Sayıştay 7. Dairesi 41948 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi ve Harç

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 7

• Dosya No: 41948

• Tutanak No: 44133

• Tutanak Tarihi: 28.02.2018

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Belediye gelir kalemleri içinde tahakkuk etmiş olarak yer alan idari para cezaları ile ilgili gerekli işlemlerin zamanında yapılmaması ve alacağın zamanaşımına uğratılması.

5. 41 sayılı ilamın 27. Maddesiyle; ... Belediyesi gelir kalemleri içinde tahakkuk etmiş olarak yer alan idari para cezaları ile ilgili gerekli işlemlerin zamanında yapılmaması ve alacağın zamanaşımına uğratılması suretiyle ... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

İlamda Sorumlulardan Muhasebe Yetkilisi ... (Mali Hizmetler Müdürü) göndermiş olduğu temyiz dilekçesinde özetle;

... Belediyesi gelir kalemleri içinde tahakkuk etmiş olarak yer alan idari para cezaları ile ilgili gerekli işlemlerin zamanında yapılmaması ve alacağın zamanaşımına uğratılması suretiyle kamu zararına neden olunması iddiasına ilişkin verilen tazmin kararının kaldırılmasını, ... Belediyesi gelir kalemleri içinde tahakkuk etmiş olarak yer alan idari para cezaları ile ilgililere 6183 Sayılı Kanunun ilgili 1, 62, 64 ve 79 maddeleri gereğince ödeme emri gönderildiğini, bankalar nezdinde haciz işlemi yapıldığını, trafik tescil bürosundan araçlarına haciz işlemi yapıldığını, tahsilatlar yapıldıkça Sayıştay Başkanlığına bilgi verileceğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedir.

Başsavcılık mütalaasında; “… Dilekçesinde “... Belediyesi gelir kalemleri içinde tahakkuk etmiş olarak yer alan İdari para cezaları ile ilgili gerekli işlemlerin zamanında yapılmaması ve alacağın zamanaşımına uğratılması suretiyle oluşan kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi yönündeki ilamın 27.maddesine itiraz edilmektedir. Sorumlu tarafından gönderilen savunmada özetle; Anılan kamu alacağının tahsilat işlemlerine başlandığı, tahsilat yapıldıkça Sayıştay Başkanlığına bilgi verileceği ifade edilerek, tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir. Tahsilata dair her hangi bir belgenin gönderilmediği anlaşılan bu hususta yapılacak işlem olmadığından, temyiz talebinin reddedilerek, Daire Kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir şeklinde görüş bildirmiştir.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan ... duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadığı, kanuni bir vekil göndermediği ve duruşmada hazır bulunmama nedenlerini kabul edilebilir bir belge ile tevsik etmediği anlaşılmış olup Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... Belediyesi gelir kalemleri içinde tahakkuk etmiş olarak yer alan idari para cezaları ile ilgili gerekli işlemlerin zamanında yapılmaması ve alacağın zamanaşımına uğratılması suretiyle kamu zararına neden olunmuştur.

6183 sayılı Kanun’un 102’nci maddesinde, ‘‘Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar. ” hükmü yer almış ve 103 ’üncü maddesinde ise tahsil zamanaşımı kesen sebepler sıralanmıştır. Buna göre;

Ödeme, Haciz tatbiki, Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat, ödeme emri tebliği, Mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi,

Yukardaki 5 sırada gösterilen muamelelerden her hangi birinin kefile veya yabancı şahıs ve kurumlar mümessillerine tatbiki veya bunlar tarafından yapılması, İhtilaflı amme alacaklarında kaza mercilerince bozma kararı verilmesi, Amme alacağının teminata bağlanması, Kaza mercilerince icranın tehirine karar verilmesi, İki amme idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresi tarafından borçlu amme idaresine borcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilmesi, Amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması. Yine 103. maddenin 2. fıkrasında;

Kesilmenin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımı yemden işlemeye başlar. Zamanaşımının bir bozma kararıyla kesilmesi halinde zamanaşımı başlangıcı yeni vade gününün rastladığı; amme alacağının teminata bağlanması veya icranın kaza mercilerince durdurulması hallerinde zamanaşımı başlangıcı teminatın kalktığı ve durma süresinin sona erdiği tarihin rastladığı; takvim yılını takip eden takvim yılının ilk günüdür." Denilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanununun 38’inci maddesine göre, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak ile gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek Belediye başkanına verilmiş görev ve yetkiler arasında yer almaktadır.

Bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; idari para cezalarının tahakkuk ettirilerek, ödeme tarihinin belirlendiği tarihten zamanaşımına uğradığı tarihe kadar geçen sürede 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca gerekli işlemlerin yapılmadığı, sorumluların para cezalarının tahsili ile ilgili gerekli işlemleri zamanında yapmakla yükümlü oldukları halde herhangi bir işlem yapmadığı ve bu nedenle alacakların zamanaşımına uğradığı görülmektedir.

Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 41 sayılı İlamın 27.maddesiyle ... TL için verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, (Üyeler ... , ... , ... , ... ’ın karşı oylarıyla) Oyçokluğuyla,

Karar verildiği 28.02.2018 tarih ve 44133 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı Oy Gerekçesi

... , ... , ... ’ın karşı oy gerekçesi

5018 sayılı Kanunun 1. maddesinde ifade edildiği üzere, bu Kanun; esas olarak kalkınma planları ve programlarında yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve mali saydamlığı sağlamak üzere, kamu mali yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasını, uygulanmasını, tüm mali işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve mali kontrolü düzenlemeyi amaçlamaktadır.

Bu kapsamda “Bakanların ve Üst Yöneticilerin Hesap Verme Sorumluluğu” başlıklı dördüncü bölümün 11. maddesine göre üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından; sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden; mali yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden belediyelerde, meclislerine karşı idari ve siyasi yönden sorumlu tutulmuşlardır.

Kanunda sayılan bu görevler de bizzat belediye başkanı tarafından değil; oluşturulan birimler ve birim amirleri tarafından yerine getirilmektedir. Zira 5018 sayılı Kanunun 11. maddesinde üst yöneticilerin sorumlulukları belirtilmiş ve “Üst yöneticiler bu sorumluluklarının gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” denilmek suretiyle fiilin icra, yani yerine getirme sorumluluğu alt kademedeki kamu görevlilerine bırakılmıştır.

5393 sayılı Kanunun 38. maddesinin (f) işaretli bendi ile belediye başkanlarına verilen görevlerden biri de; belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmektir. Bu bağlamda, belediye başkanları belediye idaresinin başı ve üst yöneticisi olarak belediyenin hem gelirlerini hem de giderlerini mevzuat hükümlerine göre tarh tahakkuk, tahsil edilmesinden ve hak sahiplerine zamanında ödenmesinden mali yönden değil, idari yönden sorumlu tutulmuşlardır.

Bu bağlamda, verdiği karar ve talimatlar, doğrudan iş ve işlem sürecine dayanak oluşturmadığı sürece, üst yönetici olan Belediye Başkanının sorumluluğu idari/siyasi nitelikli olup, mali sorumluluğu bulunmamaktadır.

Bu itibarla, belirtilen gerekçelerle üst yöneticilerin sorumluluklarının kaldırılması suretiyle yeniden hüküm tesisini teminen 41 sayılı ilamın 27. maddesi ile verilen tazmin hükmünün bozularak dosyanın dairesine tevdiine karar verilmesi gerekmektedir.

... ’nun karşı oy gerekçesi

Temyiz dilekçesi ekinde sunulan belgeler ile duruşma sırasında yapılan açıklamalardan; alacakların takibinin gerçekleştirildiği, ödeme emri tebliğlerinin yapıldığı, zamanaşımını kesen evrakların düzenlendiği, tahsilata ve haciz/icra işlemlerine devam edildiği, bu suretle söz konusu alacakların 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun'un 102’nci maddesinde öngörülen tahsil zamanaşımına uğramadığı bu nedenle kamu zararının oluşmadığı sonucuna varıldığından, tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.