Sayıştay 7. Dairesi 42946 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 7

• Dosya No: 42946

• Tutanak No: 46216

• Tutanak Tarihi: 08.05.2019

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

3. 214 sayılı ilamın 12 nci maddesiyle; Müdür kadrosuna asaleten atanma şartlarını taşımayan ancak bu görevi vekâleten yürüten Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Şube Müdür Vekili ...’ye, vekâleten yürüttüğü kadro için öngörülen ek ödemeler ile asli kadrosu için öngörülen ek ödemeler arasındaki farkın ödenmesi ve yine söz konusu kişiye müdür kadroları için belirlenen sosyal denge ödemesinde bulunulması suretiyle ... TL’ ye verilen tazmin hükmünün 11.04.2018 tarih ve 44298 sayılı Temyiz Kurulu Kararının 3. maddesiyle tasdikine karar verilmiştir.

Sorumlular; Gerçekleştirme Görevlileri (Bordro ve Tahakkuk Şube Müdürü) ..., (Bordro ve Tahakkuk Şube Müdürü) ...ve (Bordro ve Tahakkuk Şube Müdürü) ... göndermiş oldukları ortak temyiz dilekçesinde özetle;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 86.maddesinde, vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları düzenlemiş olup, maddenin birinci fıkrasında, memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedeniyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabileceğini, ikinci fıkrasında, bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekaletin asıl olduğunu, altıncı fıkrasında, yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevlerin lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebileceğini, yedinci fıkrasında ise, bu Kanun'a tabi kurumlarda, mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık kadrolarının boşalması halinde bu kadrolara işe başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasından atama yapılacağı hükümlerine yer verildikten sonra, Kanun'un 174.maddesinde, vekalet aylıklarının ödenebilmesi için görevin fiilen yapılmasının şart olduğunu, aynı Kanun'un 175.maddesine 4.7.2001 günlü, 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5.maddesi ile eklenen fıkrada da, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşımasının zorunlu olduğu hükümlerinin yer aldığını,

17.5.1987 günlü, 19463 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 99 sayılı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği'nde ise;

"1- Bir görevin vekaleten yürütülmesi halinde görevin gerekleri ve nitelikleri değişmeyeceğinden bu görevi vekaleten yürütecek olanların asil memurda aranan şartlara sahip olmaları gerekmektedir. Bu sebeple;

a) 1-4.dereceli kadrolara vekalet edeceklerin 657 saylı Kanun'un 68.maddesinde belirtilen şartlara haiz olmaları,

b) 5-15.dereceli kadrolara vekalet ettireceklerin öğrenim durumları itibariyle tespit olunan yüksele bilecek dereceyi aşmamak kaydıyla vekalet ettirecekleri kadronun derecesinin, kazanılmış hak aylık derecesinin üç üst derecesinden fazla olmaması gerekmektedir.

2. Asilde aranan şartlara sahip vekil memur bulunamadığı takdirde, hizmetin aksamadan yürütülebilmesi bakımından herhangi bir şekilde boşalmış veya boş bulunan bir görevin öncelikle varsa yardımcıları, yoksa asilde aranan şartlara en yakın personel tarafından tedviren gördürülmesi mümkün görülmektedir.

3. 657 sayılı Kanun'un vekalet ücreti ödenmesine ilişkin 175.maddesine göre, tedvir dolayısıyla herhangi bir ödeme yapılması mümkün bulunmamaktadır." kuralına yer verilse de; ilgilinin Şube Müdürlüğü’ne vekalet etmeden önceki görev ve sorumlulukları ile vekaletten sonraki görev ve sorumluluklarının riskleri aynı olmadığından ve Anayasa'nın angaryayı yasaklayan 18. Maddesi hükmüne istinaden, fiilen yürüttüğü görev karşılığında bazı maddi haklara hak kazanacağını, buna göre vekalet aylığı adı altında Anayasanın 18. Maddesine göre ödeme yapıldığını,

... 2. İdare Mahkemesi 2016/524 Esas ve 2017/61 sayılı kararında; Davacının fazla ödeme yapılmasına sebep olan şube müdürlüğü vekilliği görevini verine getirdiğini, görevinin cezai ve hukuki sorumluluğunu üstlendiğini, makamın tüm külfetlerine katlandığını,

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu’nun 22.12.1973 gün ve E:1968/8, K:1973/14 sayılı kararında; idarenin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı veya hilesi hallerinde süre aranmaksızın hatalı ödediği meblağı her zaman geri alabileceğini, bunun dışında kalan hallerde hatalı ödemelerin istirdadının ise, hatalı ödemenin yapıldığı tarihten başlamak üzere dava açma süresi içinde olanaklı olduğunu ve bu süre geçtikten sonra istirdat edilemeyeceğinin belirtildiğini, ...’ye hatalı olarak 3600 ek gösterge uygulanması nedeniyle fazla ödenen meblağın Danıştay kararına göre memurdan alınamayacağına göre harcama ve gerçekleştirme yetkilisinden de bu tutarın talep edilemeyeceğini,

... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile ... Sen arasında akdedilen Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesine göre;

Genel Sekreter/ Genel Sekreter/ Yrd. Daire Başkanı /Teftiş Kurulu Başkanı / 1. Hukuk Müşaviri /Başkan Yardımcısına en yüksek devlet memuru aylığının %100’ü Müdür / Müfettiş /iç Denetçi / Hukuk /Müşavirine en yüksek devlet memuru aylığının % 95’i, Diğer Memur ve Sözleşmeli Personele en yüksek devlet memuru aylığının % 90’ı oranında aylık brüt sosyal denge tazminatı ödemesi yapılacağını, ödemenin bu unvanlara vekalet edenlere de yapılacağının hüküm altına alındığını,

Buna göre ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile ... Sen arasında akdedilen "Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi" uyarınca ödenmekte olan Sosyal Denge Tazminatı ödemelerinde tabloda sayılan unvanlara vekalet edenlere de belirtilen oranlarda ödeme yapılacağı kurala bağlanmış olup bunun dışında vekalet nedeniyle söz konusu Sosyal Denge Tazminatı ödemelerinde aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacağına ya da asilde aranılan şartları taşımayanlara fark ödemesi yapılmayacağına dair bir düzenlemeye yer verilmediğini, bu bakımdan "Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi" uyarınca tabloda sayılan unvanlara vekalet edenlere de belirtilen oranlarda ödeme yapılacağı kurala bağlanmış olması nedeniyle yapılan sosyal denge fark ödemeleri açısından kamu zararı oluşmadığından verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

“Düzeltme dilekçesinde: Şube Müdürlüğü görevini vekaleten yürüten ...’nin adanma sonucu bu kadroya ait ek ödemelerin yapılmasının 657 sayılı Kanunun 86, 174 ve 175 maddeleri ile 631 sayılı KHK.5. Maddesi, Anayasanın 18. Maddesi ile 99 sayılı Devlet Memurları Genel Tebliği uygun olduğunu, ayrıca ... 2. İdare Mahkemesinin E:2016/524, 2017/61 sayılı örnek kararı ve Danıştay içtihatları Birleştirme Kurulunun E: 1968/8, K.1973/14 kararı gereği anılan kadro için yapılan ödemelerin geri alınamayacağını ileri sürerek Temyiz Kurulunun 44298 tutanak nolu kararını düzeltilmesini talep etmektedir.

Düzeltme dilekçesinde iddia edilen hususlar hem Daire kararında hem de Temyiz Kurulu kararında karşılandığı ayrıca 6085 sayılı Kanunun 57. Maddesine belirtilen düzeltme sebepleri içeren farklı bir iddiası olmadığından talebi yasal değildir.

Bu nedenlerle sorumluların, karar düzeltme talebinin reddine hükmedilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmektedir.

Arz ederim.” Denilmiştir.

Dosyadaki mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra;

Gereği Görüşüldü

214 sayılı ilamın 12 nci maddesiyle; Müdür kadrosuna asaleten atanma şartlarını taşımayan ancak bu görevi vekâleten yürüten Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Şube Müdür Vekili ...’ye, vekâleten yürüttüğü kadro için öngörülen ek ödemeler ile asli kadrosu için öngörülen ek ödemeler arasındaki farkın ödenmesi ve yine söz konusu kişiye müdür kadroları için belirlenen sosyal denge ödemesinde bulunulması suretiyle ... TL’ ye verilen tazmin hükmünün 11.04.2018 tarih ve 44298 sayılı Temyiz Kurulu Kararının 3. maddesiyle tasdikine karar verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekâlet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları” başlıklı 86 ncı maddesinde;

“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.

Bir görevin memurlar eliyle vekâleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır…” hükmüne yer verilmiş olup 657 sayılı Kanun’un “Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler” başlıklı 175 inci maddesinin ikinci fıkrasında ise “Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.” denilmektedir.

Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 Bakanlar Kurulu Kararı’nın “Vekalet” başlıklı 9 uncu maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinin (cc) alt bendinde:

“cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dâhil) bir arada taşımaları, kaydıyla;

vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

2. aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara…

vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.”

denilmektedir.

Diğer yandan 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelik’in “Görevde yükselme sınavına tabi olarak atanacaklarda aranacak özel şartlar” başlıklı 7 nci maddesinde;

“5 inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1. 657 sayılı Kanunun 68 inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

3. Ekli (1) sayılı listede sayılan ve teknik öğrenim gerektiren müdürlüklere atanabilmek için; yükseköğretim kurumlarının, kadronun görev alanı ile ilgili eğitim ve öğretimde bulunan en az dört yıllık bölümlerinden veya bu bölümlere denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarının ilgili bölümlerinden mezun olmak,

4. Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,…”

denilmektedir.

Buna göre Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğü görevine atlanabilmek için “son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak” koşulu getirilmiştir.

Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar da vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları halinde vekalet ücreti ödenebileceği belirtilmiştir. Genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanma için gerekli tüm şartlar taşınmadığı durumlarda vekâlet ücreti ödenmesi mümkün değildir.

Diğer yandan memurlar ve kapsama dâhil diğer kamu görevlilerine ek ödeme verilmesini öngören 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 9 uncu maddesinde;

“Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personele, subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay adayları ile uzman jandarma ve uzman erbaşlara, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.

Ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu maddeye göre yapılacak ek ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.

…

Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz.”

hükmü yer almaktadır.

Ek ödemeye hak kazanılmasında ve ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacak olması nedeniyle vekâlet nedeniyle zam ve tazminat farkı ödemesine ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartlar, ek ödeme uygulaması içinde geçerli olup, vekâlet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları taşımaması durumunda söz konusu ek ödeme farkı da ödenemeyecektir.

Nitekim anılan hükmün uygulamasını göstermek için Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 161 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde de vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları taşıması hususu tekrar edilmiştir.

Rapor dosyasının incelenmesinden; Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğüne vekâlet eden ...’nin 27.01.2014 tarihinde Açık Öğretim Fakültesinden (lisans) mezun olduğu, 21.05.2014 günlü olur ile de söz konusu müdürlüğe vekâleten görevlendirildiği görülmüştür. İlgilinin Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Şube Müdürlüğüne vekâlet edebilmesi için Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin yukarıda da değinilen 7 nci maddesindeki şartları taşıyor olması gerekmektedir. Anılan kişi Yönetmelik hükmü uyarınca “son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak” şartına haiz değildir. Bu sebeple vekaleten atandığı kadroya ait zam ve tazminatlardan yararlanabilmesi mümkün değildir.

Sorumlular, her ne kadar konuya ilişkin ... 2. İdare Mahkemesi’nin tek hâkimle vermiş olduğu kararı dilekçeleri ekinde göndermiş olsalar ve Danıştay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun 1973 tarihli Kararından bahsetmiş olsalar da 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 78 inci maddesinde yer alan; “Adli, İdari ve askeri mahkemelerce verilen hükümler, Sayıştay’ın denetim yapmasına ve hükme bağlamasına engel değildir.” hükmü gereğince bu durumun Sayıştay yargılaması açısından bağlayıcılığı bulunmamaktadır.

Bu itibarla, 11.04.2018 tarih ve 44298 sayılı Temyiz Kurulu Kararının 3. maddesinde KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA, (Üye ...’ın aşağıda yazılı karşı oy gerekçesine karşı) oyçokluğu ile,

08.05.2019 tarihinde karar verildi.

Karşı oy gerekçesi

Üye ...’ın karşı oy gerekçesi;

Kadro Unvanı Sosyal Denge Tazminatı Oranı (En yüksek Devlet Memuru Aylığının Ek Gösterge Dahil % si)

Genel Sekreter / Genel Sekreter / Yrd.Daire Başkanı / Teftiş Kurulu Başkanı / 1. Hukuk Müşaviri / Başkan Yardımcısı % 100

Müdür / Müfettiş /İç Denetçi / Hukuk Müşaviri % 95

Diğer memur ve sözleşmeli personele % 90

Temyiz konusu İlam maddesiyle, ilgiliye vekalet nedeniyle yapılan ödemelerden; Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi uyarınca ödenmekte olan Sosyal Denge Tazminatı fark tutarı için de tasdik kararı verilmiştir. Belediye Başkanlığı ile ... Sen arasında akdedilen Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinde

oranlarında aylık brüt sosyal denge tazminatı ödemesi yapılır. Ödeme, bu unvanlara vekalet edenlere de yapılır.”

hükmü bulunmaktadır.

Buna göre ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile ... Sen arasında akdedilen “Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi” uyarınca ödenmekte olan Sosyal Denge Tazminatı ödemelerinde tabloda sayılan unvanlara vekalet edenlere de belirtilen oranlarda ödeme yapılacağı kurala bağlanmış olup bunun dışında vekalet nedeniyle söz konusu Sosyal Denge Tazminatı ödemelerinde aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacağına ya da asilde aranılan şartları taşımayanlara fark ödemesi yapılmayacağına dair bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bu bakımdan “Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi” uyarınca tabloda sayılan unvanlara vekalet edenlere de belirtilen oranlarda ödeme yapılacağı kurala bağlanmış olması nedeniyle yapılan sosyal denge fark ödemeleri açısından kamu zararı oluşmamıştır.

Bu itibarla sorumluların konuya ilişkin karar düzeltme talebinin kısmen kabul edilerek 214 sayılı İlamın 12 inci maddesiyle verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünden mevzuata uygun olarak ödenen ...TL’nin düşülerek, geriye kalan ve mevzuata aykırı olarak ödenen ... TL’nin; düzeltilerek tasdikine karar verilmesi gerekir.