Sayıştay 7. Dairesi 42946 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 7

• Dosya No: 42946

• Tutanak No: 44298

• Tutanak Tarihi: 11.04.2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Müdür kadrosuna asaleten atanma şartlarını taşımayan ancak bu görevi vekâleten yürüten kişiye, vekâleten yürüttüğü kadro için öngörülen ek ödemeler ile asli kadrosu için öngörülen ek ödemeler arasındaki farkın ödenmesi.

1. 214 sayılı ilamın 10 uncu maddesiyle; Müdür kadrosuna asaleten atanma şartlarını taşımayan ancak bu görevi vekâleten yürüten Yangın Önleme ve Eğitim Şube Müdür Vekili ... ’a, vekâleten yürüttüğü kadro için öngörülen ek ödemeler ile asli kadrosu için öngörülen ek ödemeler arasındaki farkın ödenmesi ve yine söz konusu kişiye müdür kadroları için belirlenen sosyal denge ödemesinde bulunulması suretiyle ... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Sorumlular; Harcama Yetkilisi (İnsan Kaynakları ve Eğitim Daire Başkanı) ... , sorumlu Gerçekleştirme Görevlisi (Bordro ve Tahakkuk Şube Müdürü) ... , Gerçekleştirme Görevlisi (Bordro ve Tahakkuk Şube Müdürü) ... ve Gerçekleştirme Görevlisi (Bordro ve Tahakkuk Şube Müdürü) ... göndermiş oldukları ortak temyiz dilekçesinde özetle;

... Belediyesi 2015 yılı hesabının yargılanması neticesinde haklarında verilen Sayıştay 7. Dairesi Tazmin kararanında ... ’ın mevzuata aykırı olarak şube müdürlüğü görevine vekâleten yürütmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiasına ilişkin;

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 86.maddesinde, vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları düzenlemiş olup, maddenin birinci fıkrasında, memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedeniyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabileceği, ikinci fıkrasında, bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekaletin asıl olduğu, altıncı fıkrasında, yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevlerin lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten götürülebileceği, yedinci fıkrasında ise, bu Kanun'a tabi kurumlarda, mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık kadrolarının boşalması halinde bu kadrolara işe başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasında atama yapılacağı hükümlerine yer verildikten sonra, Kanun'un 174.maddesinde, vekalet aylıklarının ödenebilmesi için görevin fiilen yapılmasının şart olduğu, aynı Kanun'un 175.maddesine 4.7.2001 günlü, 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5.maddesi ile eklenen fıkrada da, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşımasının zorunlu olduğu hükümleri yer aldığı,

17.5.1987 günlü, 19463 saylı Resmi Gazete'de yayımlanan 99 saylı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliği'nde ise;

"1- Bir görevin vekaleten yürütülmesi halinde görevin gerekleri ve nitelikleri değişmeyeceğinden bu görevi vekaleten yürütecek olanların asil memurda aranan şartlara sahip olmaları gerekmektedir. Bu sebeple;

a) 1-4.dereceli kadrolara vekalet edeceklerin 657 saylı Kanun'un 68.maddesinde belirtilen şartlara haiz olmaları,

b) 5-15.dereceli kadrolara vekalet ettireceklerin öğrenim durumları itibariyle tespit olunan yüksele bilecek dereceyi aşmamak kaydıyla vekalet ettirecekleri kadronun derecesinin, kazanılmış hak aylık derecesinin üç üst derecesinden fazla olmaması gerekmektedir.

2. Asilde aranan şartlara sahip vekil memur bulunamadığı takdirde, hizmetin aksamadan yürütülebilmesi bakımından herhangi bir şekilde boşalmış veya boş bulunan bir görevin öncelikle varsa yardımcıları, yoksa asilde aranan şartlara en yakın personel tarafından tedviren gördürülmesi mümkün görülmektedir.

3. 657 sayılı Kanun'un vekalet ücreti ödenmesine ilişkin 175.maddesine göre, tedvir dolayısıyla herhangi bir ödeme yapılması mümkün bulunmamaktadır." kuralına yer verilmiştir.

Denilse de; ilgilinin Şube Müdürlüğü’ne vekalet etmeden önce ki görev ve sorumlulukları ve vekaletten sonraki görev ve sorumlulukları, riskleri aynı olmadığı,

Anayasa’nın angaryayı yasaklayan 18. Maddesi hükmüne istinaden, fiilen yürüttüğü görev karşılığında bazı maddi haklara hak kazanacağını buna göre vekalet aylığı adı altında Anayasanın 18. Maddesine göre ödeme yapıldığı,

Denetçinin raporu doğrultusunda maaşından yapılan kesintiye karşı ... tarafından açılan iptal davasında ... İdare mahkemesi "fiilen görevi yapması ve sorumluluk altına girmesi" gerekçesiyle kendisinden talep edilemeyeceğine karar verdiğini,

Belirterek verilen tazmin hükmünün bozulmasını talep etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“…Dilekçe ve eki belgelerin incelenmesi sonucu;

1. İlamın 10 uncu maddesindeki, müdür kadrosuna asaleten atanma şartlarım taşımayan ancak bu görevi vekâleten yürüten Yangın Önleme ve Eğitim Şube Müdür Vekili ... ’a, vekâleten yürüttüğü kadro için öngörülen ek ödemeler ile asli kadrosu için öngörülen ek ödemeler arasındaki farkın ödenmesi ve yine söz konusu kişiye müdür kadroları için belirlenen sosyal denge ödemesinde bulunulması neticesinde ortaya çıkan ... TL kamu zararının sorumlularına ödettirilmesine yönelik verilen ilam hükmüne itiraz edilmektedir.

Sorumlular, konuya ilişkin mahkeme kararını da dilekçelerine eklemek suretiyle, yapılan ödemenin, kamu zararı oluşturmadığını savunmaktadırlar.

Sayıştay yargılamasında, sorumluların kimler olduğu, 6085 sayılı Sayıştay Kanununda düzenlenmiştir. Buna göre, meydana gelen kamu zararlarının muhataplarının kimler olacağı düzenlemede yer almaktadır.

Yine, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 78 inci maddesinde; “Adli, İdari ve askeri mahkemelerce verilen hükümler, Sayıştay’ın denetim yapmasına ve hükme bağlamasına engel değildir.” hükmü bulunmaktadır

Bu nedenlerle sorumluların, kararın esasına ilişkin itirazları, Daire Kararında karşılanmış olduğundan, ileri sürülen itiraz gerekçeleri, ilam hükmünün kaldırılması, ya da bozulmasını gerektirecek mahiyette bulunmadığından, temyiz talebinin reddedilerek Daire Kararının tasdikine,”

şeklinde görüş bildirmiştir.

Duruşma talep eden ... ile Avukatı ... ve Sayıştay Başsavcılığının sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

214 sayılı ilamın 10 uncu maddesiyle; Müdür kadrosuna asaleten atanma şartlarını taşımayan ancak bu görevi vekâleten yürüten Yangın Önleme ve Eğitim Şube Müdür Vekili ... ’a, vekâleten yürüttüğü kadro için öngörülen ek ödemeler ile asli kadrosu için öngörülen ek ödemeler arasındaki farkın ödenmesi ve yine söz konusu kişiye müdür kadroları için belirlenen sosyal denge ödemesinde bulunulması suretiyle ... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Vekâlet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları” başlıklı 86 ncı maddesinde;

“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.

Bir görevin memurlar eliyle vekâleten yürütülmesi halinde aylıksız vekalet asıldır…” hükmüne yer verilmiş olup 657 sayılı Kanun’un “Vekalet, ikinci görev aylık ve ücretleri ile diğer ödemeler” başlıklı 175 inci maddesinin ikinci fıkrasında ise “Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşıması zorunludur.” denilmektedir.

Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin 17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 Bakanlar Kurulu Kararı’nın “Vekalet” başlıklı 9 uncu maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinin (cc) alt bendinde:

“cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dâhil) bir arada taşımaları, kaydıyla;

vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

2. aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara…

vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.”

denilmektedir.

Diğer yandan 21.10.2006 tarih ve 26326 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin “Görevde yükselme şartları” başlıklı 19 uncu maddesinde;

“(1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesinde sayılan unvanlardan daire başkanı ve itfaiye müdürü dışındaki kadrolara yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır.

a) İtfaiye şube müdürlüğüne atanabilmek için;

1. …

2. En az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak,

…”

denilmektedir.

Buna göre Yangın Önleme ve Eğitim Şube Müdürlüğü görevine atlanabilmek için “en az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak” koşulu getirilmiştir.

Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar da vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları halinde vekalet ücreti ödenebileceği belirtilmiştir. Genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanma için gerekli tüm şartlar taşınmadığı durumlarda vekâlet ücreti ödenmesi mümkün değildir.

Diğer yandan memurlar ve kapsama dâhil diğer kamu görevlilerine ek ödeme verilmesini öngören 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 9 uncu maddesinde;

“Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personele, subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay adayları ile uzman jandarma ve uzman erbaşlara, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.

Ek ödemeye hak kazanılmasında ve bu ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu maddeye göre yapılacak ek ödeme damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz ve ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.

…

Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz.”

hükmü yer almaktadır.

Ek ödemeye hak kazanılmasında ve ödemenin yapılmasında aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacak olması nedeniyle vekâlet nedeniyle zam ve tazminat farkı ödemesine ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartlar, ek ödeme uygulaması içinde geçerli olup, vekâlet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları taşımaması durumunda söz konusu ek ödeme farkı da ödenemeyecektir.

Nitekim anılan hükmün uygulamasını göstermek için Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 161 Seri No’lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde de vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları taşıması hususu tekrar edilmiştir.

Rapor dosyasının incelenmesinden; ... ’ın tekniker olarak görev yapmakta iken, 05.05.2014 günlü olur ile İtfaiye Daire Başkanlığına bağlı Yangın Önleme ve Eğitim Şube Müdürlüğüne vekâleten görevlendirildiği görülmüştür. İlgilinin Yangın Önleme ve Eğitim Şube Müdürlüğüne vekâlet edebilmesi için Belediye İtfaiye Yönetmeliğinin yukarıda da değinilen 19 uncu maddesinde yer alan şartları taşıyor olması gerekmektedir. Anılan kişi Yönetmeliğin yukarıda değinilen hükmü uyarınca “En az iki yıl itfaiye amiri olarak çalışmış olmak” şartına haiz değildir. Bu sebeple söz konusu kişinin vekâleten atandığı kadroya ait zam ve tazminatlardan yararlanabilmesi mümkün değildir.

Sorumlular, her ne kadar konuya ilişkin ... 2. İdare Mahkemesi’nin tek hâkimle vermiş olduğu kararı dilekçeleri ekinde göndermiş olsalar da 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 78 inci maddesinde yer alan; “Adli, İdari ve askeri mahkemelerce verilen hükümler, Sayıştay’ın denetim yapmasına ve hükme bağlamasına engel değildir.” hükmü gereğince bu durumun Sayıştay yargılaması açısından bağlayıcılığı bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 214 sayılı ilamın 10 uncu maddesiyle ... TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Temyiz Kurulu ve .. Daire Başkanı ... , .. Daire Başkanı ... ile Üyeler ... ve ... ’nün aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oyçokluğuyla 11.04.2018 tarihinde karar verildi.

Karşı oy gerekçesi

(Temyiz Kurulu ve .. Daire Başkanı ... , .. Daire Başkanı ... ile Üyeler ... ve ... ’nün karşı oy gerekçesi;

Temyiz Kurulu çoğunluk görüşünde; temyiz konusu İlam maddesinde ilgiliye vekalet nedeniyle yapılan ödemelerden; Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi uyarınca ödenmekte olan Sosyal Denge Tazminatı fark tutarı içinde tasdik kararı verilmiştir.

... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile ... Sen arasında akdedilen Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesinde:

Kadro Unvanı Sosyal Denge Tazminatı Oranı (En yüksek Devlet Memuru Aylığının Ek Gösterge Dahil % si)

Genel Sekreter / Genel Sekreter / Yrd.Daire Başkanı / Teftiş Kurulu Başkanı / 1. Hukuk Müşaviri / Başkan Yardımcısı % 100

Müdür / Müfettiş /İç Denetçi / Hukuk Müşaviri % 95

Diğer memur ve sözleşmeli personele % 90

oranlarında aylık brüt sosyal denge tazminatı ödemesi yapılır. Ödeme, bu unvanlara vekalet edenlere de yapılır.”

hükmü bulunmaktadır.

Buna göre ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile ... Sen arasında akdedilen “Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi” uyarınca ödenmekte olan Sosyal Denge Tazminatı ödemelerinde tabloda sayılan unvanlara vekalet edenlere de belirtilen oranlarda ödeme yapılacağı kurala bağlanmış olup bunun dışında vekalet nedeniyle söz konusu Sosyal Denge Tazminatı ödemelerinde aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacağına ya da asilde aranılan şartları taşımayanlara fark ödemesi yapılmayacağına dair bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bu bakımdan “Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi” uyarınca tabloda sayılan unvanlara vekalet edenlere de belirtilen oranlarda ödeme yapılacağı kurala bağlanmış olması nedeniyle yapılan sosyal denge fark ödemeleri açısından kamu zararı oluşmamıştır.

Bu itibarla sorumlunun konuya ilişkin iddialarının kısmen kabul edilerek 214 sayılı İlamın 10 inci maddesiyle verilen ... TL tutarındaki tazmin hükmünden mevzuata uygun olarak ödenen ... TL’nin düşülerek, geriye kalan ve mevzuata aykırı olarak ödenen ... TL’nin; düzeltilerek tasdikine karar verilmesi gerekir.)