Sayıştay 7. Dairesi 41930 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi ve Harç

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2014

• Daire: 7

• Dosya No: 41930

• Tutanak No: 45202

• Tutanak Tarihi: 24.10.2018

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Belediyesi Encümen Kararı üzerine kişilere verilen para cezalarının tahsili ile ilgili işlemlerin zamanında yapılmaması ve söz konusu amme alacağının zamanaşımına uğratılması.

6. 173 sayılı İlamın 26’ncı maddesiyle; ... Belediyesi Encümen Kararı üzerine kişilere verilen para cezalarının tahsili ile ilgili işlemlerin zamanında yapılmaması ve söz konusu amme alacağının zamanaşımına uğratılması sonucu ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlamda Belediye Başkanı olarak sorumlu tutulan ...’in (Vekili Av. ...) temyiz dilekçesinde;

“... Belediyesi gelir kalemleri içerisinde tahakkuk etmiş bazı idari para cezalarının zamanaşımına uğraması sebebi sorumlulara tazmin hükmü verilmiştir.

Bahse konu ... Belediyesi tarafından yazılan 3 adet idari para cezasına ilişkin olarak;

a) ...’e ilişkin olarak kesilen para cezasının tahakkuk tarihi para cezaları defterinde 09.07.2002 tarihi olup, idari para cezası tutarı ...TL’dir. Dolayısıyla zamanaşımı süresinin 173 no.lu ilamın ve 81 sayılı kararında 3 yıl olduğunu düşünüldüğünde tahakkuk tarihi 09.07.2002 olan idari para cezası alacağının zamanaşımına uğradığı tarih 31.12.2007 tarihidir. Bu açıdan bakıldığında müvekkilin başkanlığı 2009 yılında başladığına göre bu tarihten önce zamanaşımına uğrayan bir alacaktan dolayı sorumlu tutulması hukuken olanaklı değildir. Diğer yandan bu cezalar Kabahatler Kanunu’na göre yazıldığından Kabahatler Kanunu’nun 21’inci maddesinde ise 10.000,00 TL'nin altındaki cezalarda zamanaşımı süresi 3 yıl olarak belirtilmiştir. Bu açıdan zamanaşımı süresi ister 3 yıl isterse de 5 yıl olsun müvekkilin başkanlığının başlamadığı bir döneme ilişkin olarak sorumlu tutulması olanaklı değildir.

b) Yukarıdaki bentte ...’e ilişkin olarak kesilen para cezasına ilişkin olarak ileri sürdüğümüz hususlar ...'a kesilen para cezası açısından da geçerlidir. Bu şahsa kesilen para cezasının tahakkuk tarihi para cezaları defterinde 23.12.2003 tarihi olup, idari para cezası tutarı ... TL'dir, Dolayısıyla zamanaşımı süresinin 173 no.lu ilamın ve 81 sayılı kararında 5 yıl olduğunu düşünüldüğünde tahakkuk tarihi 23.12.2003 olan İdari para cezası alacağının zamanaşımına uğradığı tarih 31.12.2008 tarihidir. Bu açıdan bakıldığında müvekkilin başkanlığı 2009 yılında başladığına göre bu tarihten önce zamanaşımına uğrayan bir alacaktan dolayı sorumlu tutulması hukuken olanaklı değildir.

Diğer yandan bu cezalar Kabahatler Kanunu'na göre yazıldığından Kabahatler Kanunu'nun 21’inci maddesine 10.000,00 TL’nin altındaki cezalarda zamanaşımı süresi 3 yıl olarak belirtilmiştir. Bu açıdan zamanaşımı süresi ister 3 yıl isterse de 5 yıl olsun müvekkilin başkanlığının başlamadığı bir döneme ilişkin olarak sorumlu tutulması olanaklı değildir.

c) ... adına 30.01.2007 tarihli ve ... TL tutarında İdari para cezası tahakkuku olduğundan ve zamanaşımına uğradığından dolayı müvekkil hakkında tazmin hükmü verilmiştir. Ancak yapılan evrak ve bilgisayar kayıtlarının incelenmesi neticesinde böyle bir borcun olmadığı ve neden yazıldığını anlaşılamamıştır. Keza yapılan İncelemeye göre ... adına 31.10.2011 tarihli ... TL tutarında bir idari para cezasının olduğu, fakat bu borcun ise 05.11.2015 tarihinde ödendiği anlaşılmış olmakla; müvekkilimiz adına çıkartılmış olan tazmin hükmünün kaldırılması zorunluluk arz etmektedir.

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklamaya çalıştığımız hususlar ve inceleme esnasında resen dikkate alınacak hususlar karşısında; usul ve yasaya aykırı Sayıştay 7. Dairesi’nin 07/06/2016 tarih ve 173 no.lu ilamının 81 no.lu kararındaki 20, 21, 23, 24 ve 26’ncı maddelerinde müvekkile ilişkin olarak hüküm altına alınan tazmin hükümlerinin, müvekkilin herhangi bir sorumluluğun bulunmaması ve müvekkilin sebep olduğu bir kamu zararı bulunmaması nedeniyle kaldırılmasına karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederiz.”

Denilmektedir.

İlamda Mali Hizmetler Müdürü olarak sorumlu tutulan ...’ın temyiz dilekçesinde;

“Bahse konu ... Belediyesi tarafından yazılan 3 adet idari para cezası hakkındaki;

a) ... tahakkuk tarihi para cezaları defterinde 09.07.2002 tarihidir. İdari Para Cezası Tutarı ... TL’dir Ancak belediyemizde Bilgisayar Otomasyon sistemine geçilirken 2005 yılından itibaren pey der pey geçmiştir. Öyle anlaşılıyor ki bilgisayar sistemine aktarılırken yanlışlıkla veya ilgili memur kolaylık olsun diye Para Cezaları Defterine bakmadan kafadan tahakkuk tarihi 26.01.2007 yazmıştır. Dolaysıyla Zamanaşımı süresinin 173 no.lu ilamın ve 81 sayılı kararında 5 yıl olduğunu düşünürsek tahakkuk tarihi 09.07.2002 olan idari para cezası alacağının 31.12.2007 de zamanaşımına uğradığıdır. Bu tarih benim sorumluluk dönemim değildir adıma çıkartılmış olan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep ederim. Ayrıca bu cezalar Kabahatler Kanununa göre yazıldığından kabahatler kanunun 21’inci maddesine 10.000,00 TL’nin altındaki cezalarda zaman aşımı süresi 3 yıl olarak belirtilmiştir. Dönemin sorumluları ile yaptığım görüşmede cezaların imar müdürlüğü tarafından yazıldığı ancak tutanaklarda adres ve T.C. kimlik numaraları yazılmadığından takip edemediklerini belirtmişlerdir hurdada sorumlular belirlenirken yeterli ve gerekli araştırma yapılmadığı düşüncesindeyim. Adıma çıkartılmış olan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep ederim.

b) ... tahakkuk tarihi para cezaları defterinde 23.12.2003 tarihidir. İdari Para Cezası Tutarı ... TL’dir Ancak belediyemizde Bilgisayar Otomasyon sistemine geçilirken 2005 yılından itibaren pey der pey geçmiştir. Öyle anlaşılıyor ki bilgisayar sistemine aktarılırken yanlışlıkla veya ilgili memur kolaylık olsun diye Para Cezaları Defterine bakmadan kafadan tahakkuk tarihi 26.01.2007 yazmıştır. Dolaysıyla Zamanaşımı süresinin 173 no.lu ilanım ve 81 sayıl kararında 5 yıl olduğunu düşünürsek tahakkuk tarihi 23.12.2003 olan idari para cezası alacağının 31.12.2008 de zamanaşımına uğradığıdır. Bu tarih benim sorumluluk dönemim değildir adıma çıkartılmış olan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep ederim. Ayrıca bu cezalar Kabahatler Kanununa göre yazıldığından kabahatler kanunun 21’inci maddesine 10.000,00 TL’nin altındaki cezalarda zaman aşımı süresi 3 yıl olarak belirtilmiştir. Dönemin sorumluları ile yaptığım görüşmede cezaların imar müdürlüğü tarafından yazıldığı ancak tutanaklarda adres ve T.C. kimlik numaraları yazılmadığından takip edemediklerini belirtmişlerdir hurdada sorumlular belirlenirken yeterli ve gerekli araştırma yapılmadığı düşüncesindeyim. Adıma çıkartılmış olan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep ederim.

c) ... adına 30.01.2007 tarihli bir ... TL tutarında idari para cezası tahakkuku olduğundan ve zamanaşımına uğradığından dolayı hakkımda tazmin hükmü verilmiştir.

Yaptığımız evrak incelemesi ve bilgisayar kayıtlarının incelenmesi neticesinde böyle bir borcun olmadığı ve neden yazıldığının anlaşılamamıştır. Ancak yaptığımız incelemeye göre ... adına 31.10.2011 tarihli ... TL tutarında bir idari para cezasının olduğu, fakat bu borcunu 05.11.2015 tarihinde ödediğinden adıma çıkartılmış olan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep ediyorum.”

İfadelerine yer vermiştir.

İlamda Gelir Sorumlusu olarak sorumlu tutulan Gelir Sorumlusu ... temyiz dilekçesinde;

“Bahse konu ... Belediyesi tarafından yazılan 3 adet idari para cezası hakkındaki;

a) ... tahakkuk tarihi para cezaları defterinde 09.07.2002 tarihidir. İdari Para Cezası Tutarı ... TL’dir Ancak belediyemizde Bilgisayar Otomasyon sistemine geçilirken 2005 yılından itibaren pey der pey geçmiştir. Öyle anlaşılıyor ki bilgisayar sistemine aktarılırken yanlışlıkla veya ilgili memur kolaylık olsun diye Para Cezaları Defterine bakmadan kafadan tahakkuk tarihi 26.01.2007 yazmıştır. Dolaysıyla Zamanaşımı süresinin 173 no.lu ilamın ve 81 sayılı kararında 5 yıl olduğunu düşünürsek tahakkuk tarihi 09.07.2002 olan idari para cezası alacağının 31.12.2007 de zamanaşımına uğradığıdır. Para cezası yazılırken cezayı yazan imar müdürlüğü tarafından cezayı alan kişilere T.C. kimlik numaraları yazılmadığından ve bu müteahhit ...lı olduğundan ve adresi de olmadığından takip yapılamamış sonuç olarak cezayı yazan arkadaşların sorumluluğu olduğundan tutanaklar eksik tutulup encümende de bu eksiklikler geçtiğinden adıma çıkartılmış olan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep ederim. Ayrıca bu cezalar Kabahatler Kanununa göre yazıldığından kabahatler kanunun 21’inci maddesine 10.000,00 TL’nin altındaki cezalarda zaman aşımı süresi 3 yıl olarak belirtilmiştir.

b) ... tahakkuk tarihi para cezaları defterinde 23.12.2003 tarihidir. İdari Para Cezası Tutarı ...TL’dir Ancak belediyemizde Bilgisayar Otomasyon sistemine geçilirken 2005 yılından itibaren peyder pey geçmiştir. Öyle anlaşılıyor ki bilgisayar sistemine aktarılırken yanlışlıkla veya ilgili memur kolaylık olsun diye Para Cezaları Defterine bakmadan kafadan tahakkuk tarihi 26.01.2007 yazmıştır. Dolaysıyla Zamanaşımı süresinin 173 no.lu ilanım ve 81 sayıl kararında 5 yıl olduğunu düşünürsek tahakkuk tarihi 23.12.2003 olan idari para cezası alacağının 31.12.2008 de zamanaşımına uğradığıdır. Cezayı yazan imar müdürlüğü tarafından cezayı alan kişilere T.C. kimlik numaraları yazılmadığından ve bu müteahhit ...lı olduğundan ve adresi de olmadığından takip yapılamamış sonuç olarak cezayı yazan arkadaşların sorumluluğu olduğundan tutanaklar eksik tutulup encümende de bu eksiklikler geçtiğinden adıma çıkartılmış olan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep ederim. Ayrıca bu cezalar Kabahatler Kanununa göre yazıldığından kabahatler kanunun 21’inci maddesine 10.000,00 TL’nin altındaki cezalarda zaman aşımı süresi 3 yıl olarak belirtilmiştir.

c) ... adına 30.01.2007 tarihli bir ... TL tutarında idari para cezası tahakkuku olduğundan ve zamanaşımına uğradığından dolayı hakkımda tazmin hükmü verilmiştir.

Yaptığımız evrak incelemesi ve bilgisayar kayıtlarının incelenmesi neticesinde böyle bir borcun olmadığı ve neden yazıldığının anlaşılamamıştır. Ancak yaptığımız incelemeye göre ... adıma 31.10.2011 tarihli ... TL tutarında bir idari para cezasının olduğu, fakat bu borcunu 05.11.2015 tarihinde ödediğinden adıma çıkartılmış olan tazmin hükmünün kaldırılmasını talep ediyorum.”

Demektedir.

Başsavcılık mütalaası;

“İlamın 26’ncı maddesindeki kamu zararı için, yapılan itiraza ilişkin verilen bilgiler ve gönderilen belgeler nazarı dikkate alınarak, kamu zararının kaldırılmasına yönelik itirazın; ileri sürülen gerekçelerin, Daire Kararının kaldırılmasını gerektirecek mahiyette bulunmaması nedeniyle reddedilmesine,

Para cezasından kaynaklanan kamu alacağının tahakkuk ettiği tarihten itibaren, zaman aşımına uğradığı tarihe kadar, kamu alacağım tahsil etmekte ihmali olan geçmiş yıllardaki tüm görevlilerin sorumlu tutulması gerektiği düşünüldüğünden Daire kararının sorumluluk yönüyle zabıta, konunun yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte görülmesi halinde, yeniden hüküm tesis edilmesini teminen, dosyanın Dairesine gönderilmesine, karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.”

Şeklindedir.

İşbu dosyayla duruşma talebinde bulunan Belediye Başkanı ... adına Avukat ...’e duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369’uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

... Belediyesi Encümen Kararı üzerine kişilere verilen para cezalarından kaynaklanan amme alacağının tahsili ile ilgili işlemlerin zamanında yapılmaması ve söz konusu amme alacağının zamanaşımına uğratılması nedeniyle kamu zararına neden olunmuştur.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanununun;

Tahsil Zamanaşımı başlıklı 102’nci maddesinde, “Amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren 5 yıl içinde tahsil edilmezse zamanaşımına uğrar.”

Zamanaşımının Kesilmesi başlıklı 103’üncü maddesinde ise,

“Aşağıdaki hallerde tahsil zamanaşımı kesilir:

1. Ödeme,

2. Haciz tatbiki,

3. Cebren tahsil ve takip muameleleri sonucunda yapılan her çeşit tahsilat,

4. Ödeme emri tebliği,

5. Mal bildirimi, mal edinme ve mal artmalarının bildirilmesi,

6. Yukardaki 5 sırada gösterilen muamelelerden herhangi birinin kefile veya yabancı şahıs ve kurumlar mümessillerine tatbiki veya bunlar tarafından yapılması,

7. İhtilaflı amme alacaklarında kaza mercilerince bozma kararı verilmesi,

8. Amme alacağının teminata bağlanması,

9. Kaza mercilerince icranın tehirine karar verilmesi,

10. İki amme idaresi arasında mevcut bir borç için alacaklı amme idaresi tarafından borçlu amme idaresine borcun ödenmesi için yazı ile müracaat edilmesi.

11. (Ek: 25/12/2003-5035/5 mad.) Amme alacağının özel kanunlara göre ödenmek üzere müracaatta bulunulması ve/veya ödeme planına bağlanması.

Kesilmenin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren zamanaşımı yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımının bir bozma karariyle kesilmesi halinde zamanaşımı başlangıcı yeni vade gününün rastladığı; amme alacağının teminata bağlanması veya icranın kaza mercilerince durdurulması hallerinde zamanaşımı başlangıcı teminatın kalktığı ve durma süresinin sona erdiği tarihin rastladığı; takvim yılını takip eden takvim yılının ilk günüdür.”

Denilmek suretiyle zamanaşımını kesen süreler tek tek belirlenmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38’inci maddesine göre, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak ile gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etmek Belediye başkanının görev ve yetkisindedir.

Yine, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Mali Hizmetler Birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinin (e) bendine göre, “ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek” mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmıştır.

Ancak, yapılan incelemede, encümen kararlarının verildiği 2007 yılından 2012 yılının sonuna kadar sorumluların (Belediye Başkanı ve Mali Hizmetler Müdürü ile Gelir Sorumlusu) anılan para cezalarından kaynaklanan amme alacağının tahsili ile ilgili gerekli işlemleri yapmakla yükümlü oldukları halde herhangi bir işlem yapmadıkları ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uyarınca zamanaşımının kesilmesi için gerekli olan işlemlerden hiçbirini yapmayarak alacağı zamanaşımına uğrattıkları anlaşılmıştır.

Bu itibarla, 2007 yılında tahakkuk ettirilen para cezalarına ilişkin tahsil işlemlerinin zamanında yapılmaması suretiyle, söz konusu alacakların zamanaşımına uğratılması nedeniyle ... TL kamu zararına neden olunmuştur.

Ancak; ... ve ...’a yazılan idari para cezalarının Kabahatler Kanununa göre yazılmış olduğu ve Kabahatler Kanunu’na göre yazılan cezaların 10.000,00 TL’den az olanları için tahsil zamanaşımının 3 yıl olduğu, ... adına 30.01.2007 tarihli bir ... TL tutarında idari para cezası tahakkuku olduğu ancak bunun bilgisayar kayıtlarında bulunamadığı itirazları dikkate alındığında, sorumluların temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların ve sunulan belgelerin incelenmesi ve yukarıda belirtilen gerekçelerle sorumluluğun yeniden belirlenmesi suretiyle yeniden hüküm tesisini teminen 173 sayılı İlamın 26’ncı maddesi ile verilen tazmin hükmünün BOZULARAK dosyanın Dairesine TEVDİİNE, oy birliğiyle,

Karar verildiği 24.10.2018 tarih ve 45202 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.