Sayıştay 7. Dairesi 42092 Kararı - Özel İdareler İhale Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Özel İdareler

• Yılı: 2008

• Daire: 7

• Dosya No: 42092

• Tutanak No: 43459

• Tutanak Tarihi: 11.10.2017

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

KONU: Hatalı süre uzatımı verilmesi ve işin süresinde bitirilmemesine rağmen gecikme cezasının kesilmemesi.

1844-1903 sa...ı ek ilam ile; ... İnşaat San. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan 12.09.2007 tarihli ve ... YTL sözleşme bedelli, “İlimiz Merkez Kilise Mahallesi 5 Derslik İlköğretim Okulu Yapım İşi” ihalesinde hatalı süre uzatımı verilmesi ve işin süresinde bitirilmemesi dolayısıyla gecikme cezasının kesilmemesi nedeniyle … YTL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamda süre uzatım komisyonu üyesi olarak sorumlu tutulan … (Bay.ve İs.Müd.makina teknikeri) temyiz gerekçelerini sıraladığı temyiz dilekçesinde özetle;

28.04.2011 tarih ve 1313 sa...ı ilamın 17 nci maddesi ile ... İnşaat San.İhr.ve Tic.Ltd.Şti yükleniminde bulunan 12/09/2007 tarih ve ... TL sözleşme bedelli/İlimiz Merkez Kilise Mahallesi 5 Derslik İlköğretim Okulu Yapım İşi' ihalesinde belirtilen sürede işin bitirilmediği halde gecikme cezasının kesilmemesi sonucu fazla ödenen … TL'nin sorumlulara ödettirilmesine karar verildiğini,

Oysa ilama konu ihalenin yapım işi ile alakalı gerek bölgenin iklim şartları dikkate alınarak gerekse kamu hizmetinin aksamaması için süre uzatımı yoluna başvurulduğunu,

İlama konu yapım işi dahilinde kontrol teşkilatının kurulduğu ve söz konusu teşkilatın işin uzatılmasının gerekçeleri ile birlikte bir rapor hazırlandığı ve söz konusu teklif ile süre uzatım komisyonunun kurulduğu aşikar olup söz konusu süre uzatım kararlarının sadece kamu yararı gözetilerek verildiğini,

Kaldı ki kontrol teşkilatı üyelerine hiçbir sorumluluk yüklenilmemiş olmasının hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini,

Taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında her ne kadar işin teslim süresi için hesaplanan gün sayısının süre uzatımı nedeni ile aşıldığı ve söz konusu hususun sözleşmeye aykırılık teşkil ettiği belirtilmiş ise de aynı sözleşmenin 10.2.1 maddesinde ‘İdarece verilen süre uzatımı hariç hallerde..... gecikme cezası uygulanır' denilmiş olup söz konusu husus dikkate alınarak aslında gecikme cezası gerektirecek bir durumun oluşmadığı nitekim idare teknik personeli tarafından hazırlanan raporlar ile süre uzatımı verildiğinden, verilen gecikme cezası ve ilgili tutarın ödettirilmesi hususunun tekrar incelenmesi gerektiğini,

14/04/2008 tarihli süre uzatım komisyonunun, Bayındırlık ve İskân Müdürlüğünce hazırlanan süre uzatımı gerekçe raporu dikkate alınarak kurulduğunu, ilama konu yapım işi kapsamında süre uzatım komisyonunun, gerekçeleri teknik raporlar da belirtilmiş olan nedenlerle, işin ivedilik ile halledilmesi sebebi ile oluşturulduğunu, söz konusu heyette görevlendirilmiş olunmaları nedeniyle gecikme cezasından sorumlu tutulmamaları gerektiğini,

İlgili teknik raporlarda; 15/11/2007 tarihinde imalat yapılamayacağı, yapılan imalatların sağlıklı olmayacağı hususlarının değerlendirildiği arada kalan 30 günlük sürenin fiyat farkı ödenmeden, kamu zararı oluşturulmadan 14/05/2008 tarihinde işin bitirilmesinin uygun olduğunun belirtildiğini,

Süre uzatımı gerektiren olayın ortaya çıkması ve idareye başvurulmasından sonra yapı denetim görevlisince (kontrol mühendisince) durum incelenerek "süre uzatım teklif raporu” düzenlendiğini ve yapı denetim amirine (kontrol amirine] sunulduğunu, yapı denetim ekibince hazırlanan süre uzatım teklif raporunun, süre uzatım komisyonunda görüşülerek karara bağlandığını,

Bu kararın ihale yetkilisinin onayından sonra kesinlik kazandığını,

Yukarıda belirtilen süreç sonunda alınmış olunan uzatım kararının sadece son komisyona mal edilmiş olmasının mağduriyete neden olacağını, İlgili yapım işi dahilinde idareye maddi hiçbir yükümlülük eklenmeden, fiyat farkı oluşturulmadan kamu zararı olmaksızın, ilgili işin daha fazla uzatılmadan tamamlanması hedeflenerek verilmiş olan süre uzatımının kamu yararına olduğunu, süre uzatım kararının alınmasının iki taraf içinde sözleşme ve teknik şartnameye aykırılık teşkil etmediğini ve sorumluluklarının bulunmadığını belirterek ilamın bozulmasını istemiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“... İl Özel İdaresi 2008 yılı hesabının 7. Dairece yargılanması sonucu çıkarılan 12.10.2016 tarih ve 1903 sayılı Ek İlamın ile verilen tazmin hükmüne karşı itirazda bulunan, Gerçekleştirme Görevlisi (Süre Uzatımı Komisyonu Üyesi) … ilgi yazınız ekinde gönderilen temyiz dilekçesi incelenmiştir.

Dilekçede, 1903 sayılı Ek ilam ile verilen tazmin hükmüne itiraz edilmektedir.

Sorumlu, yapılan iş ve işlemlerin mevzuata uygunluğunu savunmakla birlikte, sorumluluk yönüyle de ilam hükmüne itirazda bulunmaktadır.

1844 sayılı Ek İlamın 2 nci maddesiyle verilen tazmin hükmünün, Temyiz Kurulunun (26.01.2016 tarih ve 41349, 41350, 41351, 41353, 41354 tutanak nolu) kararıyla, sorumlulukların yeniden belirlenmesi yönüyle bozulmuştur.

Dairece, Temyiz Kurulu kararı göz önünde bulundurularak düzenlenen 12.10.2016 tarih ve 1903 sayılı Ek İlam ile, hatalı süre uzatımı dolayısıyla oluşan kamu zararının, işe ait süre uzatımı komisyon kararında imzası bulunanlara ödettirilmesine karar verilmiştir.

Dilekçedeki itiraz gerekçelerinin, Daire kararında ele alınıp değerlendirilerek karşılandığı görülmektedir.

Bu nedenlerle, 1903 sayılı Ek İlamın ile verilen tazmin hükmüne karşı ileri sürülen itiraz gerekçelerinin, ilam hükmünün bozulmasını ya da hükmün kaldırılmasını gerektirecek mahiyette olmadığı görüldüğünden, temyiz talebinin reddedilerek, yasa ve yönteme uygun düzenlenmiş bulunan Daire Kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

1313 sayılı İlamın 17 nci maddesi ile ... İnşaat San. İhr. ve Tic. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan 12.09.2007 tarih ve ... YTL sözleşme bedelli "İlimiz Merkez Kilise Mahallesi 5 Derslik İlköğretim Okulu Yapım İşi" ihalesine ilişkin süre uzatımının hatalı verilmesi sonucu gecikilen süreye ilişkin olarak gecikme cezasının kesilmemesi nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiş;

Yapı Denetim Görevlisi olarak sorumluluğa dahil edilen Yapı Şube Müdürü …’in sorumluluk yönünden yaptığı Temyiz başvurusu üzerine Temyiz Kurulunun 30.10.2013 tarih ve 37769 tutanak sayılıı kararıyla, temyiz başvurusunda bulunan ilgilinin sorumluluğa esas belgelerde imzası bulunmaması nedeniyle tazmin hükmünün bozulmasına karar verilmiş; bozma kararı üzerine düzenlenen 1844 sayılı ek ilamın 2 nci maddesi ile sorumluluklar yeniden belirlenmek suretiyle aynı tutara tazmin hükmü verilmiştir.

Bu defa tazmin hükmedilen sorumluların 1844 sayılı ek ilamın 2 nci maddesindeki sorumluluklarının kaldırılması maksadıyla Temyiz Kurulu nezdinde yapmış oldukları başvuruları sonucu Temyiz Kurulunca (26.01.2016 tarih ve 41349, 41350, 41351, 41353, 41354 tutanak sayılı kararlar ile) ilam hükmünün bozularak Dairesine gönderilmesine karar verilmiş, bozma kararı üzerine Daire tarafından 12.10.2016 tarih ve 1903 sayılı ek ilam düzenlenmiştir.

Sözü edilen ek ilamı süre uzatım komisyonu üyesi olan …, süre uzatım komisyonu kararının mevzuata uygun olduğu ve komisyon üyelerinin sorumlu tutulmamaları gerektiğine ilişkin itirazları ile temyiz etmektedir.

Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 30 uncu maddesinin son fıkrasında;

“(…)

İşin tamamlanması için sözleşmesinde tespit edilen tarih ve süre haricinde başkaca kayıt bulunmayan işlerde, havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri göz önünde tutularak iş bitim tarihi veya süresi belirlenmiş sa...acağından, yüklenici, çalışmadığı bu gibi günleri öne sürerek süre uzatılması isteğinde bulunamaz. Ancak süre uzatımlarında, yapılacak işin özelliğine çalışamayacak günlerde dikkate alınarak verilecek süre belirlenir.” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu işe ait idari şartnamenin “İşe Başlama ve İş Bitirme Tarihi” başlıklı 49 uncu maddesinde;

“49.1-Sözleşmenin imzalandığının (Sayıştay tesciline tabi işlerde ise bu tescilin yapıldığının) İdare tarafından yüklenicinin kendisine veya tebligat için gösterdiği adrese tebliği tarihinden itibaren 5(Beş) gün içinde yer teslimi yapılarak işe başlanacaktır.

49.2-İşin süresi, yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren 75 (yetmiş beş) takvim günüdür.

49.3-Bu Şartnamenin 50 nci maddesinde belirlenen çalışılamayacak günler, bu sürenin hesabında dikkate alınmıştır. Yüklenici bu sürelerde faaliyette bulunamadığı gerekçesiyle süre uzatımı isteyemez.” hükmü yer almaktadır.

Yüklenici ile ... Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü arasında 27.09.2007 tarihinde akdedilen sözleşmenin “İşe Başlama ve Bitirme Tarihi ve Gecikme Halinde Alınacak Cezalar” başlıklı 10 uncu maddesinde;

“10.1.1. Sözleşmenin imzalandığının (Sayıştay tesciline tabi işlerde, tescilin) idare tarafından yüklenicinin kendisine veya tebligat için gösterdiği adrese tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 5 (Beş) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 75 (yetmişbeş) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır.

10.1.2. Bu işyerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler 15/11/2007-15/04/2008 tarihleri arasıdır. Ancak, işin bitiminde bu devre dikkate alınmaz ve idare yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işi tamamlaması için bu devre içinde çalışmasını isteyebilir.

10.1.2.Belirlenen süreler takvim günü esasına göredir. Bu sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlere istinaden ayrıca süre uzatımı verilmez. Zorunlu nedenlerle ertesi seneye sari hale gelen işlerde, çalışmaya uygun olmayan devre ödenek durumuna ve imalat cinsine göre dikkate alınır.

(…)

10.2.1 idarece verilen süre uzatımı hariç, iş zamanında bitirilemediği takdirde geçen her takvim günü için yüklenicinin hak edişinden sözleşme bedelinin %0,03 (on binde üç) oranında gecikme cezası kesilir. Günlük gecikme cezasının matrahına o tarihe kadar hesaplanan fiyat farkları da dahil edilir.

(…)” denilmektedir.

14.04.2008 tarihli süre uzatım komisyon kararında; Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü’nce hazırlanan süre uzatımı gerekçe raporu ile 15.11.2007 tarihi itibariyle imalat yapılamayacağı; yapılan imalatların sağlıklı olmayacağı hususunun değerlendirildiği; kalan 30 günlük sürenin fiyat farkı ödenmeden inşaat sezonunun başlangıç tarihi olan 15.04.2008 tarihi sonrasına eklenerek 30 günlük süre uzatımı verildiği, işin bitim tarihinin 14.05.2008 olarak tespit edildiği, müteahhit firma ile yapılan sözleşme hükümleri doğrultusunda işlemlerin sürdürülmesine 11.04.2008 tarihinde karar verildiği belirtilmiş ve karar Milli Eğitim Müdürü … tarafından onaylanmıştır.

Ancak, verilen süre uzatımı ve dayanakları ve diğer işlemler şartnameye, sözleşmeye ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine aykırı olarak yapılmıştır.

Sözleşmenin 10.1.3 üncü maddesinde; işin süresinin hesaplanmasında havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan devresi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından bu gerekçelerle yüklenici süre uzatımı talebinde bulunamayacağı gibi, idarece de süre uzatımı verilemez denilmektedir.

Sözleşmenin 13 üncü maddesine göre yüklenici tarafından hazırlanıp idarece onaylanan iş programında 15.12.2007 tarihi itibariyle işin bitirilmesi öngörülmüştür. İş programına göre 20.11.2007 tarihi itibariyle hava durumundan etkilenebilecek kazı, beton ve duvar işleri bitirilmesi ve boş boru, kablo tesisat işleri ile kalorifer boru, radyatör, pissu ve sıcak su boruları ile kazan pompa işlerinin tamamlanması öngörülmüştür. Dolayısıyla yüklenici tarafından iş programı gecikmeden uygulandığı takdirde kalan diğer işler de sözleşmede öngörülen sürede bitirilmiş olacaktır.

4 ve kesin hakedişe ekli 17.06.2008 tarihli geçici kabul tutanağında işin bitirildiği tarih ve geçici kabul itibar tarihi 13.05.2008 olarak yer almaktadır. Tutanakta, 10.06.2008 tarihinde iş yerine gidilerek işin noksansız yapıldığının tespit edildiği belirtilerek onaya sunulmuş ve 17.06.2008 tarihinde de onaylanmıştır.

Buna göre, sözleşmenin imzalandığı 27.09.2007 tarihinden itibaren 5 gün sonra 02.10.2007 tarihinde yer teslimi yapılmıştır. Sözleşmesinde “işin süresi yer tesliminin yapıldığı tarihten itibaren 75 takvim günüdür” dendiği halde, iş 15.12.2007 tarihinde değil 13.05.2008 tarihinde bitirilebilmiştir. Bu nedenle, 15.12.2007 tarihi ile 13.05.2008 arası (149 gün) için gecikme cezası kesilmemesi sebebiyle … YTL’lik kamu zararına yol açılmıştır. Süre uzatım komisyon kararı ile hatalı süre uzatımı verilmesi ve işin süresinde bitirilmemesi dolayısıyla gecikme cezasının kesilmemesi nedeniyle oluşan kamu zararında işe ait süre uzatım komisyon kararında imzası bulunanların sorumlu oldukları aşikardır.

Bu nedenle sorumluluk itirazı reddedilerek 1903 sayılı ek ilam ile … YTL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oy birliği ile,

Karar 11.10.2017 tarih ve 43459 sayılı tutanakla yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.