Sayıştay 7. Dairesi 43936 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2016

• Daire: 7

• Dosya No: 43936

• Tutanak No: 46096

• Tutanak Tarihi: 10.04.2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Profesyonel Spor Kulübüne Yardım.

75 sayılı İlamın 7. maddesiyle; ... Belediyesi tarafından mevzuata aykırı olarak profesyonel statüde faaliyet gösteren ...spor ... spor kulübüne nakdi yardımda bulunulması nedeniyle ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... ve İlamda Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... ile ... aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerinde özetle;

...spor ... Spor Kulübü Derneğine, Büyükşehir Belediyesince yapılan nakdi desteğin, gerek 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 7. maddesi ve gerekse 5393 sayılı Belediye Kanununun 14. maddesi ile diğer Kanun ve sair ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak mahalli müşterek nitelikte amatör spor faaliyetlerinde bulunan, spor amaçlı kurulmuş bir derneğe yapıldığını, şöyle ki;

... Spor ... Spor Kulübü Derneği adıyla sportif faaliyetler amaçlı belirli bir tüzük (Ek-1) ile kurulmuş olan, ilgili kanunlar ve bağlı çıkarılmış yönetmeliklere uygun çalışmalar yapan bir dernek olduğunu, dernek çalışmalarına genel olarak bakıldığında öncelik olarak amatör çalışmaların yapılmasının, gençlerin ve çocukların yanı sıra engelliler, yaşlılar gibi dezavantajlı gruplar ve bayanların da sportif faaliyetlerinin yaptırılmasının, kentteki sporun her kesime ve her alanda yaygınlaştırılmasının, bu alanlarda başarıların elde edilmesinin ana hedef olarak öne çıktığını,

Bahsi geçen faaliyetlerin bir çoğunu ilde oldukça aktif ve amacına uygun olarak başarı ile yerine getiren ve ili başarı ile temsil eden ...spor ... Spor Kulübü Derneğinin Profesyonel Futbol Şubesi (TAKIMI) faaliyetlerinin, Derneğin tüm faaliyetlerini temsil ediyor gibi algı oluşturabileceğini, oysa spor Kulübünün faaliyetlerinin tamamını temsil edemeyeceğini, aynı zamanda da birçok branş ve statüde gençlere ve çocuklara yönelik amatör faaliyetlerinin bulunduğu konusunun özellikle göz önünde tutulması gereken bir husus olduğunu, bir Dernek olarak spor faaliyetleri için kurulan, sporu seven ve sporun önemini kavramış ve yaygınlaşması için kentimizdeki bir çok amatör spor faaliyetine katkı vermiş vatandaşların bir araya gelerek, kuruluş işlemlerini yasal olarak tamamlayarak, tescillenmiş olup sürekli olarak iç ve dış denetimler ile faaliyetleri incelenmekte olan bir DERNEK olduğunu, bu konuda Türkiye Futbol Federasyonu resmi internet sitesinde bu durumun açıkça görülebileceğini,

İlgili (Ek-2) sitenin sayfası incelendiğinde statü bölümünden amatör faaliyeti ve federasyona kayıtlı 2014 -2015 sezonu için tescilli 78 amatör sporcusunun, 2015-2016 sezonu için 78 kişi tescilli amatör sporcusunun var olduğunun ve amatör faaliyet gösterdikleri isimleri ile açıkça görülebildiğini, zira bahsi geçen Derneğin amatör faaliyet statüsü olmasaydı Federasyon tarafından amatör sporcu tescili yapılmasının mümkün olamayacağının açık olduğunu,

Bu konu ile ilgili daha önce Amatör Spor Kulüplerine gerekli desteği sağlamak, belediyelerin görev alanına girdiğinden, bu amaçla belediye bütçesine konan ödenekten amatör spor kulübüne nakdi yardım yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı hakkında görüş bildiren Sayıştay Temyiz Kurulunun 10.02.2015 tarih ve 40007 No’ lu Kararında da Amatör Spor Kulübü olarak Gençlik Ve Spor Genel Müdürlüğünce 08/07/2005 tarih ve 25869 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gençlik Ve Spor Kulüpleri Yönetmeliği’nin “tanımlar “ başlıklı 4. maddesinde Spor Kulübü: Spor faaliyetlerinde bulunmak amacıyla kurularak Genel Müdürlüğe kayıt ve tescilini yaptıran dernekler olarak tanımlandığı ,aynı Yönetmeliğin “Gençlik faaliyeti türü ve spor dalı seçimi” başlıklı 25.maddesinde ise “Kulüpler diledikleri gençlik faaliyeti türü veya spor dalında faaliyet gösterebilirler. Dernek ve kulüpler faaliyet gösterecekleri gençlik faaliyeti türünü veya spor dalını tescil esnasında taahhüt etmek zorundadırlar….. Buna göre, belediyelerin görevleri arasında Amatör Spor Kulüplerine malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak da sayılmış olup söz konusu “ gerekli destek” ibaresinin kapsamına nakdi yardımların da dahil olduğu, kanun koyucunun bununla ilgili kısıtlayıcı bir iradesinin bulunmadığı şeklinde değerlendirmesi sonucunda “bu ödenekten Spor Kulübüne yardım yapılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığına karar verdiğini, bu Sayıştay Temyiz Kurulu Kararında da açıkça görüldüğü üzere kanun koyucunun Amatör Spor faaliyetlerine destek olunması iradesinin ortaya çıktığını, ve destek anlamında 5216 Sayılı Kanunun 7. maddesinin “m” bendi ile gerektiğinde Amatör Spor Kulüplerine nakdi yardımın yapılabileceğini işaret etmesinin yanı sıra sorguda bahis edildiği gibi Amatör Sportif faaliyetlere desteği kesinlikle sınırlamadığını, zaten 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun Giderler ile ilgili 24. maddesinin “o” bendinde, spor, sosyal, kültürel ve bilimsel etkinlikler için giderlerin yapılabileceğin de belirtildiğini, ancak sözü edilen gerek aynı Kanunun 7. maddesinde ve gerekse 24. maddesinde irade koyucunun “Destek Olunur” iradesinde olduğu gibi …Spor Kulüplerinin Amatör Statü Faaliyetlerine ya da …Spor Eğitim faaliyetlerine,…Spor etkinliği veya ….Spor organizasyonlarına gibi bir kısıtlılık gösteren irade göstermemektedir. Zira yapılan nakdi yardım Profesyonel Faaliyetler ile ilgili bir destek olmayıp tamamen Amatör statü ile, çocuklar, bayanlar, gençlere yönelik yapılan faaliyetlere olduğunu, zira ...spor ... Spor Kulübü Derneği ildeki birçok genç, yaşlı, çocuk ve bayanların yanı sıra Engelli spor yapmak isteyen vatandaşları spor yapmaya, sağlıklı nesiller oluşturulmasına katkı sağlamaya dün olduğu gibi günümüzde de halen yüksek ve başarı dolu performans ile icra etme gayreti içinde olduğunun tüm yerel kamuoyu tarafından da bilindiğini, kuruluşundan bugüne kadar amatör faaliyetler kapsamında binlerle ifade edilecek oranda çocuk ve genç ilgili kulübün yaz veya tüm sezon spor okullarında spor eğitimleri aldığını ve halen almaya devam ettiğini, ayrıca amatör faaliyet anlamında Türkiye Futbol Federasyonu tarafından organize edilen genç futbolcu gelişim programları dahilinde futbolcuların bütünsel gelişimini sağlamak amacıyla düzenlenen U14,U15,U16,U17,U19 Gelişim Liglerine (Ek-3) katılımlar sağlandığını ve bu liglerde üst düzey başarılar elde edildiğini, programın amacına ulaşmasına katkıda bulunulduğunu, hiçbir ticari beklenti kaygı olmadan yapılan bu katkı ve yardımlarla amatör statüdeki çalışmalarda halen yaklaşık 750 çocuk ve gence yönelik ücretsiz olarak gerçekleştirdiğini, kentte yaşayan çocuk ve gençlere her yaş ve kategoride hizmet vermeyi Tüzüğünde 2. maddesinde de belirtildiği gibi kuruluş amacı açıkça belli olan ...spor... Kulübü Derneği, Türkiye Futbol Federasyonu tarafından organize edilen yukarıda sayılan Amatör faaliyet kapsamında değerlendirilen U17 Gelişim Liginde 2015-2016 Sezonunda Türkiye Şampiyonluğunu elde ettiğini, bunların yanı sıra yine aynı kulüp tarafından amatör faaliyet olarak 11,12 ve 13 Yaş gruplarında üç ayrı Yerel Liglere katılım sağlandığını, her takım için 40’ar çocuk olmak üzere toplam 120 yetenekli çocuğun daimi lisanslı olarak eğitim gördüğünü, futbol okulu olarak ise yaş grupları 6 ile 10 Yaş arası olan yaklaşık 500 çocuğun yıl boyu eğitim alarak spor bilincine, sağlıklı bir beden ve zihin yapısına kazandırıldığını, Ek-4’de sunulan çeşitli görsellerden de anlaşıldığını (Ek-4), görüldüğü üzere bu faaliyetlere basketbol, voleybol vb. birçok başka amatör faaliyet eklemenin mümkün olduğunu, bir kulübün bir şubesinin bir takımının Profesyonel statüde olmasının diğer tüm amatör faaliyetlerine olumsuz etkilemesinin kanun koyucunun iradesine ve faaliyetler anlamında da sporun teşvik edilmesi ilkesi ile örtüşmediğini, üstelik ... Spor ... Spor Kulübü Derneğinin Amatör statüsü ile TFF tarafından da tescil edilmiş olarak aynı zamanda Amatör Spor Kulübü olduğunun da başka bir gerçek olduğunu, dolayısıyla yapılan nakdi yardımın kulübün hangi amaç ve faaliyetler için yapıldığına dair bilgilerin de açık bir şekilde belli olduğunu,

Bunların dışında ayrıca konu ile doğrudan ilgili olduğu açık olan benzer bir durumda verilmiş olan 2002 Yılı, 28080 Dosya No, 19.09.2006 tarih ve 28799 No’lu Tutanakla verilmiş Sayıştay Temyiz Kurulu Kararında (Ek-5) “………Belediyespor Kulübü bünyesinde faaliyet gösteren futbol takımında profesyonel futbolcuların yer alması ve belediyece yapılan yardımın, bir kısmının bu sporcular için harcanmış olması, kulübün ve yapılan spor faaliyetinin de profesyonel olduğu anlamına gelmez. Söz konusu yardım, bünyesinde faaliyet gösteren bir dalda profesyonel sporcular da bulunduran Amatör bir spor kulübüne yapılmıştır.” şeklinde değerlendirme yapmış ve daha önce verilmiş bir tazmin kararının kaldırılmasına hükmedildiğini, zaten genel anlamda da buradaki belirtilen hususun da aynı olduğunu, benzer bir uygulamaya dayanan hususları içermesi nedeniyle yorum olarak da bağlayıcılığı olacağının açık olduğunu, ayrıca yine Temyiz Kurulunun 2005 yılı,889 ilam no,30592 Dosya No ve 15.12.2009 tarih, 31013 no’lu tutanak (Ek-6) ile amatör olarak faaliyet gösteren spor kulübüne “gerekli desteğin sağlamak tabiri aynı zamanda nakdi yardımı da kapsamaktadır.” şeklinde tespitte bulunarak yine daha önce verilmiş olan tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verildiğini,

Ayrıca bilinmesi gereken bir diğer hususun da görev alanında faaliyet gösteren diğer amatör spor faaliyetleri ile ildeki gençlerin gelişimine ve bilinçli bireyler olmalarına spor yolu ile katkı sağlamak için yapılan çalışmalara katılan ve bu amaçla kurulmuş olan faal durumdaki dernek vb. kuruluşlara da aynı yönde taleplerin karşılandığını ve gerekli ayni ve nakdi yardımlarda bulunulduğunu EK-8,

Kaldı ki; Sayıştay Dairesi ilamında da her ne kadar yapılan yardımla ilgili tazmin hükmüne karar verilmiş ise de konunun içeriği ve esası itibarıyla Üye Sayın ...’in karara karşı ayrışık görüşünde de,

“Spor kulüpleri, 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve 5253 Sayılı Dernekler Kanunu hükümleri uyarınca “dernek” statüsünde kurulan ve kar amacı gütmeyen tüzel kişiliklerdir.5253 sayılı Kanunun 2. Maddesinde dernek şu şekilde tanımlanmıştır:

”a)Dernek: Kazanç paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, en az yedi gerçek veya tüzel kişinin, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kişi toplulukları “

Tanımdan da anlaşılacağı üzere dernek tüzel kişiliği ,kar/kazanç amacı gütmeyen kuruluşlardır. Derneklerin gelirleri esas olarak bağış ve yardımlardan oluşmaktadır. Ancak dernekler yardımlar ve bağışlar dışında ;5253 sayılı Kanunun 12 nci ve 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesi uyarınca “sandık” veya “iktisadi işletme” de kurabilmektedir. Görüleceği üzere dernekler, varsa kendilerine bağlı olarak kurmuş oldukları “sandık “ veya “ iktisadi işletmeler” e ait gelirler dışında, bağış veya yardımlarla faaliyetlerini sürdürmek zorundadır. İfade etmek gerekir ki bu tespitler “spor kulübü” dernekler için de geçerlidir.

Öte yandan 5253 veya 3289 sayılı Kanunlarda, spor kulüpleri /dernekleri için “amatör” veya “profesyonel” şeklinde bir ayrım veya tanımlama yapılmamıştır. Bir başka ifadeyle, 5216 sayılı Kanunun 7 nci maddesinin “m” bendinde zikredilen “amatör spor kulübü” kavramının tanımı, gerek 5253 veya 3289 sayılı, gerekse 5216 sayılı Kanunlarda yapılmamıştır. Bir başka deyişle spor kulüplerinin hangi durumlarda veya şartlarda amatör oldukları veya olmadıkları açıklanmış değildir. Bu nedenle bu ifadenin hangi manada anlaşılması gerektiğinin incelenmesi gerekmektedir.

3289 sayılı Kanununun “profesyonel spor” başlıklı 24.maddesinde;

“Profesyonel dallar, Spor Genel Müdürünün, Merkez Danışma Kurulunun da görüşünü almak suretiyle yapacağı teklif üzerine, Gençlik ve Spor Bakanı tarafından tespit olunur.

Profesyonel spor dallarının teşkili, ilgili federasyonları ile bağlantıları, idaresi tüzükle düzenlenir.

Spor kulüpleri profesyonel takımlarını, Türk Ticaret Kanununa göre kuracakları veya kurulmuş olan şirketlere devredebilirler veya profesyonel futbol takımlarını kiraya verebilirler.”

Düzenlemesi yer almış olup anılan düzenleme uyarınca, bir spor kulübünün (derneğinin) bünyesinde profesyonel takımlar/dallar olabileceği gibi profesyonel olmayan (amatör) takımlar/dallar da olabilecektir. Yine bu düzenlemeye göre, bir kulübün profesyonel/amatör olmasından değil, bu kulüp bünyesindeki spor dallarının/branşlarının profesyonel veya amatör olmasından bahsedilebilecektir.

24 üncü madde uyarınca, hâlihazırda ülkemizde profesyonel branşlar olarak; futbol, golf, tenis, kick-boks ve boks branşları, profesyonel spor branşları olarak belirlenmiş bulunmakta, bunlar dışındaki diğer bütün branşlar ise amatör statüsündedir. Öte yandan ilam konusu olan futbol branşı ülkemizde “profesyonel” statü aynı zamanda “amatör” statüde de yürütülmektedir.

Spor kulüplerinin bünyesinde birden fazla spor branşı /dalı/takımı bulunabilecek olup, bu branşların yetkili merciler tarafından tescil edilmesi yasal zorunluluktur. Yürürlükteki mevzuata göre; spor kulüplerinin bünyesinde futbol branşı bulunması halinde ,sadece bu “branşın “ tescili ,Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) tarafından; futbol dışındaki (varsa) diğer “branşların “ tescili ise Spor Genel Müdürlüğünce yapılmaktadır.

Futbol branşının/takımının TFF’ ye tescil edilmesiyle bu takım önce amatör liglerde futbol mücadelesi verecek, başarılı olması halinde ise kendiliğinden profesyonel liglere çıkmış olacaktır. Bir başka değişle, faaliyetine yeni başlayan bir futbol takımı doğrudan “amatör” sayılmakta, ancak bu takım ileriki yıllarda “profesyonel” liglerde mücadele etmeye hak kazandığı zaman “profesyonel takım statüsüne dönüşmektedir.

Özetle; bünyesinde birden fazla spor branşı /takımı/dalı bulunan kulüpler/dernekler, taahhüt ettikleri spor dallarında faaliyet gösterebilmekte olup, bünyesinde diğer amatör branşlar yanında “futbol” takımını/branşını da barındırması ve bu takımın, ileride profesyonel liglere yükselmesi halinde, sadece futbol takımı “profesyonel takım” niteliği kazanmaktadır.

Bir spor kulübünün bünyesinde hem amatör spor branşları, hem de profesyonel liglerde mücadele eden bir futbol branşının/takımının bulunması, bu spor kulübünü/derneğini tamamen “profesyonel” hale getirmemektedir. Çünkü yukarıda da belirttiğimiz üzere ,bir kulübün/derneğin tüzel kişiliğinin profesyonel veya amatör olmasından bahsedilemez; sadece bu kulüp bünyesindeki bazı spor dallarının/branşlarının profesyonel veya amatör olmasından bahsedilebilecektir.

Dolayısıyla 5216 sayılı Kanunda lafzen zikredilen “amatör spor kulübü “ ifadesinin hukuki bir karşılığı bulunmamakta, bu ifadeyi “amatör spor dalları/branşları/faaliyetleri “ şeklinde yorumlamak gerekmektedir. İlamda adı geçen spor kulübü, bünyesinde; profesyonel ligde mücadele eden futbol takımı dışında, farklı dallarda amatör branşlarını da barındırdığından ve amatör spor kulüplerine gerekli desteği sağlamak belediyenin görev alanına girdiğinden ,anılan spor kulübüne nakdi yardım yapılmasında ilişilecek husus bulunmadığına” şeklinde açıklama yaptığını,

Görüldüğü üzere yapılan yardımın tamamen amatör faaliyetler için spor amaçlı kurulmuş ve tüzüğü olan bir derneğe yapıldığını belirterek,

Sonuç olarak, yapılan nakdi desteğin, ... Spor ... Spor Kulübü Derneği olan, spor amaçlı kurulduğu ve bunun da kuruluş tüzüğü ile açıkça belirlenmiş bulunan, futbol branşı dışında da başka branşları / takımları ile başarılı spor faaliyetleri için çalışmalar yapan, geniş katılımlı bir ilgi gören, gençlere ve çocuklara yönelik kategorilerde Amatör faaliyetleri için yapıldığının, kanun koyucunun Amatör spor faaliyetlerine yardım konusunda da ayrıca bir kısıtlayıcı hüküm getirmediği, tam tersi asıl amacın tüm alanlarda Sporun teşvik ve destek olunması gerektiğine dair kararlar alınmasına özen gösterdiği hususunun da yukarıda yapılan diğer değerlendirme ve açıklamaların da dikkate alınarak konunun yeniden değerlendirilmesinin uygun olacağı kanaatiyle arz ettiği hususlar, sair kararlar ve Ek’de sunduğu bilgi ve belgeler ile diğer Kurulun taktir edeceği hususlar dikkate alınarak izahatının kabulü ile Sayıştay Dairesi tarafından İlamın 7. maddesi ile haklarında verilen ... TL’nin ödettirilmesi kararının kaldırılması hususunu arz etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“Dilekçede, ... Belediyesi tarafından 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununa aykırı bir şekilde, profesyonel statüde faaliyet gösteren ...spor ... kulübü derneğine nakdi yardım yapılması suretiyle oluşan ... TL kamu zararının sorumlulara ödettirilmesi yönündeki ilamın 7’nci maddesine itiraz edilerek, tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7’nci maddesinin “m” bendi uyarınca Belediyelerce amatör spor kulübüne nakdi yardım yapılabilmektedir. Ancak bu madde uyarınca profesyonel statüde faaliyet gösteren spor kulüplerinin amatör faaliyet için yardım yapılması mümkün görünmemektedir. Kanunun anılan maddesinde amatör spor faaliyetleri için nakdi yardım yapılabileceğine cevaz verilmemekte, amatör spor kulüplerine nakdi yardım yapılabileceği hüküm altına alınmaktadır.

Sorumlunun dilekçesinde ve eki belgelerle ileri sürdüğü itiraz gerekçelerinin, Daire kararında değerlendirilerek karşılandığı görülmektedir.

Bu nedenlerle, 75 sayılı ilamın 7. maddesi ile hüküm verilen kamu zararı için ileri sürülen itiraz gerekçelerinin, ilam hükmünün bozulmasını ya da hükmün kaldırılmasını gerektirecek mahiyette olmadığı görüldüğünden, temyiz talebinin reddedilerek, yasa ve yönteme uygun düzenlenmiş bulunan Daire Kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.”

denilmiştir.

Duruşma talebinde bulunan Sorumlu ... ile ...’ın ve Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; ... Belediyesi tarafından mevzuata aykırı olarak profesyonel statüde faaliyet gösteren ...spor ... spor kulübüne nakdi yardımda bulunulduğu görülmüştür.

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumluluklarını düzenleyen 7. maddesinin (m) bendinde,

“… gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül vermek.''

hükmü yer almaktadır.

Yukarı alınan mevzuat hükmü gereği; belediyelerin amatör spor kulüplerine nakdi yardımda bulunması mümkün iken profesyonel statüde faaliyet gösteren spor kulüplerinin amatör faaliyetleri için yardım yapılması mümkün değildir. Zira, ...spor ... Spor Kulübü profesyonel olarak Spor Toto 2. lig kırmızı grupta mücadele etmektedir.

Sorumlular dilekçelerinde; ...spor ... Spor Kulübünün sadece profesyonel futbol kulübünden ibaret bulunmadığı, bünyesinde çok sayıda amatör branşların bulunduğu ve çok sayıda amatör sporcunun faaliyet gösterdiğini belirterek, yapılan yardımın amatör branşlar için olduğunu ifade etmiş ise de, yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden de görüleceği üzere, kanun koyucu “amatör branşlara” nakdi yardım yapılabileceğinden bahsetmemiş “amatör spor kulüpleri” ifadesini kullanarak nakdi yardımın sınırlarını net olarak çizmiştir. Bu sebeple, profesyonel bir kulüp olan ...spor ... Spor Kulübünün bünyesinde amatör spor kulüplerinin de bulunduğundan bahisle bu hükmün genişletilebilmesi mümkün değildir.

Öte yandan sorumlular savunmalarında benzer konularda Temyiz Kurulu tarafından muhtelif tarihlerde kaldırma yönünde kararlar verildiğini ifade etmiş iseler de anılan kararlar ilgili hesaplara dair olup bunların Temyiz Kurulu açısından bağlayıcılığı bulunmamaktadır.

Bu itibarla, sorumlu iddialarının reddedilerek 75 sayılı İlamın 7. maddesiyle ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Üyeler ... ve ...’ın aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı) oyçokluğuyla

Karar verildiği 10.04.2019 tarih ve 46096 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(Karşı oy gerekçesi

Üye ...’nün karşı oy gerekçesi:

... Belediyesi tarafından, profesyonel olarak Spor Toto 2. lig kırmızı grupta mücadele ettiği anlaşılan ...spor ... spor kulübüne nakdi yardımda bulunulduğu gerekçesiyle tazmin hükmü verildiği anlaşılmaktadır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumluluklarını düzenleyen 7'nci maddesinin "m" bendinde,

"… gerektiğinde amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapmak, malzeme vermek ve gerekli desteği sağlamak, amatör takımlar arasında spor müsabakaları düzenlemek, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara, teknik yönetici, antrenör ve öğrencilere belediye meclis kararıyla ödül vermek.'' hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm gereği; belediyelerin amatör spor kulüplerine nakdi yardımda bulunmasında bir tereddüt bulunmamaktadır. Ancak profesyonel statüde faaliyet göstermekle birlikte, bünyesinde amatör branşlar da bulunan spor kulüplerine yardım yapılması hususunda tereddüt bulunmaktadır.

Spor kulüpleri, 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve 5253 sayılı Dernekler Kanunu hükümleri uyarınca “dernek” statüsünde kurulmaktadır.

Dernekler Kanunu’na göre dernek, kazanç paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, en az yedi gerçek veya tüzel kişinin, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kişi toplulukları ifade etmektedir. Bu tanımdan anlaşılmaktadır ki, dernekler kazanç elde edilebilir ancak bu kazancı üyeleri arasında paylaşma amacı olamaz. Gerçi, 3289 sayılı Kanunun “Profesyonel spor” başlıklı 24 üncü maddesinde; “Spor kulüpleri, profesyonel takımlarını, Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kuracakları veya kurulmuş olan şirketlere devredebilirler veya profesyonel futbol takımlarını kiraya verebilirler.” denilmiş ise de bu durum o kulübü dernek statüsünden çıkartmamaktadır.

Daire ilamı incelendiğinde, asıl sorunun ‘amatör spor kulübü’ tanımından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Her ne kadar 5216 sayılı Kanunda ‘amatör spor kulüpleri’ ifadesine yer verilmiş ise de, ne 5216 sayılı ne de 5253, 3289 sayılı Kanunlarda amatör spor kulübü tanımına yer verilmiştir. Mevzuatta sporcuların veya branşların amatör/profesyonel olarak ayrıldığı, ancak kulüp bazında böyle bir ayrıma gidilmediği görülmektedir. Örneğin, Türkiye Futbol Federasyonu Profesyonel Futbolcuların Statüsü ve Transferleri Talimatında da profesyonel futbolcu, amatör futbolcu, profesyonel takım tanımlarına yer verilmiş ancak profesyonel kulüp, amatör kulüp gibi bir ayırıma gidilmeden sadece kulüp tanımı yapılmıştır. Yine ülkemizde Amatör Spor Kulüpleri Federasyonları ve Konfederasyonu bulunmakla birlikte, Profesyonel Spor Kulüpleri veya bunlarla ilgili bir federasyon bulunmadığı görülmektedir. Branş bazında bakıldığında ise sadece futbolun "profesyonel" olarak kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Kısacası bünyesinde amatör branşlar bulunduran bir kulübün, profesyonel futbol liglerinde oynayan bir takıma sahip olması, o kulübü amatör kulüp olmaktan çıkartmamakta, sadece profesyonel futbol takımı da olan amatör kulüp statüsüne sokmaktadır. Nitekim davaya konu ... ... spor kulübü de ... Amatör Spor Kulüpleri Federasyonunun internet sitesinde, 012845 kulüp kodu ile BAL Amatör olarak kayıtlı görünmektedir. Tüm bu açıklamalar karşısında, mevzuatta tanımlanmamış olan ‘amatör spor kulübü’ ifadesini, ‘kulüplerin amatör faaliyetleri’ olarak kabul etmek gerekir. Nitekim Gençlik ve Spor Hizmetleri ile alakalı özel bir kanun niteliğindeki 3289 sayılı Kanunun ‘Kulüplere yardım’ başlıklı 25. Maddesinde de “Bu Kanun hükümlerine göre tescil olan kulüplerin amatör faaliyetleri için Gençlik ve Spor Bakanlığı ayni ve nakdi yardımda bulunabilir.” denilerek, amatör kulüplere değil, kulüplerin amatör faaliyetlerine yardım yapılması öngörülmüştür.

...spor... Kulübü Derneğinin profesyonel ligde faaliyet gösteren takımı olmakla birlikte, savunmalarda da, ifade edildiği gibi, Türkiye Futbol Federasyonu tarafından organize edilen Amatör faaliyet kapsamında değerlendirilen U17 Gelişim Liginde ve amatör faaliyet olarak 11,12 ve 13 yaş guruplarında olmak üzere üç ayrı yerel ligde de faaliyet gösterdiği anlaşılmaktadır. Sorumlular spor kulübüne yardım yapıldığını kabul edilmekle beraber yardımın, profesyonel faaliyetler ile ilgili olarak yapılmadığını, kulüp bünyesindeki çocuklara, bayanlara, gençlere yönelik yapılan amatör faaliyetler için yapıldığını ifade edilmektedirler. Bu açıdan yapılan ödemenin mevzuata uygun olduğu kabul edilmelidir. Ancak, yardımların amatör faaliyetler için yapıldığının belgelendirilmesi gerekir.

6360 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi ile Belediye Kanununun 75 inci maddesine; “5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29’uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10’uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmünün eklenmesi ile il özel idareleri ve belediyelerin derneklere yardım yapabilmesine izin veren açık hüküm ortadan kalkmıştır.

Bu düzenleme ile 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29’uncu maddesi il özel idareleri ve belediyeler için bir anlamda aşağıdaki şekli almış olmaktadır.

“Gerçek veya tüzel kişilere kanuni dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz.

Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığınca hazırlanarak Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir”

Bu düzenlemeye göre şayet kanuni bir dayanağı varsa belediyeler gerçek veya tüzel kişilere kamu kaynağı kullandırılabilecek, yardımda bulunulabilecektir. Nitekim belediye ve özel idarelerin derneklere yardım yapmalarını engelleyen bu düzenleme ile birlikte, 6360 sayılı Kanunun 17. Maddesi ile esasen dernek statüsündeki amatör spor kulüpleri için özel bir düzenlemeye gidilmiş ve belediyelerin sadece amatör spor kulüplerine nakdî yardım yapabilmesi kanuni dayanağa kavuşturulmuştur.

Ayrıca 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29’uncu maddesi değiştirilmiş olsa da, bu madde gereği Bakanlar Kurulunca çıkarılan, belediyelerin de dahil olduğu kamu idarelerinin bütçelerinden, kamu yararı gözetilerek dernek ve vakıflara yapılacak yardımlara ilişkin usul ve esasların belirlendiği yönetmelik de yürürlüktedir. 17/7/2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan yönetmelik gereği, yardım yapılan derneğin, yardımı yapacak idarenin görev alanına giren konularda faaliyet göstermesi, yardımların öncelikle toplumun ihtiyaç ve sorunlarına çözüm sağlaması gibi şartlar aranmaktadır. Aynı yönetmelik gereği yardımın miktarı ve dağıtımı, üst yöneticinin onayı ile belirlenecektir. Dernek ve vakıflar yardımları kamu yararı gözeterek veriliş amacına uygun olarak kullanmak zorundadır. Yardım alan teşekküller, yardımın amacına uygun olarak harcanıp harcanmadığına ilişkin bilgi, belge ve kayıtların birer örneği ile faaliyet raporlarını, faaliyetin bitimini müteakip bir ay içinde veya devam eden faaliyetlerine ilişkin bilgi, belge ve raporlarını takip eden yılın ilk ayı içerisinde yardım yapan idareye göndermek zorundadır. Yardım yapan idareler, yapılan yardımla sınırlı olmak üzere gerekli gördüğü her türlü inceleme, kontrol ve denetimi yapmaya yetkilidir. Denetim sırasında görevli memur tarafından istenecek bilgi, belge ve kayıtların gösterilmesi, verilmesi, sorulan soruların yazılı ve/veya sözlü olarak cevaplandırılması zorunludur. Teşekküller, yardım konusu faaliyetin gerçekleştirilemeyeceğinin veya yardımın amacına uygun olarak harcanmamış olmasının tespiti hâlinde, tespitin yapılmasını müteakip durumun teşekküle tebliğinden itibaren onbeş gün içinde, ilgili idareye yardım tutarını aynen iade etmek zorundadır. Bu çerçevede belediyece ...spor... Kulübüne yapılan yardımların kulüp bünyesindeki amatör branşlara yapılıp yapılmadığının araştırılarak sonucuna göre hüküm tesis edilmesi açısından kararın bozulması gerekir.

Üye ...’ın karşı oy gerekçesi:

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 3/a maddesinde belediyenin tanımı “Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini,… ifade eder.” şeklinde yapılmıştır.

Belediyelerin görev ve sorumlulukları ise anılan Kanun’un “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14. maddesinde:

“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

…

b) Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını yapabilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir. Gerektiğinde, öğrencilere, amatör spor kulüplerine malzeme verir ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan sporculara belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.

Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.

…”

şeklinde sayılmış, “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75. maddesinde ise:

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a) Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.

b) Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir.

c) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, özürlü dernek ve vakıfları, Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir.

…”

Hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediyelerin amatör spor kulüplerine yardım yapıp gerekli desteği sağlayabilecekleri görülmektedir.

Rapor dosyasının incelenmesinden; İlama konu ödeme emri belgeleri eklerinde ...spor ... Spor Kulübü tarafından ... Belediye Başkanlığına;

“Spor Kulübümüzün Amatör Branşlarında mücadele eden Altyapı takımlarımızın hazırlık çalışmalarında, maçlarda değerlendirilmek üzere nakdi yardımınıza ihtiyaç duymaktayız. Kulübümüze nakdi yardım konusunda gereğinin yapılması hususunu arz ederiz.” şeklinde yazı yazıldığı ve 2016 yılı içinde ...spor ... Spor Kulübüne ... TL tutarında nakit para yardımı yapıldığı görülmüştür.

Öte yandan sorumlular savunmalarında; ...da ...spor ... Spor Kulubü Demeği her ne kadar profesyonel futbol kulübü olarak faaliyette bulunuyor gibi görünse de içinde amatör kulüpleri/branşlarını da barındırdığını, zaten Türkiye Futbol Federasyonunun web sayfasında da ...spor ... spor kulübünün hem profesyonel hem de amatör statüsünün mevcut olduğunun açıkça görüldüğünü, ...spor ...'ün amatör branşları U 19, U 17,U 16, U 15, U 14 ile 11-12 ve 13 yaş grubundaki takımlarda 750 gencin ayrıca (06 - 10 yaş grubunda altyapılardaki) futbol okullarında da yaklaşık 500 çocuğun hiçbir ücret talep edilmeden spor yapmakta, eğitim aldığını, Belediye olarak 5393 sayılı Belediye Kanunumun 14/a maddesinde; "Belediye mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla ... gençlik ve spor hizmetlerini yapar veya yaptırır...” hükmü gereği görev alanına giren faaliyetleri gereği bu nitelikteki spor kulüplerine destek verildiğini belirtmişlerdir.

Buna göre ... Belediyesi tarafından ...spor ... Spor Kulübüne yapılan yardım münhasıran ...spor ... Spor Kulübünün Amatör Spor Branşlarında harcanmak üzere verilmiş olup söz konusu yardımın profesyonel faaliyetler için harcandığına dair her hangi bir belge ve bilgi de bulunmadığı için kamu zararı oluşmadığından verilen tazmin hükmünün Kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.)