Sayıştay 7. Dairesi 42523 Kararı - Özel Bütçe Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 7

• Dosya No: 42523

• Tutanak No: 45039

• Tutanak Tarihi: 19.09.2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyelerine, 4865 sayılı Kanunda veya başkaca bir mevzuatta düzenlenmediği halde, Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile KİT Yönetim Kurulu Üyeleri için öngörülen ücretin ödenmesi.

177-493 sayılı ek ilam ile; ... Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyelerine, 4865 sayılı ... Araştırma Enstitüsü Kurulması Hakkındaki Kanunda veya başkaca bir mevzuatta düzenlenmediği halde, Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile KİT Yönetim Kurulu Üyeleri için öngörülen ücretin ödenmesi nedeniyle ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Sorumlu temyiz dilekçesinde özetle; Sayıştay 7. Dairesinin 13.02.2014 tarihli ve 177 numaralı ilamı Sayıştay Temyiz Kurulunun 24.05.2016 tarihli ve 41896 numaralı ilamı ile, Enstitü Yönetim Kurulu üyelerine ücret ödenmesine ilişkin 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) sayılı kararı alan Enstitü Yönetim Kurulunun 2003-2009 yıllan arasında görev yaptığı, sorumluluklarının da bu dönemle sınırlı olması gerektiği; 2012 ve 2013 mali yılında gerçekleştirilen söz konusu ödemeye ilişkin olarak, anılan kararı alan ve 2003-2009 yılları arasında görev yapan Enstitü Yönetim Kurulu Üyelerinin sorumlu tutulamayacağı, bütçe yılı itibariyle ödemenin yapıldığı yıl görevde olan Yönetim Kurulu Üyelerinin gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisi ile birlikte sorumluluğa dâhil edilmesi için tazmin hükümlerinin bu açıdan bozularak dosyaların ilgili Daireye gönderilmesine hükmedildiğini, Sayıştay 7. Dairesinde konunun tekrar görüşülmesi neticesinde Bozma ilamlarına uyulmayarak; 03.04.2017 tarihli 493 numaralı ek ilam ile, bütçe yılı itibariyle ödemenin yapıldığı yıl görevde olan Yönetim Kurulu Üyelerinin tazmin konusu hakkında bir karar almadıklarından dolayı sorumluluklarının bulunmadığı değerlendirilerek, 2012 mali yılında Yönetim Kurulu üyelerine ödenen aylık ücretler nedeniyle oluşan kamu zararının harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinden tazminine hükmedildiğini,

4865 sayılı ... Araştırma Enstitüsü Kurulması Hakkındaki Kanunun Yönetim Kurulunun görev ve yetkilerinin sayıldığı 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (d) bentlerinde yer alan;

“(b) Enstitünün İdarî, malî ve teknik yönden düzenli, verimli ve etkin faaliyette bulunabilmesi için gerekli tedbirleri almak ve ilgili yönetmeliklerin yürürlüğe girmesini sağlamak.” ve

“(d) Enstitünün yıllık çalışma programını görüşüp karara bağlamak, çalışmaları izlemek, değerlendirmek, yıl sonu faaliyet raporunu hazırlamak ve bütçe taslağını onaylamak” hükümleri ile 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında yer alan ancak eklenemeyen hükümler bölümünde yer alan 12/6/2002 tarihli ve 4761 sayılı Kanun hükmü;

“Madde 20 - Özel kanunlarla kamu tüzel kişiliğini ve idari ve mali özerkliği haiz olarak kurulmuş veya 31.12.2006 tarihine kadar kurulacak kurul, üst kurul, kurum ve kuruluşların Başkan ve üyelerinin aylık ücretleri ile malî ve sosyal hak ve yardımları, bu kurul, üst kurul, kurum ve kuruluşların fonksiyonları, ücret adaleti ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 1 inci maddesi uygulaması dikkate alınarak Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir.” şeklindeki düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, Enstitünün en üst karar organı olan Yönetim Kurulunun Bakanlar Kurulunca belirlenecek ücreti 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12 ve 14 üncü madde hükümleri çerçevesinde alabileceği, ancak Enstitü Başkanı ve Yönetim Kurulu, Bakanlar Kurulu Kararı için ücret tespitine yönelik yönetmelik hazırlayarak Bakanlar Kurulu Kararına sunmak yerine doğrudan ücret belirleme yoluna gittiğini, 631 sayılı KHK çerçevesinde ücret tespitinin yapılması öngörüldüğünden, Üst Kurulların kuruluş dönemine denk gelen Enstitünün kuruluşunda Yönetim Kurulu üyelerine doğrudan 4865 sayılı Kuruluş Kanununda huzur hakkı ücreti dışında bir ücret öngörülmediğini, Enstitü Yönetim Kurulu kararının 631 sayılı KHK’yı dayanak alarak ilam konusu Yönetim Kurulu ücretini belirlemesi sebebiyle mevzuatta Kanuni dayanak olduğu değerlendirilerek ödemelerin yapıldığını,

Diğer taraftan, Bakanlar Kurulunca tespit edilmesi gereken ücretin, Enstitü Başkanının önerisi üzerine Yönetim Kurulunca belirlendiğini ve hatalı bir uygulama tesis edildiğini,

Bu hatanın, 2003-2013 yılları arasında görevde olan Enstitü Başkanları ve Yönetim Kurulu üyelerince düzeltilmeyerek hatalı uygulamanın sürdürüldüğünü ve uygulamanın teamül halini aldığını,

Sorumluluk konusuna gelindiğinde;

Enstitü kararlarının oluşmasında ve alınan kararların uygulanması konusunda 4865 sayılı Kanunun Enstitü Başkanına önemli yetkiler verdiğini;

“ Başkanın görev ve yetkileri şunlardır:

a) Enstitünün işlevlerinin yerine getirilebilmesi için gerekli taslak çalışma programını ve bütçeyi hazırlamak, yönetim kuruluna sunmak, onaylandıktan sonra uygulamak.

b) Enstitünün gelir gider kesin hesabını ve yıllık faaliyet raporunu Yönetim Kuruluna sunmak ve Enstitü bütçesinin uygulanmasını, gelirlerinin toplanmasını, harcamaların yapılmasını ve denetimini sağlamak.

c) Enstitü personelinin atama ve diğer işlemleri için yönetim kuruluna teklifte bulunmak.

e) Hizmet birimlerinin uyumlu, verimli, disiplinli ve düzenli biçimde çalışmasını temin etmek, Yönetim Kurulu ile hizmet birimleri arasındaki organizasyonu ve koordinasyonu sağlamak.

f) Yönetim Kurulu toplantılarının gündemini, gününü ve saatini belirlemek ve toplantılara katılmak, raportörlüğünü yapmak, Yönetim Kurulu kararlarının yerine getirilmesini sağlamak ve bu kararların uygulanmasını izlemek. ”

2003-2006 yıllarında görev yapan ilk dönem Enstitü Yönetim Kurulunun, Kurul üyelerine ücret ödenmesine ilişkin Enstitü Başkanının teklifi üzerine aşağıdaki kararları aldığını:

KARAR No:10- Karar Tarihi:08.01.2004, Ücret Miktarı: ...,-TL (...),

KARAR 8/1(18) Enstitü Başkanlığının 07.06.2004 tarih ve 24 sayılı yazısı (Ek1)’na göre 15.06.2004 tarihinden geçerli olmak üzere “Yönetim Kurulu Üyeliği” ücretlerinin ....-(...) TL olmasına oybirliği ile karar verildiği,

KARAR 24/8(45) Enstitü Başkanlığının 07.06.2005 tarih 190 sayılı yazısına göre; Yüksek Planlama Kurulu Kararı dikkate alınarak Enstitü Yönetim Kurulu Üyelerine 01.01.2005 tarihinden geçerli olmak üzere ... YTL net aylık ödenmesine oybirliği ile karar verildiği,

KARAR 34/3(78) Enstitü Başkanlığının 23.05.2006 tarih 258 sayılı yazısına göre; Yüksek Planlama Kurulu Kararı dikkate alınarak Enstitümüz Yönetim Kurulu Üyelerine ödenen ücretlerin Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ... YTL olarak belirlenmesi ile bundan sonra yapılacak uygulamalarda Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretlerin esas alınmasına oybirliği ile karar verildiği,

Temyiz Kurulunun 24.05.2016 tarihli ve 41896 numaralı ilamından; bu kararları alan Yönetim Kurulu üyelerinin konuyu teferruatlı olarak tartıştıkları, 4865 sayılı Kanunda geçen memur aylık katsayısının, memur taban aylığı mı yoksa memur maaş katsayısını mı kastettiği konusunda tereddüte düştükleri, yapılan hesaplamalarda memur maaş katsayısı alındığında ortaya çıkan ücretin çok düşük olduğu, memur taban aylığı katsayısı olarak alındığında ise hesaplanan ücretin yüksek olduğunun değerlendirildiği ve mevcut uygulamalarla paralel bir ücret politikası oluşması için bu kararların alındığını,

Yönetim Kurulunun atanmasını müteakip alınan ilk kararda YPK’nın KİT’ler için belirlediği ücretin dikkate alınmadığını ancak daha sonraki ücretlerin, YPK kararları dikkate alınarak belirlendiğini,

Yönetim Kurulunun son kararında ise uygulamanın devamlılığını sağlamak üzere, bu tarihten sonraki uygulamanın Yüksek Planlama Kurulunca KİT Yönetim Kurulu Üyeleri için belirlenen ücretlerin esas alınmasını öngördüğünü,

Bu kararların alınması aşamasında tazminden sorumlu tutulan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin hiç birinin sorumluluk mevkiinde olmadığını,

İlk Dönem Yönetim Kurulu üyelerinin (Ek 2), 07.11.2003 tarihinde göreve başladığını ve 06.11.2006 tarihinde görev sürelerinin sona erdiğini ancak 9 üyeden dört tanesinin yeniden atanmadığını, 5 üyenin 07.04.2007 tarihinden 06.04.2010 tarihine kadar ikinci dönem Yönetim Kurulunda (Ek 3) da yer aldığını,

1. Dönem Yönetim Kurulunun 16. 06. 2006 tarihli ve 34/3(78) sayılı kararında;

“... bundan sonra yapılacak uygulamalarda Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretlerin esas alınmasına...” ifadesinin yer aldığını, sorguya konu ödemenin yapıldığı dönemdeki Yönetim Kurulu (Ek 4) gibi, 07.04.2007-06.04.2010 tarihleri arasında görev yapan Yönetim Kurulunun da üyelere ücret ödenmesine ilişkin bir karar alınması gereği duymadığını ve uygulamanın mevcut karar çerçevesinde sürdürüldüğünü,

Alınan kararın geleceğe yönelik hüküm içermesi ve üyelerin bir kısmının 07.04.2007-06.04.2010 tarihleri arasında görevde olduğu düşünüldüğünde, denetçi görüşünde belirtilen dönemsel sorumluluk iddiasının yersiz ve temelsiz olacağını, kaldı ki, 4865 sayılı Kanunun Yönetim Kurulu ve Enstitü Başkanının görev ve yetkilerini düzenleyen madde hükümlerinde, ilgili yönetmeliklerin yürürlüğe girmesini sağlamanın Yönetim Kurulunun sorumluluğunda olduğu, Kurum faaliyetlerinin genel olarak Enstitü Başkanının teklifi üzerine Yönetim Kurulu kararına dayanarak yürütülmesini öngördüğü, Yönetim Kuruluna ödenen ücretlerin de yer aldığı bütçeyi Enstitü Başkanının teklifi üzerine Yönetim Kurulunun onayladığı, Yönetim Kurulu toplantılarının gündemini, gününü ve saatini belirlemek ve toplantılara katılmak, raportörlüğünü yapmak, Yönetim Kurulu kararlarının gereninin verine getirilmesini sağlamak ve bu kararların uygulanmasını izlemek yetki ve sorumluluğu olan Enstitü Başkanının, ücret ödemesine ilişkin önerinin yapılmasında, kararın alınmasında ve kararın uygulanmasında başat rol oynadığının bilindiğini,

Bu rolün, hem ödemeye dayanak kararın alındığı dönemdeki Enstitü Başkanı, hem de sorguya konu ödemenin yapıldığı dönemdeki Enstitü Başkanı tarafından bilinçli olarak oynandığını; ödemeye dayanak kararın alındığı dönemdeki Enstitü Başkanının, Yönetim Kurulunun oluşumundan itibaren Yönetim Kurulunun önüne 2003, 2004, 2005 ve 2006‘da olmak üzere kendisinin de içinde olduğu Yönetim Kurulu üyelerine ücret ödenmesine ilişkin 4 adet teklif getirdiğini, bu tekliflerin ilk dönem Yönetim Kurulu üyelerinin oybirliği ile onaylandığını ve onaylanan miktarlar üzerinden ödemeler yapıldığını,

Kaldı ki, Yönetim Kurulu kararının kurul üyelerine ücret ödenmesi için alınmış bir karar olduğunu, harcama yapan görevliler de dahil kurumun diğer personelini kapsamadığını,

Ödemenin yapıldığı dönemdeki Enstitü Başkanının ise, 2006 yılında alınan 34/3(78) sayılı kararın ödeme için yeterli olduğunu, 2007-2010 yılları arasında görev yapan Yönetim Kurulunun da yeni bir karar almadığını değerlendirerek yeni bir karar alınması için teklifte bulunmadığını, uygulamanın mevcut şekli ile devam etmesini sağladığını, yeni bir karar alınmadan uygulamanın devam ettirilmesinin, 2006 tarihli kararın “...bundan sonra yapılacak uygulamalarda Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretlerin esas alınmasına” şeklinde düzenlenmiş olmasına dayandırıldığını,

Ayrıca, ödemenin yapıldığı dönemdeki Enstitü Başkanının, Enstitüde uzman olarak istihdam edilen hukukçu ...’a, 12.01.2012 tarihli “Enstitümüz Yönetim Kurulu Üyelerinin Aylık Ücretlerine Dair Bilgi Notu (Ek 5)"nu hazırlattığını ve 14.01.2010 tarihli Yönetim Kurulu toplantısında bilgi notunun üyelere dağıtıldığını ve Enstitü Başkanı tarafından üyelerin bilgilendirildiğini,

Enstitü Yönetim Kurulu üyelerine yapılan aylık ücret ödemelerinin, “KARAR 34/3(78) Enstitü Başkanlığının 23.05.2006 tarih 258 sayılı teklifine istinaden; Yüksek Planlama Kurulu Kararı dikkate alınarak Enstitümüz Yönetim Kurulu Üyelerine ödenen ücretlerin Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ... YTL olarak belirlenmesi ile bundan sonra yapılacak uygulamalarda Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretlerin esas alınmasına” kararı dayanak alınarak yapıldığını, ödemelerin yapıldığı dönemdeki Yönetim Kurulunun bu durumun farkında ve uygulamanın sürdürülmesi yönündeki iradenin, Enstitü Başkanı Dr. ... ile daha önce Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu üyeliği yaptıktan sonra Enstitü Yönetim Kurulu üyeliğine atanan ve 2010-2013 dönemi Yönetim Kurulunda görev alan ... arasındaki e-posta yazışmalarına konu olduğunu (Ek6), e-mail yazışmasında, 26 Nisan 2012 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan YPK kararında ücretlerin geriye dönük artırıldığı ve Enstitü uygulamasının da bu şekilde olması gerektiğinin belirtildiği ve ücretlerin son durumu ile ilgili rakamların verildiğini,

Ayrıca, Ek’de verilen bilgi notunun tazmine konu Yönetim Kurulu ücretlerinin ödendiği dönemdeki Enstitü Başkanı Dr. ... tarafından hukukçu uzman ...’a hazırlattırılarak Yönetim Kuruluna sunulduğunun bilindiğini, bu durumun, Yönetim Kurulu ücret ödemelerinin 2003-2006 dönemi YK’nun 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) karar sayılı kararına dayanılarak sürdürüldüğünü gösterdiğini,

Diğer taraftan, 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin 3 üncü fıkrasındaki; (“Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olun”) hükmü göz önüne alındığında, Enstitünün karar organı olan Yönetim Kurulunun, kurul üyelerine ücret ödenmesine ilişkin aldığı kararlardan harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumlu tutulmasının kanunun açık hükmüne aykırı olduğunu, Kanunun 2003 tarihli ilk metninde yer almayan bu hükmün, 22.12.2005 tarihli değişiklikle Kanun metnine girdiğini ve harcama yetkisinden doğan sorumluluğu, bu yetkiyi kullanan Kurula yüklediğini,

Aşağıda verilen madde gerekçesinin üçüncü paragrafında (Ek 6); yapılan değişikliğin, bu sorumluluğun açıklığa kavuşturulması amacıyla yapıldığını ortaya koyduğunu, Enstitünün en yüksek karar organı olan Yönetim Kurulunun, üyelerinden biri olan Enstitü Başkanının önerisi ile aldığı karardan, ödemeye dayanak Yönetim Kurulu kararının oluşumu ve uzun yıllar aynı şekilde uygulanması aşamasında hiçbir dahli olmayan, Enstitü bütçesinde yer alan, önceki yıllara ilişkin Sayıştay tarafından denetlenerek (ki mevzuat dayanağı açısından incelenmediği anlaşılıyor) ibra edilen ve rutin bir uygulamaya dönüşen Yönetim Kuruluna ücret ödenmesinde Enstitü Başkanının gözetiminde ve görevlendirmesi ile sadece alınan kararların uygulamasını gerçekleştiren gerçekleştirme görevlileri ile “mevzuata uygun alındığı değerlendirilen karara uygun” yetki kullanan ve 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesinin 3 üncü fıkrasındaki hükümle harcama yetkisinden doğan sorumlulukları Yönetim Kurulunda olan harcama yetkililerinin sorumlu tutulmasının, 5018 sayılı Kanunun açık hükmüne ve yetki ve sorumluluk bağlamında hakkaniyete uygun olmadığını,

Ayrıca, 2012 yılı Enstitü bütçesine 2011 yılında görevde olan Yönetim Kurulu kararı ile ödenek konulması ve söz konusu ödeneğe 2012 yılı bütçe kanununda yer verilmesinin, harcama talimatlarının Yönetim Kurulu kararına ve bütçe kanununda yer alan ödeneğe dayanılarak yapıldığını gösterdiğini,

Diğer yandan, 6085 sayılı Sayıştay Kanununa dayalı olarak çıkarılan Sayıştay Denetim Yönetmeliğinin Kamu Zararının Tespiti başlıklı 43/ç maddesinde de “Kamu zararının, belirlenen kamu görevlilerinin mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemlerinden kaynaklandığına ilişkin illiyet bağının kurulması” hükmüne yer verildiğini, sorgu konusu olayda bu şartların hiç birisi bulunmadan kamu zararından bahsedildiğini,

Enstitü uygulamasının kanuni dayanaktan yoksun olduğu kabul edilse bile, oluşan hatalı uygulamanın mevzuata aykırı olarak alınmış uzun yıllara sâri Yönetim Kurulu kararına dayandığını, bu duruma rağmen, ödemenin yapıldığı dönemde kanser hastası olan ve bilahare 04.04.2012 tarihinde vefat eden dönemin Bilgi Toplama, İdari ve Mali İşler Koordinatörüne 2012 yılında 1 Ocak-22 Nisan arasında kısa süreli vekâlet görevi (Asaleten Ar-Ge Koordinatörü) içinde 9 yıldır sürdürülen ve rutin bir uygulama haline dönüşmüş YK ücret ödemelerini yönetim kurulu kararına dayanarak yaptığını, diğer bir ifadeyle, kamu zararının oluşmasında gerekçe olarak alınan idari işlemin sorumlularının, yönetim kurulu kararının oluşma sürecine katılan ve kararları alanlar ile bu karara dayanarak uygulamayı sürdüren ve uygulamanın rutin bir uygulamaya dönüşmesinde kusurlu davranan Yönetim Kurulu üyeleri olması gerektiğini,

Yıllardır 4865 sayılı Enstitünün Kuruluş Kanunu ile 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre alındığı kabul edilmiş yönetim kurulu kararına dayanarak Yönetim Kurulu üyelerine yapılan ödemeden dolayı sorumlu tutulmasının hukuki olmadığını,

İlam konusu Yönetim Kurulu ücret ödemelerinin 4865 sayılı Enstitünün Kuruluş Kanunu ile 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri birlikte dikkate alındığında ödemeye dayanak alınan Yönetim Kurulu kararlarının mevzuata uygun olduğunu, aksi takdirde, kamu zararına konu ödemenin yapılması için öneride bulunan ve alınan kararlarda katkısı olan Enstitü Başkanı ile kararları alan 2003-2006 dönemi Yönetim Kurulunun, mevcut uygulamanın sürdürülmesini sağlayarak kendilerine yapılan ödemenin rutin bir uygulama haline gelmesinde ihmalkar davranan Enstitü Başkanlarının ve 2007-2010 dönemi Yönetim Kurulu ile 2010-2013 dönemi Yönetim Kurulunun oluşan zarardan sorumlu tutulmaları gerektiği, alınan Yönetim Kurulu kararının uygulanması konusunda “Yönetim Kurulu kararlarının gereğinin yerine getirilmesini sağlamak ve bu kararların uygulanmasını izlemek” yetki ve sorumluluğu olan Enstitü Başkanının harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri üzerindeki vesayet yetkisi ve ödemelerin uzun yıllara sari olarak yapılıyor olması dikkate alındığında “Yönetim Kurulu kararını uygulamam” deme salahiyetinin zorluğu ile sorguya konu ödemenin yapılmış olması nedeniyle sorumlu tutulmasının yerinde olmadığını, bu nedenle 493 numaralı ek ilam ile verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına aksi durumda tazmin sorumluluğunun kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“… Dilekçede, ek ilam ile ... Araştırma Enstitüsü yönetim kurulu üyelerine sadece 4865 sayılı ... Araştırma Enstitüsü Kurulması Hakkındaki Kanunun 13 üncü maddesinde düzenlenen huzur hakkı ödemesi yapılması gerekirken, ayrıca Enstitüsü Yönetim Kurulu kararı ile KİT yönetim kurulu üyeleri için öngörülen ücretin ödenmesi suretiyle oluşan kamu zararı için verilen tazmin hükmünün kaldırılması ya da sorumluluğunun kaldırılması talep edilmektedir.

Dilekçede, 2012 yılında yapılan ödemelere dayanak teşkil eden Yönetim Kurulu Kararının mevzuatlarına uygun olduğu savunularak, tazmin hükmünün kaldırılması, eğer sorumluluk tevcih edilecekse; cari yılda görevli olan Yönetim Kurulu Üyeleri ile “Yönetim Kurulu kararlarının gereğinin yerine getirilmesini sağlamak ve bu kararların uygulamasını izlemek” yetki ve sorumluluğu bulunan Enstitü Başkanının, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlileri ile birlikte sorumluluğa dahil edilmeleri gerektiği savunularak, Daire kararına itirazda bulunulmaktadır.

177 sayılı ilamın 1 inci maddesi için, Temyiz Kurulunun 24.05.2016 tarih ve 41896 sayılı Kararıyla “...Enstitü Yönetim Kurulu Üyeleri için Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretin esas alınmasına yönelik 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) sayılı kararı alan ... Enstitüsü Yönetim Kurulunun 2003-2009 yılları arasında görev yaptığı, sorumluluklarının da bu dönemle sınırlı olması gerektiği; 2012 mali yılında gerçekleştirilen söz konusu ödemeye ilişkin olarak, 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) sayılı kararı alan ve 2003-2009 yılları arasında görev yapan Enstitü Yönetim Kurulu Üyelerinin sorumlu tutulamayacağı, bütçe yılı itibariyle ödemenin yapıldığı yıl görevde olan Yönetim Kurulu Üyelerinin gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisi ile beraber sorumluluğa dahil edilmesi için 177 sayılı ilamın 1 inci maddesi ile verilen hükmün bu açıdan bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine,” şeklinde hüküm tesis edilmiştir.

Daire tarafından yeniden yapılan yargılama sonucu düzenlen 493 sayılı ek ilam ile sorumluluk, sadece harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerine tevcih edilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgeler değerlendirildiğinde; ... Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyelerine; sadece 4865 sayılı ... Araştırma Enstitüsü Kurulması Hakkındaki Kanunun 13 üncü maddesinde düzenlenen huzur hakkı ödenmesi gerekirken, ayrıca Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile KİT Yönetim Kurulu Üyeleri için öngörülen ücretin ödenmesi nedeniyle oluşan ... TL kamu zararının, 2012 yılında görevde olan Yönetim Kurulu Üyeleri ile Enstitü Başkanının da sorumluluğa dahil edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.

Bu nedenle, 493 sayılı ek ilamın, tazmin hükmünün kaldırılmasına yönelik temyiz talebinin reddedilmesine, ek ilamın, sorumluluk yönüyle bozularak, yeniden hüküm tesisinin temini için Dairesine gönderilmesine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” denilmiştir.

Duruşma talep eden sorumlular ...(Harcama Yetkilisi), ... (Harcama Yetkilisi), ... (Gerçekleştirme Görevlisi) ve ... (Gerçekleştirme Görevlisi) ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

04.06.2003 tarih ve 4865 sayılı ... Araştırma Enstitüsü Kurulması Hakkında Kanunun “Mali Haklar” başlıklı 13 üncü maddesinde:

“… Yönetim Kurulu Başkan ve üyelerine, ayda ikiden fazla olmamak üzere uhdesinde kamu görevi bulunanlara (2000) gösterge rakamının, uhdesinde her herhangi bir kamu görevi bulunmayanlara ise (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda huzur hakkı ödenir.

…” denilmiştir.

6 ncı maddesinde; ... Araştırma Enstitüsü Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri:

“a) Enstitünün kuruluş amacına uygun çalışmalar ile hükümet programı, kalkınma planı ve yıllık programlarla belirlenecek hedef, ilke ve politikalar doğrultusunda Ar-Ge çalışmalarının yapılmasını sağlamak.

b) Enstitünün idari, mali ve teknik yönden düzenli, verimli ve etkin faaliyette bulunabilmesi için gerekli tedbirleri almak ve ilgili yönetmeliklerin yürürlüğe girmesini sağlamak.

c) Enstitünün personel politikasını oluşturmak.

d) Enstitünün yıllık çalışma programını görüşüp karara bağlamak, çalışmaları izlemek, değerlendirmek, yılsonu faaliyet raporunu hazırlamak ve bütçe taslağını onaylamak.

e) Enstitünün vereceği hizmetler ve ücretlerin belirlenmesi ile Enstitünün sürekli ve süreli personeli tarafından yürütülen araştırma projeleri gelirlerinin masraflar dışında kalan kısmının Başkanın teklifi ile dağıtımına karar vermek.

f) Enstitünün yaptıracağı veya katkıda bulunacağı araştırmaların bütçe ve programlarını Başkanın teklifi üzerine onaylamak.

g) Enstitünün ihtiyaçları için taşınır ve taşınmaz malların, yazılım ve diğer ürünlerin satın alınmasına, satılmasına veya kiralanmasına karar vermek.

h) Enstitü personelinin atanması ve diğer işlemleri hususunda karar almak.

ı) Enstitünün çalışma alanı ile ilgili olarak en az üçer yıllık stratejik ve birer yıllık performans planı hazırlamak ve yayınlamak.

i) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.” şeklinde düzenlenmiştir.

Öte yandan, 12.06.2002 tarih ve 4761 sayılı “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 20 inci maddesinde;

“Özel kanunlarla kamu tüzel kişiliğini ve idari ve mali özerkliği haiz olarak kurulmuş veya 31.12.2006 tarihine kadar kurulacak kurul, üst kurul, kurum ve kuruluşların Başkan ve üyelerinin aylık ücretleri ile mali ve sosyal hak ve yardımları, bu kurul, üst kurul, kurum ve kuruluşların fonksiyonları, ücret adaleti ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 1 inci maddesi uygulaması dikkate alınarak Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir. Bakanlar Kurulu gerektiğinde ücret adaletini sağlamak amacıyla kamu görevlilerine ödenmekte olan temsil ve görev tazminatı tavan gösterge rakamlarını üç katına kadar artırmaya ve artırılan miktar içerisinde kadro ve görev unvanı itibarıyla düzenlemeler yapmaya yetkilidir.” denilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; ... Araştırma Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyelerine 4865 sayılı Kanun hükümleri uyarınca; bir ay içinde ikiden fazla olmamak üzere her bir toplantı için ilgili madde hükmünde belirtilen gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulanacak miktarda huzur hakkı ödemesinin yapılması gerektiği; huzur hakkı ödemesinin yanı sıra başkaca bir ödeme yapılacağına dair düzenlemenin bulunmadığı; buna rağmen ... Yönetim Kurulunun 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) nolu karar ile Enstitü Yönetim Kurulu Üyelerine KİT Yönetim Kurulu Üyeleri için öngörülen ücret ödemesinin yapılması yönünde karar aldığı; ancak Yönetim Kurulunun görev ve yetkilerini düzenleyen mevzuat hükmünde ücret tespit etme hususunda Kurula herhangi bir yetkinin verilmediği, 4761 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 20 inci maddesine göre özel kanunlarla kamu tüzel kişiliğine idari ve mali özerkliğe haiz olarak kurulmuş veya 31.12.2006 tarihine kadar kurulacak kurum ve kuruluşların başkan ve üyelerinin aylık ücretleri mali sosyal hak ve yardımlarını belirleme yetkisinin Bakanlar Kuruluna ait olduğu dolayısıyla yapılan ücret ödemelerinin hukuki dayanağının olmadığı,

Sonuç olarak, ... Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyelerine; sadece 4865 sayılı ... Araştırma Enstitüsü Kurulması Hakkındaki Kanunun 13 üncü maddesinde düzenlenen huzur hakkı ödenmesi gerekirken, KİT Yönetim Kurulu Üyeleri için öngörülen ücretin ödenmesinin mevzuata aykırı olduğu anlaşılmaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 32 nci maddesinde; “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,

33 üncü maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar. …” hükümleri yer almıştır.

Söz konusu hükümlere göre; harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların, bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan; asli bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini imzalayan gerçekleştirme görevlisinin de, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu oldukları anlaşılmaktadır.

Ayrıca;

2006 yılında görevde olan Yönetim Kurulu tarafından 16.06.2006 tarihinde alınan 34/3(78) sayılı kararda;

“Enstitü Başkanlığının 23.05.2006 tarih 258 sayılı yazısına göre; Yüksek Planlama Kurulu Kararı dikkate alınarak Enstitümüz Yönetim Kurulu Üyelerine ödenen ücretlerin Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ... YTL. olarak belirlenmesi ile bundan sonra yapılacak uygulamalarda Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretlerin esas alınmasına oy birliği ile karar verilmiştir.” denildiği, bahsedilen kararda; “…Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ... YTL. olarak belirlenmesi ile bundan sonra yapılacak uygulamalarda Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretlerin esas alınmasına…” denilerek Yönetim Kurulunun kendi dönemini aşan ve mevzuata uygun olmayan bir karar aldığı görülmektedir.

Yine; 4865 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi (b) bendinde; Enstitüsü Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri arasında;

“Enstitünün idari, mali ve teknik yönden düzenli, verimli ve etkin faaliyette bulunabilmesi için gerekli tedbirleri almak ve ilgili yönetmeliklerin yürürlüğe girmesini sağlamak” sayıldığından, 2006 yılında alınmış ve yasal dayanağı olmayan bir kararın, 2012 yılında uygulanmaya devam edilmesinin, cari yılda görevde olan Yönetim Kurulunun, görevin gereklerini yapmakta ihmali olduğunu gösterdiği, bunun da 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde yer alan; “mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tarif edilen kamu zararına yol açtığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle; 4865 sayılı Kanunda bir ay içinde ikiden fazla olmamak üzere her bir toplantı için huzur hakkı ödemesinin yanı sıra başkaca bir ödeme yapılacağına dair bir düzenleme bulunmadığından ve Yönetim Kurulunun görev ve yetkilerini düzenleyen madde hükmünde ücret tespit etme hususunda Kurula herhangi bir yetki verilmemiş olduğundan;

Yüksek Planlama Kurulunca KİT Yönetim Kurulu Üyeleri için belirlenen ücretin, Enstitü Yönetim Kurulu Üyeleri için de esas alınmasına ilişkin 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) sayılı kararı alan ... Enstitüsü Yönetim Kurulu üyeleri ile bütçe yılı itibariyle ödemenin yapıldığı yıl görevde olan Yönetim Kurulu Üyelerinin de gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisi ile beraber sorumluluğa dahil edilmesi için 177-493 sayılı ek ilam ile ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmün sorumluluk açısından bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesine,

(İlam hükmünün sorumluluk yönünden bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesi kararında yer almakla birlikte sorumluluk yüklenecek görevliler açısından farklı görüş beyan eden Temyiz Kurulu ve … .Daire Başkanı ... ile Üyeler ..., ..., ..., ..., ...’ın görüşleri ile,

... .Daire Başkanı ... ile Üye ...’ın ilam hükmünün tasdiki gerekir, şeklinde aşağıda belirtilen ayrışık görüşlerine,

… .Daire Başkanı ... ile Üyeler ..., ... ve ...’ın ilam hükmünün kaldırılması gerekir, şeklinde aşağıda belirtilen ayrışık görüşlerine karşı) oy çokluğu ile,

Karar verildiği 19.09.2018 tarih ve 45039 Sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

FARKLI GÖRÜŞ:

(Temyiz Kurulu ve .. .Daire Başkanı ...’ın;

İlam hükmünün sorumluluk yönünden bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesi kararına katılmakla birlikte;

“2006 yılında görevde olan Yönetim Kurulu tarafından 16.06.2006 tarihinde 34/3(78) sayılı kararın alındığı, söz konusu kararda;

“Enstitü Başkanlığının 23.05.2006 tarih 258 sayılı yazısına göre; Yüksek Planlama Kurulu Kararı dikkate alınarak Enstitümüz Yönetim Kurulu Üyelerine ödenen ücretlerin Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ... YTL. olarak belirlenmesi ile bundan sonra yapılacak uygulamalarda Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretlerin esas alınmasına oy birliği ile karar verilmiştir.” denildiği, bahsedilen kararda; “…Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ... YTL olarak belirlenmesi ile bundan sonra yapılacak uygulamalarda Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretlerin esas alınmasına…” denilerek Yönetim Kurulunun kendi dönemini aşan bir karar aldığı görülmektedir.

4865 sayılı ... Araştırma Enstitüsünün Kuruluşu Hakkında Kanunun 5 inci maddesinde Yönetim Kurulu, Enstitünün en üst karar organı olarak düzenlemiş olmakla birlikte Yönetim Kuruluna ücret belirlenmesi hususunda kanunla bir yetki verilmediği hususu dikkate alınarak, yapılan ödemelerden sadece ilgili kararda imzası bulunan Yönetim Kurulu Üyelerinin sorumlu tutulması için ilam hükmünün bu gerekçeyle bozulması ve dosyanın ilgili Daireye gönderilmesi gerekir.”,

Üye ...’nün;

“... Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyelerine; 4865 sayılı ... Araştırma Enstitüsü Kurulması Hakkındaki Kanunun 13 üncü maddesinde düzenlenen huzur hakkı ödemesi haricinde, mevzuatta, huzur hakkı ödemesinin yanı sıra başkaca bir ödeme yapılacağına dair düzenleme bulunmamasına rağmen Enstitü Yönetim Kurulu kararı ile KİT Yönetim Kurulu Üyeleri için öngörülen ücretin ödendiği, gerekçesiyle tazmin hükmü verildiği anlaşılmaktadır.

Rapor dosyası ve eki belgelere bakıldığında, yapılan ödemenin, 2006 yılında görevde olan Yönetim Kurulu tarafından 16.06.2006 tarihinde 34/3(78) sayılı karara dayandırıldığı, söz konusu kararda;

“Enstitü Başkanlığının 23.05.2006 tarih 258 sayılı yazısına göre; Yüksek Planlama Kurulu Kararı dikkate alınarak Enstitümüz Yönetim Kurulu Üyelerine ödenen ücretlerin Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ... YTL. olarak belirlenmesi ile bundan sonra yapılacak uygulamalarda Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretlerin esas alınmasına oy birliği ile karar verilmiştir.” denildiği, denetlenen hesap yılı olan 2012 yılı için ise; yönetim kurulu üyeleri değişmiş ve yeni bir karar alınmamış olmasına rağmen ödeme miktarları YPK kararları doğrultusunda düzenlenmek suretiyle, yasal dayanağı olmayan bu uygulamaya devam edildiği görülmektedir.

İlamdaki tazmin hükmüne konu ödeme emirleriyle yapılan harcamaların mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, konunun sorumluk yönüyle ele alınması gerekmektedir.

24.12.2003 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesinde; “Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.

Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin merkez ve merkez dışı birimlerinde harcama yetkililerinin görev unvanları itibarıyla tespitine ve harcama yetkisinin devredilmesine ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir. Harcama yetkisinin devredilmesi, yetkiyi devredenin idari sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Harcama yetkilileri bütçede öngörülen ödenekleri kadar, ödenek gönderme belgesiyle, ödenek verilen harcama yetkilileri ise tahsis edilen ödenek tutarında harcama yapabilir” hükmü yer almış, ancak yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalar hakkında bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Daha sonra 5436 sayılı Kanunla yapılan değişiklik ile bu eksiklik giderilmiştir. Bu değişikliğe esas olan 4533 sayılı Kanunun gerekçesinde de “kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluğun kurul veya komiteye ait olacağı hususu açıklığa kavuşturulmaktadır.” denilerek yapılan düzenlemenin sebebi açıklanmıştır.

5436 sayılı Kanunla, 5018 sayılı Kanunun 31 inci maddesinde yapılan değişikliğe göre üçüncü fıkra;

“Kanunların verdiği yetkiye istinaden yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla yapılan harcamalarda, harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olur” şeklini almıştır.

2006 yılında görevde olan Yönetim Kurulunun 16.06.2006 tarihinde aldığı 34/3(78) sayılı kararla “bundan sonra yapılacak uygulamalarda Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretlerin esas alınmasına” diyerek kendi dönemini aşan bir karar aldığı ve bu usulsüz ödemeye süreklilik kazandırmaya çalıştığı açıktır. Dolayısıyla, yapılan ödemelere ilk sebep olan ve bunu kendi dönemiyle de sınırlandırmadan ödemeye süreklilik kazandıran ilgili kararda imzası bulunan Yönetim Kurulu Üyelerinin, Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücrete tekabül eden miktar için sorumluluğa dahil edilmesi gerekir.

Ayrıca, her ne kadar ödemeler 2003-2009 yılları arasında görev yapmış Yönetim Kurulu tarafından 2006 yılında alınmış bir karar gerekçe gösterilerek yapılmış ve görev başındaki yeni Yönetim Kurulu bu konuda bir karar almamışsa da, 2012 yılında bizzat kendilerine yapılan bir ödeme ile ilgili olarak hatalı uygulanmaya devam edilmesine itiraz etmeyip zımnen eski kararı kabul eden Yönetim Kurulunun, görevin gereklerini yapmakta ihmali olduğu bu yolla kamu zararına yol açtığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle yapılan ödemelerden 2012 yılında görevde olan Yönetim Kurulu Üyelerinin de sorumlu tutulması gerekir.

Harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisinin sorumluluklarına gelince;

04.06.2003 tarih ve 4865 sayılı ... Araştırma Enstitüsü Kurulması Hakkında Kanunun “Yönetim Kurulunun düzenlendiği” 5 inci maddesinde; “Yönetim Kurulu Enstitünün en üst karar organıdır….” denilmiştir. Savunma eki belgelerden ve duruşma sırasındaki ifadelerden de anlaşıldığı üzere, söz konusu ödeme Yönetim Kurullarının bilinçli bir tercihi üzerine yapılmıştır. Hatta ödemenin yapıldığı dönemdeki Enstitü Başkanının, Enstitüde uzman olarak istihdam edilen hukukçu ...’a, Enstitü Yönetim Kurulu Üyelerinin Aylık Ücretlerine Dair Bilgi Notu hazırlattığı ve 14.01.2010 tarihli Yönetim Kurulu toplantısında bilgi notunun üyelere dağıtıldığı ve Enstitü Başkanı tarafından üyelerin bilgilendirildiği buna rağmen ödemelere devam edildiği anlaşılmaktadır.

5018 sayılı Kanunla, 1927 yılında çıkarılıp uzun süre yürürlüğünü sürdürmüş bulunan 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunuyla oluşturulan kamu mali yönetim sistemimiz neredeyse tümüyle değiştirilerek daha etkin, daha çağdaş, uluslararası ölçütlere daha uygun bir kamu mali yönetim ve kontrol sistemi oluşturulması amaçlanmıştır. Bu Kanunla bütçe kapsamının genişletilmesi suretiyle bütçe hakkının en iyi şekilde kullanılması, bütçe hazırlama ve uygulama sürecinde etkinliğin artırılması, mali yönetimde saydamlığın sağlanması, iyi bir hesap verme mekanizmasının kurulması ve bu açıdan harcama sürecinde yetki ve sorumluluk dengesinin tesisi amaçlanmıştır. Çağdaş kamu malî yönetim sisteminin önemli unsurlarından biri olan hesap verebilirlik, kendilerine kamu gücü kullanma görev ve yetkisi verilenlerin bu yetkiyi yasal sınırlar içinde kullanıp kullanmadıklarının hesabını vermeleri anlamına gelmektedir. 6085 sayılı Kanunun gerekçesinde de kamu mali yönetiminin yeniden yapılandırılmasını zorunlu kılan öğeler arasında, etkin bir hesap verme sorumluluğu sistemini kurmak amacına yer verilmiştir. 1050 sayılı Kanuna göre sorumluluk, sayman denilen kamu görevlisinin sorumluluğu üzerine kurulmuştur. Bu sorumluluk anlayışında sayman, hesap ve işlemlerden dolayı peşinen zimmettar kabul edilmekte ve beraat edene kadar sorumluluğu devam etmekteydi. 5018 sayılı Kanun peşinen zimmetdar olma anlayışını tamamıyla değiştirmiş subjektif sorumluluk esası getirilerek kamu görevlilerini kusuru oranında sorumlu tutan bir anlayışı benimsemiştir. Bu çerçevede kamu zararından veya mali sorumluluktan bahsedilebilmesi için her somut olayda; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemin bulunması; mevzuata aykırı karar, işlem veya eylem sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması ve kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması durumu ile mevzuata aykırı karar, işlem veya eylem arasında bir illiyet bağının olması şartları birlikte aranacak, ilgililerin sorumlu olup olmadıkları her somut olayın kendi içinde değerlendirilerek, hesap yargılaması sırasında kesin hükme bağlanacaktır. Sayıştayların temel işlevi kamusal hesap verme sorumluluğunu yerleştirmek ve geliştirmektir. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde enstitünün en üst karar organı olan Yönetim Kurulunun, kendi kurul üyelerine ücret ödenmesine ilişkin aldığı kararlardan ve uzun yıllar kendilerinin bir itirazı olmadan rutin haline gelen ödemeden, bu kurul üyelerini sorumlu tutmamak veya onlarla birlikte harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerini sorumlu tutmak, hakkaniyetle bağdaşmaz.

Bu nedenle, mevzuata aykırı yapılan ödemelerden sadece ilgili kararda imzası bulunan Yönetim Kurulu Üyeleri ile uygulama yılında görevde bulunan Yönetim Kurulu Üyelerinin sorumlu tutulması, Harcama Yetkilisi ve Gerçekleştirme Görevlisinin de sorumluluğunun kaldırılması gerekmektedir.

Bu gerekçeyle Daire kararı bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesi gerekir.”

Üyeler ... ve ...’nın;

İlam hükmünün sorumluluk yönünden bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesi kararına katılmakla birlikte;

“2006 yılında görevde olan Yönetim Kurulu tarafından 16.06.2006 tarihinde alınan 34/3(78) sayılı kararda;

“Enstitü Başkanlığının 23.05.2006 tarih 258 sayılı yazısına göre; Yüksek Planlama Kurulu Kararı dikkate alınarak Enstitümüz Yönetim Kurulu Üyelerine ödenen ücretlerin Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ... YTL. olarak belirlenmesi ile bundan sonra yapılacak uygulamalarda Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretlerin esas alınmasına oy birliği ile karar verilmiştir.” denildiği, bahsedilen kararda; “…Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ... YTL. olarak belirlenmesi ile bundan sonra yapılacak uygulamalarda Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretlerin esas alınmasına…” denilerek Yönetim Kurulunun kendi dönemi ve sonrası için mevzuata uygun olmayan bir karar aldığı görülmektedir.

4865 sayılı Kanunun 6 ncı maddesi (b) bendinde; Enstitüsü Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri arasında;

“Enstitünün idari, mali ve teknik yönden düzenli, verimli ve etkin faaliyette bulunabilmesi için gerekli tedbirleri almak ve ilgili yönetmeliklerin yürürlüğe girmesini sağlamak” sayıldığından, 2006 yılında alınmış ve yasal dayanağı olmayan bir kararın, 2012 yılında uygulanmaya devam edilmesinin, cari yılda görevde olan Yönetim Kurulunun, görevin gereklerini yapmakta ihmali olduğunu gösterdiği, bunun da 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi Ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinde yer alan; “mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunması” şeklinde tarif edilen kamu zararına yol açtığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle; 4865 sayılı Kanunda bir ay içinde ikiden fazla olmamak üzere her bir toplantı için huzur hakkı ödemesinin yanı sıra başkaca bir ödeme yapılacağına dair bir düzenleme bulunmadığından ve Yönetim Kurulunun görev ve yetkilerini düzenleyen madde hükmünde ücret tespit etme hususunda Kurula herhangi bir yetki verilmemiş olduğundan;

Oluşan kamu zararından, sadece Yüksek Planlama Kurulunca KİT Yönetim Kurulu Üyeleri için belirlenen ücretin Enstitü Yönetim Kurulu Üyeleri için de esas alınmasına ilişkin 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) sayılı kararı alan ... Enstitüsü Yönetim Kurulu üyeleri ile bütçe yılı itibariyle ödemenin yapıldığı yıl görevde olan Yönetim Kurulu Üyelerinin sorumlu tutulması, ilam hükmünün bu gerekçeyle bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesi gerekir.”,

Üyeler ... ile ...’ın;

İlam hükmünün sorumluluk yönünden bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesi kararına katılmakla birlikte;

“04.06.2003 tarih ve 4865 sayılı ... Araştırma Enstitüsü Kurulması Hakkında Kanunun “Mali Haklar” başlıklı 13 üncü maddesinde:

“…

Yönetim Kurulu Başkan ve üyelerine, ayda ikiden fazla olmamak üzere uhdesinde kamu görevi bulunanlara (2000) gösterge rakamının, uhdesinde her herhangi bir kamu görevi bulunmayanlara ise (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda huzur hakkı ödenir.

…” denilmektedir.

6 ıncı maddesinde; ... Araştırma Enstitüsü Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri:

“ a) Enstitünün kuruluş amacına uygun çalışmalar ile hükümet programı, kalkınma planı ve yıllık programlarla belirlenecek hedef, ilke ve politikalar doğrultusunda Ar-Ge çalışmalarının yapılmasını sağlamak.

b) Enstitünün idarî, malî ve teknik yönden düzenli, verimli ve etkin faaliyette bulunabilmesi için gerekli tedbirleri almak ve ilgili yönetmeliklerin yürürlüğe girmesini sağlamak.

c) Enstitünün personel politikasını oluşturmak.

d) Enstitünün yıllık çalışma programını görüşüp karara bağlamak, çalışmaları izlemek, değerlendirmek, yıl sonu faaliyet raporunu hazırlamak ve bütçe taslağını onaylamak.

e) Enstitünün vereceği hizmetler ve ücretlerin belirlenmesi ile Enstitünün sürekli ve süreli personeli tarafından yürütülen araştırma projeleri gelirlerinin masraflar dışında kalan kısmının Başkanın teklifi ile dağıtımına karar vermek.

f) Enstitünün yaptıracağı veya katkıda bulunacağı araştırmaların bütçe ve programlarını Başkanın teklifi üzerine onaylamak.

g) Enstitünün ihtiyaçları için taşınır ve taşınmaz malların, yazılım ve diğer ürünlerin satın alınmasına, satılmasına veya kiralanmasına karar vermek.

h) Enstitü personelinin atanması ve diğer işlemleri hususunda karar almak.

ı) Enstitünün çalışma alanı ile ilgili olarak en az üçer yıllık stratejik ve birer yıllık performans planı hazırlamak ve yayınlamak.

i) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.” şeklinde düzenlenmiştir.

Öte yandan, 12.6.2002 tarih ve 4761 sayılı “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 20 inci maddesinde;

“ Özel kanunlarla kamu tüzel kişiliğini ve idarî ve malî özerkliği haiz olarak kurulmuş veya 31.12.2006 tarihine kadar kurulacak kurul, üst kurul, kurum ve kuruluşların Başkan ve üyelerinin aylık ücretleri ile malî ve sosyal hak ve yardımları, bu kurul, üst kurul, kurum ve kuruluşların fonksiyonları, ücret adaleti ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 1 inci maddesi uygulaması dikkate alınarak Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir. Bakanlar Kurulu gerektiğinde ücret adaletini sağlamak amacıyla kamu görevlilerine ödenmekte olan temsil ve görev tazminatı tavan gösterge rakamlarını üç katına kadar artırmaya ve artırılan miktar içerisinde kadro ve görev unvanı itibarıyla düzenlemeler yapmaya yetkilidir.” denilmektedir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinde; ... Araştırma Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyelerine 4865 sayılı Kanun hükümleri uyarınca; bir ay içinde ikiden fazla olmamak üzere her bir toplantı için ilgili madde hükmünde belirtilen gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulanacak miktarda huzur hakkı ödemesinin yapılması gerektiği; huzur hakkı ödemesinin yanı sıra başkaca bir ödeme yapılacağına dair düzenlemenin bulunmadığı; buna rağmen ... Yönetim Kurulunun Enstitü Yönetim Kurulu Üyelerine KİT Yönetim Kurulu Üyeleri için öngörülen ücret ödemesinin yapılması yönünde karar aldığı; ancak Yönetim Kurulu’nun göre ve yetkilerini düzenleyen mevzuat hükmünde ücret tespit etme hususunda Kurul’a herhangi bir yetkinin verilmediği anlaşılmaktadır.

... Araştırma Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyelerine 4865 sayılı ... Kuruluş Kanunu hükümlerine göre her bir toplantı için bir ay içinde ikiden fazla olmamak üzere yalnızca huzur hakkı ödemesi yapılması gerekmesine rağmen, Yönetim Kurulunun 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) nolu karar ile aylık ücret ödemesi yapıldığı, ancak anılan kurumun başkan ve üyelerinin aylık ücretlerinin belirlenmesi hususunda 12.6.2002 tarih ve 4761 sayılı “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un hükümlerine göre yalnızca Bakanlar Kurulunun yetkili olduğu, 4865 sayılı ... Araştırma Enstitüsü Kurulması Hakkında Kanun veya diğer ilgili mevzuat hükümlerinde ücret ödemesi ilgili düzenlemelerin bulunmadığı, dolayısıyla yapılan ücret ödemelerinin hukuki dayanağının olmadığı görülmektedir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 32 nci maddesinde; “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,

33 üncü maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar. …” hükümleri yer almıştır.

Söz konusu hükümlere göre; harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların, bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan; asli bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini imzalayan gerçekleştirme görevlisinin de, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu oldukları anlaşılmaktadır.

Ayrıca;

2006 yılında görevde olan Yönetim Kurulu tarafından 16.06.2006 tarihinde alınan 34/3(78) sayılı kararda;

“Enstitü Başkanlığının 23.05.2006 tarih 258 sayılı yazısına göre; Yüksek Planlama Kurulu Kararı dikkate alınarak Enstitümüz Yönetim Kurulu Üyelerine ödenen ücretlerin Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ... YTL. olarak belirlenmesi ile bundan sonra yapılacak uygulamalarda Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretlerin esas alınmasına oy birliği ile karar verilmiştir.” denildiği, bahsedilen kararda; “…Ocak 2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ... YTL. olarak belirlenmesi ile bundan sonra yapılacak uygulamalarda Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretlerin esas alınmasına…” denilerek Yönetim Kurulunun kendi dönemini aşan ve mevzuata uygun olmayan bir karar aldığı görülmektedir.

4865 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde Yönetim Kurulu, Enstitünün en üst karar organı olarak düzenlemiş olmakla birlikte, Yönetim Kuruluna ücret belirlenmesi hususunda kanunla bir yetki verilmediği hususu dikkate alınarak, yapılan ödemelerden ilgili kararda imzası bulunan Yönetim Kurulu Üyelerinin de harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlisi ile birlikte sorumlu tutulmaları, ilam hükmünün bu gerekçeyle bozularak dosyanın ilgili Daireye gönderilmesi gerekir.”,

KARŞI OY GEREKÇESİ:

(… .Daire Başkanı ... ile Üye ...’ın;

“04.06.2003 tarih ve 4865 sayılı ... Araştırma Enstitüsü Kurulması Hakkında Kanunun “Mali Haklar” başlıklı 13 üncü maddesinde:

“… Yönetim Kurulu Başkan ve üyelerine, ayda ikiden fazla olmamak üzere uhdesinde kamu görevi bulunanlara (2000) gösterge rakamının, uhdesinde her herhangi bir kamu görevi bulunmayanlara ise (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda huzur hakkı ödenir.

…”denilmiştir.

6 ncı maddesinde; ... Araştırma Enstitüsü Yönetim Kurulunun görev ve yetkileri:

“a) Enstitünün kuruluş amacına uygun çalışmalar ile hükümet programı, kalkınma planı ve yıllık programlarla belirlenecek hedef, ilke ve politikalar doğrultusunda Ar-Ge çalışmalarının yapılmasını sağlamak.

b) Enstitünün idari, mali ve teknik yönden düzenli, verimli ve etkin faaliyette bulunabilmesi için gerekli tedbirleri almak ve ilgili yönetmeliklerin yürürlüğe girmesini sağlamak.

c) Enstitünün personel politikasını oluşturmak.

d) Enstitünün yıllık çalışma programını görüşüp karara bağlamak, çalışmaları izlemek, değerlendirmek, yılsonu faaliyet raporunu hazırlamak ve bütçe taslağını onaylamak.

e) Enstitünün vereceği hizmetler ve ücretlerin belirlenmesi ile Enstitünün sürekli ve süreli personeli tarafından yürütülen araştırma projeleri gelirlerinin masraflar dışında kalan kısmının Başkanın teklifi ile dağıtımına karar vermek.

f) Enstitünün yaptıracağı veya katkıda bulunacağı araştırmaların bütçe ve programlarını Başkanın teklifi üzerine onaylamak.

g) Enstitünün ihtiyaçları için taşınır ve taşınmaz malların, yazılım ve diğer ürünlerin satın alınmasına, satılmasına veya kiralanmasına karar vermek.

h) Enstitü personelinin atanması ve diğer işlemleri hususunda karar almak.

ı) Enstitünün çalışma alanı ile ilgili olarak en az üçer yıllık stratejik ve birer yıllık performans planı hazırlamak ve yayınlamak.

i) Kanunlarla verilen diğer görevleri yapmak.” şeklinde düzenlenmiştir.

Öte yandan, 12.06.2002 tarih ve 4761 sayılı “Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”un 20 inci maddesinde;

“Özel kanunlarla kamu tüzel kişiliğini ve idari ve mali özerkliği haiz olarak kurulmuş veya 31.12.2006 tarihine kadar kurulacak kurul, üst kurul, kurum ve kuruluşların Başkan ve üyelerinin aylık ücretleri ile mali ve sosyal hak ve yardımları, bu kurul, üst kurul, kurum ve kuruluşların fonksiyonları, ücret adaleti ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 1 inci maddesi uygulaması dikkate alınarak Bakanlar Kurulu tarafından belirlenir. Bakanlar Kurulu gerektiğinde ücret adaletini sağlamak amacıyla kamu görevlilerine ödenmekte olan temsil ve görev tazminatı tavan gösterge rakamlarını üç katına kadar artırmaya ve artırılan miktar içerisinde kadro ve görev unvanı itibarıyla düzenlemeler yapmaya yetkilidir.” denilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; ... Araştırma Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyelerine 4865 sayılı Kanun hükümleri uyarınca; bir ay içinde ikiden fazla olmamak üzere her bir toplantı için ilgili madde hükmünde belirtilen gösterge rakamlarının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulanacak miktarda huzur hakkı ödemesinin yapılması gerektiği; huzur hakkı ödemesinin yanı sıra başkaca bir ödeme yapılacağına dair düzenlemenin bulunmadığı; buna rağmen ... Yönetim Kurulunun 16.06.2006 tarih ve 34/3(78) nolu karar ile Enstitü Yönetim Kurulu Üyelerine KİT Yönetim Kurulu Üyeleri için öngörülen ücret ödemesinin yapılması yönünde karar aldığı; ancak Yönetim Kurulunun görev ve yetkilerini düzenleyen mevzuat hükmünde ücret tespit etme hususunda Kurula herhangi bir yetkinin verilmediği, 4761 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 20 inci maddesine göre özel kanunlarla kamu tüzel kişiliğine idari ve mali özerkliğe haiz olarak kurulmuş veya 31.12.2006 tarihine kadar kurulacak kurum ve kuruluşların başkan ve üyelerinin aylık ücretleri mali sosyal hak ve yardımlarını belirleme yetkisinin Bakanlar Kuruluna ait olduğu dolayısıyla yapılan ücret ödemelerinin hukuki dayanağının olmadığı,

Öte yandan, Enstitü Yönetim Kurulu Üyeleri için Yüksek Planlama Kurulunca belirlenen ücretin esas alınmasına yönelik 16.06.2006 tarih ve 34/3 sayılı kararı alan ... Enstitüsü Yönetim Kurulunun 2003-2009 yılları arasında görev yaptığı; sorumluluklarının da bu dönemle sınırlı olması gerektiği; bu sebeple, 2012 mali yılında gerçekleştirilen söz konusu ödemeye ilişkin olarak, 16.06.2006 tarih ve 34/3 sayılı kararı alan ve 2003-2009 yılları arasında görev yapan Enstitü Yönetim Kurulu Üyelerinin sorumlu tutulamayacağı, bütçe yılı itibariyle ödemenin yapıldığı yıl görevde olan Yönetim Kurulu Üyelerinin ise, taraflarınca bu hususta alınmış bir kararları olmadığından sorumluluklarına gidilemeyeceği anlaşılmaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 32 nci maddesinde; “Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”,

33 üncü maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar. …” hükümleri yer almıştır.

Sayıştay’ca yapılan incelemeler sonucunda kamu zararı tespit edildiğinde ve kamu kaynağının verimli, etkin ve ekonomik kullanılmadığı saptandığında, 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde sorumlu tutulacak görevli ve yetkililerin belirlenmesi hususundaki tereddütleri gidermeye yönelik 14.06.2007 tarih ve 5189/1 karar Nolu Sayıştay Genel Kurul Kararında da; harcama yetkililerinin, harcama talimatlarının ve buna konu olan harcamaların bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygunluğundan sorumlu olduklarına; asli bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerektiğine karar verilmiştir.

Buradan hareketle kanuni dayanağı olmaksızın Yönetim Kurulu Üyelerine KİT Yönetim Kurulu Üyeleri için öngörülen ücretin ödenmesi nedeniyle oluşan kamu zararında, gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisinin sorumlulukları bulunmaktadır.

Sonuç itibariyle, ... Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyelerine; sadece 4865 sayılı ... Araştırma Enstitüsü Kurulması Hakkındaki Kanunun 13 üncü maddesinde düzenlenen huzur hakkı ödenmesi gerekirken, KİT Yönetim Kurulu Üyeleri için öngörülen ücretin ödenmesi mevzuata aykırıdır. Bu nedenle sorumluluk itirazının reddiyle ilam hükmünün tasdiki gerekir.”

… .Daire Başkanı ... ile Üyeler ... ve ...’ın;

“Enstitü Yönetim Kuruluna yapılan ücret ödemelerinde; KİT’ler için öngörülmüş olan ücret ödemelerinin, ödemeye dayanak olarak değil kriter olarak alındığı, suretiyle yapıldığı, 4865 sayılı ... kuruluş kanununda Enstitü Yönetim Kurulu üyeleri için huzur hakkı ödemesi dışında bir ödeme yapılamayacağının öngörülmediği, diğer taraftan 631 sayılı Kanun Hükmünde Karanamenin 12 inci maddesinde ücretin ne kadar olacağı belirlememekle birlikte, kanun kapsamında yer alan kurumlardan kamu görevlilerine yönetim kurulu üyelikleri nedeniyle ücret ödenebileceğini düzenlenmiş olduğunu, yine aynı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14 üncü maddesinde ücret tavanıyla ilgili düzenleme yapıldığı, enstitü Yönetim Kurulu Üyelerine yapılan ödemelerin belirlenen ücret tavanını aşmadığı, aynı zamanda 4865 sayılı ... Kanunun 1 inci maddesinde ‘Enstitü bu kanunda düzenlenmeyen hallerde özel hukuk hükümlerine tabidir’ hükmünün yer alması sebebiyle Enstitü Yönetim Kurulu’na 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede ödenebileceği belirtilen ücretin tespit etme yetkisinin karar organında olması gerekçeleriyle, ilam hükmünün kaldırılması gerekir.”

Üye ...’nın;

“4865 sayılı ... Araştırma Enstitüsü Kurulması Hakkında Kanunun 1’inci maddesinde yer alan;

“… kamu tüzel kişiliğini haiz, idarî ve malî özerkliğe sahip ve bu Kanun ile kendisine verilen görevleri yerine getirmek üzere ... Araştırma Enstitüsü kurulmuştur. …

Enstitünün ilişkili olduğu Bakanlık, Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığıdır. Enstitü, bu Kanunda düzenlenmeyen hususlarda özel hukuk hükümlerine tabidir.” hükmünü dikkate alarak, Enstitünün yönetim kurulu üyelerine ödenecek ücretin tespiti hususunda 4865 sayılı Kanunda bir düzenleme bulunmadığından, yönetim kurulu hakkaniyeti de gözeterek Yüksek Planlama Kurulunun kamu iktisadi teşebbüsleri için belirlemiş olduğu rakamdan daha az bir ücreti yönetim kurulu ücreti olarak belirlemiştir.

4865 sayılı Kanunda yönetim kurulu, Enstitünün en üst karar organıdır. Yönetim kurulu üyeleri Kanunda belirtildiği şekliyle Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Bilim Kurulu, Yüksek Öğretim Kurulu, Türkiye Odalar ve ...salar Birliği ve Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği tarafından, hukuk, siyasal bilgiler ve idari bilimleri ve mühendislik dallarında en az dört yıl eğitim görmüş ve en az on yıl deneyim sahibi kişiler arasından seçilen dokuz kişiden oluşur. Yönetim Kurulu Kanunun 6’ncı maddesinde sayılı; ar-ge çalışmaları yapmak; Enstitünün idari, mali ve teknik yönden düzenli, verimli ve etkin faaliyette bulunması için gerekli önlemleri almak; yönetmelik çıkarmak; Enstitünün personel politikasını oluşturmak; Enstitünün vereceği hizmetler ve ücretlerini belirlemek gibi çok önemli görevleri bulunmaktadır. Bu denli seçilmiş kişilerden oluşan ve önemli görevler yüklenen yönetim kurulu üyelerine aylık katsayı ile gösterge çarpımından oluşan bir ücret ödemek kanun koyucunun amacıyla örtüşmez.

Kanunun 5 inci maddesine göre, Yönetim Kurulu olağan olarak iki ayda bir toplanır. Ancak, Başkanlığın önerisi ile gerekli sıklıkta toplanabilir. Yönetim Kurulu kararları, üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır. Yönetim Kurulunun çalışma usul ve esasları Enstitü tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir. 13 üncü maddeye göre de; Yönetim Kurulu Başkan ve üyelerine, ayda ikiden fazla olmamak üzere uhdesinde kamu görevi bulunanlara (2000) gösterge rakamının, uhdesinde her herhangi bir kamu görevi bulunmayanlara ise (3000) gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucunda bulunacak miktarda huzur hakkı ödenir.

İlam yönetim kurulu üyelerine sadece huzur ücreti ödeneceği, yönetim kurulu ücreti ödenmeyeceği kanaati üzerine kuruludur. Bu yaklaşım yönetim kurulunun toplantı dışında çalışmadığı varsayımına dayanabilir. Oysa yönetim kurulunun Kanunun 6 ncı maddesinde sayılı görevleri sadece ayda iki kereden fazla olmamak üzere yapacağı toplantılarda yerine getirmesi mümkün değildir. Dolayısıyla yönetim kuruluna yönetim kurulu üyesi olmaları hasebiyle yönetim kurulu ücreti, toplantılara katılmaları nedeniyle de huzur ücreti ödenmesi gerekmektedir.

13 üncü madde, yazılı aylık gösterge ile katsayı çarpımı ayda ikiden fazla olmamak üzere yapacakları toplantılar için ödenecek huzur ücretini düzenlemektedir. Yönetim kurulu üyesi olmanın ve Kanunun 6 ncı maddesinde verilen görevleri yerine getirmenin bedeli olarak, yine Kanunun 1 inci maddesinden hareketle bir ücret belirlenmesi gerekmektedir. Yukarıda yazılı gerekçelerle tazmin hükmünün kaldırılması gerekir.”)