Sayıştay 7. Dairesi 44010 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2016

• Daire: 7

• Dosya No: 44010

• Tutanak No: 48190

• Tutanak Tarihi: 09.09.2020

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: sosyal denge

2. 87 sayılı İlamın 5. maddesiyle, … Belediyesi ile … Sendikası (…) arasında imzalanan ve 01.01.2015 – 31.12.2016 tarihleri arasını kapsayan sosyal denge sözleşmesi ile müdürlük görevini yürüten personele yapılan sosyal denge ödemelerinde mevzuatta öngörülen aylık tavan aşılarak ödemede bulunulması sonucunda … TL’ye verilen tazmin hükmünün 13.03.2019 tarih ve 45840 tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararının 2. Maddesi ile tasdikine karar verilmiştir.

İlamda Üst Yönetici sıfatıyla sorumlu tutulan … (Belediye Başkanı), Diğer Sorumlu sıfatıyla sorumlu tutulan … (Bld. Bşk. Yrd.), Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan … (İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürü) ve … (V.H.K.İ.) ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ile …’ın (V.H.K.İ.) göndermiş oldukları aynı mahiyetteki temyiz dilekçesinde özetle;

Karar düzeltilmesi talebinin gerekçeleri;

1.  6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun 52. Maddesine göre:

a) Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olduğunu,

b) Bir kararda aynı konu hakkında birbirine aykırı hükümler bulunduğunu,

Şöyle ki;

a) Belediye ile ... arasında yapılan ve 01.01.2015 - 31.12.2016 yıllarını kapsayan toplu sözleşmenin 1. Maddesinde sözleşmenin yasal dayanakları açıklanmış olup bu yasal dayanaklara dayalı savunmada belirtilen konuların, T.C. Anayasasının 90. Maddesi kapsamında değerlendirilmemiş olup sadece mütalaa edilerek kabul görmediğini,

4688 sayılı kanunun 32 maddesinin 2. Fıkrasında; ''Yapılacak sözleşme, toplu sözleşme dönemi ile sınırlı olarak uygulanır ve sözleşme süresi hiçbir şekilde izleyen mahalli idareler genel seçimi tarihini geçemez. Mahalli idareler genel seçim tarihini izleyen üç ay içerisinde de toplu sözleşme dönemiyle sınırlı olmak üzere sözleşme yapılabilir. Bu sözleşmeye dayanılarak yapılan ödemeler kazanılmış hak sayılmaz. ’' Denildiğini,

Geçici Madde 14 “ 15/3/2012 tarihinden önce 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi kapsamındaki idareler ile ilgili sendikalar arasında toplu iş sözleşmesi. toplu sözleşme, sosyal denge sözleşmesi ve benzeri adlar alımda imzalanan sözleşmelerin uygulanmasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebilir. Anılan sözleşmelerin uygulanmasına devam edildiği dönem için 32 nci madde hükümleri çerçevesinde ayrıca sözleşme yapılamaz. Söz konusu sözleşmeleri 31/12/2015 tarihinden önce sona eren veya mevcut sözleşmeleri bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra karşılıklı olarak feshedilen kapsama dahil idareler, sözleşmelerinin sona eriş veya fesih tarihini izleyen bir ay içinde sözleşmelerin sona erdiği veya feshedildiği tarih ile bu Kanunda öngörülen toplu sözleşme dönemi sonuna kadarki dönemle sınırlı olmak üzere üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri çerçevesinde sözleşme yapabilir. Ancak 32 nci madde uyarınca toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın, unvanlar itibarıyla ilgili personele söz konusu sözleşmeler uyarınca yapılmakta olan ortalama aylık ödemenin altında kalması halinde; üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri esas alınarak 31/12/2015 tarihine kadar uygulanabilecek sözleşmelerde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilir. Bu şekilde yapılacak ödemeler kazanılmış hak sayılmaz. ” Denildiğini,

Belediye ile ... Sendikası arasında T.C. Anayasasının 53. Maddesine uygun imzalanan 2012-2014 yıllarını kapsayan toplu iş sözleşmesinin 18. Maddesine istinaden Başkan Yardımcılarına ... TL, Müdürlere ... TL ve Memurlara ... TL net sosyal yardım ödemesi yapılacağını ve her yıl %10 artırılarak devam edeceğini, 25. Maddesinde ise Ramazan ve Kurban Bayramlarında aylık net ...TL bayram yardımı ödeneceğini ve bu ödemelerin her yıl %10 artırılarak ödeneceğinin hükme bağlandığını,

Bu rakamlarda 2014 yılı için Başkan Yardımcılarına net ... TL, Müdürlere net ... TL ve Memurlara ... TL si sosyal yardım ve ... TL si de Ramazan ve Kurban Bayramlarında bayram yardımı olarak ödendiğini,

4688 sayılı Kanunun 32 inci, Geçici 14 üncü maddesi, Belediye ile ... Sendikası ile imzalanan 01.01.2012 - 31.12.2014 yıllarını kapsayan toplu iş sözleşmesinin 18 inci ve 25 inci maddeleri ile ... Belediyesi ile ... arasında 01.01.2015 - 31.12.2016 yıllarını kapsayan toplu sözleşme birlikte değerlendirildiğinde;

Belediyenin 4688 sayılı Kanunun 32 inci maddesinin 2 inci fıkrasına istinaden yapmış olduğu sözleşmede aynı Kanunun Geçici 14. Maddesinin;

" Ancak 32. madde uyarınca toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın, unvanlar itibarıyla ilgili personele söz konusu sözleşmeler uyarınca yapılmakta olan ortalama aylık ödemenin altında kalması halinde; üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri esas alınarak 31/12/2015 tarihine kadar uygulanabilecek sözleşmelerde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilir" hükmüne göre belediyede çalışma barışının sağlanması açısından Belediye Başkanının kanunun kendisine verdiği takdir yetkisini kullanarak ... Belediyesi ile ... arasında imzalan ve 01.01.2015 - 31.12.2016 yıllarını kapsayan toplu sözleşmede Başkan Yardımcılarına ödenen rakamı ortalama baz alarak imzaladığını, bir önceki sözleşmeye göre net ... TL olmasına rağmen ...,00 TL olarak sözleşmeye konulduğunu,

Sayın denetçinin bu hususun sosyal denge sözleşmesinin içeriğinde değişiklikler yapıldığı şeklinde değerlendirdiğini, Sayıştay 7. Dairesinin de bu görüşe uyduğunu, savunmalarının gerektiği şekilde değerlendirilmediğini,

Yine geçici 14. Maddede; 15.03.2012 tarihinden önce yapılan toplu sözleşmelerin 32. Madde uygulaması olmaksızın 31.12.2015 tarihine kadar geçerli olacağının belirtildiğini, 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3 üncü Dönem Toplu Sözleşmenin Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme başlıklı Bölümünün 7. Maddesi ile de bu sürenin 31.12.2017 tarihine kadar uzatıldığını, bu uygulamanın çalışanlar arasında eşitsizlik yarattığını, belirtilen tarihlerden önceki yapılan sözleşmelerin sınırsızlaştırıldığını, adeta 32 maddede anılan tarihten sonra 4688 sayılı Kanuna uygun olarak yapılan sözleşmelerden yaralanan personelin cezalandırıldığını, bu çifte standart uygulamasının Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 10, 11 ve 90 inci maddelerine ve 4688 sayılı Kanunun 32/2. Fıkrasına aykırılığının dikkate alınmadığını,

Diğer yandan, Ülkemizdeki 1397 adet belediyenin sadece 72 (son denetimlerle sayı değişmiş olabilir) belediyesinde bu konunun denetime tabi tutulduğunu, diğerlerinde bu konunun gündeme alınmadığını veya görülemediğini, birçok belediyede çok daha yüksek rakamlarla bu tazminatların ödendiğini, dolayısıyla eşitlik ilkesine aykırı bir durumun yaratıldığını,

b) Yukarıda yapılan savunmaların; Sayıştay 5. Dairesinin 02.02.2016 tarih ve 148 karar, 13.04.2016 tarih ve 138 sayılı ilamlarıyla da örtüştüğünü, söz konusu Kararda;

“Söz konusu Geçici 14. Maddenin son bölümünde 11.04.2012 tarihinde uygulanan sözleşmede öngörülen hakların üzerinde bir ödemenin yapılmaması ve ya yasaklanması söz konusu değildir. Buradaki düzenleme ile idarelere, yeni yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın, daha önceki sözleşmeler ile sağlanan aylık ödemenin altında kaldığı durumlarda 31.12.2015 tarihine kadar idarelerin uygulayacakları sözleşmelerde, 11.04.2012 tarihinde uygulanan sözleşmeye göre ödenen ortalama aylık tutarın tavan aylık olarak esas alınabileceği yetkisi verilmiştir. Sonra yapılan sözleşmedeki tavan tutar; önceki sözleşmede öngörülen ortalama kazançtan daha düşük ise, bu durumda idarelere 11.04.2012 tarihinde uygulanan sözleşmeye göre ödenen, ortalama aylık tutar tavan olarak esas alabilme yetkisi verilmektedir. Başka bir değişle, 31.12.2015 tarihine kadarki dönemde, 11.04.2012 tarihinde uygulanan sözleşmede unvanlar itibariyle ilgili personele ödenen meblağın altına inilmeyebileceği yetkisi, personele yapılan önceki ödemeler kadar ödeme yapma konusunda idarelere takdir yetkisi verilmiştir.” denildiğini,

Her ne kadar sözleşmeler değişse de içerik olarak birbirinin devamı olduğunu ve yapılan sözleşmenin Kanunun 32 inci ve Geçici 14 üncü maddesine uygun olduğunu, yapılan değişikliğin sadece birkaç kalem daha sosyal yardımın ilave edilmesi olduğunu, gerek denetçinin gerekse Sayıştay 7. Dairesinin, eklenen birkaç maddenin 4688 sayılı Kanuna aykırı olduğunu belirterek sözleşmeden çıkarılması konusuna hükmedeceği yerde sözleşmenin tamamı üzerinde yasaya aykırılık kararı verdiğini, bunun da T.C. Anayasasının 10, 11, 51, 53, 90. Maddelerine ve 4688 sayılı Kanunun 28, 32 ve Geçici 14. Maddelerine uygun bir karar olmadığının açık olduğunu belirterek Kararın düzeltilmesini talep etmişlerdir.

Sorumlulardan …, …. ile … yukarıda belirtilen hususlara ilave olarak temyiz dilekçelerinde;

5018 Sayılı Kanunun 71. Maddesinde “ Kamu zararı Madde 71- (Değişik birinci fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır. ” Denildiğini, bu harcamada kasıt veya kusurlarının olmadığını, mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemin ise Başkanlık makamı ve ilgili sendika tarafından imzalandığını ve şahsına bu konuda bir yetki de verilmediğini,

657 sayılı Kanunun 11. Maddesinde ise; “Madde 11 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/4 md.) Devlet memurları kanun ve diğer mevzuatta belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karşı sorumludurlar.

Devlet memuru amirinden aldığı emri, Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelik hükümlerine aykırı görürse, yerine getirmez ve bu aykırılığı o emri verene bildirir. Amir emrinde ısrar eder ve bu emrini yazı ile yenilerse, memur bu emri yapmağa mecburdur. Ancak emrin yerine getirilmesinden doğacak sorumluluk emri verene aittir. (1) Konusu suç teşkil eden emir, hiçbir suretle yerine getirilmez; yerine getiren kimse sorumluluktan" denildiğini, ödemelerin tamamen 5018/71 ve 657/11 maddeleri kapsamında sendika sözleşmesinin yazılı emir olarak değerlendirilerek yapıldığını,

Bu durumun temyiz talebinde de belirtildiği halde temyiz kurulunca değerlendirilmediğini ifade etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

“İlamın 4, 5, 6 ve 7 nci maddesine ilişkin;

Karar düzeltilmesi gerekçeleri olarak 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 57 nci maddesinde yer verilen;

"a) Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması.

b) Bir kararda aynı konu hakkında birbirine aykırı hükümler bulunması." sebeplerinin bulunduğu belirtilerek, temyiz dilekçesinde yer verilen iddia ve açıklamalar aynen tekrar edilmiş ve kararın düzeltilmesi talep edilmiştir.

Dosya kapsamının tetkikinden; sorumlunun temyiz dilekçesinde de yer verdiği ve karar düzeltilmesi talebinde yinelediği, Belediyeleri ile yetkili Sendika arasında imzalanan 2012 - 2014 yıllarını kapsayan sözleşmenin 18 inci maddesine istinaden Başkan Yardımcılarına 660,00, Müdürlere ... ve Memurlara ... TL net sosyal yardım ödemesi yapılacağı ve her yıl %10 artırılarak devam edeceği; 25 inci maddesinde ise Ramazan ve Kurban Bayramlarında aylık net ... TL. bayram yardımı ödeneceği ve bu ödemelerin de her yıl %10 artırılarak ödeneceğinin hükme bağlandığından bahisle, 01/01/2012 - 31/12/2014 yıllarını kapsayan Sözleşmenin 18 inci ve 25 inci maddeleri ile 01/01/2015 - 31/12/2016 yıllarını kapsayan Sözleşme birlikte değerlendirildiğinde; sonraki sözleşmede Başkan Yardımcılarına ödenen rakamın ortalama baz olarak alındığı, bir önceki sözleşmeye göre net ... TL olmasına rağmen ...,00 TL olarak sözleşmeye konulduğu belirtilerek, Denetçinin bu hususu sözleşmenin içeriğinde değişiklikler yapıldığı şeklinde yorumladığı, Sayıştay 7.Dairesi ve Temyiz Kurulunun da bu görüşe uyduğu ve savunmalarının gerektiği şekilde değerlendirilmediği ifade edilmiştir.

Daire ilamında kamu zararı, 2015-2016 yıllarını kapsayan Sözleşme uyarınca yapılan ödemelerden, en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100'ü düşüldükten sonra kalan tutar olarak hesaplanmış; Temyiz Kurulu Kararında, sorumlunun 11/04/2012 tarihi itibarıyla yürürlükte olan Sözleşmede yer alan ve her yıla ilişkin % 10 artışa işaret eden iddiasına yer verilmesine rağmen, 01/01/2012 - 31/12/2014 yıllarını kapsayan Sözleşmede öngörülen ödemelerin aylık ortalamasının 2016 yılı için toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın altında olduğu, bu sebeple 2015 ve 2016 yıllarını kapsayan sosyal denge sözleşmesinde 2016 ve 2017 yıllarını kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmede belirlenen rakamların uygulanması gerektiğinden bahisle, tazmin hükmünün tasdikine karar verilmiştir.

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununun geçici 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında "15/3/2012 tarihinden önce 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi kapsamındaki idareler ile ilgili sendikalar arasında toplu iş sözleşmesi, toplu sözleşme, sosyal denge sözleşmesi ve benzeri adlar altında imzalanan sözleşmelerin uygulanmasına, söz konusu sözleşmelerde öngörülen sürelerin sonuna kadar devam edilebilir. Anılan sözleşmelerin uygulanmasına devam edildiği dönem için 32 nci madde hükümleri çerçevesinde ayrıca sözleşme yapılamaz. Söz konusu sözleşmeleri 31/12/2015 tarihinden önce sona eren veya mevcut sözleşmeleri bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra karşılıklı olarak feshedilen kapsama dahil idareler, sözleşmelerinin sona eriş veya fesih tarihini izleyen bir ay içinde sözleşmelerin sona erdiği veya feshedildiği tarih ile bu Kanunda öngörülen toplu sözleşme dönemi sonuna kadarki dönemle sınırlı olmak üzere üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri çerçevesinde sözleşme yapabilir. Ancak 32 nci madde uyarınca toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın, unvanlar itibarıyla ilgili personele söz konusu sözleşmeler uyarınca yapılmakta olan ortalama aylık ödemenin altında kalması halinde; üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri esas alınarak 31/12/2015 tarihine kadar uygulanabilecek sözleşmelerde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilir. Bu şekilde yapılacak ödemeler kazanılmış hak sayılmaz." denilmiştir.

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 128 inci maddesinin ikinci fıkrası "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010-5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." hükmüne amirdir.

Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3. Dönem Toplu Sözleşmenin "Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme" başlıklı dördüncü bölümü "Sosyal Denge Tazminatı süre uzatımı başlıklı 7 nci maddesinde "4688 sayılı Kanunun geçici 14 üncü maddesinde yer alan "31/12/2015" ibaresi "31/12/2017 şeklinde uygulanır." denilmiştir.

Bu düzenlemelere göre 4688 sayılı Kanunun geçici 14 üncü maddesi uyarınca; toplu sözleşme ile belirlenen tavan tutarın (En yüksek Devlet memuru aylığının ek gösterge dahil %100'ü), unvanlar itibarıyla ilgili personele sözleşme uyarınca yapılmakta olan ortalama aylık ödemenin altında kalması halinde; üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri esas alınarak 31/12/2017 tarihine kadar uygulanabilecek sözleşmelerde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte (11/04/2012) uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenmesi gereken ortalama aylık tutar (yıllık bazda artışa ilişkin düzenleme var ise bu durum da dikkate alınarak) tavan olarak esas alınabilecektir.

Sorumlu, 2012 yılı için geçerli sözleşmeye göre Başkan Yardımcılarına 660,00, Müdürlere ... ve Memurlara ... TL net sosyal yardım ödemesi yapılacağını ve her yıl %10 artırılarak devam edeceğini; Ramazan ve Kurban Bayramlarında aylık net ... TL. bayram yardımı ödeneceğini ve bu ödemelerin de her yıl %10 artırılarak ödeneceğini ifade etmektedir.

2012 yılı için geçerli sözleşme ile verilen hakların her yıl %10 artırımlı olarak hesaplanması durumunda, anılan sözleşmede belirtilen bazı unvanlara yönelik ödemelerin 2016 yılı itibarıyla toplu sözleşme ile belirlenen tutarın üzerinde olacağı, dolayısıyla 4688 sayılı Kanunun geçici 14 üncü maddesi uyarınca bu konuya dair kamu zararı oluşmayacağı anlaşılmaktadır.

Örneğin; Müdür unvanına yönelik ödeme 2012 yılı için net ... TL olarak belirlenmiştir. Her yıla ilişkin iki bayram yardımı da dahil edildiğinde ortalama aylık tutar 2012 yılı için ... TL dir. Sözleşme uyarınca bu tutara her yıl % 10 artış ilave edildiğinde 2016 yılına ilişkin ödenecek tutar net ... TL olup, 3. Dönem Toplu Sözleşme uyarınca ödenecek brüt tutarın 2016 yılının ilk altı ayı için 843,76 TL; ikinci altı ay için de 885,96 TL olduğu dikkate alındığında, sosyal denge tazminatı olarak ödenmesi gereken tutarın, toplu sözleşme uyarınca ödenmesi gereken tutardan yüksek olduğu, bu durumda da anılan unvana ilişkin kamu zararı hesabının, 2016 yılında yapılan ödemeden, yukarıda hesaplama şekli gösterilen tutarın ( Müdür unvanı için ... TL'nin brütü) düşülmesi şeklinde yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.

Buna göre; kamu zararı hesabının yeniden belirlenmesine esas olmak üzere karar düzeltilmesi talebinin kabulü ile Daire İlamının 4, 5, 6 ve 7 nci maddelerine ilişkin hükmün bozulmasının yerinde olacağı düşünülmektedir.

Duruşma talep eden dilekçilerden … ile … duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadıkları, kanuni bir vekil göndermedikleri ve duruşmada hazır bulunmama nedenlerini kabul edilebilir bir belge ile tevsik etmedikleri anlaşılmakla, dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

87 sayılı İlamın 5. maddesiyle, ... Belediyesi ile ... Sendikası (...) arasında imzalanan ve 01.01.2015 – 31.12.2016 tarihleri arasını kapsayan sosyal denge sözleşmesi ile müdürlük görevini yürüten personele yapılan sosyal denge ödemelerinde mevzuatta öngörülen aylık tavan aşılarak ödemede bulunulması sonucunda ...TL’ye verilen tazmin hükmünün 13.03.2019 tarih ve 45842 tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararının 2. Maddesi ile tasdikine karar verilmiştir.

Yerel yönetimlerde çalışan kamu personeline hangi usul ve esaslara göre sosyal denge tazminatı ödeneceği 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu'nun 32'nci maddesinde, ödenecek tazminatın aylık tutarına ilişkin tavan sınır ise 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Ek 15'inci maddesinde belirtilmiştir.

4688 sayılı Kanun'un 04.04.2012 tarih ve 6289 sayılı Kanunla değişik 32'inci maddesinde;

“27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 15 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sosyal denge tazminatının ödenmesine belediyelerde belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince, il özel idaresinde valinin teklifi üzerine il genel meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere ilgili mahalli idarede en çok üyeye sahip sendikanın genel başkanı veya sendika yönetim kurulu tarafından yetkilendirilecek bir temsilcisi ile belediyelerde belediye başkanı, il özel idaresinde vali arasında toplu sözleşme sürecinin tamamlanmasını izleyen üç ay içerisinde sözleşme yapılabilir. Bu sözleşme bu Kanunun uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılmaz ve bu kapsamda Kamu Görevlileri Hakem Kuruluna başvurulamaz.”,

375 sayılı KHK’nin 04.04.2012 tarih ve 6289 sayılı Kanun'la eklenen Ek 15’inci maddesinde;

“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebilir. Sosyal denge tazminatının ödenebilecek aylık tutarı, 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanununa göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmemek üzere ilgili belediye ve il özel idaresi ile ilgili belediye ve il özel idaresinde en çok üyeye sahip kamu görevlileri sendikası arasında anılan Kanunda öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle belirlenir” hükümleri yer almaktadır.

Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2016 ve 2017 Yıllarını Kapsayan 3 üncü Dönem Toplu Sözleşmenin Yerel Yönetim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme başlıklı Dördüncü Bölümünün 1’inci maddesinin birinci fıkrasında ise;

“Belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine,4688 sayılı Kanunun 32 inci maddesinde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100’üdür. Sosyal denge tazminatının verilmesi yönünde yapılabilecek sözleşmelerde, tavan tutarı aşmamak kaydıyla ödenebilecek tazminatın aylık tutarı, görev yapılan birim ve iş hacmi, görevin önem ve güçlüğü, görev yerinin özelliği, çalışma süresi, kadro veya görev unvanı ile derecesi gibi kriterlere göre farklı olarak belirlenebilir.” düzenlemesi yapılmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 146'ncı maddesinde;

“Bu Kanunun birinci maddesinin birinci fıkrası kapsamına giren memurlar aylık, ücret, ödenek, hizmetle ilgili her çeşit ödeme ve bunların şekil ve şartları bakımından bu Kanundaki hükümlere, aynı maddenin ikinci fıkrası kapsamına giren memurlar özel kanunlardaki hükümlere tabidir.

Memurlara kanun, tüzük ve yönetmeliklerin ve amirlerin tayin ettiği görevler karşılığında bu Kanunla sağlanan haklar dışında ücret ödenemez, hiçbir yarar sağlanamaz” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Belediye, memurlar ve sözleşmeli personel için toplu sözleşme yapma yetkisine sahiptir. Ancak bu yetki Sosyal Denge Sözleşmesi ile sınırlı olup, bu sözleşme kapsamında ödenecek tutar Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin Toplu Sözleşme’de belirlenen üst limiti aşmayacaktır. Belediyelerde yetkili sendika ile belediye başkanı arasında imzalanacak sözleşmelere sadece, belediye ve bağlı kuruluşlarda çalışan kamu personeline sosyal denge tazminatı ödenebileceğine ve tazminatın tutarına ilişkin hükümler konabilir. Adı ne olursa olsun, sözleşmeye başka maddeler ekleyerek bu tazminat dışında ödeme yapılması mümkün değildir. Çünkü 4688 sayılı Kanun ile belediyeler ve bağlı kuruluşları ile il özel idarelerinin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sağlanan ayrıcalık sadece sosyal denge tazminatı ödenmesinden ibarettir. Bunun dışında yapılan ödemeler adı ne olursa olsun yasal dayanaktan yoksundur.

4688 sayılı Kanuna 6289 sayılı Kanun ile eklenen geçici 14’üncü maddede; 15.03.2012 tarihinden önce akdedilen sözleşmelerin yeni dönemdeki durumunun ne olacağı, bu sözleşmelerin 31.12.2015 (Toplu Sözleşme ile 31.12.2017 tarihine uzatılmıştır.) tarihinden önce çeşitli sebeplerle sona ermesi halinde yeni sözleşmelerin hangi şart ve kurallara bağlı olarak imzalanacağı ve tavan tutarın ne alınması gerektiği gibi hususlara yer verilmiştir.

Yeni akdedilecek sözleşmede tavan tutar olarak alınması gereken miktarı açıklayan maddede aynen: "... ancak 32 nci madde uyarınca toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın, unvanlar itibarıyla ilgili personele söz konusu sözleşmeler uyarınca yapılmakta olan ortalama aylık ödemenin altında kalması halinde; üçüncü fıkra hükümleri dikkate alınmaksızın 32 nci madde hükümleri esas alınarak 31.12.2015 tarihine kadar uygulanabilecek sözleşmelerde bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibarıyla ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilir. Bu şekilde yapılacak ödemeler kazanılmış hak sayılmaz. ” hükmü yer almaktadır.

Buna göre 15.03.2012 tarihinden önce bir sözleşme imzalanmışsa, bu sözleşme, süresi bitinceye kadar geçerli olacaktır. Söz konusu sözleşmenin çeşitli sebeplerle 31.12.2015 tarihinden önce sona ermesi durumunda 31.12.2015 tarihine kadar yeni bir sözleşme imzalanabilecek, ancak eski sözleşmede unvanlar itibariyle belirlenen tutarın 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçmesi durumunda bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yani 11.04.2012 tarihinde uygulanan sözleşme uyarınca unvanlar itibariyle ilgili personele ödenen ortalama aylık tutar tavan olarak esas alınabilecektir.

15.03.2012 tarihinden önce imzalanan toplu iş sözleşmeleri 4688 sayılı Kanunun ek geçici 14’üncü maddesi ile Kanunun 32’nci maddesi esas alınarak bütün mali ve sosyal haklar ile birlikte 31.12.2017 tarihine ertelense de; 2015-2016 yıllarına ilişkin yapılmış olan sözleşmenin bu kapsamda değerlendirilmesi mümkün görünmemektedir. Zira 2014-2016 dönemine ilişkin sözleşme, 15.03.2012 tarihinden sonra 12.01.2015 tarihinde imzalanan yeni bir sözleşmedir. Bu sebeple 2016 yılı için Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarın kamu zararı hesabında esas alınması gerekmektedir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; ... Belediye Başkanlığı ile ... arasında 12.01.2015 tarihinde imzalanan ve 01.01.2015-31.12.2016 tarihleri arasında geçerli olan sözleşmenin “İkramiye ve Sosyal Haklar” başlıklı 23’üncü maddesinde vekaleten müdürlük görevi yaparken makam ücreti alamayanlara aylık net ... TL vekalet ücreti ödeneceği belirtilmiştir. Buna istinaden de 2016 yılı içerisinde kadrosu dolu bulunan; Temizlik İşleri Müdürlüğü görevini yürüten … ve …’ye, Zabıta Müdürlüğü görevini yürüten …’a ve Park ve Bahçeler Müdürlüğü görevini yürüten …’a bahsi geçen sözleşme hükümlerine göre vekalet ücreti adı altında ödemede bulunulmuştur.

4688 sayılı Kanun'un 32'nci maddesinde yer alan usul ve esaslar çerçevesinde ödenebilecek sosyal denge tazminatı aylık tavan tutarı en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) %100'üdür. Yani 2016 yılı ilk 6 aylık dönem için 9...x0,088817 = 843,76 TL, ikinci 6 aylık dönem için 9...x0,0093259 = 885,96 TL’dir.

Buna göre; belediye personeline 2016 yılı ilk 6 aylık dönem için 843,76 TL’yi, ikinci 6 aylık dönem için ise 885,96 TL’yi aşan miktarda yapılan ödemeler, hangi ad atında olursa olsun, kamu zararı oluşturmaktadır.

Bu itibarla; 13.03.2019 tarih ve 45840 tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararının 2. Maddesinde, KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, oybirliği ile,

Karar verildiği 09.09.2020 tarih ve 48190 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.