Sayıştay 7. Dairesi 41946 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi ve Harç

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2015

• Daire: 7

• Dosya No: 41946

• Tutanak No: 44134

• Tutanak Tarihi: 28.02.2018

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Kira ihalesini kazanan şahsın sözleşme yaptıktan sonra ihaleden vazgeçmesi, idarece teminatın eksik gelir kaydedilmesi ve 2886 sayılı Kanunun 84’üncü maddesine göre işlem yapılmaması.

1. 41 sayılı ilamın 4/d maddesiyle; ... mahallesi 134 ada 12 parselde bulunan 10 nolu kahvehanenin kira ihalesini kazanan ... ’in sözleşme yaptıktan sonra ihaleden vazgeçmesi, idarece teminatın eksik gelir kaydedilmesi ve 2886 sayılı Kanunun 84’üncü maddesine göre işlem yapılmaması sonucu ... TL’nin tazminine karar verilmiştir.

İlamda Üst yönetici sıfatıyla sorumlu bulunan ... (Belediye Başkanı) ve Muhasebe Yetkilisi ... (Muhasebeci) göndermiş oldukları aynı mahiyetteki temyiz dilekçesinde özetle;

... Mahallesi 134 ada 12 parselde bulunan 10 nolu kahvehanenin kiralanması ihalesini alan ... ’in Belediyeye borcundan dolayı ilgiliye 6183 Sayılı Kanunun ilgili 1, 62, 64 ve 79 maddeleri gereğince ödeme emri gönderildiğini, bankalar nezdinde haciz işlemi yapıldığını, trafik tescil bürosundan araçlarına haciz işlemi yapıldığını, bu işleme göre borcunun takip edilmekte olup, tahsilatının gerçekleştirileceğini, bu nedenle herhangi bir kamu zararının oluşmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Ayrıca Üst Yönetici ... 5018 sayılı yasa uyarınca kendisinin idari ve siyasi sorumluluğunun bulunduğunu, mali sorumluluğunun bulunmadığını belirterek bu kamu zararından sorumlu tutulamayacağını belirtmiştir.

Başsavcılık mütalaasında;

“Dilekçede, ... Mahallesi 134 ada 12 parselde bulunan 10 nolu kahvenin kira ihalesini kazanan ... ’in sözleşme yaptıktan sonra ihaleden vazgeçmesi, idarece teminatın eksik gelir kaydedilmesi ve 2886 sayılı Kanununun 84’üncü maddesine göre işlem yapılmaması suretiyle oluşan kamu zararının sorumlularına ödettirilmesi yönündeki ilamın 4/b. maddesine itiraz edilmektedir.

Sorumlu tarafından gönderilen savunmada özetle; Anılan kamu alacağının tahsilat işlemlerine başlandığı, bildirilerek tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

Tahsilata dair her hangi bir belgenin gönderilmediği anlaşılan bu hususta yapılacak işlem olmadığından, temyiz talebinin reddedilerek, Daire Kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.” şeklinde görüş bildirmiştir.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan ... ve diğer sorumlular duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadığı, kanuni bir vekil göndermediği ve duruşmada hazır bulunmama nedenlerini kabul edilebilir bir belge ile tevsik etmediği anlaşılmış olup Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Sorumluluk itirazlarına ilişkin olarak;

41 sayılı İlamın 4/d maddesiyle; ... mahallesi 134 ada 12 parselde bulunan 10 nolu kahvehanenin kira ihalesini kazanan ... ’in sözleşme yaptıktan sonra ihaleden vazgeçmesi, idarece teminatın eksik gelir kaydedilmesi ve 2886 sayılı Kanunun 84’üncü maddesine göre işlem yapılmaması sonucu ... TL’nin tazminine ilişkin kararda Üst Yönetici ... da sorumlu tutulmuştur.

5018 sayılı Kanunun 1. maddesinde ifade edildiği üzere, bu Kanun; esas olarak kalkınma planları ve programlarında yer alan politika ve hedefler doğrultusunda kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını, hesap verebilirliği ve mali saydamlığı sağlamak üzere, kamu mali yönetiminin yapısını ve işleyişini, kamu bütçelerinin hazırlanmasını, uygulanmasını, tüm mali işlemlerin muhasebeleştirilmesini, raporlanmasını ve mali kontrolü düzenlemeyi amaçlamaktadır.

Bu kapsamda “Bakanların ve Üst Yöneticilerin Hesap Verme Sorumluluğu” başlıklı dördüncü bölümün 11. maddesine göre üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından; sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden; mali yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden belediyelerde, meclislerine karşı idari ve siyasi yönden sorumlu tutulmuşlardır.

Kanunda sayılan bu görevler de bizzat belediye başkanı tarafından değil; oluşturulan birimler ve birim amirleri tarafından yerine getirilmektedir. Zira 5018 sayılı Kanunun 11. maddesinde üst yöneticilerin sorumlulukları belirtilmiş ve “Üst yöneticiler bu sorumluluklarının gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler.” denilmek suretiyle fiilin icra, yani yerine getirme sorumluluğu alt kademedeki kamu görevlilerine bırakılmıştır.

Her ne kadar 5393 sayılı Kanunun 38. maddesinin (f) işaretli bendi ile belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek görevi belediye başkanlarına verilen görevler arasında sayılmış ise de; yüklenici tarafından sözleşmesi feshedilen bir ihaleye ilişkin teminatın eksik gelir kaydedilmesi hususu, sürekli tekrarlanmayan ve münferit bir olay olup, bu tür münferit olaylardan doğan kamu zararlarından dolayı belediye başkanlarının sorumlu tutulmaları hukuka uygun düşmemektedir.

Bu itibarla, Belediye Başkanı Necdet Uysal’ın sorumluluğunun kaldırılması gerekmektedir.

İlam hükmünün esası ile ilgili olarak;

... mahallesi 134 ada 12 parselde bulunan 10 nolu kahvehanenin 24.2.2015 gününde yapılan 3 yıllık kira ihalesi aylık 700 TL’den ... ’e ihale edildiği, işe ait ihale şartnamesinin 3’üncü maddesinde, “İhalesi yapılacak kahvehaneye ait geçici teminat tutarı 406 TL olup, geçici teminattan ayrıca 200 TL güvence bedeli alınacaktır." hükmü yer aldığı, ... ’in 2.11.2015 günlü dilekçesiyle 1.11.2015 tarihinde kahvehaneyi kapattığını ve sözleşmenin fesh edilmesini talep ettiği, encümenin 3.11.2015 gün ve 965 sayılı kararıyla ihale sözleşmesinin feshine ve yatırmış olduğu geçici teminatın irad kaydedilmesine karar verdiği ve 5.11.2015 gün ve 7280 sayılı muhasebe işlem fişi ile 406 TL geçici teminat ve 200 TL güvence bedelinin gelir kaydedildiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, 10.3.2015 gün ve 70259 sayılı makbuz ile ... TL kesin teminat yatırıldığı, ... kira ödemelerini 2015 yılı Mayıs ayma kadar tam ödediği, Mayıs ayı kirasından da ... TL ödemediği, dolayısıyla Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül ve Ekim ayları kiralarını hiç ödenmediği ve Mayıs ayından da eksik kalan ... TL olmak üzere ... TL toplam kira borcu olduğu görülmüştür.

Söz konusu ... TL kesin teminatın gelir kaydedilmediği, ancak ... TL (geçici teminat ve güvence bedeli) tahsil edildiğinden bu tutarın mahsup edilerek ... - ... = ... TL tahsil edilmesi gerektiği, ayrıca ödenmemiş kira borçları toplamı ... TL’nin tahsil edilmediği ancak Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Yönetmelik hükümlerinin 17. Maddesi uyarınca bu tutarın zamanaşımına uğramadığı ve bu nedenle kamu zararı oluşmadığı anlaşıldığından yalnızca ... ,00 TL için kamu zararı oluştuğu anlaşılmıştır.

Ancak yukarıda belirtilen gerekçelerle ilam hükmünün bu açılardan bozularak yeniden hüküm tesisini teminen 41 sayılı ilamın 4/d. maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK dosyanın Dairesine TEVDİİNE ( ... , ... , ... ’ın karşı görüş gerekçelerine karşı ) oyçokluğu ile ,

Karar verildiği 28.02.2018 tarih ve 44134 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Karşı Görüş Gerekçesi

... , ... , ... ’ın karşı görüş gerekçeleri

Sorumluluk yönüyle çoğunluğa katılarak; Belediye Başkanının sorumluluk itirazının yerinde görülerek sorumluluğunun kaldırılması ancak söz konusu ... TL kesin teminatın gelir kaydedilmediği, ancak ... TL (geçici teminat ve güvence bedeli) tahsil edildiğinden bu tutarın mahsup edilerek ... - ... = ... TL tahsil edilmesi gerektiği, ayrıca ödenmemiş kira borçları toplamı ... TL’nin tahsil edilmediği, bu itibarla; teminatların eksik gelir kaydedilmesi ve bazı kiraların alınmaması suretiyle sebep olunan toplam (... ,00+... ) = ... TL kamu zararının tazminine karar verilmesi gerekmektedir.

Yukarıda belirtilen açıklamalara göre, sorumluluk itirazının kabulü ile üst yöneticinin sorumluluğunun kaldırılması ve kamu zararı miktarının yeniden tespiti için 41 sayılı ilamın 4/d. maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK dosyanın Dairesine TEVDİİNE karar verilmesi gerekmektedir.