Sayıştay 7. Dairesi 44573 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İş Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2017

• Daire: 7

• Dosya No: 44573

• Tutanak No: 52969

• Tutanak Tarihi: 11.01.2023

• Konu: İş Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: 4857 sayılı İş Kanunu ve toplu iş sözleşmesi hükümlerine aykırı olarak işçilere yıllık izinlerinde de yemek yardımı ödenmesi.

30 sayılı ilamın 2 nci maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu ve toplu iş sözleşmesi hükümlerine aykırı olarak işçilere yıllık izinlerinde de yemek yardımı ödenmesi sonucu ...-TL kamu zararının sorumlularca tazminine hükmedilmiştir. Bu hüküm, 01.12.2021 tarih ve 50551 sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile tasdik edilmiştir.

Harcama yetkilisi ...’nın karar düzeltme dilekçesinde özetle;

Kurumda çalışan işçilerden ücretli izine ayrılanlara izinli olduğu sürece yemek ücreti ödenmesinin 4857 sayılı Kanunun 55/k maddesi, Yıllık ücretli İzin Yönetmeliğinin 22. maddesi ile Toplu İş Sözleşmesinin 31/e maddesine uygun olduğu,

Toplu iş sözleşmesinin 31’inci maddesinin ( e ) fıkrasında “Yıllık ücretli izin kullananlar ücret ve tüm haklardan çalışanlar gibi aynen yararlanırlar” denildiği ve bu hükme göre işçilerin yıllık izinli olduğu günlerde de yemek yardımı yapıldığı,

İfade edilmiş olup, 01.12.2021 tarih ve 50551 sayılı Temyiz Kurulu kararının düzeltilerek kaldırılması talep edilmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“... Büyükşehir Belediyesinin 2017 yılı hesabının 7 inci Dairede yargılanması sonucu çıkarılan 30 sayılı ilamın 2'nci maddesinde yer alan tazmin hükmünün kaldırılması talebi ile sorumlu ...'nın ilgi yazı ekinde gönderilen karar düzeltme dilekçesi incelendi.

Dilekçesinde özetle: Çalışan işçilerden ücretli izine ayrılanlara izinli olduğu sürece yemek ücreti ödenmesinin 4857 sayılı Kanunun 55/k maddesi, Yıllık ücretli İzin Yönetmeliğinin 22. maddesi ile Toplu İş Sözleşmesinin 31/e maddesine uygun olduğunu bu nedenler tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Mezkur İlam maddesinde ve 01.12.2021 tarih ve 50551 sayılı Temyiz Kurulu kararında sorumlunun ileri sürdüğü hususlar tüm boyutları ile değerlendirildiği ve alınan kararın mevzuata uygun olduğu düşünüldüğünden Karar Düzeltmesine Mahal olmadığı değerlendirilmektedir.”

denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tatil Ücretine Girmeyen Kısımlar” başlıklı 50’nci maddesinde;

"Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz. ” denilmiştir.

Mezkur Kanun’un “Yıllık İzin Ücreti” başlıklı 57’nci maddesinde ise yıllık izin ücretinin hesabında İş Kanunu’nun 50’nci maddesinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

03.03.2004 tarihli ve 25391 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği’nin "Yıllık Ücretli İzinlere İlişkin İşverenin Yükümlülükleri” başlıklı dördüncü bölümünde yer alan “Ücretin Ödenmesi” başlıklı 21’inci maddesinde;

“………

İzin ücretinin belirlenmesinde; fazla çalışma karşılığı alınacak ücretler, primler, sosyal yardımlar ve işyerinin devamlı işçisi olup, normal saatler dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler hesaba katılmaz.

…..” denilmektedir.

... Büyükşehir Belediyesi ile Hizmet - İş Sendikası arasında imzalanan ve 01.01.2015- 31.12.2017 tarihlerini kapsayan toplu iş sözleşmesinin “yemek yardımı” başlıklı 38’inci maddesinde:

"İşverence, sendika üyesi işçilere sözleşme süresince fiilen çalıştıkları beher gün için, net ... TL yemek yardımı yapılır…."

Denilmektedir.

Yukarıda anılan mevzuat hükümleri nispi emredici olup aksi işçi lehine toplu iş sözleşmesiyle kararlaştırılabilecek niteliktedir. Ne var ki, taraflar arasında imzalanan toplu iş sözleşmesinin 38. Maddesinde de, sözleşmenin taraflarının, irade beyanlarını ortaya koyarken işçilere yapılacak yemek yardımını açıkça fiilen çalışmaya bağladıkları görülmektedir.

Rapor dosyası ve eklerinin incelenmesi neticesinde, işçilere yıllık izinlerinde de yemek yardımı ödemesi yapıldığı görülmüştür. Bu sarih sözleşme hükmü karşısında, ücretli izinli olunan günlerde işçilere yemek yardımı yapılması mümkün bulunmamaktadır.

Sorumlular tarafından her ne kadar toplu iş sözleşmesinin 31’inci maddesinin (e) fıkrasında “Yıllık ücretli iznini kullananlar ücret ve tüm haklardan çalışanlar gibi aynen yararlanırlar” denildiği ve bu hükme göre işçilerin yıllık izinli olduğu günlerde de yemek yardımı yapıldığı savunmalarda ifade edilmiş olsa da; aynı sözleşmede birbiriyle çelişen iki maddenin bulunduğunu varsaymak mümkün değildir. Zira, 31’inci maddenin (e) fıkrasındaki hüküm, diğer maddelerde açıkça belirtilmeyen ve fiili çalışmayla ilişkilendirilmeyen ücret ve hakların yıllık izinli olunan günlerde de alınabileceğine ilişkin olarak düzenlenmiştir.

Yukarıda anılan toplu iş sözleşmesi ve mevzuat hükümlerine aykırı olarak, ... Büyükşehir Belediyesinde işçilerin izinli oldukları süre boyunca almış oldukları izin ücretlerine sosyal yardım niteliğinde olan yemek yardımlarının dahil edilerek ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunmuştur.

Bu itibarla, sorumlunun karar düzeltilmesine ilişkin talebinin reddi ile 30 sayılı ilamın 2. maddesiyle verilen tazmin hükmünün tasdikine ilişkin 01.12.2021 tarih ve 50551 tutanak numaralı Temyiz Kurulu ilamının DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA oybirliği ile,

Karar verildiği 11.01.2023 tarih ve 52969 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.