Sayıştay 7. Dairesi 42108 Kararı - Özel Bütçe Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 7

• Dosya No: 42108

• Tutanak No: 45025

• Tutanak Tarihi: 12.09.2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Vekâleten atanma şartlarını taşımayan KOBİ Uzman Yardımcısına, Başkanlık Makamı oluru ile Hizmet Merkezi Müdürlüğü görevine vekâleten atanması sonucu harcama yetkilisi olması sebebiyle ilave 30 puan verilerek ek ödeme yapılması ve vekâlet ettiği müdürlük görevi nedeniyle 2012 yılı Mayıs ayından itibaren müdürlüğün görev puanı ve çarpanı üzerinden brüt ücret ödenmesi.

262 sayılı İlamın 5’inci maddesi ile vekâleten atanma şartlarını taşımayan KOBİ Uzman Yardımcısı ...’a, Başkanlık Makamı oluru ile ... ... Hizmet Merkezi Müdürlüğü görevine vekâleten atanması sonucu harcama yetkilisi olması sebebiyle ilave 30 puan verilerek ek ödeme yapılması ve vekâlet ettiği müdürlük görevi nedeniyle 2012 yılı Mayıs ayından itibaren müdürlüğün görev puanı ve çarpanı üzerinden brüt ücret ödenmesi nedeniyle oluşan ... TL’nin tazminine hükmedilmişti.

Sorgu konusu edilen hususun harcama yetkililiği sıfatı nedeniyle ilgiliye ilave olarak ödenen 30 puanlık ücret ödemesinden kaynaklanan ... TL’sinin, 08.12.2015 tarih ve 41187 tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararı ile kaldırılmıştır. Yine 41188 sayılı tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararı ile vekâlet edilen kadronun ücretinin ödenmesine ilişkin “Kamu Zararı Tablosunda kamu zararının hatalı hesaplanması ve sorumlu tutulması gerekenlerin fazla ödemenin yapıldığı maaş bordrolarının bağlı bulunduğu ödeme emirlerini imzalayan gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilileri olduğu gerekçeleriyle 262 sayılı ilamın 5. Maddesiyle verilen kararın bozulmuştur.

Bunun üzerine 7. Dairede yapılan yargılama neticesinde düzenlenen 465 sayılı ilamın 1. Maddesiyle; Başkanlık olurunu imzalayan kişilerin, maaş ödemelerine ilişkin ödeme emirlerinde herhangi bir imzası ve kontrol yetkilisinin olmadığının anlaşılması sonucunda, olurda imzası bulunan kişilerin sorumlu olmamaları gerektiğine, ancak maaş bordrolarının bulunduğu ödeme emri belgelerini imzalayan gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisi kişilerin bu meyanda sorumlu olduklarına; mevzuatta öngörülen hizmet süresi taşımaması nedeniyle vekâleten atanma şartlarını taşımayan KOBİ Uzman Yardımcısı ...’a 2012 Mayıs ayından itibaren Müdürlüğün görev puanı ve çarpanı üzerinden brüt ücret ödenmesi suretiyle oluşan ve yeniden hesaplanarak çıkartılan ... TL tutarındaki kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine karar verilmiştir.

Bunun üzerine 465 sayılı ilama ilişkin temyiz başvurusu sonucunda düzenlenen 20.09.2017 tarihli ve 43302 sayılı tutanak no.lu Temyiz Kurulu Kararıyla 465 sayılı ilamın tasdikine karar verilmiştir. Sorumlular karar düzeltme talep etmektedirler.

Sorumlulardan ... göndermiş olduğu karar düzeltme dilekçesinde özetle;

1. Gerek Sayıştay 7.Dairesinin 262. 465 sayılı ilamında ve gerekse Sayıştay Temyiz kurulunun 20.09.2107 tarih ve 2017/43302 sayılı ilamında itiraz ve temyiz sebeplerinin karşılanmadığını, 6085 sayılı yasanın 8(1); 31(1),(3); 32(1),(2); 33(2),son maddelerine açıkça aykırı ilam tesis edildiğini, her iki ilamla ilgili itiraz ve temyiz talebinde yer alan hususlardaki talep ve gerekçelerinin aynen geçerli olduğunu,

Diğer taraftan, her iki ilamda da "YETKİ" ve "SORUMLULUK" kavramlarnın ayrıntılı ele alınmamış, iki kavram adeta birbirine karıştırılmış, yetki sahibi olmayan gerçekleştirme görevlisi sıfatıyla şahsına ağır ve orantısız bir sorumluluk yüklendiğini, Çünkü

a) Harcama yetkisi ve sorumluluğunun Kural olarak kurumun en üst yöneticisine ait olduğunu, eğer yönetim kurulu, icra komitesi, komisyon ve benzeri kurul veya komite kararıyla harcama yapılacaksa harcama yetkisinden doğan sorumluluk kurul, komite veya komisyona ait olduğunu,(md.31(1) ve (3))

Tahsis edilen bütçeden harcama yapılabilmesinin, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkün olduğunu, Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumlu olduğunu,(md.32(1),(2))

İlama konu ödemeyi alan ...’ı ... Müdürlüğünün Müdürü olduğunu, bir başka anlatımla bağımsız bütçesi bulunan ... Müdürlüğünün harcama yetkilisi olarak kendisi hakkında yapılan tahakkuk ödemesinin ödeme emri belgesinin bağlı olduğu Daire Başkanına mevzuata aykırı olarak imza ettirilmesi olduğunu,

Ekte yer alan 09.01.2012 tarih ve 327 sayılı 2012 yılı bütçesinin kullanımına yönelik OLUR' un ekinde yer alan EK 3 Harcama Yetkilileri ve Harcama Yetki Limitleri Tablosunda Daire Başkanının harcama yetkisinin limiti ... TL, ... Müdürlüğünün de içerisinde bulunduğu Hizmet Merkezi Yöneticilerinin Harcama Yetki Limitlerinin ise Bütçe ödeneği ile sınırlı olarak belirlendiğinin de dikkate alınması gerektiğini, Bu bağlamda tüm ... Merkezlerinin personel ücret bordrolarının Daire Başkanı tarafından imzalanması da verilen … TL'lık yetki limitinin üzerinde olacağı dikkate alındığında yaptığımız itirazın da haklılığını ortaya çıkaracağını,

b) Gerçekleştirme görevlisinin sorumluluğu

Gerçekleştirme görevlilerinin, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler. Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar. (md.33(2),(4) )

2. 2012 hesap yılında kurum amiri, yani ... Başkanı ...’ın, haksız ödemeyi aldığı belirtilen ... Müdürü ...'ı ... Merkez müdürlüğüne (Vekaleten) atadığını, atama işleminden sonra (yine kurum amirinin bilgi ve talepleri doğrultusunda) harcama talimatını verenin de ... olduğunu, (İlginç olan her üçünün de FETÖ yapılanmasından dolayı yürütülen soruşturma kapsamında açığa alınmış veya tutuklanmış olmalarıdır.) Aşağıda görüleceği üzere;

a) Haksız ödemeyi alan kişinin ... Başkanlığının 30/12/2011 tarih ve 16477 sayılı OLUR' una istinaden İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığının 30/12/2001 tarih ve 16485 sayılı yazıları ile atandığını.(Ek-l)

b) Ödeme talimatının ... Başkanlık Makamının 09/01/2012 tarih, 327 sayılı OLUR'u ile verildiğini,

3. Gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisinin kişi veya kurullara karşı aldığı yazılı talimatı yerine getirmekle yükümlü olduğunu, Sorumluluğu ise aldığı yazılı talimatın gereğini( hiç ya da kısmen) yerine getirmemesi halinde söz konusu olabileceğini, üstelik bu halde de kasten hareket etmiş olması gerektiğini, yani kurumu zarara uğratma kastı ile hareket ettiğinin sabit olması gerektiğini, Kasta dayalı kusurluluğunşart olduğunu,

4. Kişinin kasta dayalı kusurluluğu tespit edilmeden fazla ödemeden dolayı tazmin yükümlülüğü altına sokulmasının hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmayacağını, Aynı zaman da (kişinin malvarlığında haksız bir eksilmeye yol açacağından) mülkiyet hakkının da ihlali niteliğinde olduğunu,

" Mülkiyet hakkı"nın Anayasamızın 35.mddesiyle hem de iç hukukumuzun bir parçası olan İnsan Hakları ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Avrupa Sözleşmesinin eki olan 1.Nolu Ek Protokol kapsamında güvence altına alınmış temel haklardan olduğunu,

5. Sayıştay Daireleri ve Temyiz Kurulunun aynı zamanda yargısal görev ifa eden Anayasal ve Yasal kurullar olduğunu, dolayısı ile ortada bir haksız ödeme varsa sebebinin ve sorumlularının etkili bir soruşturma ile tespiti, kusur durumunun belirlenmesi gerektiğini, "Etkili soruşturma hakkı" da iç hukukumuzun bir parçası olan İnsan Hakları ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Avrupa Sözleşmesinin 13(1) maddesiyle güvence altına alınmış temel haklardan olduğunu, çünkü bu Sözleşmeyle tanınmış olan hak ve özgürlükleri ihlal edilen herkesin, söz konusu ihlal resmi bir hizmetin ifası için davranan kişiler tarafından gerçekleştirilmiş olsa dahi, ulusal bir merci önünde etkili bir yola başvurma hakkına sahip olduğunu,

6. Yapılacak etkili bir soruşturma neticesinde "Adil Yargılanma" ilkelerine uygun bir karar tesisinin gerektiğini, yine iç hukukumuzun bir parçası olan İnsan Hakları ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Avrupa Sözleşmesinin 6(1) ve devamı maddeleri Herkes davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahip olduğunu, Sayıştay İlgili Dairesi ve Temyiz Kurulu da yargısal görev icra ettiğinden adil ve hakkaniyete uygun bur karar tesis etmek durumunda olduğunu,

Sayıştay Temyiz Kurulunun kararlarının kesin nitelikte olmasının adil yargılanma hakkını daha da önemli hale getirdiğini, Öncelikle etkili bir soruşturma sonucunda meydana gelen haksız ödemenin yetkili ve sorumlularının belirlenmesi, bireysel kusurluluk durumunun titizlikle tespitinin elzem olduğunu, bu tespitin sonucunda haksız ödemenin, özellikle bu ödemeyi alan kişiden, atamasını yapan ve ödenmesini yazılı talimatla sağlayan yetkililerden geri istenmesinin adil ve hakkaniyete uygun bir sonuç olacağını belirterek kararın bozulmasını talep etmektedir.

Başsavcılık mütalaasında;

“... İdaresi Başkanlığı (...) 2012 yılı hesabının 7. Dairece yargılanması sonucu çıkarılan (262 sayılı ilama ek) 28.12.2016 tarih ve 465 sayılı Ek İlamın 1. maddesiyle çıkarılan tazmin hükmünü tasdik eden Temyiz Kurulunun 20.09.2017 tarih ve 43302 tutanağa bağlı Kararına, karar düzeltilmesi yoluyla, itiraz eden Gerçekleştirme Görevlisi ...’in, ilgi yazınız ekinde gönderilen dilekçesi ve ekleri incelenmiştir. Sorumlu tarafından verilen dilekçede, 465 sayılı Ek İlam ile verilen tazmin hükmünü tasdik eden Temyiz Kurulunun 20.09.2017 tarih ve 43302 tutanağa bağlı Kararına, sorumluluk ve esas yönüyle itiraz edilerek, uhdesindeki tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

465 sayılı İlamın 1. maddesiyle, mevzuatta öngörülen hizmet süresi şartını taşımayan KOBİ Uzman Yardımcısı ...’a ücretli vekâlet yaptırılması suretiyle oluşan kamu zararı nedeniyle verilen tazmin kararını tasdik eden Temyiz Kurulu Kararına karşı ileri sürülen gerekçeler, Temyiz Kurulunun 20.09.2017 tarih ve 43302 tutanağa bağlı Kararında karşılanmıştır.

Yapılan itirazların; Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesini gerektirecek mahiyette olmaması nedeniyle, karar düzeltilmesi talebinin reddedilerek, karar düzeltilmesine mahal olmadığına karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” Şeklinde görüş bildirmiştir.

Duruşma talebinde bulunan ... ve Sayıştay Başsavcılığının sözlü açıklamaları dinlendikten ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ;

262 sayılı İlamın 5’inci maddesi ile vekâleten atanma şartlarını taşımayan KOBİ Uzman Yardımcısı ...’a, Başkanlık Makamı oluru ile... ... Hizmet Merkezi Müdürlüğü görevine vekâleten atanması sonucu harcama yetkilisi olması sebebiyle ilave 30 puan verilerek ek ödeme yapılması ve vekâlet ettiği müdürlük görevi nedeniyle 2012 yılı Mayıs ayından itibaren müdürlüğün görev puanı ve çarpanı üzerinden brüt ücret ödenmesi nedeniyle oluşan... TL’nin tazminine hükmedilmişti.

İlamda harcama yetkililiği sıfatı nedeniyle ilgiliye ilave olarak ödenen 30 puanlık ücret ödemesinden kaynaklanan ... TL 08.12.2015 tarih ve 41187 tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararı ile kaldırılmıştır. Yine 41188 sayılı tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararı ile vekâlet edilen kadronun ücretinin ödenmesine ilişkin kamu zararı tablosunda kamu zararının hatalı hesaplanması ve sorumlu tutulması gerekenlerin, fazla ödemenin yapıldığı maaş bordrolarının bağlı bulunduğu ödeme emirlerini imzalayan gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilileri olduğu gerekçeleriyle 262 sayılı ilamın 5. Maddesiyle verilen karar bozulmuştur.

Bunun üzerine daire 465 sayılı ilamın 1. Maddesiyle; Başkanlık olurunu imzalayan kişilerin, maaş ödemelerine ilişkin ödeme emirlerinde herhangi bir imzası ve kontrol yetkilisinin olmadığının anlaşılması sonucunda olurda imzası bulunan kişilerin sorumlu olmamaları gerektiğine, ancak maaş bordrolarının bulunduğu ödeme emri belgelerini imzalayan gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisi kişilerin bu meyanda sorumlu olduklarına; mevzuatta öngörülen hizmet süresini taşımaması nedeniyle vekâleten atanma şartlarını taşımayan KOBİ Uzman Yardımcısı ...’a 2012 Mayıs ayından itibaren Müdürlüğün görev puanı ve çarpanı üzerinden brüt ücret ödenmesi suretiyle oluşan ve yeniden hesaplanarak çıkartılan ...TL tutarındaki kamu zararının sorumlulara ödettirilmesine karar verilmiştir.

465 sayılı ilama ilişkin temyiz başvurusu sonucunda düzenlenen 20.09.2017 tarihli ve 43302 sayılı tutanak no.lu Temyiz Kurulu Kararıyla 465 sayılı ilamın tasdikine karar verilmiştir. Sorumlulardan gerçekleştirme görevlisi... karar düzeltme talep etmektedir.

14.06.2007 tarih ve 5189/1 karar nolu Sayıştay Genel Kurul Kararının "Gerçekleştirme Görevlileri" başlıklı 4üncü maddesinde aynen;“5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesi uyarınca bütçeden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekmektedir.

a) Ödeme Emri Belgesini Düzenlemekle Görevlendirilen Gerçekleştirme Görevlisinin Sorumluluğu:

5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesinin birinci fıkrası hükmü uyarınca ödeme emri belgesi, harcama yetkilisi tarafından belirlenen bir görevli tarafından düzenlenecektir. Ödeme emri belgesi tek başına mali bir işlem sayılmamakla birlikte taahhüt ve tahakkuk aşamalarından sonra ödeme aşamasına geçilmesine esas teşkil etmektedir.

31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 12 ve 13’üncü maddelerinde ödeme emri belgesi düzenleme görevi, ön mali kontrol kapsamında ele alınmakta ve “kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi çerçevesinde değerlendirilmektedir.

Aynı esaslarda belirtildiği üzere, harcama yetkilileri, yardımcıları veya hiyerarşik olarak kendisine en yakın üst kademe yöneticileri arasından bir veya daha fazla sayıda gerçekleştirme görevlisini ödeme emri belgesi düzenlemekle görevlendirecek, ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yapacaklardır. Bu nedenle ödeme emri belgesini düzenleyen gerçekleştirme görevlisinin yaptığı işlemler nedeniyle sorumluluk üstlenmesi tabiidir.

Ayrıca, harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılarak her bir işlem daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanıp uygulanacak, mali işlemlerin yürütülmesinde görev alanlar, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol edeceklerdir. Bu bağlamda ödeme emri belgesini düzenlemekle görevlendirilen gerçekleştirme görevlileri de, ödeme emri belgesi ve eki belgeler üzerinde ön mali kontrol yaparak, ödeme emri belgesi üzerine “Kontrol edilmiş ve uygun görülmüştür” şerhi düşüp imzalayacaklardır. Bu nedenle ödeme emri belgesini düzenleyen görevli, gerçekleştirme belgelerinin ödeme emri belgesine doğru aktarılması yanında, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan da sorumludur.

Yapılan bu açıklamalara göre, aslî bir gerçekleştirme belgesi olan ödeme emri belgesini düzenleyen sıfatıyla imzalayan gerçekleştirme görevlisinin, düzenlediği belge ile birlikte harcama sürecindeki diğer belgelerin doğruluğundan ve mevzuata uygunluğundan harcama yetkilisi ile birlikte sorumlu tutulması gerekmektedir.”

Ancak anılan kararın diğer bir paragrafındaki ifadede “bir mali işlemin gerçekleştirilmesinde görevli olanların sorumluluğunun belirlenmesinde, bu görevlilerin yetkili ve görevli olması ve yapılan giderin de bu görevlilerce düzenlenen belgeye dayanıyor olması hususlarına bakılması gerekmektedir. Yani mali işlemin gerçekleştirilmesinde, görevli olanların imzası olmadan ödeme belgesinin tamamlanmış sayılmaması gerekmektedir.

Bu nedenle, ödeme emri belgesine eklenmesi gereken taahhüt ve tahakkuk işlemlerine ilişkin fatura, beyanname, tutanak gibi gerçekleştirme belgelerini düzenleyen veya bu belgeleri kabul eden gerçekleştirme görevlilerinin, bu görevleriyle ilgili olarak yapmaları gereken iş ve işlemlerle sınırlı olarak harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerekmektedir. Denilmektedir.

Yine aynı kararın , “ Elektronik Ortamda Oluşturulan Ortak Veri Tabanına Bilgi Girişine Esas Olacak Belgelere İlişkin Sorumluluk başlıklı bölümünde ; “5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesine 5436 sayılı Kanunla eklenen üçüncü fıkrada; “Elektronik ortamda oluşturulan ortak bir veri tabanından yararlanmak suretiyle yapılacak harcamalarda, veri giriş işlemleri gerçekleştirme görevi sayılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin esas ve usûller Maliye Bakanlığınca belirlenir.” denilmektedir.

Kanunun anılan maddesine dayanılarak çıkarılan ve 31.12.2005 tarihli ve 26040 sayılı 3. mükerrer Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 5’inci maddesinin dördüncü ve beşinci fıkralarında “Elektronik ortamda oluşturulan ortak bir veri tabanından yararlanmak suretiyle yapılacak harcamalarda, veri giriş işlemleri gerçekleştirme görevi sayıldığından, ödeme belgesine ayrıca bu verileri kanıtlayıcı belge bağlanmaz.

Üçüncü ve dördüncü fıkraların uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.” denilmektedir.

Yönetmeliğin söz konusu hükmüne göre 28.9.2006 tarihli ve 26303 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Hakkında Genel Tebliğde de, veri giriş işlemlerinin gerçekleştirme görevi sayılacağı, ödeme belgesine aylık bordroların bağlanmayacağı, değişikliklere ilişkin kanıtlayıcı belgelerin ödeme belgesine bağlanacağı belirtilmiştir.

Ortak veri tabanına girilen verilerin doğruluğu halinde, çıktının doğruluğu sistemce güvenceye bağlandığından, elektronik ortamdan alınan çıktının sıhhati, doğrudan doğruya veri girişinin doğruluğuyla ilgili bulunmaktadır.

Bu nedenlerle, elektronik ortamda oluşturulan veri tabanından yararlanılarak yapılacak harcamalarda, sisteme girilecek verilerin bulunduğu belgeleri düzenleyen ve imzalayan görevlilerin, bu işlemle ilgili gerçekleştirme görevlisi olarak kabul edilmesi ve yaptığı işlemlerden harcama yetkilisi ve sorumluluğu bulunan diğer gerçekleştirme görevlileriyle birlikte sorumlu tutulmaları gerekir.” Denilmektedir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve sorumluluğa ait Sayıştay Genel Kurul Kararı doğrultusunda sorumlunun savunması ve dosyaya ekli belgelerin incelenmesi sonucunda personel ödemelerine ilişkin elektronik girişlerin İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığı tarafından yapıldığı, gerçekleştirme görevlisinin sadece ödemeyi gerçekleştirdiği, maaşlara ilişkin hiçbir veriyi sisteme işlemediği görülmüş olduğundan Gerçekleştirme Görevlileri ile Harcama Yetkililerinin sorumluluğunun kaldırılması ancak vekâleten görevlendirmeye ilişkin OLUR’u imzalayan kişilerin sorumlu tutulması gerekmektedir.

Bu itibarla, sorumlunun Karar Düzeltilmesine İlişkin Talebinin Kabulü ile 20.09.2017 tarihli ve 43302 sayılı tutanak no.lu Temyiz Kurulu İlamının düzeltilerek 465 sayılı ek ilamın 1. Maddesinde yer alan tazmin hükmünün sorumluluk nedeniyle BOZULARAK yukarıda belirtilen hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren DAİREYE GÖNDERİLMESİNE, (Üye ...’nün farklı gerekçesi ve ..Daire Başkanı ..., ..., ..., ..., ..., ...’ın karşı oylarıyla) , oyçokluğuyla

Karar verildiği 12.09.2018 tarih ve 45025 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Farklı Gerekçe

...’nün farklı gerekçesi

262 sayılı İlamın 5’inci maddesi ile vekâleten atanma şartlarını taşımayan KOBİ Uzman Yardımcısı ...’a, Başkanlık Makamı oluru ile ... ... Hizmet Merkezi Müdürlüğü görevine vekâleten atanması sonucu harcama yetkilisi olması sebebiyle ilave 30 puan verilerek ek ödeme yapılması ve vekâlet ettiği müdürlük görevi nedeniyle 2012 yılı Mayıs ayından itibaren müdürlüğün görev puanı ve çarpanı üzerinden brüt ücret ödenmesi nedeniyle oluşan ... TL’nin tazminine hükmedilmişti.

İlamda harcama yetkililiği sıfatı nedeniyle ilgiliye ilave olarak ödenen 30 puanlık ücret ödemesinden kaynaklanan ... TL, 08.12.2015 tarih ve 41187 tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararı ile kaldırılmıştır. Bu hüküm ile esasen tazmin miktarı ...TL ye düşmüştür. Ancak, 41188 sayılı tutanak numaralı Temyiz Kurulu Kararı ile vekâlet edilen kadronun ücretinin ödenmesine ilişkin kamu zararı tablosunda kamu zararının hatalı hesaplanması ve sorumlu tutulması gerekenlerin, fazla ödemenin yapıldığı maaş bordrolarının bağlı bulunduğu ödeme emirlerini imzalayan gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilileri olduğu gerekçeleriyle 262 sayılı ilamın 5. Maddesiyle verilen karar bozulmuş olması nedeniyle dairece kamu zararı yeniden hesaplanarak tutar ... TL olarak belirlenmiştir.

Diğer bir ifadeyle dairece verilen ...TL tazmin miktarı, ödemenin bir kısmı mevzuata uygun görülerek Temyiz Kurulunca ...TL olarak kabul edildikten sonra, daire tarafından yapılan yeniden hesaplama sonrası temyiz eden aleyhine artmıştır.

Bilindiği gibi 6085 sayılı Sayıştay Kanununun atıf yaptığı 6100 sayılı HMK’da açık bir düzenleme bulunmamasına rağmen, bozulan hükmün ilk derece mahkemesinde yeniden hükme bağlanması esnasında, bozulan hükümde tayin edilen yaptırımdan daha ağır bir yaptırıma hükmedilememesi ilkesi hukuk literatüründe de kabul gören bir yaklaşımdır. Her ne kadar kamu düzenine aykırılığın söz konusu olduğu durumlarda bu kuralın geçerli olmayacağı genel kabul görmüş ise de bu hususun Sayıştay yargısı açısından ayrıca irdelenmesi gerekir. Bu aşamada ‘kamu düzeni’ ile ‘kamu yararı’ kavramlarının karıştırılmaması gerekir. Zira Sayıştayda görülen hesap yargılaması, sorumluların hesap ve işlemlerinin kanuna aykırı olduğu ve bu nedenle kamunun zarara uğratıldığı iddiasını içeren yargılamaya esas rapor üzerinden yürütüldüğünden, bunun karşıtı kamu yararı olarak algılanıp Sayıştay yargısının, ‘aleyhe bozma yasağının’ bir istisnası olacağı genellemesine gitmek doğru olmaz. Bu kuralın kamu düzenine olumsuz etkisinden de bahsedilemez. Aksine, sorumluların kanun yollarına başvuru sırasında, sorumlu tutuldukları miktarın daha da artabileceği korkusu yaşamaması gerçeğin bulunmasına, dolayısıyla kamu düzenine de katkı sağlar.

Temyiz değerlendirmesinde doğaldır ki, görüşülmekte olan hususta olduğu gibi daire kararı uygun bulunmayabilir, olması gereken kamu zararı miktarı değişebilir ya da iddianın niteliği değişebilir. Ancak, dairenin temyiz müracaatçısı hakkında verdiği tazmin miktarının temyiz sonrası, sorumlu aleyhine artmaması gerekir. Böyle bir kaygı sorumluların temyiz hakkını kullanmaması sonucunu doğurur. Temyiz başvurusunun sınırlanması devlet açısından adil yargılama, sorumlular açısından da adil yargılanma hakkını zedeleyebilir. Adalete ve gerçeğe ulaşmada sıkıntı doğurabilir. Temyiz başvurusuyla hak arama yoluna giden sorumlunun, daha yüksek bir tazmin tutarı ile karşı karşıya bırakılması hakkaniyetle bağdaşmaz. ‘Bozma’ kararında Daireden, yeniden hükme bağlanma esnasında, bozulan hükümde tayin edilen miktardan daha fazla bir miktar için hüküm vermemesi istenemeyeceğine göre, (ki daire yeniden hesaplama sonrası daha fazla tutar için tazmin hükmü vermiştir) ilk temyiz sonrası belirlenen ...TL lik tazmin miktarı için hüküm verilmesi gerekir.

Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33 üncü maddesinde de “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…” hükmü yer almaktadır.

Benzer şekilde 14.06.2007 tarih ve 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurul Kararının “Ödeme Emri Belgesine Eklenmesi Gereken Taahhüt ve Tahakkuk Belgelerine İlişkin Sorumluluk” başlıklı bölümünde:

“5018 sayılı Kanunun 33’üncü maddesi uyarınca bütçeden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanmış ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekmektedir.

Öte yandan anılan maddede, bir mali işlemin gerçekleştirilmesinde görevli olanların sorumluluğunun belirlenmesinde, bu görevlilerin yetkili ve görevli olması ve yapılan giderin de bu görevlilerce düzenlenen belgeye dayanıyor olması hususlarına bakılması gerekmektedir. Yani mali işlemin gerçekleştirilmesinde, görevli olanların imzası olmadan ödeme belgesinin tamamlanmış sayılmaması gerekmektedir.

Bu nedenle, ödeme emri belgesine eklenmesi gereken taahhüt ve tahakkuk işlemlerine ilişkin fatura, beyanname, tutanak gibi gerçekleştirme belgelerini düzenleyen veya bu belgeleri kabul eden gerçekleştirme görevlilerinin, bu görevleriyle ilgili olarak yapmaları gereken iş ve işlemlerle sınırlı olarak harcama yetkilisiyle birlikte sorumlu tutulmaları gerektiğine çoğunlukla,” karar verilmiştir.

İlişikli ödeme emri belgeleri ve eki belgelerin incelenmesinde ilgili personele yapılan ödemelerin maaş bordroları ve maaş bordro icmalleri ile gerçekleştirildiği, anılan icmallerin altında “Teknisyen”, “KOBİ Uzmanı”, “Müdür” ve “Daire Başkanı” ünvanlı kişilerin de imzalarının bulunduğu dolayısıyla bordro ve icmallerin bu kişilerce hazırlanmış olduğu görülmektedir. Bir başka anlatımla yapılan ödemeler “Teknisyen”, “KOBİ Uzmanı”, “Müdür” ve “Daire Başkanı” ünvanlı kişilerce hazırlanmış olan bordrolar baz alınarak gerçekleşmiştir.

Bu nedenle yukarıda belirtilen tespitler ve mevzuat hükümleri çerçevesinde; ödemeyi tahakkuk ettiren, mali kontrolü yapan gerçekleştirme görevlileri ve harcama yetkilileri ile söz konusu ödemelerin dayanağı olan bordroları düzenleyen kişilerinde görev ve sorumluluklarının netleştirilerek hüküm tesis edilmesi için sorumluların karar düzeltilmesine ilişkin talebinin kabulü ile 20.09.2017 tarihli ve 43302 sayılı tutanak no.lu Temyiz Kurulu İlamının düzeltilerek 465 sayılı ek ilamın 1. Maddesinde yer alan tazmin hükmünün sorumluluk nedeniyle bozularak yukarıda belirtilen hususlar göz önüne alınmak suretiyle yeniden hüküm tesisinin temini için dosyanın hükmü veren daireye gönderilmesi gerekir.

Karşı Oy Gerekçesi

.. Daire Başkanı ..., ..., ..., ..., ..., ...’ın karşı oy gerekçesi

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 57. Maddesi uyarınca karar düzeltme istemi aşağıdaki sebeplerle mümkündür.

“ a) Hükmün esasına etkili iddia ve itirazların kararda karşılanmamış olması.

b) Bir kararda aynı konu hakkında birbirine aykırı hükümler bulunması.

c) Temyiz incelemesi sırasında hükmün esasını etkileyen belgelerde hile ve sahtekârlığın ortaya çıkmış olması.

ç) Temyiz sebeplerinden en az birinin mevcut olması.

Sayıştay Temyiz Kurulu ’nun 08.12.2015 tarih ve 41188 tutanak numaralı kararı doğrultusunda Sayıştay 7. Dairesinin 465 sayılı ilamın 1. Maddesiyle verilen karara yapılan itirazlar yukarıdaki madde hükmü uyarınca karar düzeltilmesini gerektirecek mahiyette olmaması nedeniyle karar düzeltilmesi talebinin reddedilerek, KARAR DÜZELTİLMESİNE MAHAL OLMADIĞINA karar verilmesi gerekmektedir.