Sayıştay 7. Dairesi 42041 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 7

• Dosya No: 42041

• Tutanak No: 43972

• Tutanak Tarihi: 10.01.2017

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: İçme Suyu ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde görevli memur personele mevzuatta yeri olmamasına rağmen ikramiye ödemesi.

39 sayılı ilamın 2. Maddesi ile ... İçme Suyu ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde görevli memur personele mevzuatta yeri olmamasına rağmen ikramiye ödemesinde bulunulması suretiyle ... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Sorumlulardan Harcama Yetkilisi ... temyiz dilekçelerinde özetle;

Sayıştay 7. Daire Başkanlığının 27.10.2016 tarih ve 133 no’lu kararı ile ... Büyükşehir Belediyesi ... İçmesuyu ve Kanalizasyon İdaresi (...) Genel Müdürlüğü Strateji ve Geliştirme Dairesi Başkanlığının denetlenmesi sonucunda düzenlenen 08.12.2016 tarih ve 2015/39 sayılı ilamın 2 sıra no’lu ve ... TL tutarındaki miktarın 18 memur personele kişi başı … TL ödenen ikramiye ödemesinin harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinden müştereken ve müteselsilen tazminine karar verildiğini,

Karar usulün ve yasaya aykırı olup temyiz etme zaruretinin doğduğunu, 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinin (r) bendinde; "su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun İçin gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak ve İşletmek, ıslahım yapmak, kaynak suyu ve arıtma sonunda üretilen suları pazarlamak", 18 nci maddesinin (e) bendinde; "Büyükşehir Belediyesinin ve bağlı kuruluşları ve İşletmelerinin etkin ve verimli yönetilmesini sağlamak." hükümlerine yer verildiğini,

2560 Sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun Kuruluş başlıklı 1. Maddesinde;

“Madde 1 - İstanbul Büyük Şehir Belediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gereken her türlü tesisi kurmak, kurulu olanları devralmak ve bir elden işletmek üzere İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü kurulmuştur.

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü bu Kanunda İSKİ olarak anılır.

Genel Müdürlüğün hizmeti, İstanbul Büyük Şehir Belediyesinin görev alanı İle sınırlıdır. Ancak, şehrin yararlandığı su kaynaklarının korunmasına ilişkin hizmetler, büyük şehir belediye sınırlan dışında da olsa bu kuruluş taralından yürütülür. Ayrıca İçişleri ile Bayındırlık ve İskân bakanlıklarının teklifi üzerine Bakanlar Kurulu anasistem ile ilgili başka belediye ve köylerin su ve kanalizasyon işlerini de bu Genel Müdürlüğe verebilir.

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul Büyük Şehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur. İSKİ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir” düzenlemesine yer verildiğini,

Aynı Yasanın Görev ve yetkileri düzenleyen 2. Maddesine göre su ve kanalizasyon idaresinin belediyelere verilen su ve kanalizasyonlarla ilgili görevleri yerine getiren bağlı kuruluşlar olduğunu,

2560 Sayılı Kanuna tabi olarak bağlı kuruluşta çalışan personelin yasal düzenlemelerde Büyükşehir Belediyesince yüklenen görevleri yerine getirdiğini, bu idarelerin personelinin belediye memuru olmadığı hususunda bir hüküm bulunmadığını, yasalarda açıkça belirtilmese de bağlı kuruluş personelinin üst kuruluş olan Büyükşehir personelinden farklı statüde olduğunun kabulünün mümkün olmadığını,

5216 Sayılı yasanın 22.maddesinin 3. fıkrasında; "Sözleşmeli ve İşçi statüsünde çalışanlar hariç Belediye memurlarına başarı durumlarına göre toplam memur sayısının %10'unu ve Devlet memurlarına uygulanan aylık maaş katsayısının (30.000) gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmemek üzere hastalık ve yıllık izinleri dâhil olmak üzere çalıştıkları sürelerle orantılı olarak Encümen kararı ile yılda en fazla iki ikramiye ödenebilir." düzenlemesine yer verildiğini,

Bu yasal düzenlemeye dayalı olarak ... İçmesuyu ve Kanalizasyon İdaresi Yönetim Kurulu kararı ile ( Büyükşehir Belediyesinin icra organı olan Encümene paralel olarak su ve kanalizasyon İdaresi icra organı olan Yönetim Kurulu kararı yeterli görülmüştür. 2560 Sayılı Kanuna tabi olan ... İçmesuyu ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünde görevli memur personele İSKİ Kanunun 6. Maddesinin (d) ve 9. Maddesinin (b) fıkralarına istinaden İnsan Kaynaklan ve Eğitim Dairesi Başkanlığının Genel Müdürlük havaleli 12.05.2015 tarih ve 464 Sayılı oluru ve Yönetim Kurulunun 12.05.2015 tarih ve 97 Sayılı kararı ile İkramiye ödemesi gerçekleştirildiğini,

5216 Sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 2. Maddesi ile büyükşehir belediyesiyle büyükşehir sınırları içindeki belediyeleri kapsayacağı belirtilmiş olup, 2560 Sayılı Kanuna göre kurulan ... İçmesuyu ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün ... Büyükşehir Belediyesinin bağlı kuruluşu olduğunu ve dolayısıyla ilgili kanunun tüm haklarından yararlanamayacağına dair herhangi bir hüküm bulunmadığını,

Ayrıca İçişleri Bakanlığı 1. Hukuk Müşavirliğinin … personeline ikramiye ödenip ödenmeyeceği hakkındaki 16.11.2007 tarih ve 13601 sayılı görüşünde;

‘2560 sayılı İSKİ Kanununun 1. Maddesinde; "İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul Büyükşehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve Kamu Tüzel Kişiliğine haiz kuruluştur. İSKİ Personeli 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir.” 2560 Sayılı Kanuna 3305 Sayılı Kanunla eklenen Ek madde 4; "Bu Kanunun diğer Büyükşehir Belediyelerine de uygulanır" hükümlerine göre ASKİ Genel Müdürlüğünde görev yapan personelin de 5216 sayılı kanun kapsamında olduğuna yer verildiğini,

Yukarıda zikredilen görüşten de anlaşılacağı üzere su ve kanalizasyon idaresi personeli 5216 Sayılı kanun hükümlerine tabi olduğundan 5216 Sayılı kanun kapsamında ... personeline ikramiye ödemesi yapıldığını, yapılan ikramiye ödemesinin yasalara uygun olup tazmin hükmünün yerinde olmadığını,

... Büyükşehir Belediyesi ... İçme suyu ve Kanalizasyon idaresi Genel Müdürlüğü 2015 yılı hesabının teftişi sonucunda düzenlenen 08.12.2016 tarih ve 2015/39 sayılı kararı ile kişi başı… TL toplamda ... TL tutarındaki ikramiye ödemesinin tazmin hükmünü içeren karar hükmünün kaldırılmasına karar verilmesini”

Belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“…Dilekçesinde: ... Büyükşehir Belediyesi İçme suyu ve Kanalizasyon idaresi … Genel Müdürlüğünde görevli memur personele yasal dayanağı bulunmayan ikramiye ödemesinde bulunulması suretiyle oluşan kamu zararının ödettirilmesi kararma itiraz edilmektedir.

Sorumlunun gönderdiği dilekçenin incelenmesi sonucunda, sorguya verilen cevapların tekrar edilerek, tazmin hükmünün kaldırılmasının talep edildiği görülmüştür.

Anılan itiraz gerekçelerinin, Daire kararında ele alınıp değerlendirilerek karşılandığı görülmektedir.

Bu nedenlerle, ilamın 2. maddesindeki kamu zararı için ileri sürülen itiraz gerekçelerinin, ilam hükmünün bozulmasını ya da hükmün kaldırılmasını gerektirecek mahiyette olmadığı görüldüğünden, temyiz talebinin reddedilerek, yasa ve yönteme uygun düzenlenmiş bulunan Daire Kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” şeklinde görüş bildirmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... Yönetim Kurulunun 12.05.2015 tarihinde, 5216 Sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunun Personel İstihdamı başlıklı 22’nci maddesinin son fıkrasında yer alan “Sözleşmeli ve işçi statüsünde çalışanlar hariç belediye memurlarına, başarı durumlarına göre toplam memur sayısının % 10'unu ve Devlet memurlarına uygulanan aylık katsayının (30.000) gösterge rakamı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarı geçmemek üzere hastalık ve yıllık izinleri dahil olmak üzere, çalıştıkları sürelerle orantılı olarak encümen kararıyla yılda en fazla iki kez ikramiye ödenebilir. (2013 yılında imzalanan Toplu Sözleşme ile, 30.000 gösterge rakamının 2014 ve 2015 yılları için 36.000 olarak uygulanması kararlaştırılmıştı)” hükmüne istinaden, ... Genel Müdürlüğünde görevli memur personele ikramiye ödenmesi konusunda karar alınmış, söz konusu karar gereği Genel Müdürlükçe ikramiye ödemesinin gerçekleştirilmiştir.

... Genel Müdürlüğünün 2560 Sayılı İstanbul Su Ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş Ve Görevleri Hakkında Kanuna tabi olarak kurulmuştur. Bu kanunun “Kuruluş” Başlıklı l’inci maddesinin son fıkrasında;

“İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi, İstanbul Büyükşehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluştur. İSKİ personeli 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine tabidir.''” denilmektedir. Bu suretle ...’nin müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluş olduğu anlaşılmaktadır.

657 sayılı Kanuna ekli IV sayılı Makam Tazminatı Cetvelinde, müstakil genel müdürlüklerde görevli daire başkanları için öngörülen makam ve buna bağlı görev tazminatının ödenmesinde, … ve …Genel Müdürlüklerinin müstakil genel müdürlükler sayılıp sayılamayacağına ilişkin Sayıştay Genel Kurulunun 01.12.2011 tarih ve 5333/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında özetle; “2560 sayılı Kanunda geçen “bağlı kuruluş” tanımının bu genel müdürlüklerin müstakil genel müdürlük niteliğini ortadan kaldırmadığı, bu bağlılığın hizmet ve görev alanı yönünden bir bağlılık olduğu, 2560 Sayılı Kanunun l inci Maddesinin 3’üncü fıkrasında, su kaynaklarının korunmasına ilişkin görevlerin Büyükşehir Belediye sınırları dışında da olsa bu genel müdürlüklerce yürütüleceğinin belirtildiği, bir genel müdürlüğün bütçesi müstakilse ve bu genel müdürlük kamu tüzel kişiliğine de sahipse, bu genel müdürlüğün, başka bir otoritenin izin, onay ve denetimine tabi olmadan karar alma ve uygulama yetkisine sahip bulunduğunun açık olduğu, 2560 Sayılı Kanunda yer alan, Belediye Meclisinin İSKİ Genel Kurulu olması ve Büyükşehir Belediye Başkanın İSKİ Yönetim Kurulu Başkanı olmasına ilişkin hükümlerin, bu belediye organlarına ikinci görev olarak verilmesi şeklinde değerlendirmek gerektiği ve bu hükümlere istinaden İSKİ’nin müstakil bir genel müdürlük olmadığını ileri sürmenin doğru olmayacağı, sonuç olarak İçme suyu ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüklerinin müstakil Genel Müdürlükler olduğu” belirtilmiştir.

Sonuç itibariyle ... personelinin, müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz bir kuruluşun personel rejimine tabi olduğu ve kendi mevzuat hükümleri ile bağlı olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle sorumluların savunmalarında belirttiği üzere bu idarelerin personelinin belediye memuru olmadığı hususunda bir hüküm bulunmadığını, yasalarda açıkça belirtilmese de bağlı kuruluş personelinin üst kuruluş olan Büyükşehir personelinden farklı statüde olduğunun kabulünün mümkün olmadığı, büyükşehir belediyesi personeline tanınan tüm haklardan faydalanamayacağına dair bir hüküm bulunmadığından, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunun 22. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kıyasen kendi personellerine ikramiye ödemesinin yapılmasında mevzuata uyarlılık olmadığı açıktır.

Anayasanın 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” hükmü yer almaktadır.

Anayasa’nın söz konusu hükmü uyarınca, herhangi bir kamu hizmetini ifa eden memurlar ve diğer kamu görevlilerine, ifa ettikleri hizmet karşılığı bir ödeme yapılmasının kanuna ya da kanunun açıkça verdiği bir izne bağlı olarak ikincil mevzuata dayanması zorunludur. Buna göre hukuki dayanağı olmadan, devlet memurlarına ve diğer kamu görevlilerine idarelerce herhangi bir ödeme yapılması veya menfaat sağlanması mümkün değildir. Bu doğrultuda ... personeline Büyükşehir Belediye Kanununda belediye personeli için tanınmış bir hakkın kıyasen uygulanarak verilmesi mevzuata bu yönden de aykırılık teşkil edecektir.

Öte yandan; sorumlular savunmalarında; “İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü ile l inci Hukuk Müşavirliğinin 16.11.2007 Tarih ve 13601 sayılı mütalaasında, … Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü … personeline ikramiye ödenebileceğinin” ifade edildiğini belirtmişlerse de; söz konusu mütalaanın Sayıştay yargısı açısından bir bağlayıcılığı bulunmamaktadır. Ayrıca mütalaaya esas söz konusu ödeme 5216 Sayılı Kanunun Personel İstihdamı başlıklı 22’nci maddesine göre değil de benzer bir düzenleme içeren 2560 Sayılı İSKİ Kanunun, Genel Kurulun Görevlerini düzenleyen 6’ncı maddesinin D bendine göre de yapılmıştır. Ancak 2560 Sayılı İSKİ Kanunun, Genel Kurulun Görevlerini düzenleyen 6’ncı maddesinin D bendinde yer alan; “... yılda iki maaşı geçmemek üzere verilecek ikramiyelerin miktar ve zamanını belirlemek,” şeklinde yer alan hüküm 11/10/2011 tarih ve 666 sayılı KHK’nin l’inci maddesiyle kaldırılmış, 666 sayılı KHK ile de bu bentte yapılan söz konusu ifadenin kaldırılmasına ilişkin düzenleme ise 10/10/2013 tarih ve 28791 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 27/12/2012 tarihli ve E. 2011/139, K. 2012/205 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. Bu hususta kanun koyucu tarafından yapılan yeni bir düzenleme bulunmadığından sorumluların savunmalarına esas teşkil eden bu mütalaanın hukuken geçerliliği bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 39 sayılı İlamın 2. maddesiyle ... TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oybirliğiyle,

Karar verildiği 10.01.2018 tarih ve 43972 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.