Sayıştay 7. Dairesi 43125 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 7

• Dosya No: 43125

• Tutanak No: 47034

• Tutanak Tarihi: 11.12.2019

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Belediyenin ulusal basın vasıtasıyla tanıtımı konusunda danışmanlık ve tanıtım hizmeti alımı

... sayılı İlamın 8 inci maddesiyle; Niteliği itibarıyla Belediyenin tanıtımını aşan mahiyette olan, Belediyeye ait bir görevin ifası kapsamında olmayan, satın alınan hizmete veya hizmetin kabulüne ilişkin herhangi bir kanıtlayıcı belgesi bulunmayan ulusal basında tanıtım ve danışmanlık hizmet alımı için ödenen … TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

İlamda harcama yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan … (… Müdür V.) ve gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... (Sözleşmeli Personel)’nin göndermiş oldukları ortak temyiz dilekçesinde özetle:

I. Yapılan Giderlerin Beldenin Tanıtımına Ait Olduğu, Yapılan Hizmetin Kapsamının Alım Yapılmasını Gerektirecek Mahiyette olduğu,

Hizmet alımının konusunun “… İlçesi ulusal basında tanıtım organizasyonu ve danışmanlık hizmeti satın alınması işi” olduğu, … İlçesinin ulusal basında tanıtılmasını sağlayarak vatandaşların belediye hizmetleri ile ilgili olarak bilgilendirilmesi ve nasıl yararlanacaklarının anlatılması amaçlandığı, …'nın kültürel açıdan ve turizm açısından gelişimine katkı sağlamak, … bölgesinin tanıtılıp daha çok turist gelmesine katkıda bulunmak, Bu sayede ulusal basın aracılığı ile … ve tüm Türkiye ile etkili iletişim kurmak ve medya ilişkilerini yönetmek hedeflendiği,

Belediye tarafından yapılan hizmetlerin halka ve kamuoyuna duyurulup tanıtımı Belediyenin Basın Yayın Müdürlüğü tarafından yapıldığı, Basın Yayın Müdürlüğü personelinin sadece rutin işlemleri yürütmekte olup, ulusal yaygın basın düzeyinde tanıtım sağlayacak çalışmaların yerine getirilmesini sağlayacak eleman bulunmadığı, Bu tür hizmetlerin Müdürlük personeli ile sağlanamayacak ölçüde kapsamlı ve nitelikli hizmetler olduğu,

I.I. Hizmet alımının amaçları arasında sayılan ilçenin ve belediye hizmetlerinin tanıtımının gerçekleştiği,

İletişim Danışmanlığı Hizmeti alımı kapsamında aşağıda belirtilen yazılı ve dijital yayın organları temsilcilerinin ilçeye geldiği, yüklenici firma tarafından basın mensuplarına ilçe ve turistik … mevkiinin tanıtımı ile belediye hizmetlerinin tanıtımının yapıldığı,

…

Ülkenin saygın basın kuruluşlarının önemli isimlerinin, İletişim Danışmanlığı Hizmeti alımı kapsamında …’da ağırlandığı, Belirtilen basın mensuplarının … beldesi ve hizmetlerini köşelerine taşıması ve haber yapılmasıyla beldenin tanıtımının yanısıra belediye hizmetlerinin de tanıtımının yapıldığı,

I.II. İhtiyaç olan tanıtımın Belediye tarafından ilan ve reklam olarak yapılması halinde bütçeye hizmet alımı bedelinden daha fazla yük getireceği,

Yukarıda bahsedilen belediye hizmetlerini tanıtan yazılarının yeraldığı gazete kupürlerinin üst tarafında bağımsız bir kurum tarafından belirlenen iletişim danışmanlığı hizmeti ile ulusal basın (yaygın basın) organlarında çıkan haberlerin reklam karşılığı bedelinin Amerikan Doları cinsinden belirtilmiş olduğu, (Gazete kupürleri Ek-7’de yer almaktadır)

İletişim Danışmanlığı Hizmeti alımı kapsamında …’ya gelen basın mensuplarının, izlenimlerinin yanı sıra, belediye hizmetleri ve ilçenin tanıtımına yönelik makale ve haberler kaleme aldığı, Bunlardan sadece …’ın … Gazetesinde yayımlanan … adlı kösesinde … uygulaması ve … Kültür Sanat Merkezinin tanıtıldığı yazının reklam değerinin (… tespiti) … Amerikan Doları olduğu, İletişim Danışmanlığı Hizmetinin (ulusal-yaygın basın dikkate alındığında) profesyonel bir kadro ve firma eliyle yürütülmesinin düşük maliyetle kaliteli ve getirisi iyi hizmet temini içerdiği, kamu zararı söz konusu olmadığı gibi, kamu zararı olarak belirtilen tutarın daha fazlasının beldenin ve belediye çalışmalarının tanıtımında artı değer olarak kazanıldığı,

I.III. İşin mahiyeti itibariyle belediye personeli ile karşılanamayacak nitelikte olduğu,

Ulusal basın ile Belediye arasında doğrudan, sağlıklı iletişim ağı kurulması ve bunun gazete kupürleri, dijital medya ve görsel medyaya yansıması işleminin günümüz koşullarında profesyonel olarak yürütülmesi gereken bir hizmet olduğu, Bu hizmetin Belediye imkanları ile sağlanmasının imkansız olduğu,

Hizmet alımının kapsamının geniş tutulmuş olmasının kamu kaynağını korumak ve en verimli şekilde kullanmak amacıyla yapıldığı, Her başlık için ayrı ayrı danışmanlık hizmeti alınması durumunda belediye bütçesinden çok daha yüksek bedel ödenmesi gerekecek olduğu,

İletişim Danışmanlığı Hizmeti alımı kapsamında; turizm sektöründe yaşanan sıkıntılar ve bölgedeki esnafın durumu da dikkate alınarak (… özelinde) ilçenin tanıtımına katkı sağlandığı,

İletişim danışmanlığı hizmeti alımı kapsamında …'ya gelen basın mensupları tarafından ilçenin tanıtımında gastronomi üzerine de makaleler yazıldığı, televizyon kanallarında gastronomi üzerine programlar yapıldığı, son dönemlerde bu alanda özel turizm ve faaliyetlerin arttığı, Dolayısıyla gastronomi yazılarının da …’nın ve ilçenin tanıtımına ve turizm sektöründe yaşanan sıkıntının aşılmasına katkı sağladığı,

Yukarıda açıklanan hizmetler dikkate alındığında İletişim Danışmanlığı Hizmetinin basit ve kolaylıkla yapılabilir bir iş olmadığı, Merkezleri İstanbul ve Ankara gibi büyükşehirlerde bulunan basın yayın organlarının çalışanlarına ve önemli isimlerine ulaşmanın (… gibi şehirler için) ‘İletişim’ sektörünün en zor işlerinden biri olduğu,

Tüm hususlar birlikte değerlendirildiğinde ilamda belirtilenin aksine yapılan giderlerin beldenin tanıtımına ait olduğu ve yapılan hizmetin kapsamının da alım yapılmasını gerektirecek mahiyette olduğu,

Yukarıda yapılan açıklamalar ve ekte sunulan gazete kupürlerinden anlaşılacağı üzere hizmet kapsamında;

• … ilçesi’nin ulusal basında tanıtılmasını sağlayarak vatandaşların belediye hizmetleri ile ilgili olarak bilgilendirilip, nasıl yararlanacağının anlatıldığı,

• …’nın kültürel ve turizm açısından gelişimine katkı sağlandığı,

• … bölgesinin tanıtılıp daha çok turist gelmesine katkıda bulunulduğu,

• Ulusal basın aracılığı ile … ve tüm Türkiye ile etkili İletişim kurulup, medya ilişkilerinin yönetildiği,

şeklinde açıklanan tüm hizmetlerin alındığı,

Hizmetlerin alındığına dair “hizmet teslim tutanağı”nın ödeme evrakları içine mevcut olduğu, Müdürlüğün yeni kurulması ve satın alma işlemlerini yürüten personelin deneyimsizliği nedeni ile şekil yönünden eksiklikler bulunabileceği,

Hizmet kapsamında alınan tüm işlerin gerçekleştiği, buna göre kamu zararından bahsedilemeyeceği,

II. Harcamaların mevzuata uygun olduğu,

5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 13. Maddesi'nde: “Hemşehrilerin, … belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme … hakları vardır” hükmünün bulunduğu, Kanunun Belediyenin görev ve sorumlulukları belirtilen 14. Maddenin a fıkrasında: turizm ve tanıtım, ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerinin sayılarak bu hizmetlerin yapılacağı veya yaptırılacağının hüküm altına alındığı,

4734 sayılı kamu ihale kanununun 4.maddesinde "haberleşme” ve "basın ve yayın" hizmetlerinin “hizmet” kapsamında değerlendirildiği, Belediyenin bahsi geçen hizmeti sağlayacak düzeyde elemanı ve imkanı bulunmadığından hizmet alımı yolu ile bu ihtiyacın giderildiği,

Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünce yayımlanan; Analitik Bütçe Sınıflandırılmasına İlişkin Rehberin 'Tanıtma Giderleri" başlıklı 03 6.2.01 Tanıtma, Ağırlama, Tören, Fuar, Organizasyon Giderleri kodunda: "plan, program ve bütçelerin ulusal çap ve seviyede tanıtılması ile ilgili her türlü basın, yayın, baskı, konferans, broşür, radyo, televizyon, film, fotoğraf, ve sair araç ve malzeme giderleri" denildiği, bununla ulusal çapta yapılacak tanıtımlar kastedildiği,

Buna göre yazılı ve görsel basında ilçenin tanıtımına ve yürütülen hizmetlerin tanıtımına yönelik hizmet alımının mevzuata uygun olduğu, ilamda bahsedildiği gibi kamu zararı oluştuğundan bahsedilemeyeceği,

Sayıştay Temyiz Kurulunun belirtilen gerekçelerle 21.01.2014 tarih 38279 tutanak sayılı Kararında bu yönde karar verdiği,

Sayıştay 5.Dairesinin 06.02.2001 tarih ve 8745 sayılı kararında; Belediye Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine ekli (R) cetvelindeki 480- Temsil ve Ağırlama Tören giderleri ayrıntı kodunun F fıkrasında yer alan belediye faaliyetleri ile tanıtma ve uygulama giderlerinin film dahil her türlü basım-yayın araçları ile yapılabilmesine izin verildiğinden bahisle "belediye faaliyetleri ile tanıtma ve uygulama giderleri ödenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığına” karar verildiği, Bu nedenle ... sayılı ilamda "bahsedilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde belediyelerin giderleri arasında tanıtım giderleri bulunmakla birlikte bu gider kalemi beldenin tanıtımına ilişkin olup belediye hizmetlerinin veya faaliyetlerinin duyurulmasına ilişkin değildir” olarak yapılan tespitin geçerli olmadığı,

5018 sayılı kamu mali kontrol yasasının 71 inci maddesinde kamu zararı olarak kabul edilen hallerin sayıldığı, ilama konu olan hizmet alımına ilişkin ödemelerde 71 inci maddede belirtilen hallerin mevcut olmadığı,

Daire kararının karşı oy gerekçesinde “Belediye hizmetlerinin tanıtımı, beldenin turizm açısından kapasitesinin arttırılması amacıyla basın kanalıyla bilgilendirilmesi faaliyetlerinin temsil ağırlama yönergesi kapsamında olduğu anlaşıldığından kamu zararından söz etmek mümkün değildir. Dolayısıyla yapılan giderlerin kamu zararı olarak değerlendirilmesi yersiz olacağından, yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğu, ilişilecek husus bulunmadığı yönünde karar verilmesi gerekir’ görüşüne yer verildiği

Belirtilerek ... sayılı İlamın 8 inci maddesiyle verilen tazmin hükmünün kaldırılması arz edilmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“Dilekçede, niteliği itibariyle beldenin tanıtımını aşan mahiyette olan, belediyeye ait bir vazifenin ifası ile ilişkisi bulunmayan ve satın alınan hizmete veya hizmetin kabulüne ilişkin bir kanıtlayıcı belgesi bulunmayan hizmet alımı için yapılan ödemenin kamu zararı oluşturduğu, anılan kamu zararının sorumlulara ödettirilmesi yönünde verilen karara itiraz edilmektedir.

Sorumlular tarafından, sorgu aşamasında ileri sürülen gerekçeler tekrar edilerek, verilen tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

Sorumluların, itiraz gerekçeleri Daire Kararında karşılanmış olduğundan, ileri sürülen itiraz gerekçeleri, ilam hükmünün kaldırılması, ya da bozulmasını gerektirecek mahiyette bulunmadığından, temyiz talebinin reddedilerek, Daire Kararının tasdik edilmesi yönünde karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Arz olunur.” Denilmektedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

İlamda tazmin hükmü; niteliği itibarıyla Beldenin tanıtımını aşan mahiyette olan, Belediyeye ait bir görevin ifası kapsamında olmayan, satın alınan hizmete veya hizmetin kabulüne ilişkin herhangi bir kanıtlayıcı belgesi bulunmayan ulusal basında tanıtım organizasyonu ve danışmanlık hizmet alımı için ödendiği ve alımı yapılan hizmetin kapsamının alım yapılmasını gerektirecek mahiyette olmadığı gerekçeleriyle … TL’lik kamu zararına ilişkin olarak verilmiştir.

5393 sayılı Kanunun “belediyenin görev ve sorumlulukları” kenar başlıklı 14 üncü maddesinde: “… kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, …hizmetlerini yapar veya yaptırır …” hükmü yer almaktadır.

5393 sayılı Kanunun “belediyenin giderleri” kenar başlıklı 60 ıncı maddesinin k bendinde tanıtım giderleri belediye giderleri arasında sayılmıştır.

İlama konu uygulamada, Belediye tarafından sunulan hizmetlerin tanıtımı, ulusal basın gezisi organize edilmesi, çıkacak haberlerin takibi ve Belediye Başkanının ulusal bir yayına konuk edilmesi amacıyla … İletişim ve Danışmanlık Ltd.Şti.den hizmet alımı yapılarak bedelinin Belediye bütçesinden ödendiği görülmüştür.

Mevzuat hükümlerine göre belediyelerin giderleri arasında yer alan tanıtım giderleri beldenin tanıtımına ilişkindir. Ayrıca, alımı yapılan hizmetin kapsamı da alım yapılmasını gerektirecek mahiyette değildir.

Niteliği itibarıyla beldenin tanıtımını aşan mahiyette olan, belediyeye ait bir vazifenin ifası kapsamında olmayan bu hizmet alımı için ödenen tutarın kamu zararı oluşturduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla, sorumlu iddialarının reddedilerek ... sayılı ilamın 8 inci maddesiyle … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE (Üye …’nun ilave görüşü ile 3.Daire Başkanı …, 7.Daire Başkanı … ve üyeler …, …, …, … ve …’ün aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı) oyçokluğuyla,

Karar verildiği 11.12.2019 tarih ve 47034 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

(İlave gerekçe

Üye …’nun ilave gerekçesi:

İlama konu olan “… ilçesinin Ulusal Basında Tanıtım Organizasyonu ve Danışmanlık Hizmeti Satın Alınması” işi, 4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin d-bendi kapsamında doğrudan temin usulüyle gerçekleştirilmiştir.

Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin “4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre yapılacak alımlar” başlıklı 49 uncu maddesinde:

“4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre doğrudan temin usulüyle yaptırılacak mal ve hizmet alımları ile yapım işi bedellerinin ödemelerinde;

a) Onay Belgesi,

b) Piyasa Fiyat Araştırması Tutanağı veya ihale komisyonu kararı,

c) Düzenlenmesi gerekli görülmüş ise sözleşme,

ç) Fatura,

d) Muayene ve kabul komisyonu tutanağı, kabul işleminin idarece yapılması halinde ise idarece düzenlenmiş belge,

e) Mal ve malzeme alımlarında, taşınır işlem fişi

ödeme belgesine eklenir. …” hükümleri yer almaktadır.

İlama konu olan hizmet satın alınması işinde onay belgesi, piyasa fiyat araştırması tutanağı, fiyat soruşturması ve sözleşme, fatura, hizmet teslim tutanağı ödeme emri belgesine eklenmiştir. Bu belgelerin incelenmesinde karar tarihinin 23.06.2015 olduğu, hizmet teslim tarihinin 25.06.2015 olduğu, fatura tarihinin de 25.06.2015 olduğu görülmektedir.

Hizmet alım işinde yüklenici firma olan … İletişim Danışmanlık Ltd.Şti. tarafından Belediyeye sunulan, ilama konu hizmet alımı işinin somut içeriğini bildiren yazıda: “… … Belediyesi koordinasyonunda ulusal basın gezisinin organize edilmesi, çıkacak haberlerin takibi ve Başkan’ın İstanbul’da tv programlarına konuk edilmesiyle ilgili basın danışmanlığı hizmetinin gerçekleştirilmesi kapsamında danışmanlık ücreti olarak … tarafından üç ay sürecek bir çalışma için; toplam … TL + KDV talep edilmektedir” ifadeleri yer almaktadır.

Buna göre üç ay sürecek bir çalışma için 23.06.2015 olan karar tarihinden iki gün sonra 25.06.2015 tarihinde hizmet teslim alındığına dair tutanak düzenlenmiş olması birbiriyle çelişen durumlardır.

Karşı oy gerekçesi

3. Daire Başkanı …, 7. Daire Başkanı … ve üyeler …, …, …, … ve …’ün karşı oy gerekçesi:

İlamda tazmin hükmü; niteliği itibarıyla Beldenin tanıtımını aşan mahiyette olan, Belediyeye ait bir görevin ifası kapsamında olmayan, satın alınan hizmete veya hizmetin kabulüne ilişkin herhangi bir kanıtlayıcı belgesi bulunmayan hizmet alımı için ödendiği ve alımı yapılan ulusal basında tanıtım organizasyonu ve danışmanlık hizmeti kapsamının alım yapılmasını gerektirecek mahiyette olmadığı gerekçeleriyle … TL’lik kamu zararına ilişkin olarak verilmiştir.

5393 sayılı Kanunun “belediyenin görev ve sorumlulukları” kenar başlıklı 14 üncü maddesinde: “… kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, …hizmetlerini yapar veya yaptırır …” hükmü yer almaktadır.

5393 sayılı Kanunun “belediyenin giderleri” kenar başlıklı 60 ıncı maddesinin k bendinde tanıtım giderleri belediye giderleri arasında sayılmıştır.

İlama konu uygulamada; Belediye tarafından sunulan hizmetlerin ulusal düzeyde tanıtımı, ulusal basın gezisi organize edilmesi, çıkan haberlerin takibi, Belediye Başkanının çeşitli televizyon programlarına konuk edilmesi, Belediyenin ulusal düzeyde yayın yapan medya ile ilişkilerinin yönetilmesi amaçlarıyla … İletişim ve Danışmanlık Ltd.Şti.den hizmet alımı yapıldığı görülmüştür. Bu hizmet alımı kapsamında yürütülen faaliyetler Belediyenin kültürel açıdan ve turizm açısından gelişimine katkı sağlamış, … bölgesinin tanıtılıp daha çok turist gelmesine katkı sağlamış ve Belediyenin ülke düzeyinde tanıtımına katkıda bulunmuştur.

İlamın gerekçesinde (alımı yapılan işin) nitelik itibarıyla beldenin tanıtımını aşan mahiyette olduğu ve belediyeye ait bir vazifenin ifası ilişkisi bulunmadığı ifadelerine yer verilmiştir. … İlçesi ulusal basında tanıtım organizasyonu ve danışmanlık hizmeti satın alınması işi kapsamında:

• … İlçesinin ulusal basında tanıtılmasının sağlanması,

• Vatandaşların belediye hizmetleri ile ilgili olarak bilgilendirilmesi ve nasıl yararlanacaklarının anlatılması,

• ulusal basın gezisi organize edilmesi,

• Basında çıkan haberlerin takibi,

• Belediye Başkanının çeşitli televizyon programlarına konuk edilmesi,

• …'nın kültürel açıdan ve turizm açısından gelişimine katkı sağlanması,

• … bölgesinin tanıtılıp daha çok turist gelmesine katkıda bulunulması,

• Genel bir ifadeyle, ulusal basın aracılığı ile … ve tüm Türkiye ile etkili iletişim kurmak ve medya ilişkilerinin yönetilmesi

gerçekleştirilmiş veya hedeflenmiştir. Gerçekleştirilen veya hedeflenen bu hususların beldenin tanıtımını aşan mahiyette olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca, beldenin ve belediye hizmetlerinin tanıtımının yapılması 5393 sayılı Kanunun 14 üncü maddesi kapsamında bir görev ve yetkinin ifası niteliğindedir.

İlamda ayrıca “… alımı yapılan hizmetin kapsamı da alım yapılmasını gerektirecek mahiyette değildir …” ifadesi yer almaktadır. 5393 sayılı Kanunun “belediyenin görev ve sorumlulukları” kenar başlıklı 14 üncü maddesinde yer alan “… kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, …hizmetlerini yapar veya yaptırır …” hükmü karşısında Belediyenin yapmak veya yaptırmak şeklinde takdir hakkı bulunmaktadır. 6085 sayılı Kanunun “denetimin genel esasları” başlıklı 35 inci maddesinde “… Sayıştay tarafından yerindelik denetimi yapılamaz, idarenin takdir yetkisini sınırlayacak ve ortadan kaldıracak karar alınamaz” denilmektedir. Buna göre, Belediyenin tanıtım (turizm ve ticaret dahil birçok yönden beldeyi etkileyen sonuçları var) konusunda hizmet alımı yapması Belediyenin takdir yetkisi dahilindedir. Sorumlular da dilekçelerinde bu durumu Beldenin ulusal düzeyde tanıtılması işinin mahiyeti itibariyle belediye personeli ile karşılanamayacak nitelikte olduğu gerekçesiyle açıklamıştır.

Ayrıca ilama konu olan hizmet alımı kapsamında fatura, piyasa fiyat araştırması tutanağı, fiyat soruşturması ve sözleşmesi, hizmet teslim tutanağı, hizmet alımı kapsamında ulusal basında yer alan köşe yazıları ve haberler, ilgili çeşitli fotoğraflar ödeme emri belgesi ve savunma ekinde yer almaktadır.

Bu itibarla, sorumlu iddialarının kabul edilerek ... sayılı ilamın 8 inci maddesiyle … TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekmektedir.)