Sayıştay 7. Dairesi 43503 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Harcırah

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 7

• Dosya No: 43503

• Tutanak No: 45171

• Tutanak Tarihi: 10.10.2018

• Konu: Harcırah Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Yurtdışı eğitim seminerine katılan şahsa mükerrer harcırah ödenmesi ödenmesi.

269 sayılı EK ilam ile, ... Belediyeler Birliğince düzenlenen yurtdışı eğitim seminerine katılan İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı ...'a, mükerrer harcırah ödenmesi neticesinde ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ...’ın aynı mahiyetteki dilekçesinde özetle;

Sayıştay 7. Dairesi Yargılama Heyeti tarafından verilen 16.11.2017 tarih ve 216 sayılı kararda, ... Belediyeler Birliğince düzenlenen yurtdışı eğitim seminerine ... Büyükşehir Belediyesi İnsan Kaynaklan ve Eğitim Dairesi Başkanı ...'ın katılımı sonucunda ödenen harcırahın mükerrerliğinden bahisle doğduğu ileri sürülen kamu zararının tazminine hükmedilmişse de; ödenen harcırahın meriyetteki yasal mevzuata uygun olduğunu, 6245 sayılı Harcırah Kanunu ve 2016/8363 sayılı Yurt Dışı Gündeliklerine Dair Bakanlar Kurulu Kararının 3. maddesinin 2. fıkrasına aykırı davranılmadığını,

Yargılama Heyeti Üyelerinden birinin karara ilave etmiş olduğu Azınlık Görüşünde de belirtildiği üzere, anılan Bakanlar Kurulu kararında "Kurumlar, hizmetin özellikleri, mevcut ödenek miktarı, yabancı devlet, uluslararası kuruluş, resmi veya özel diğer kurum ve kuruluşlar tarafından ödeme yapılması, görev yerinde ücretsiz veya düşük ücretli yatacak yer temin edilmesi, yemek İhtiyaçlarının kısmen veya tamamen karşılanması gibi hususları dikkate almak suretiyle, ekli cetvelde gösterilen miktarlardan daha aşağı miktarda gündelik ödeyebilirler. Ancak, bu şekilde ödenecek gündeliklerin ilgililerce kabul edildiğinin görev mahallinden ayrılmadan önce idarelerine yazılı olarak bildirilmesi gerekir” hükmüne yer verildiğini ve idarece ilgiliden alınan bu içerikte bir kabul ve yazılı irade beyanı bulunmadığından mükerrer bir ödeme varlığından söz edilemeyeceğinin açık olduğunu,

Yukarıda açıklanan nedenler ışığında, tamamıyla meriyetteki yasal düzenlemeler gözetilerek gerçekleştirilen ödemeler sebebiyle oluşan bir kamu zararından söz edilmesi mümkün olamayacağından, tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

“…Sorumlu, ilamdaki kamu zararı konusunda, yapılan işlemin ve ödemenin mevzuata aykırı olmadığını savunarak, kamu zararının oluşmadığını ileri sürerek, tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

İlamda, konunun değerlendirilerek itiraz gerekçelerinin karşılandığı görülmektedir.

Bu nedenlerle, 269 sayılı Ek İlama karşı ileri sürülen itiraz gerekçelerinin, ilam hükmünün bozulmasını ya da kaldırılmasını gerektirecek mahiyette olmadığı anlaşıldığından, temyiz talebinin reddedilerek, yasa ve yönteme uygun düzenlenmiş Daire Kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Arz olunur.” Denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra;

Gereği Görüşüldü

269 sayılı EK ilam ile, ... Belediyeler Birliğince düzenlenen yurtdışı eğitim seminerine katılan İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı ...'a, mükerrer harcırah ödenmesi neticesinde ... TL’ye tazmin hükmü verildiği görülmüştür.

6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 3’üncü maddesinde;

"Bu Kanunda geçen; Harcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını ifade eder",

5’inci maddesinde;

"Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder",

14’üncü maddesinde;

"Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadiyle muvekkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur",

“Yurtdışında verilecek gündeliklerin miktarı” başlıklı 34. Maddesinde ise; “(Değişik: 11/12/1981 - 2562/13 md.) Bu Kanun gereğince verilecek yurtdışı gündeliklerinin miktarı, gidilecek ülkeye, memur ve hizmetlilerin aylık veya ücret tutarları ile görevin mahiyetine göre, mali yıl itibariyle ve Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca tayin olunur.” Denilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; yurtdışı geçici görev harcırahının, yol masrafı ve yevmiyeden oluştuğu anlaşılmaktadır.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; İlamda, ... Belediyeler Birliği tarafından düzenlenen program için bu Birliğe yapılan ... TL tutarındaki ödemeye; gidiş-dönüş uçak bileti ve uluslararası uçuşlar, konaklama, yemek, teknik inceleme programları, havaalanı-otel transferleri, alan vergileri, seyahat sigortası ve rehberlik ücretlerinin dahil olduğu, söz konusu kişiye ayrıca geçici görev harcırahı olarak sadece 2 günlük yol süresi için yurtdışı gündelik ve ikametgahı ile havaalanı arası için yol masrafı ödenmesi gerekirken, yurtdışında bulunduğu 3 gün için de ayrıca gündelik ödendiğinden mükerrer ödeme sebebiyle tazmin hükmü verildiği görülmüştür.

Ancak, İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı ...'ın yurtdışı görevlendirme onayı 6245 sayılı Harcırah Kanunu kapsamında alınmasına rağmen ödemeler Harcırah Kanunu dışında "Kurslara Katılım ve Eğitim Gideri" olarak doğrudan alım şeklinde yapılmıştır. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre yurtdışında görevlendirilen personele sadece 2014/7128 Yurtdışında Verilecek Gündeliklere ilişkin BKK’na göre müstahak olduğu yurtdışı gündeliği ile yol masrafı verilebilecektir. Adı geçen Birliğe, Harcırah Kanunu kapsamında olmayan yemek, teknik inceleme programları, seyahat sigortası ve rehberlik ücretleri gibi ödemelerin de yapılması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

Bu itibarla, yukarıda belirtilen hususların dikkate alınarak, harcırah tutarının yeniden hesaplanmasını teminen 269 sayılı Ek ilam ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK, dosyanın ilgili DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Üyeler ..., ..., ..., ..., ... ile ...’ın aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı) oyçokluğu ile

Karar verildiği 10.10.2018 tarih ve 45171 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi

Üye ...’nün karşı oy gerekçesi;

2016/8363 sayılı Yurtdışı Gündeliklerine Dair Bakanlar Kurulu Kararı’nın 3’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; “Kurumlar, hizmetin özellikleri, mevcut ödenek miktarı, yabancı devlet, uluslararası kuruluş, resmi veya özel diğer kurum ve kuruluşlar tarafından ödeme yapılması, görev yerinde ücretsiz veya düşük ücretli yatacak yer temin edilmesi, yemek ihtiyaçlarının kısmen veya tamamen karşılanması gibi hususları dikkate almak suretiyle, ekli cetvelde gösterilen miktarlardan daha aşağı miktarda gündelik ödeyebilirler. Ancak, bu şekilde ödenecek gündeliklerin ilgililerce kabul edildiğinin görev mahallinden ayrılmadan önce idarelerine yazılı olarak bildirilmesi gerekir.” hükmü yer almaktadır.

Buna göre; yurtdışına geçici görevle gönderilen söz konusu kişi için ... Belediyeler Birliği’ne seminer ücreti olarak ödenen tutara her türlü yemek, ulaşım ve konaklama gibi giderlerin dahil olması münasebetiyle ayrıca gündelik ödemesi yapılmaması için, görevli kişinin bu hususu kabul ettiğine dair yazılı iradesinin bulunması gerekmektedir. Böyle bir beyanın bulunmadığı anlaşıldığından, kendisine ilaveten gündelik ödenmesinde bir mükerrerlik söz konusu değildir. Bu itibarla; ödenen ... TL yurtdışı gündeliği için verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.

Üyeler ..., ..., ... ile ...’ın karşı oy gerekçesi;

6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 3’üncü maddesinde; "Bu Kanunda geçen; Harcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını ifade eder",

5’inci maddesinde; "Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder",

14’üncü maddesinde; "Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadiyle muvekkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur",

34’üncü maddesinde ise; "Geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere, özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemeler gündeliklerinden indirilir." hükümleri yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; yurtdışı geçici görev harcırahının, yol masrafı ve yevmiyeden oluştuğu anlaşılmaktadır. Ancak geçici görev ile yurtdışına gönderilenlere diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde; geçici görev harcırahının bu ödemelerden düşülmesi gerekmektedir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; İlamda, ... Belediyeler Birliği tarafından düzenlenen program için bu Birliğe yapılan ... TL tutarındaki ödemeye; gidiş-dönüş uçak bileti ve uluslararası uçuşlar, konaklama, yemek, teknik inceleme programları, havaalanı-otel transferleri, alan vergileri, seyahat sigortası ve rehberlik ücretlerinin dahil olduğu, söz konusu kişiye ayrıca geçici görev harcırahı olarak sadece 2 günlük yol süresi için yurtdışı gündelik ve ikametgahı ile havaalanı arası için yol masrafı ödenmesi gerekirken, yurtdışında bulunduğu 3 gün için de ayrıca gündelik ödendiğinden mükerrer ödeme sebebiyle tazmin hükmü verildiği görülmüştür.

Sorumlular, temyiz dilekçesinde; ödenen harcırahın meriyetteki yasal mevzuata uygun olduğunu, 6245 sayılı Harcırah Kanunu ve 2016/8363 sayılı Yurt Dışı Gündeliklerine Dair Bakanlar Kurulu Kararının 3. maddesinin 2. fıkrasına aykırı davranılmadığını, anılan Bakanlar Kurulu Kararında "Kurumlar, hizmetin özellikleri, mevcut ödenek miktarı, yabancı devlet, uluslararası kuruluş, resmi veya özel diğer kurum ve kuruluşlar tarafından ödeme yapılması, görev yerinde ücretsiz veya düşük ücretli yatacak yer temin edilmesi, yemek ihtiyaçlarının kısmen veya tamamen karşılanması gibi hususları dikkate almak suretiyle, ekli cetvelde gösterilen miktarlardan daha aşağı miktarda gündelik ödeyebilirler. Ancak, bu şekilde ödenecek gündeliklerin ilgililerce kabul edildiğinin görev mahallinden ayrılmadan önce idarelerine yazılı olarak bildirilmesi gerekir” hükmüne yer verildiğini ve idarece ilgiliden alınan bu içerikte bir kabul ve yazılı irade beyanı bulunmadığından mükerrer bir ödemenin varlığından söz edilemeyeceğinin açık olduğunu iddia etmişlerse de Harcırah Kanunu’nda açıkça geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere, kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemelerin gündeliklerinden indirileceği belirtilmiştir. Bunun yanında, anılan Kanunun 14 üncü maddesi uyarınca geçici görev esnasında verilmesi gereken yevmiyenin amacı memurların memuriyet merkezlerinden ayrılmaları dolayısıyla geçici memuriyet mahallerinin hayat şartlarına intibak için yapmış oldukları iaşe ve ibate (yemek ve konaklama) giderlerini karşılamaktır. Bahsi geçen eğitim programının iaşe ve ibate giderleri ile programla ilgili diğer tüm harcamaların Birlik tarafında karşılanacağı belirtildiğinden yurtdışındaki geçici görev süresince ek olarak muvakkat vazife harcırahının da ödenmesi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Bu itibarla, 269 sayılı Ek ilam ile verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesi gerekir.

Üye ...I’ın karşı oy gerekçesi

6245 sayılı Harcırah Kanunu'nun 3’üncü maddesinde; "Bu Kanunda geçen; Harcırah: Bu Kanuna göre ödenmesi gereken yol masrafı, gündelik, aile masrafı ve yer değiştirme masrafından birini, birkaçını veya tamamını ifade eder",

5’inci maddesinde; "Harcırah; yol masrafı, yevmiye, aile masrafı ve yer değiştirme masrafını ihtiva eder",

14’üncü maddesinde; "Birinci maddede yazılı kurumlara ait bir vazifenin ifası maksadiyle muvekkaten yurt içinde veya dışında başka bir yere gönderilenlere yol masrafı ile yevmiye verilir ve hamal (Cins ve adedi beyannamede gösterilmek suretiyle) bagaj ve ikametgah veya vazife mahalli ile istasyon, iskele veya durak arasındaki nakil vasıtası masrafları da ayrıca tediye olunur",

34’üncü maddesinde ise; "Geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere, özel anlaşmaları gereğince yabancı devlet, uluslararası kuruluş veya resmi diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde bu ödemeler gündeliklerinden indirilir." hükümleri yer almaktadır.

2016/8363 sayılı Yurtdışı Gündeliklerine Dair Bakanlar Kurulu Kararı’nın 3’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; “Kurumlar, hizmetin özellikleri, mevcut ödenek miktarı, yabancı devlet, uluslararası kuruluş, resmi veya özel diğer kurum ve kuruluşlar tarafından ödeme yapılması, görev yerinde ücretsiz veya düşük ücretli yatacak yer temin edilmesi, yemek ihtiyaçlarının kısmen veya tamamen karşılanması gibi hususları dikkate almak suretiyle, ekli cetvelde gösterilen miktarlardan daha aşağı miktarda gündelik ödeyebilirler. Ancak, bu şekilde ödenecek gündeliklerin ilgililerce kabul edildiğinin görev mahallinden ayrılmadan önce idarelerine yazılı olarak bildirilmesi gerekir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; yurtdışı geçici görev harcırahının, yol masrafı ve yevmiyeden oluştuğu anlaşılmaktadır. Ancak geçici görev ile yurtdışına gönderilenlere diğer kuruluşlar tarafından ödeme yapıldığı takdirde; geçici görev gündeliğinden bu ödemelerin düşülmesi gerekmektedir.

Söz konusu ilamda, ... Belediyeler Birliği tarafından düzenlenen program için bu Birliğe belediye tarafından; gidiş-dönüş uçak bileti ve uluslararası uçuşlar, konaklama, yemek, teknik inceleme programları, havaalanı-otel transferleri, alan vergileri, seyahat sigortası ve rehberlik ücretleri karşılığında ... TL ödeme yapılmıştır. Burada gerek 34’üncü madde, gerekse Bakanlar Kurulu Kararında sayılan kuruluşlar tarafından, geçici görev ile yabancı ülkelere gönderilenlere bir ödeme yapılmadığı gibi bizzat belediye bütçesinden ... Belediyeler Birliğine bu kişiler adına ödemede bulunulduğundan, bu kişilerin gündeliklerinden indirim yapılması mümkün değildir.

Bunun yanında, anılan Kanunun 14 üncü maddesi uyarınca geçici görev esnasında verilmesi gereken yevmiyenin amacı memurların memuriyet merkezlerinden ayrılmaları dolayısıyla geçici memuriyet mahallerinin hayat şartlarına intibak için yapmış oldukları iaşe ve ibate (yemek ve konaklama) giderlerini karşılamaktır. Bahsi geçen eğitim seminerinde iaşe ve ibate giderleri ile birlikte Harcırah Kanunu kapsamında olmayan yemek, teknik inceleme programları, seyahat sigortası ve rehberlik ücretleri de Birliğe ödenmiş olup, bu giderleri ödenen toplam tutardan ayırmak mümkün olmadığından ve yapılan ödeme hizmet alımı karşılığında yapıldığından, ... Belediyeler Birliğine yapılan ödemenin mevzuata uygun olduğu, ancak görevlendirilen kişilere ayrıca yurtdışındaki geçici görev süresince ek olarak muvakkat vazife harcırahının da ödenmesi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Bu itibarla, 269 sayılı Ek ilam ile verilen tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesi gerekir.