Sayıştay 7. Dairesi 42341 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 7

• Dosya No: 42341

• Tutanak No: 45229

• Tutanak Tarihi: 31.10.2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Dolu kadroya görevlendirme

4. 81 sayılı ilamın 13. Maddesiyle; Fen İşleri Müdürlüğü kadrosunda ... bulunmasına karşın dolu olan kadroya görevlendirilen ...'a ek ödeme farkının ödenmesi suretiyle ... TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.

Sorumlulardan Harcama Yetkilisi ... göndermiş olduğu temyiz dilekçesinde özetle;

“Sayıştay Başkanlığına gönderdiği savunma yazısında olduğu gibi, Kamu personel yönetiminde vekâlet görevi ile vekillere ödenen her türlü ödemelerin konu edildiği savuma yazısında da alıntı yaptığı makalede aşağıdaki sonuçlara ulaşılmıştır. Vekâlet müessesesini düzenleyen, 657 sayılı Kanunun 86. maddesinin karışık ve belirli bir sistematikten yoksun olduğu kadar, adil olmayan hükümler içerdiği anlaşıldığını, sözgelimi, dolu kadrolara memurlar arasından vekâlet edilmesi halinde, vekalet aylığı ödenmesine rağmen boş kadrolara vekalet halinde (birkaç istisna dışında) vekalet aylığı ödenmediğini, buna ilişkin haksızlığın yan ödeme kararnameleri ile giderilmeye çalışılarak dolu kadrolara vekâlet halinde zam ve tazminatların ödenmemekte, boş kadrolara vekâlette ise ödendiğini, bu çarpık düzenlemenin ve uygulamanın bir yasal düzenleme ile giderilmesinin gerektiğini, vekâlet Müessesesinin esas itibariyle istisnai bir karakter taşımasına rağmen, bu hususun göz ardı edilerek, müesseseye süreklilik kazandırılmaya yönelik uygulamaların söz konusu olduğunu, bunun önlenmesi için vekâlet aylıkları ile diğer ödemelere, geçici görev yoluklarında olduğu gibi sınır getirilmesi gerektiğini, nihayet, vekâlet halinde, mevcut düzenlemeler çerçevesinde ödenme imkânı bulunmayan, makam, temsil ve görev tazminatlarının da, her türlü vekâlet halinde ödenmesinin sağlanması gerektiğini, zira vekilin asılın tüm yetkilerine sahip olmasının bir sonucu olarak, onun sorumluluğunu da üstlenmiş bulunduğunu, sorumluluğa katlanmanın bir sonucu olarak, asıl kişilere ödenen tazminatların vekillere ödenmemesinin haksızlık oluşturduğunu, vekâleten veya asaleten atama işlemleri yapılırken de 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 68/B maddesi esas alınmış ve bu düzenlemeye uygun işlemler tesis edildiğini, yine aynı yasanın 45. maddesi 4. bendi uyarınca 5. derece ve altındaki derecelere yükselecek memur bulunmaması halinde, kazanılmış hak aylık derecelerinin üç üst derecesinden fazla olmamak üzere bu dereceler karşılık gösterilerek atama yapılabileceği düzenlendiğini, Müdürlük kadrolarına atanacak memur bulunmadığından bu kadrolara, 3. dereceyi aşmamak ve kazanılmış hak teşkil etmemek üzere vekâleten kadrolara uygun memur atamasının yapıldığını, vekâlet eden memura da vekâlet ettiği kadronun karşılığı özlük haklarının ödendiğini, Anayasanın angaryayı yasaklayan hükmü uyarınca fiilen yürütülen vekâlet görevinden dolayı vekâlet aylığına eşdeğer tutarda bir meblağın tazminat olarak ödenmesi gerektiği yönünde Danıştay 11.nci Dairesinin 22.12.2003 tarih 481 esas no ve 5610 sayılı kararları ile Danıştay 11. Dairesi 2005/4434 ve 2007/7694 sayılı kararlarında belirtilen esaslar alınmak suretiyle uygulama yapıldığını, bu itibarla hiçbir şekilde kasıt, kusur veya ihmalinin bulunmadığını ayrıca, Belediyece 5393 sayılı Belediye Kanununun 84. maddesi hükmüne göre işlemler yapıldığını, Belediye Kanunun 657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa göre özel kanun olup Belediye Kanunun atamaya ilişkin hükümlerinin esas alınması gerektiğini, Ayrıca 5393 sayılı Belediye Kanununun 84. maddesi hükmüne göre Belediye Kanunu ile 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri ve uygulamaları çatışırsa Belediye Kanunu hükümlerinin uygulanması gerektiğini, yine tüm bu savunma ve değerlendirmeler dışında alınan vekâlet ücretinin haksız yere yapıldığı kabul edilse bile, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 60 günlük dava açma süresi geçtikten sonra istenmesinin mümkün olmadığını, Bu konuda kaynak içtihat, Danıştay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu’nun 22.12.1973 tarih ve 1968/8 E - 1973/14 K sayılı ilamıdır:“DİBGK 22.12.1973 E. 1968/8 - K.1973/14 Hatalı ödemelerin istirdadının, hatalı ödemenin ilk yapıldığı tarihten başlamak üzere 90 gün içinde kabil olduğuna ve 90 günlük süre geçtikten sonra istirdat edilmeyeceğine, müzakerede esasta ve gerekçede oyçokluğuyla karar verildi. ”Kamu görevlisine yapılan yersiz/fazla ödemenin tahsili hususunda görülen benzer davalarda İşbu karar halen davalarda kaynak olarak gösterilmekte ve geçerliliğini korumakta olduğunu, “... Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu’nun 22.12.1973 günlü, E: 1968/8, K4973/14 sayılı kararında; idarenin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı ve hilesi hallerinde süre aranmaksızın hatalı ödediği meblağı her zaman geri alabileceği bunun dışında kalan hallerde hatalı ödemenin yapıldığı tarihten başlamak üzere dava açma süresi içinde olanaklı olduğu ve bu süre geçtikten somu istirdat edilemeyeceği belirtilmiş olup, anılan kararın gerekçesinde iyi niyet kuralı üzerinde de durularak idarenin sakat ve dolayısıyla hukuka aykırı işlemin, idare edilenlerin gerçek dışı beyanı ve hilesi nedeni neden olmuşsa ya da geri alman idari işlem yok denilecek kadar sakatlık taşımakta ise, hatalı işlemde idare edilenin kolayca anlayabileceği kadar açık hata bulunmaktaysa da idareyi bu konuda haberdar etmemişse, memurun iyi niyetinden bahsetmeye olanak bulunmadığı ve bu işlemlere dayanak yapılan ödemeler için süre düşünülmeyeceği, bu ödemelerin her zaman geri alınabileceği ancak bunun dışındaki hatalı ödemeler için memur un iyi niyetinden istikrar ve kanunilik kadar önemli bir kural olduğu ve bu nedenle yukarıda belirtilen istisnalar dışındaki hatalı ödemelerin, ancak dava açma süresi içinde geri alınabileceğinin vurgulandığını,

Yine Anayasa’mızın Üçüncü Bölümü VII. Kısmı Ücrette adalet sağlanması ile ilgili 55. Maddesi- “Ücret emeğin karşılığıdır. Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır.” dendiğini,

Fen işleri Müdürü vekili... olarak vekâlet ücretlerinin ödenmesi kısmında harcama yetkilisi olarak imza attığını, görev yaptığı süre zarfında, tüm bu tespitlerden yola çıkarak vekâlet ücretini almayı hak ettiğini, Müdürlük görevini yaparken her türlü hukuki sorundan da sorumlu olduğunu ve zamanını normal bir memurdan daha fazla işine verdiğini ifade ererek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Başsavcılık mütalaasında;

“Fen işleri Müdürlüğü kadrosunda... bulunmasına karşın dolu olan kadroya görevlendirilen ...'a ek ödeme farkının ödenmesi suretiyle oluşan kamu zararının sorumlularına ödettirilme si yönündeki 81 sayılı İlamın 13. maddesine itiraz edilmektedir.

Sorumlunun ileri sürdüğü itiraz gerekçelerinin Daire kararında, değerlendirilerek karşılandığı görülmektedir.

Bu nedenlerle, İlamın 13. maddesi ile hüküm verilen kamu zararı için ileri sürülen itiraz gerekçelerinin, ilam hükmünün bozulmasını ya da hükmün kaldırılmasını gerektirecek mahiyette olmadığı görüldüğünden, temyiz talebinin reddedilerek, yasa ve yönteme uygun düzenlenmiş bulunan Daire Kararının tasdikine, karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” Şeklinde görüş bildirmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

81 sayılı ilamın 13. Maddesiyle; Fen İşleri Müdürlüğü kadrosunda ... bulunmasına karşın dolu olan kadroya görevlendirilen ...'a ek ödeme farkının ödenmesi suretiyle ... TL kamu zararının tazminine karar verilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Vekâlet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları başlıklı 86’ncı maddesinde;

“Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil atanabilir.

Bir görevin memurlar eliyle vekâleten yürütülmesi halinde aylıksız vekâlet asildir.

Ancak, ilkokul öğretmenliği (Yaz tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, köy ve beldelerdeki ebelik ve hemşirelik, mühendis ve mimarlık, veterinerlik, vaizlik, Kur ’an kursu öğreticiliği, imam-hatiplik ve müezzin-kayyımlığa ait boş kadrolara Maliye Bakanlığının izni (mahallî idarelerde izin şartı aranmaz) ile açıktan vekil atanabilir.

Aynı kurumdan (...) ayrılmalar dolayısıyla atanan vekil memurlara vekâlet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlarla kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ile veznedarlık görevine atananlara göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödenir.

Bu Kanuna tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim veya hayvan sağlık memurları, veteriner hekim veya hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin veterinerlik veya hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmetlerle ilgili kadrolara vekâlet aylığı verilmek suretiyle atanabilirler.

Yukarıda sayılan haller dışında, boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekâleten gördürülebilir.

Bu Kanuna tabi kurumlarda, mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık kadrolarının boşalması halinde bu kadrolara işe başladıkları tarihten itibaren vekâlet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasından atama yapılabilir.

” denilmektedir.

Diğer taraftan, 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 1’ inci maddesiyle 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye eklenen Ek 9’uncu maddesinde;

“EK MADDE 9- Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dâhil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personele, subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay adayları ile uzman jandarma ve uzman erbaşlara, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dâhil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dâhil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.

Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kuramlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yaptığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekâlet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekâlet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz.

” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda zikredilen mevzuat hükümlerine göre; ancak geçici olarak görevinden ayrılan memurun yerine aynı kurum içinden usulüne uygun şekilde vekâleten atanan memur; vekâlet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için (kurum içinden ilkokul öğretmeni, veznedar ve sayman olarak vekâleten atanmış olanlara göreve başlama tarihinden itibaren), vekâlet ettiği görevin kadro derecesinin birinci kademe aylığının (ek gösterge dâhil) 1/3’ü kadar “vekâlet aylığı” alabilecektir. Ancak ... belediyesinde halen ... tarafından dolu olan kadroya ...’un tedviren atanması ile vekâlet aylığına hak kazanması mümkün değildir. Kaldı ki ek ödeme yapılmasına ilişkin düzenlemenin yer aldığı 375 sayılı KHK’ya göre, çeşitli sebeplerle görevinden geçici olarak ayrılan memurun yerine kurum içinden vekâleten atananlara, vekâlet nedeniyle ilave ek ödeme veya ek ödeme farkı ödenmesi mümkün değilken aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacağı ek ödemenin dolu kadroya vekâlette verilmesi zaten mümkün değildir.

... Belediyesi 1’inci dereceli Fen İşleri Müdürlüğü kadrosunda ... bulunmasına karşın dolu olan kadroya 25.07.2014 tarihli olur ile ... tedviren görevlendirilmiştir. Dolu kadroya vekâlet aylığı verilmesi mümkün olmadığından, görevlendirme oluru vekâleten olmayan kişiye ek ödeme farkının ödenmesi mümkün değildir.

Bu itibarla; 81 sayılı ilamın 13. Maddesiyle verilen Fen İşleri Müdürlüğü kadrosunda ... bulunmasına karşın dolu olan kadroya görevlendirilen ...'a ek ödeme farkının ödenmesi suretiyle sebep olunan toplam ... TL tutarındaki kamu zararının tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE, oybirliğiyle,

Karar verildiği 31.10.2018 tarih ve 45229 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.