edilen uyuşmazlıkta uygulanmasının, Anayasanın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırılık oluşturacağından tazmin hükmünün kaldırılması gerektiği,

İfade edilmiş olup, 01.12.2021 tarih ve 50550 sayılı Temyiz Kurulu kararının düzeltilerek kaldırılması talep edilmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“... Büyükşehir Belediyesinin 2017 yılı hesabının 7 inci Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 30 sayılı ilamın 1'inci maddesinde yer alan tazmin hükmünün kaldırılması talebi ile sorumlu ...'nın ilgi yazı ekinde gönderilen karar düzeltme dilekçesi incelendi.

Dilekçesinde özetle: İlgililere yapılan ek ödemenin 01.11.2011- 14.01.2014 tarihleri arasında farkın ödemesi olduğu, yapılan ek ödemenin 666 sayılı KHK. ek 2 Sayılı cetvelinde belirtilen hükme uygun olduğu, bu tazmin konusu ile ilgili olarak Anayasa Mahkemesinin 13.11.2014 tarih ve E.2014/172, K:2014/170 sayılı kararı ile Temyiz Kurulunun almış olduğu kararda yer alan azınlık görüşünün dikkate alınarak tazmin kararının kaldırılmasını talep etmektedir.

Mezkur İlam maddesinde ve 01.12.2021 tarih ve 50550 sayılı Temyiz Kurulu kararında sorumlunun ileri sürdüğü hususlar tüm boyutları ile değerlendirildiği ve alınan kararın mevzuata uygun olduğu düşünüldüğünden Karar Düzeltmesine Mahal olmadığı değerlendirilmektedir.” denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

30 sayılı İlamın 1. maddesiyle, ... Büyükşehir Belediyesinde Genel Sekreter Yardımcısı (İl Özel İdaresinden Devir) olarak çalışan ... ve ...’ya 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlük tarihi olan 15.01.2012 ile İl Özel İdaresinin Belediyeye devir tarihi olan 31.03.2014 tarihleri arası dönem için, ek ödeme oranlarının 666 sayılı KHK’nın (I) sayılı cetvelinde kadro unvanları gösterilerek belirtilmiş olmasına rağmen (II) sayılı cetvele göre hesaplanan farkın geriye dönük olarak ödenmesi sonucu oluşan ... TL kamu zararının tazminine hükmedilmiştir.

Bu hüküm, 01.12.2021 tarih ve 50550 sayılı Temyiz Kurulu kararı ile tasdik edilmiştir.

Rapor dosyası ve eklerinin incelenmesi sonucu, ... Büyükşehir Belediyesinde Genel Sekreter Yardımcısı (İl Özel İdaresinden Devir) olarak çalışan ... ve ...’nun 16.11.2017 tarihinde belediyeye vermiş oldukları dilekçelerinde, 02.11.2011 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin (II) sayılı cetveline göre maaşlarının hesaplanarak daha önce İl Özel İdaresinde ödenen maaş ile arasındaki farkın kendilerine ödenmesini talep ettikleri, Belediyece de 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlük tarihi olan 15.01.2012 ile İl Özel İdaresinin Belediyeye devir tarihi olan 31.03.2014 tarihleri arası her iki mevzuata göre hesaplanan maaş farklarının ilgililere ödendiği görülmüştür.

5302 sayılı Kanunun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 36’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında;

“Genel sekreter, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanır ve aynı usulle görevden alınır. Büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel sekreter kadrosuna atananlar, genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürleri, genel sekreter yardımcısı kadrosuna atananlar bakanlık bağımsız daire başkanları, 1. hukuk müşaviri ve daire başkanı kadrosuna atananlar ise bakanlık daire başkanları için ilgili mevzuatında öngörülen ek gösterge, makam, görev ve temsil tazminatları ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152’nci maddesi uyarınca ödenen zam ve tazminatlardan aynen yararlanırlar; diğer illerde ise genel sekreter kadrosuna atananlar genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık bağımsız daire başkanları, genel sekreter yardımcısı kadrosuna atananlar ise genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık daire başkanları için ilgili mevzuatında öngörülen ek gösterge, makam, görev ve temsil tazminatları ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 152’nci maddesi uyarınca ödenen zam ve tazminatlardan aynı usul ve esaslar dahilinde yararlanırlar. Genel sekreter olarak atananların bu görevde geçen süreleri mesleki kıdemlerinde geçmiş sayılır.” denilmek suretiyle, il özel idaresi genel sekreteri ve yardımcılarının özlük hakları hakkında bir düzenleme yapılmıştır.

666 sayılı KHK’nın 1’inci maddesiyle 375 sayılı KHK’ya eklenen ek 10’uncu maddede yer alan;

“Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ve Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı İdari Teşkilatı, Başbakanlık ve bakanlıklar ile bunların bağlı ve ilgili kuruluşları (Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile 2659 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 2’nci maddesi kapsamında bulunanlar hariç), sosyal güvenlik kurumları, Türkiye İnsan Hakları Kurumu, Yükseköğretim Kurulu, Üniversitelerarası Kurul ve Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığının;”

ifadesi gereğince söz konusu maddede belirlenen tutarlarda ek ödeme yapılabilmesi için, öncelikle ek ödeme yapılacak personelin madde metninde sayılan kurumlarda çalışıyor olması gerekmektedir. İl özel idareleri ise, mahalli yönetimler olup, Başbakanlık, bakanlık ya da bunlara bağlı veya ilgili kuruluşlar arasında ve dolayısıyla madde kapsamında bulunmamaktadırlar.

5302 sayılı Kanunun 36’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında; genel sekreter kadrosuna atananların, genel idare hizmetleri sınıfına dâhil bakanlık bağımsız daire başkanları ve genel sekreter yardımcısı kadrosuna atananların, genel idare hizmetleri sınıfına dâhil bakanlık daire başkanları için ilgili mevzuatında öngörülen ek gösterge, makam, görev ve temsil tazminatları ile 657 sayılı Kanunun 152’nci maddesi uyarınca ödenen zam ve tazminatlardan aynı usul ve esaslar dâhilinde yararlanacakları ifade edilmiştir.

666 sayılı KHK ile getirilen ek ödeme ise, bunun haricinde yeni bir ödeme olup, 5302 sayılı Kanunun 36’ncı maddesinin dördüncü fıkrası kapsamına girmemektedir. Bir başka deyişle, 666 sayılı KHK ile getirilen ek ödeme, 5302 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında olmayan yeni bir ödemedir. Dolayısıyla söz konusu yasal düzenlemeler birbirinden farklı ödemeleri ifade etmektedir. 666 sayılı KHK ile (I) sayılı cetvelde “İl Özel İdaresi Genel Sekreteri” kadro unvanı açıkça belirtilmiş olup ek ödemenin burada yer alan orana göre yapılması öngörülmüştür.

Öte yandan; 666 sayılı KHK’nın ilgili hükümlerinin Anayasaya aykırı olduğu gerekçesi ile Sayıştay 1. Dairesi tarafından 25.09.2014 tarih ve 10367 tutanak nolu Karar ile Anayasa Mahkemesine iptal başvurusunda bulunulmuş,

Anayasa Mahkemesi tarafından bu başvuru üzerine verilen 13.11.2014 tarih ve E:2014/172 K:2014/170 sayılı Kararın “Sonuç” kısmında;

11.10.2011 günlü 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) Sayılı Cetvelin “A-Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa Göre Alanlar” bölümünün (1) numaralı sırasının;

A- (d) bendinde yer alan “… diğer illerin il özel idaresi genel sekreteri,…” ibaresinin

B- (e) bendinde yer alan “… büyükşehir belediyesi bulunmayan illerin il özel idaresi genel sekreter yardımcısı,…” ibaresinin,

Anayasaya aykırı olduklarına ve İPTALLERİNE, iptal hükümlerinin, Anayasanın 153’üncü maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılı Kanunun 66’ncı maddesinin (3) numaralı fıkrası gereğince, Kararın Resmi Gazetede yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesine, 13.11.2014 gününde oy birliği ile karar verildi.” denilmiştir.

Anayasa Mahkemesi kararı incelendiğinde, söz konusu hükmün, yetki kanununun verdiği tasarruf alanının dışına çıkılarak doğrudan mali hakların düzenlenmesi nedeniyle iptal edildiği görülmüş olup; bu konudaki yasal karışıklık ve boşlukları önlemek için kararın yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüğe gireceği kararlaştırılmıştır. Bunun üzerine, 6639 sayılı kanun çıkarılarak 24. Maddesi ile 375 sayılı KHK’nın iptal edilen ibareleri yerine aynı mahiyette yeni ibareler getirilmiştir. Mezkûr maddede:

“ 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin; eki (I) sayılı Cetvelin “A- Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa Göre Alanlar” kısmının “l-Kadroları Genel İdare Hizmetleri Sınıfında yer alan personel ile Teknik Hizmetler, Sağlık ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri ile Avukatlık Hizmetleri sınıflarında bulunan personelden ek ödeme oranları ilgili gruplarında düzenlenmeyen ve kadro unvanları bu bölümde yer alan personel” bölümünün (d) sırasında yer alan “büyükşehir belediyesi bulunan illerin il özel idaresi genel sekreter yardımcısı, diğer illerin il özel idaresi genel sekreteri,” ibaresi “il özel idaresi genel sekreteri,” şeklinde ve aynı bölümün (e) sırasında yer alan “büyükşehir belediyesi bulunan illerin il özel idaresi I. hukuk müşaviri, büyükşehir belediyesi bulunmayan illerin il özel idaresi genel sekreter yardımcısı,” ibaresi “il özel idaresi genel sekreter yardımcısı,” şeklinde değiştirilmiş…...” denilmektedir.

Somut olayda söz konusu ödeme 2017 yılında geriye dönük biçimde; 2012, 2013, 2014 yıllarına ilişkin olarak yapılmış olup, o yıllarda yürürlükte bulunan 666 sayılı KHK hükümlerine aykırıdır. Yürürlükte bulunan 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine aykırı olarak, İl Özel İdaresi Genel Sekreter Yardımcılarına ait ek ödemelerin (II) sayılı Cetveldeki ücret ve tazminat unsurları esas alınarak hesaplanması ve ödenmesi nedeniyle kamu zararına sebebiyet verilmiştir. Savunmalarda iddia edildiğinin aksine, öğretide savunulduğu ve bir takım emsal Yargıtay ve Danıştay kararlarında zaman zaman yer verildiği üzere Anayasa madde 153’e rağmen Anayasa mahkemesi kararlarının bazıları geriye yürütülebilir olsa dahi, somut olayda (II) sayılı cetvele göre ek ödeme yapılması mümkün bulunmamaktadır. Zira iptal edilen ibare, (I) sayılı cetvelle ilgilidir. Anayasa Mahkemesinin iptal Kararından sonra yürürlüğe konan yeni mevzuat (6639 sayılı KHK 24. Maddesi ile 375 sayılı KHK’de yapılan değişiklik) esas alındığında dahi ödemenin 375 sayılı KHK’nın Ek 9. maddesi hükmü gereğince yine I sayılı Cetvele göre yapılması gerekmektedir. Ek 10. Madde kapsamında olunmadığından II sayılı Cetvele göre ödeme söz konusu olamaz.

Yukarıda anılan nedenlerle, 30 sayılı ilamın 2. maddesiyle verilen tazmin hükmünün tasdikine ilişkin 01.12.2021 tarih ve 50550 sayılı Temyiz Kurulu İlamının DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA,(üye ...’nun karşı oy gerekçelerine karşı) oyçokluğu ile,

Karar verildiği 11.01.2023 tarih ve 52968 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Üye ...’nun karşı oy gerekçesi

Sorumlular tarafından yapılan temyiz başvurusu tarihinde, ilam henüz kesinleşmemiş olup 1’inci maddesinde kamu zararına gerekçe olarak alınan 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) Sayılı Cetvelin “A-Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa Göre Alanlar” bölümünün (1) numaralı sırasının (d) bendinde yer alan “… diğer illerin il özel idaresi genel sekreteri,…” ibaresi ile, (e) bendinde yer alan “… büyükşehir belediyesi bulunmayan illerin il özel idaresi genel sekreter yardımcısı,…” ibaresi Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Her ne kadar Anayasa Mahkemesinin iptal kararları geriye yürümez ise de Anayasaya aykırılığı Anayasa Mahkemesi tarafından kabul edilmiş olan bir mevzuat hükmünün dava konusu edilen uyuşmazlıkta uygulanması, Anayasanın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırılık oluşturacağından tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.