Sayıştay 7. Dairesi 42984 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 7

• Dosya No: 42984

• Tutanak No: 45170

• Tutanak Tarihi: 10.10.2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Jüri üyesi ödemelerinde 2015 yılı Bütçe Kanunu'na ekli (K) cetveli hükümlerinde öngörülen tutardan fazla ödemede bulunulması.

231 sayılı ilamın 2. maddesi ile, ... Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası, Meydan ve Çevresinin Düzenlenmesi Mimari ve Kentsel Tasarım Proje Yarışması'na ait jüri üyesi ödemelerinde 2015 yılı Bütçe Kanunu'na ekli (K) cetveli hükümlerinde öngörülen tutardan fazla ödemede bulunulması neticesinde ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... ile Gerçekleştirme Görevlisi sıfatıyla sorumlu tutulan ...’nin aynı mahiyetteki temyiz dilekçesinde özetle;

..., Süleymanpaşa İlçesi, Gündoğdu Mah. tapuda ... pafta, 2769 ada, 1 parsel ile ilgili, ... Büyükşehir Belediye Meclisinin 10.07.2014 tarih ve 186 nolu Kararında 2769 ada 1 parsel Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası parseli ve Sosyo-Kültürel Tesis alanında kalan 2768 ada, 1 parseller ile ilgili binaları yapma, satın alma, kamulaştırılma, projelendirilme ve yapımlara ilişkin hususların Büyükşehir Belediyesi Yatırım ve Kamulaştırma programına alınmasına, ayrıca bu işlemler ile ilgili Büyükşehir Belediye Başkanına ve Encümenine yetki verilmesine karar verildiğini,

İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı tarafından ... Büyükşehir Belediye Hizmet Binası, Meydan ve Çevresinin Düzenlenmesi, Mimari ve Kentsel Tasarım Projesinin “Mimarlık; Peyzaj Mimarlığı, Mühendislik, Kentsel Tasarım Projeleri, Şehir Bölge Planlama Ve Güzel Sanat Eserleri Yarışmaları Yönetmeliği” esaslarına uygun olarak yarışma yolu ile elde edilmesi için 27.10.2014 tarihinde Başkanlık Olur’u alındığını,

Asli ve yedek jüri üyeleri görevlendirmelerinin ilgili meslek odaları tarafından talep edildiğini, görevlendirmelerin yapıldığını, odalardan gelen asıl ve yedek jüri üyesi listelerine göre 13.11.2014 tarih ve ... sayılı belge ile Başkanlık Oluru alındığını,

Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, Mühendislik, Kentsel Tasarım Projeleri, Şehir Ve Bölge Planlama Ve Güzel Sanat Eserleri Yarışmaları Yönetmeliğinin ilgili maddeleri doğrultusunda bütçe oluşturulduğunu, bu bütçeye göre yine aynı Yönetmeliğin 38. Maddesine ve 2015 yılı Bütçe Kanununa ek “K” cetveline göre danışman, asil, yedek jüri üyelerinin ve raportörlerin bedellerinin belirlendiğini,

Jüri üyelerinden Devlet Kurumlarında çalışanların 657 sayılı Kanuna tabi olmadıkları; 2547 sayılı kanun ve 4857 sayılı İş Kanununa tabi olduklarının taraflarına bildirildiğini,

10.07.2014 tarih ve 186 nolu Kararla 2768 ada, 1 parseller ile ilgili binaları yapmak, satın alınma, kamulaştırılma, projelendirilme ve yapımlarına ilişkin hususlar Büyükşehir Belediyesi Yatırım ve Kamulaştırma programına alınması ile ilgili işlemlerin yapılmasına dair yetkilerin Büyükşehir Belediye Başkanına ve Encümenine verildiğinden, 04.05.2015 tarih ve 68457544-50848821/1392 sayı ile danışman, asil, yedek jüri üyelerinin ve raportörlerin bedelleri hususunda Başkanlık Oluru alındığını,

Raportör bedelleri ve Danışman jüri üyeleri ile ilgili alınan Başkanlık Olurunda bedeller daha yüksek olmasına rağmen 657 sayılı Kanuna tabi olan üyelere Bütçe Kanununa ek “K” cetveli hükümlerine göre, 657 sayılı Kanuna tabi olmayan üyelere başkanlık oluruna istinaden belirlenen bedellerin ödendiğini, adı geçen yarışmanın özellik arz eden bir proje olduğunu, atanan jüri üyelerinin ilgi yönetmelikler uyarınca konu ile ilgili uzmanlıkları belgelenmiş öğretim üyesi ve seçkin kişilerden oluştuğunu, jüri üyelerinin sıfatları dikkate alınarak 657 sayılı Kanun kapsamında olmadıkları, farklı şehirlerden iştirak etmiş oldukları, şartname oluşturma çalışmaları, yarışma ile ilgili soru-cevapların yanıtlanması, yayınlanması, jüri değerlendirme ve kolokyum çalışmalarının hepsi dahil edildiğinde toplam 12 gün çalışıldığını, efor sarf edilerek yapılan jüri çalışmasına daha düşük bedel takdir edilmesi uygun olmayacağı kanaatine varıldığını, “Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, Mühendislik, Kentsel Tasarım Projeleri, Şehir Ve Bölge Planlama Ve Güzel Sanat Eserleri Yarışmaları Yönetmeliği ”nin 38’nci maddesinde “Yarışmalarda görev alan danışman ve asli jüri üyeleri ile raportörlerin her birine, yarışmacılara verilecek ödüllerin toplam tutarının % 4 ünü geçmemek üzere idarece belirlenecek miktarda ücret ödenir. ” denildiğinden bütçeye göre yarışmada belirlenen toplam Ödül 305.000,00TL olup 305.000,00*%4=12.200,00 TL asli jüri üyelerine ve Yönetmeliğe göre bu bedel üzerinden diğer üyelere bedel ödenmesi gerekirken başkanlık oluruna istinaden asli jüri üyelerine 10.000,00 TL, diğer üyelerine ise bu bedel üzerinden yönetmelikte belirtilen oranlarda ödeme yapıldığını,

Konu ile ilgili 11.03.2003 tarih ve 26180 nolu Temyiz Kurulu Kararında benzer yarışma konusu ile ilgili çıkan tazmin hükmünün kaldırılması yönünde karar verilmiş olup, adı geçen kararda ödemelerin “Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, Mühendislik, Kentsel Tasarım Projeleri, Şehir Ve Bölge Planlama Ve Güzel Sanat Eserleri Yarışmaları Yönetmeliği” ne istinaden yapıldığı ve harcanan efor, jüri üyelerinin sıfatları ve bu evsafta daha düşük ücretlerle jüri üyelerinin görevlendirilmesinin mümkün olmamasından dolayı yapılan uygulamayı destekler nitelikte karar verildiğinin görüldüğünü,

Sonuç itibari ile 657 sayılı kanuna tabii olan üyelere Bütçe Kanununa ek “K” cetveli hükümlerine göre, 657 sayılı Yasa dışında kalan üyelere ise ilgili yarışma yönetmeliği ve başkanlık oluru doğrultusunda ödeme yapılmış olmasının mevzuata aykırı bir uygulama olmadığını ve verilen kararın yapılan projenin özellikli bir proje olması, görevlendirilen kişilerin seçkin ve konularında uzman kişiler olması ve yoğun bir çalışma temposu içermesi açısından tekrar değerlendirilerek karar verilmesini talep etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

“…Sorumlu, Sayıştay Temyiz Kurulu Kararını da dilekçesine ekleyerek, kamu zararına sebep olunması konusunda, yapılan işlemin ve ödemenin mevzuata aykırı olmadığını savunarak, kamu zararının oluşmadığını ileri sürerek, tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Temyiz Kurulu kararları, olayına münhasır kararlardır.

İlamda, konunun değerlendirilerek itiraz gerekçelerinin karşılandığı görülmektedir.

Bu nedenlerle, İlamın 2 nci maddesi için ileri sürülen itiraz gerekçelerinin, ilam hükmünün bozulmasını ya da kaldırılmasını gerektirecek mahiyette olmadığı anlaşıldığından, temyiz talebinin reddedilerek, yasa ve yönteme uygun düzenlenmiş Daire Kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

Arz olunur.” Denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra;

Gereği Görüşüldü

231 sayılı ilamın 2. maddesi ile, ... Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası, Meydan ve Çevresinin Düzenlenmesi Mimari ve Kentsel Tasarım Proje Yarışması'na ait jüri üyesi ödemelerinde 2015 yılı Bütçe Kanunu'na ekli (K) cetveli hükümlerinde öngörülen tutardan fazla ödemede bulunulması neticesinde ... TL’ye tazmin hükmü verildiği görülmüştür.

2015 yılı Bütçe Kanunu'na ekli (K) Cetvelinin “IV. Diğer Ödemeler'” başlıklı bölümünün dördüncü fıkrasında;

"Genel yönetim kapsamında bulunan kamu idareleri ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar ve özel kanunlarla kurulmuş fonlar tarafından yapılacak her türlü etüt, plan, proje, güzel sanatlara ilişkin yarışmalarda jüri üyesi veya raportör olarak görevlendirilen 657 sayılı Kanunun 87 nci maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlarda çalışan personele, her bir asli jüri üyeliği veya raportörlüğü için 1.410 Türk Lirasını geçmemek üzere Maliye Bakanlığının görüşü alınarak kurumlarınca belirlenecek tutarda ücret ödenir. Bu personelden,

• Danışman jüri üyeliği görevi yapanlara aynı koşullarla, yukarıda belirtildiği şekilde tespit edilen tutarın 1/2 'si,

• Yedek jüri üyelerine ön ve soru-cevap toplantılarına katılmaları halinde yedeği oldukları danışman jüri veya asli jüri üyelerine ödenen tutarın 1/4 'ü,

• Asli jüri üyesinin zorunlu bir nedenle çalışmalara devam edememesi halinde kendisine yedek jüri üyesi ücreti, asli jüri üyesinin yerini alacak yedek jüri üyesine de asli jüri üyesi ücreti,

• Raportör yardımcılarına raportörlere ödenen tutarın 1/5 'i,

ödenir. Anılan jürilerde üye veya raportör olarak görev yapan ve yukarıda belirtilen kapsama girmeyen 657 sayılı Kanunun 87 nci maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlarda çalışan personel dışındaki kişilere ise, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 23 ve 53 üncü maddeleri uyarınca yayımlanmış olan Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, Mühendislik, Kentsel Tasarım Projeleri, Şehir ve Bölge Planlama ve Güzel Sanat Eserleri Yarışmaları Yönetmeliği hükümlerine göre ücret ödenir. Ancak verilecek tutar, bu maddenin birinci cümlesinde belirtilen tutarın iki katından fazla olamaz.'';

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 87’nci maddesinde;

"Memurlara;

a) Bu Kanuna tabi kurumlarda,

b) Sermayesinin tamamı Devlet tarafından verilmek suretiyle kurulan iktisadi kurumlar ile sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait bankalarda,

c) Özel kanunlarla veya özel kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlarda,

ç) Yukarıdaki bentlerde yazılı idare, kuruluş ve bankalar tarafından sermayelerinin yarısından fazlasına katılmak suretiyle kurulan kuruluşlarla bunların aynı oranda katılmaları ile vücut bulan kurumlarda,

İkinci görev verilemez; bu kurumlardan her ne ad ile olursa olsun para ödenemez ve yarar sağlanamaz.

Ancak, bu Kanunun memurlara ikinci görev verilmesini öngören hükümleri ile hakem, tasfiye memuru ve bilirkişilere takdir olunan İl Genel Meclisi ve İl Daimi Encümeni başkanları, özel kanunlarla kurulan ve asli görevlerinin devamı niteliğinde olmayan çeşitli kurul, komisyon, heyet ve jüri çalışmalarına, Üniversiteler, Akademiler, Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü ve Özel Kanunlarla kurulan araştırma kurumları tarafından idareyle ilgili olarak yapılan inceleme ve araştırma çalışmalarına katılanlar için özel kanunlarınca gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesine ilişkin hükümler saklıdır.";

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu kapsamındaki idarelerin, mimarlık, peyzaj mimarlığı, mühendislik, kentsel tasarım projeleri, şehir ve bölge planlama ve güzel sanat eserleri ile ilgili bir plan veya tasarım projesi elde edilmesine yönelik olarak yaptıracakları yarışmalara ilişkin esas ve usulleri düzenlemek amacıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 23 ve 53 üncü maddelerine dayanılarak hazırlanan ve 24.12.2002 tarih 24973 sayılı Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, Mühendislik, Kentsel Tasarım Projeleri, Şehir Ve Bölge Planlama Ve Güzel Sanat Eserleri Yarışmaları Yönetmeliği”nin Jüri üyelerinin tespiti başlıklı 38’inci maddesinde ise;

“Yarışmalarda görev alan danışman ve asli jüri üyeleri ile raportörlerin her birine, yarışmacılara verilecek ödüllerin toplam tutarının % 4 ünü geçmemek üzere idarece belirlenecek miktarda ücret ödenir.

Hazırlık çalışmalarına katılıp soru-yanıt ve değerlendirme çalışmalarına katılmayan jüri üyelerine ücretin 1/3’ü,

Hazırlık ve soru-yanıt toplantılarına katılıp değerlendirme toplantılarına katılmayan veya değerlendirme toplantılarına katılıp önceki toplantılara katılmayan jüri üyelerine ücretin 1/2’si,

Yedek jüri üyelerine, danışman ve asli jüri üyelerine ödenen miktarın 1/2’si,

Raportör yardımcılarına (Teknik ressam, daktilo ve benzeri) raportör ücretlerinin 1/5’i, hizmetlilere ise 1/10’u,

ödenir.” hükümleri yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediyelerin bir plan veya tasarım projesi elde edilmesine yönelik olarak yaptıracakları yarışmalarda görev alan jüri üyelerine yapılacak ödemelerde, görevlendirilen kişinin görevinin niteliği ve 657 sayılı Kanun’un 87’nci maddesinde sayılan kurumlarda çalışıyor olup olmaması kriterlerine göre farklı miktarlarda bir tavan limit getirilmiştir.

Bu doğrultuda;

657 sayılı Kanunun zikredilen 87’nci maddesinde belirtilen kurumlarda çalışan asli jüri üyeleri ve raportörlere ... TL’yi, danışman jüri üyelerine (.../2=) ... TL’yi, yedek üyelere danışmanlık için (.../2=) ... TL, jüri üyeliği için (.../2=) ... TL’yi, raportör yardımcılarına ise (.../5=) ... TL’yi geçen miktarlarda,

657 sayılı Kanunun 87’inci maddesinde belirtilen kurumlarda çalışmayan (örneğin üniversite öğretim görevlisi, özel sektör çalışanı, vb) jüri üyeleri ve raportörlere (...x2=) ... TL’yi, danışman jüri üyelerine [(.../2)x2=] ... TL’yi, yedek üyelere danışmanlık için [(.../2)x2=] ... TL, jüri üyeliği için [(.../2)x2=] ... TL’yi, raportör yardımcılarına ise [(.../5)x2=] ... TL’yi geçen miktarlarda ödeme yapılması mümkün değildir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesi neticesinde; ... Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası, Meydan ve Çevresinin Düzenlenmesi Mimari ve Kentsel Tasarım Proje Yarışması'na ait 'Jüri Üyesi' ödemelerinde; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'na göre kurulan üniversitelerde 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu'na göre sürekli görevlerde çalışan, dolayısıyla 657 sayılı Kanun’un 87’nci maddesinde belirtilen kurumlarda çalışmayan asli jüri üyeleri ..., ... ve ...’a tavan sınır olan ... TL yerine ... TL tutarında; yedek jüri üyeleri ... ve ...’e tavan sınır olan ... TL yerine ... TL tutarında ödemede bulunulduğu, 04.08.1997 tarihinde İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi bağlı kuruluşu İSKİ Genel Müdürlüğü, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin diğer iştirakleri Asfalt Fabrikaları San ve Tic. A.Ş. İstanbul Ulaşım San. ve Tic. A.Ş. ve İSTON İstanbul Beton Elemanları ve Hazır Beton Fabrikaları San. ve Tic. A.Ş. katılımıyla kurulan İstanbul Ağaç Peyzaj, Eğitim Hizmetleri ve Hayvanat Bahçesi İşletmeciliği Sanayi ve Ticaret A.Ş.'de çalışan, dolayısıyla 657 sayılı Kanun’un 87’nci maddesinin ç fıkrasında belirtilen kurumlardan birinde çalışıyor olan yedek jüri üyesi ...'a tavan sınır olan ... TL yerine ... TL tutarında ödemede bulunulduğu, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 20’inci maddesi uyarınca Başkan Danışmanı olarak çalışan, dolayısıyla 657 sayılı Kanun’un 87’nci maddesi kapsamındaki kurumda çalışan danışman jüri üyesi Mimar ... 'a tavan sınır olan ... TL yerine ... TL tutarında ödemede bulunulduğu görülmüştür.

Dilekçiler temyiz dilekçesinde; 657 sayılı kanuna tabi olan üyelere Bütçe Kanununa ek “K” cetveli hükümlerine göre, 657 sayılı Yasa dışında kalan üyelere ise ilgili yarışma yönetmeliği ve başkanlık oluru doğrultusunda ödeme yapıldığını bu sebeple mevzuata aykırı bir husus bulunmadığını ve verilen kararın yapılan projenin özellikli bir proje olması, görevlendirilen kişilerin seçkin ve konularında uzman kişiler olduğunu, yoğun bir çalışma temposu içerdiğini, ayrıca konu ile ilgili olarak 11.03.2003 tarih ve 26180 nolu Temyiz Kurulu Kararında benzer yarışma konusu ile ilgili çıkan tazmin hükmünün kaldırılması yönünde karar verildiğini, adı geçen kararda ödemelerin “Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, Mühendislik, Kentsel Tasarım Projeleri, Şehir Ve Bölge Planlama Ve Güzel Sanat Eserleri Yarışmaları Yönetmeliği” ne istinaden yapıldığını ve harcanan efor, jüri üyelerinin sıfatları ve bu evsafta daha düşük ücretlerle jüri üyelerinin görevlendirilmesinin mümkün olmamasından dolayı yapılan uygulamayı destekler nitelikte karar verildiğini belirtmişlerdir.

657 sayılı Kanunu’nun 87. maddesinde sayılan kurumlarda çalışmasına rağmen bazı jüri üyelerinin İş Kanunu, Belediye Kanunu hükümlerine göre çalıştığı varsayılarak farklı oranlarda ücret belirlenmiş, ancak 87. maddede hangi kurumların kapsam dahilinde olduğu tek tek sayılmıştır, bu sebeple bu kişileri 87. madde kapsamı dışında kabul ederek ödeme yapma olanağı bulunmamaktadır. Bunun yanında, 2015 yılı Bütçe Kanunu’nun “K” cetvelinin dördüncü fıkrasının son bendinde açıkça 657 sayılı Kanunun 87 nci maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlarda çalışan personel dışındaki kişilere, Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, Mühendislik, Kentsel Tasarım Projeleri, Şehir ve Bölge Planlama ve Güzel Sanat Eserleri Yarışmaları Yönetmeliği hükümlerine göre ücret ödenebileceği belirtilmiş olup, bu kişilere verilecek tutarın, bu maddenin birinci cümlesinde belirtilen tutarın iki katından fazla olamayacağı ifade edilmiştir. Ancak söz konusu olayda 657 sayılı Kanunun 87 nci maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlarda çalışan personel dışındaki jüri üyelerine Bütçe Kanunu’ndaki limitlere dikkat edilmeden ödeme yapılmıştır.

Diğer yandan dilekçi aynı konuda Sayıştay Temyiz Kurulu’nun tazmin hükmün kaldırılması yönünde kararı bulunduğunu belirtmişse de, dilekçede emsal olarak gösterilen Sayıştay Temyiz Kurulu’nun 11.03.2003 tarih ve 26180 sayılı kararının ref gerekçesinde; 657 sayılı Kanunun 87 nci maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlarda çalışan personel dışındaki jüri üyelerine “Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, Mühendislik, Kentsel Tasarım Projeleri, Şehir Ve Bölge Planlama Ve Güzel Sanat Eserleri Yarışmaları Yönetmeliği” hükümlerine göre ödeme yapılmasında mevzuata aykırı bir husus bulunmadığından kaldırma kararı verilmiştir; çünkü ilgili yıl Bütçe Kanunu’nda, söz konusu kişilere yapılacak ödemelere limit getirilmemiş, sadece adı geçen Yönetmelik uyarınca ödeme yapılabileceği belirtilmiştir. Halbuki 2015 yılı Bütçe Kanunu’nda ilgili Yönetmelik uyarınca yapılacak ödemelere limit getirildiğinden adı geçen Temyiz Kurulu Kararının emsal alınması mümkün görünmemektedir.

Bu itibarla, 231 sayılı ilamın 2. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,(Üye ...’nün aşağıda yazılı karşı oy gerekçesine karşı) oyçokluğu ile,

Karar verildiği 10.10.2018 tarih ve 45170 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı oy gerekçesi

Üye ...’nün karşı oy gerekçesi;

... Büyükşehir Belediyesi Hizmet Binası, Meydan ve Çevresinin Düzenlenmesi Mimari ve Kentsel Tasarım Proje Yarışması'na ait jüri üyesi ödemelerinde 22.12.2014 tarihli ve 6583 sayılı 2015 yılı Bütçe Kanunu'na ekli (K) cetveli hükümlerinde öngörülen tutardan fazla ödemede bulunulması nedeniyle ilgili Dairece tazmin hükmü verildiği görülmektedir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 87’nci maddesinde;

"Memurlara;

….

İkinci görev verilemez; bu kurumlardan her ne ad ile olursa olsun para ödenemez ve yarar sağlanamaz.

Ancak, bu Kanunun memurlara ikinci görev verilmesini öngören hükümleri ile … özel kanunlarla kurulan ve asli görevlerinin devamı niteliğinde olmayan çeşitli kurul, komisyon, heyet ve jüri çalışmalarına, Üniversiteler, Akademiler, Türkiye ve Orta Doğu Amme İdaresi Enstitüsü ve Özel Kanunlarla kurulan araştırma kurumları tarafından idareyle ilgili olarak yapılan inceleme ve araştırma çalışmalarına katılanlar için özel kanunlarınca gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesine ilişkin hükümler saklıdır."

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 23 üncü maddesinde de;

“İdareler gerekli gördükleri mimarlık, peyzaj mimarlığı, mühendislik, kentsel tasarım projeleri, şehir ve bölge plânlama ve güzel sanat eserleri ile ilgili bir plân veya tasarım projesi elde edilmesine yönelik olarak, ilgili mevzuatında belirlenecek usul ve esaslara göre rekabeti sağlayacak şekilde ilân yapılmak suretiyle, jüri tarafından değerlendirme yapılmak üzere ödüllü veya ödülsüz yarışma yaptırabilir” denilmiş, bu kanuna dayanılarak hazırlanan ve 24.12.2002 tarih 24973 sayılı Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, Mühendislik, Kentsel Tasarım Projeleri, Şehir Ve Bölge Planlama Ve Güzel Sanat Eserleri Yarışmaları Yönetmeliği”nin Jüri üyelerinin tespiti başlıklı 38’inci maddesinde ise;

“Yarışmalarda görev alan danışman ve asli jüri üyeleri ile raportörlerin her birine, yarışmacılara verilecek ödüllerin toplam tutarının % 4 ünü geçmemek üzere idarece belirlenecek miktarda ücret ödenir.

Hazırlık çalışmalarına katılıp soru-yanıt ve değerlendirme çalışmalarına katılmayan jüri üyelerine ücretin 1/3’ü,

Hazırlık ve soru-yanıt toplantılarına katılıp değerlendirme toplantılarına katılmayan veya değerlendirme toplantılarına katılıp önceki toplantılara katılmayan jüri üyelerine ücretin 1/2’si,

Yedek jüri üyelerine, danışman ve asli jüri üyelerine ödenen miktarın 1/2’si,

Raportör yardımcılarına (Teknik ressam, daktilo ve benzeri) raportör ücretlerinin 1/5’i, hizmetlilere ise 1/10’u,

ödenir.” hükümlerine yer verilmiştir. İdare de, bu yönetmelikte öngörülen ücretten daha düşük bir bedel ödemiştir. İhtilaf ise ilgili yıl bütçe Kanunundaki bu ödemeye dair sınırlamaya uyulmamış olmasından kaynaklanmıştır. Zira, 2015 yılı Bütçe Kanunu'na ekli (K) Cetvelinin “IV. Diğer Ödemeler'” başlıklı bölümünün dördüncü fıkrasında;

"Genel yönetim kapsamında bulunan kamu idareleri ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar ve özel kanunlarla kurulmuş fonlar tarafından yapılacak her türlü etüt, plan, proje, güzel sanatlara ilişkin yarışmalarda jüri üyesi veya raportör olarak görevlendirilen 657 sayılı Kanunun 87 nci maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlarda çalışan personele, her bir asli jüri üyeliği veya raportörlüğü için 1.410 Türk Lirasını geçmemek üzere Maliye Bakanlığının görüşü alınarak kurumlarınca belirlenecek tutarda ücret ödenir. Bu personelden,

• Danışman jüri üyeliği görevi yapanlara aynı koşullarla, yukarıda belirtildiği şekilde tespit edilen tutarın 1/2 'si,

• Yedek jüri üyelerine ön ve soru-cevap toplantılarına katılmaları halinde yedeği oldukları danışman jüri veya asli jüri üyelerine ödenen tutarın 1/4 'ü,

• Asli jüri üyesinin zorunlu bir nedenle çalışmalara devam edememesi halinde kendisine yedek jüri üyesi ücreti, asli jüri üyesinin yerini alacak yedek jüri üyesine de asli jüri üyesi ücreti,

• Raportör yardımcılarına raportörlere ödenen tutarın 1/5 'i,

ödenir. Anılan jürilerde üye veya raportör olarak görev yapan ve yukarıda belirtilen kapsama girmeyen 657 sayılı Kanunun 87 nci maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlarda çalışan personel dışındaki kişilere ise, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 23 ve 53 üncü maddeleri uyarınca yayımlanmış olan Mimarlık, Peyzaj Mimarlığı, Mühendislik, Kentsel Tasarım Projeleri, Şehir ve Bölge Planlama ve Güzel Sanat Eserleri Yarışmaları Yönetmeliği hükümlerine göre ücret ödenir. Ancak verilecek tutar, bu maddenin birinci cümlesinde belirtilen tutarın iki katından fazla olamaz.'' Denilmektedir.

Esasen Bütçe Kanunundaki bu sınırlama olmasa, ortada bir kamu zararının varlığından da söz edilemeyecektir. Çünkü 657 sayılı kanunda memurlara ikinci görev verilemeyeceği ifada edildikten sonra, jüri çalışmalarına katılanlar için özel kanunlarınca gösterilen veya bu kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesine imkan verilmiş, bu çerçevede idare, 4734 sayılı sayılı özel kanuna dayanılarak tespit edilen ücretleri esas alarak ödeme yapabilecekken, bu ücretlerin de altında bir ödemede bulunmuştur. Bu bağlamda bir kamu zararı değil, eksik ödeme bulunmaktadır.

“Bütçe genel olarak, belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan belge olup merkezi yönetim bütçesi ise kanun ile düzenlenmektedir. Buna göre devlet, bir mali yıl süresince bütçe kanununda belirtilmesi koşuluyla harcama yapabilmekte ve gelir toplayabilmektedir. Bütçe kanunları yıllık olarak çıkarılmakta, ilgili oldukları yıl boyunca uygulanmakta ve yılı tamamlandıktan sonra hükmünü yitirmektedir.

Bütçe kanunları, bir devlette kamu hizmetlerinin yerine getirilebilmesi için öngörülen gelirlerin nasıl toplanacağı, yönetileceği ile planlanan harcama ve yatırımlara ilişkin ilkelerin belirlendiği özel yasama işlemleridir. Bütçe kanunlarının zamanında hazırlanamaması veya kabul edilememesi, kamu düzeninde telafisi güç zararlar doğurabilecek nitelikte olduğundan, Anayasa’da bütçe kanunlarının hazırlanmaları, parlamentoda görüşülmeleri ve yayımlanmaları bakımından diğer kanunlardan farklı özel usuller benimsenmiştir.

Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri Anayasa’nın 87. maddesinde, “Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev ve yetkileri, kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; Bakanlar Kurulunu ve bakanları denetlemek; Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi vermek; bütçe ve kesinhesap kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek; milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilânına karar vermek ve Anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmektir.” şeklinde ifade edilmiştir.

Anayasa’nın 87. maddesinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin görev ve yetkileri arasında “kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak” yanında “bütçe kanun tasarılarını görüşmek ve kabul etmek” görev ve yetkisine de ayrıca yer verilmiştir. Bütçe kanunlarını öteki kanunlardan ayrı tutan bu kural karşısında, kanun ile düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe kanunu ile düzenlenmesi veya herhangi bir kanunda yer alan hükmün bütçe kanunları ile değiştirilmesi ve kaldırılması olanaksızdır.

Anayasa’nın 88. maddesinde, kanunların Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde teklif, görüşülme usul ve esasları düzenlenirken, bütçe kanunlarının görüşülme usul ve esasları 162. maddede ayrıca belirtilmiştir. Bu maddeyle bütçe kanun tasarılarının görüşülmesinde ayrı bir yöntem kabul edilmiş, Genel Kurulda üyelerin gider arttırıcı veya gelir azaltıcı tekliflerde bulunmaları önlenmiş ve Anayasa’nın 89. maddesiyle de Cumhurbaşkanı’na bütçe kanunlarını bir daha görüşülmek üzere TBMM’ye geri gönderme yetkisi tanınmamıştır. Öte yandan, Anayasa’nın 163. maddesinde bütçede değişiklik yapılabilmesinin esasları da ayrıca düzenlenmiş, Bakanlar Kuruluna kanun hükmünde kararname ile bütçede değişiklik yapma yetkisi verilemeyeceği belirtilmiştir.

Anayasa’nın anılan maddeleri incelendiğinde, bütçe kanunlarına bütçe ile ilgili olmayan kurallar konulmamasının amaçlandığı anlaşılmaktadır. Anayasa’da birbirinden tamamen ayrı ve değişik olarak düzenlenen bu iki kanunlaştırma yönteminin doğal sonucu olarak, olağan kanun ile düzenlenmesi gereken bir konunun, bütçe kanunu ile düzenlenmesi, değiştirilmesi veya kaldırılması olanaksızdır. Bu durum, Anayasa’nın 161. maddesinde “Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz.” denilmek suretiyle ifade edilmiştir. “Bütçe ile ilgili hükümler” kavramı, mali nitelikteki hükümleri değil, kanun konusu olabilecek bir kuralı kapsamaması koşuluyla bütçenin uygulanması ile ilgili, uygulamayı kolaylaştırıcı ve açıklayıcı nitelikte hükümleri ifade etmektedir. Anayasa’nın 161. maddesinin getiriliş amacı, bütçe kanunlarında, yıllık bütçe kavramı dışındaki konulara yer vermemek, böylece bütçe kanunlarını ilgisiz kurallardan uzak tutarak kendi yapısı içinde bütünleştirmektir. Anayasa’nın 161. maddesinin yukarıda yer alan son fıkrasının gerekçesinde de “Bütçe kanunlarına bütçe dışı hüküm konulamaması, mevcut kanunların hükümlerini açıkça veya dolaylı değiştiren veya kaldıran hükümler getirilememesi ilkelerine anayasal kuvvet ve hüküm tanınmıştır.” denilmek suretiyle hükmün getiriliş amacı açıkça ortaya konulmuştur.

Bütçe kanunu, hukuki yapısı itibariyle genel, kişilik dışı ve tek yanlı bir işlem değil, içeriği statü olarak daha önceden belli olan şart işlemlere örnektir. Bundan dolayı bütçe kanuna bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamayacaktır.” (Anayasa Mahkemesi Kararı 26.5.2016 E:2015/7, K:2016/47)

Dava konusu olayda da 657 ve 4734 sayılı Kanunların cevaz verdiği bir ödeme Bütçe Kanunu ile sınırlandırılmakta, olağan kanun ile düzenlenmesi gereken bir husus bütçe kanunu kapsamında düzenlenmektedir. Diğer bir ifadeyle 657 sayılı Kanunla, özel kanunlara dayanılarak tespit edilen ücretlerin ödenmesi mümkün kılınmış, 4734 sayılı Kanuna dayanılarak hazırlanan Yönetmelikle de, yarışmalarda görev alanların her birine, yarışmacılara verilecek ödüllerin toplam tutarının % 4 ünü geçmemek üzere idarece belirlenecek miktarda ücret ödenebileceği öngörülmüş olmasına karşın, Bütçe Kanunu ile bu ödeme kısmen engellenmiş olmaktadır. Oysa Bütçe kanununa hükümler konularak, mevcut kanun hükümlerinin açıkça veya dolaylı olarak değiştirilmesi veya bütçe yılı itibariyle zımnen kaldırılması veya sınırlandırılması ise bütçe kanununa bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamayacağı ilkesinin ihlali niteliğindedir.

Anayasasının 152’nci maddesinin birinci fıkrasında “Bir davaya bakmakta olan mahkeme, uygulanacak bir kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükümlerini Anayasaya aykırı görürse veya taraflardan birinin ileri sürdüğü aykırılık iddiasının ciddi olduğu kanısına varırsa, Anayasa Mahkemesinin bu konuda vereceği karara kadar davayı geri bırakır.” Hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıdaki hüküm gereğince, davaya bakmakta olan mahkemenin anayasaya aykırı bulduğu bir hükmü Anayasa Mahkemesine taşımasının temel şartı, o kanun veya kanun hükmünde kararnamenin hükmünün davaya uygulanacak kural olmasıdır. Söz konusu davada tazmin hükmünün gerekçesi, davada uygulanan kural niteliğindeki Bütçe Kanununun hükmüdür. Bu nedenle konunun, bütçe kanunlarının özel nitelikli kanunlar olduğu, görüşme ve kanunlaşma süreçlerinin diğer kanunlardan farklı olduğu, bütçe kanununa bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamayacağı, kanun ile düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe kanunu ile düzenlenmesi veya yürürlükte bulunan herhangi bir kanunda yer alan hükmün bütçe kanunları ile değiştirilmesi, kaldırılması, uygulanmaması veya aykırı düzenlemeler yapılmasının mümkün olmadığı gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine götürülmesi ve Mahkemenin bu konuda vereceği karara kadar davanın geri bırakılması gerekir.