Sayıştay 7. Dairesi 41948 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 7

• Dosya No: 41948

• Tutanak No: 44133

• Tutanak Tarihi: 28.02.2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Kalkınma Ajansına aktarılması gereken kanuni pay için gecikme zammı ödenmesi.

1. 141 sayılı ilamın 2/b Maddesiyle; ... Kalkınma Ajansına aktarılması gereken kanuni pay için gecikme zammı ödenmesi suretiyle ... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

İlamda Harcama Yetkilisi sıfatıyla sorumlu tutulan ... göndermiş olduğu temyiz dilekçesinde özetle;

Belediyelerinin gelirlerinin yetersizliği nedeniyle ... Kalkınma Ajansına olduğu gibi diğer mal ve hizmet alımları ile taahhüt işlerine bağlı borçların zamanında ödenmesinde güçlük çekilmekte olduğunu, bu nedenle ... Kalkınma Ajansına aktarılması gereken kanuni pay için gecikme zammı ödenmek zorunda kalındığını, söz konusu ödemenin ilçeleri için çok önemli bir yatırım olan Engelli vatandaşlara yönelik ... Engelleri aşıyor projesine ilişkin olduğunu, bu yatırım kapsamında engelli vatandaşlar için yüzme havuzları ve spor tesisleri bulunduğunu, bu projenin ülkede bulunan tüm belediyelere örnek gösterildiğini, böyle önemli bir tesisin şehre kazandırılması sırasında ekonomik imkânsızlıklar nedeniyle ödemelerde gecikmeler yaşandığını, burada kasıt, kusur, ihmal veya tedbirsizlik söz konusu olmayıp, tamamen Belediyenin ekonomik imkânsızlıklarından kaynaklandığını, bu tür ödemelerin sadece ... Belediyesi tarafından geciktirilen ödemeler olmayıp, ülkedeki bütün belediyelerin kaynak yetersizliği karşısında, şehirde yaşayan halkın taleplerinin yerine getirilebilmesi için Belediyelerin tamamına yakını tarafından yapılan bir uygulama olduğunu, Sayıştay ilamında “5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun'un Gelirler ve yönetilecek fonlar başlıklı 19'uncu maddesinin d fıkrasında; belediyelerin kalkınma ajansı payını Haziran ayının sonuna kadar göndermesi gerektiği; göndermediği takdirde, bu idarelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paydan ilgisine göre Maliye Bakanlığı ve/veya İller Bankasınca kesilerek ilgili ajans hesabına aktarılması gerektiğinin düzenlendiğini, maddede pay ödemesinin nasıl yapılacağının belirtilmiş olup ödeme yapılmaması halinde gecikme zammı ya da faizi alınacağına dair bir düzenleme yapılmadığını, kanun koyucunun gecikme zammı ya da faiz alınmasını öngörmesi durumunda bunu maddede açıkça düzenlemesi gerektiğini, örneğin, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun "Çevre Temizlik Vergisi" başlıklı mükerrer 44'üncü maddesinin onuncu fıkrasında; "Tahsil ettiği vergiyi veya gecikme zammını yukarıda belirtilen süre içinde ilgili belediyeye yatırmayan idarelerden, bu tutarlar 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilir." denildiği gibi özel bir düzenleme yapılması gerektiğini, böyle bir düzenleme olmadığına göre, gecikme zammı ya da faizi ödenmesi mümkün değildir." Diye karar verdiğini, Sayıştay yetkililerinin bile ilamda Kanun koyucu, gecikme zammı ya da faiz alınmasını öngörmesi durumunda bunu maddede açıkça düzenlemesi gerekirdi diye yorum yaptığını, sonunda da" Böyle bir düzenleme olmadığına göre, gecikme zammı ya da faizi Ödenmesi mümkün değildir." diye kararında ısrarcı olduğunu, Sayıştay Başkanlığının 036.04.2014 tarih 158 sayılı 6. Daire 88 nolu kararında ilamında Kalkınma Ajansı payının ilgili kuruma geç yatırılması nedeniyle gecikme faizi ödenmesi Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda… Belediyesi tarafından Kalkınma Ajansı payının ilgili kuruma geç yatırılması nedeniyle gecikme faizi ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğunun iddia edildiği görülmüşse de; … Bankası tarafından yapılan kesintilerin… ait üyelik aidatı ödemeleri olduğu anlaşıldığından konu hakkında ilişilecek husus bulunmadığına oy birliğiyle diye karar verildiğini, faiz ödenmesinde herhangi bir kasıt, kusur veya ihmali bulunmayan kamu görevlisinin sorumlu tutulması ve buna ilişkin kamu zararından bahsedilmesinin mümkün olmadığını, Sayıştay Temyiz Kurulunun 26.06.2012 tarih ve 35318 Tutanak nolu kararının da emsal alınarak ilamın 2. maddesiyle verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

“…Dilekçesinde: ... Belediyesince, ... Kalkınma Ajansına aktarılması gereken kanuni pay için gecikme zammı sebebiyle oluşan kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi yönündeki ilamın 2/b. maddesine itiraz edilmektedir.

Sorumlu tarafından gönderilen savunmada özetle; faiz ödenmesinde herhangi bir kasıt kusur veya ihmalinin bulunmadığı savunularak, kamu zararının oluşmadığı ileri sürülerek, Sayıştay Dairesince verilen kararlar emsal gösterilerek, tazmin kararının kaldırılması talep edilmektedir. Sorumlunun ileri sürdüğü itiraz gerekçelerinin, Daire kararında değerlendirilerek karşılandığı görülmektedir. Emsal gösterilen Sayıştay Daire Kararları, olaya münhasır kararlar olduğundan, üçüncü kişiler yönünden emsal teşkil etmemektedir.

Gönderilen savunma ve itiraz gerekçeleri, Daire Kararının kaldırılmasını gerektirecek mahiyette bulunmadığından, temyiz talebinin reddedilerek, Daire Kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.”

şeklinde görüş bildirilmiştir.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan ... duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadığı, kanuni bir vekil göndermediği ve duruşmada hazır bulunmama nedenlerini kabul edilebilir bir belge ile tevsik etmediği anlaşılmış olup Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

41 sayılı ilamın 2/b maddesiyle; ... Kalkınma Ajansına aktarılması gereken kanuni pay için gecikme zammı ödenmesi suretiyle ... TL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun’un Gelirler ve yönetilecek fonlar başlıklı 19’uncu maddesi;

“ Ajansın gelirleri ve yöneteceği fonlar şunlardır;

a) Bir önceki yıl gerçekleşen genel bütçe vergi gelirleri tahsilatından, vergi iadeleri ile mahallî idarelere ve fonlara aktarılan paylar düşüldükten sonra kalan tutar üzerinden, binde beş oranında her yıl ayrılacak transfer ödeneğinden, Yüksek Planlama Kurulunca her bir ajans için nüfus, gelişmişlik düzeyi ve performans ölçütlerine göre belirlenecek pay.

b) Avrupa Birliği ve diğer uluslararası fonlardan sağlanacak kaynaklar.

c) Faaliyet gelirleri.

d) Bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden, bölgedeki il özel idareleri için; borçlanma, tahsisi mahiyetteki gelirler ile genel, katma ve özel bütçeli kuruluşlardan alınan yardım kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir, belediyeler için; borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında, cari yıl bütçesinden aktarılacak pay.

Bakanlar Kurulu, il özel idareleri için belirlenen oranı yüzde beşe kadar yükseltmeye ya da bu Kanunda belirlenen oranına kadar indirmeye, belediyeler için belirlenen oranı ise; yarısına kadar indirmeye ya da bu Kanunda belirlenen oranına kadar yükseltmeye yetkilidir.

Birinci fıkranın (d) ve (e) bentlerinde belirtilen paylar, ilgili idare ve kuruluşlar tarafından haziran ayının sonuna kadar ajans hesabına aktarılır. (d) bendinde belirtilen paylar, süresi içerisinde aktarılmadığı takdirde, bu idarelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paydan ilgisine göre Maliye Bakanlığı ve/veya İller Bankasınca kesilerek ilgili ajans hesabına aktarılır. Diğer alacakların tahsilinde, genel hükümlere göre işlem yapılır.” Denilmektedir.

Kanun hükmünden anlaşılacağı üzere; belediyelerin yukarıdaki mevzuat hükmünün d fıkrasında belirtilen borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranındaki cari yıl bütçesinden aktarılacak kalkınma ajansı payını; maddenin son fıkrası uyarınca Haziran ayının sonuna kadar ilgili ajansa göndermesi, göndermediği takdirde, bu idarelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paydan ilgisine göre Maliye Bakanlığı ve/veya İller Bankasınca kesilerek ilgili ajans hesabına aktarılması gerekmektedir. Maddede pay ödemesinin nasıl yapılacağı belirtilmiş olup ödeme yapılmaması halinde gecikme zammı ya da faizi alınacağına dair bir düzenleme yapılmamıştır. Kanun koyucunun gecikme zammı ya da faiz alınmasını öngörmesi durumunda bunu maddede açıkça düzenlemesi gerekmektedir. Böyle bir düzenleme bulunmadığına göre yapılan geç ödeme dolayısıyla gecikme zammı ya da faizi ödenmesi mümkün bulunmamaktadır. Bu doğrultuda ... Belediyesi tarafından ajansa “gecikme faizi” adı altında yapılan ödemenin kanuni dayanağı bulunmadığı gibi savunmada atıf yapılan Temyiz Kurulu kararı olaya münhasır bir karar olduğundan bu ödeme açısından emsal teşkil etmesi mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle, temyiz talebinin reddi ile 41 sayılı İlamın 2/b maddesiyle ... TL’nin tazminine ilişkin hükmün TASDİKİNE,( ..Daire Başkanı ... , Üyeler; ... , ... , ... ’nun aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı) oy çokluğu ile 28.02.2018 tarihinde karar verildi.

Karşı oy gerekçesi

..Daire Başkanı ... , Üyeler; ... , ... ... ’nun karşı oy gerekçesi;

5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun’un Gelirler ve yönetilecek fonlar başlıklı 19’uncu maddesinde kalkınma ajansı paylarının ilgili idare ve kuruluşlar tarafından haziran ayının sonuna kadar ajans hesabına aktarılacağı, bu payların süresi içerisinde aktarılmadığı takdirde, bu idarelere genel bütçe vergi gelirleri tahsilat toplamı üzerinden ayrılan paydan ilgisine göre Maliye Bakanlığı ve/veya İller Bankasınca kesilerek ilgili ajans hesabına aktarılacağı belirtilmişse de belediyelerin bu payları zamanında ödemesini sağlamak üzere Kalkınma Ajanslarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik ederek tahsilat yoluna gitmesi mevzuata uygun bir uygulamadır.

Bu itibarla, 41 sayılı ilamın 2/b Maddesi ile ... TL’ye verilen tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.