Sayıştay 7. Dairesi 41414 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2014

• Daire: 7

• Dosya No: 41414

• Tutanak No: 45218

• Tutanak Tarihi: 24.10.2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Konu: Belediye Temizlik İşleri Müdürlüğü kadrosuna vekaleten atanan şahsa hatalı olarak özel hizmet tazminatı ve ek ödeme yapılması

1. 173 sayılı İlamın 9’uncu maddesiyle; ... Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü kadrosuna (Temmuz 2014, Ağustos 2014 ve Aralık 2104 aylarında) vekaleten atanan ...’a hatalı olarak özel hizmet tazminatı ve ek ödeme yapılması nedeniyle ... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlam maddesi ile ilgili sorumluluğa iştiraki bulunan Harcama Yetkilisi ..., Gerçekleştirme Görevlileri ... ve ...’ın aynı mahiyetteki temyiz dilekçelerinde;

“Bilindiği gibi bir kamu kurumu olan ... Belediyesi’nin yapmak zorunda olduğu hizmetlerde süreklilik esastır. Süreklilik arz eden kamu hizmetleri ancak kamu çalışanları aracılığı ile yürütülür. Ülkemizde idari yapının düzenlenme şekline bakıldığında, kamu hizmetlerini yürütmekle mükellef kamu personelinin hangi pozisyonlarda, hangi nitelik ve vasıflara sahip olması gerektiği ve bir çalışanın bulunduğu pozisyon itibarı ile yapabileceği ortalama hizmetin standartları bulunmakta ve bilimsel temellere dayalı bu standartlardan hareketle personel kadroları oluşturulmaktadır.

Beş kişinin yapacağı işi bir kişinin yapması mümkün olmadığı gibi vasıflı ve deneyimli bir personel ile vasıfsız ve deneyimsiz bir personelin aynı görülerek benzer sorumluluk altına sokulmasının da doğru olmadığı açıktır.

Halen ... Belediyesi’nde 196 memur kadrosu olduğu halde 40 memur bulunmakta ve bunlarında çoğunluğu görevli bulundukları pozisyonun gerektirdiği vasıf ve deneyime sahip değildirler. Bu nedenle yürütülen iş ve işlemlerde sorunlu sonuçlar ortaya çıkmakta ve biz çalışanlar bunlardan sorumlu tutulmaktayız, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası Madde 18: “Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır.” 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu madde 90 “Devlet memurlarına, vekalet görevi, ikinci görev veya ders görevlerinden ancak birisi verilebilir. Öğretmenlerin idari görevi bu hükmün dışındadır. Bir memurun üstünde birden çok ücretli vekalet görevi veya ikinci görev bulunamaz.”

Her ne kadar yasal şartlar tutmadığı belirtilmiş ise de; netice itibariyle kişiye verilen bir görev ve sorumluluk bulunmaktadır. Bu görevin gereğini yerine getirirken cezai, mali ve hukuksal açıdan her türlü sorumluluğu bulunmasına rağmen Anayasa ve yasalara aykırı olarak ücretinin ödenmemesi evrensel hukuka, eşitlik ve adalet ilkesine açıkça aykırıdır. Tüm bu zorunlu durumlar dikkate alınarak ödenmiş bulunan müdür vekalet ücreti nedeniyle Harcama Yetkilisi/Gerçekleştirme Görevlisi olarak hakkımdaki sorumluluğun ve tazmin hükmünün kaldırılmasını talep ediyorum.”

Denilmektedir.

Harcama Yetkilisi ... temyiz dilekçesinde;

“...'ın fiilen temizlik işleri müdürlüğüne vekaleten baktığı dönemlerdeki, görevinden dolayı Müdürlük makamının sorumlulukları, dikkate alındığında vekalet ücretine hak kazanabileceği kanaatindeyim. Ancak sayın yüksek Mahkemeniz, aksi kanaate ise ve tahsil edilmesi gerektiği sonucuna varıldığında, Kamu zararı ilgilisinden tahsil edilecektir. Bu nedenle hakkımda verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep ediyorum.”

Demiştir.

Başsavcılık mütalaası;

Harcama Yetkilileri ... ve ...’ın itirazları ile ilgili olarak;

“İlamın 9 ve 10’uncu maddeleriyle, asilde aranan şartları taşımadığı halde vekalet ettirildiği müdürlük kadrosu nedeniyle, mevzuata aykırı olarak özel hizmet tazminatı ile ek ödeme farkı ödemesi yapılması sonucu oluşan kamu zararı için verilen tazmin hükmüne itiraz edilmektedir.

İlamın 9 ve 10’uncu maddeleri için, İtiraz edilen hususlarda, ileri sürülen gerekçeler, Daire Kararının bozulmasını veya kaldırılmasını gerektirecek mahiyette bulunmadığından, temyiz talebinin reddedilerek, yasa ve yönteme uygun düzenlenmiş Daire Kararının tasdikine, …”

Şeklinde iken,

Harcama Yetkilisi ... ve Gerçekleştirme Görevlisi ...’ın itirazları ile ilgili olarak;

“İlamın 9’uncu maddesindeki tazmin tutarı için ...’ın, fiilen temizlik işleri müdürlüğüne vekaleten baktığı dönemlerdeki görevinden dolayı müdürlük makamının sorumlulukları dikkate alındığında vekalet ücretini hak kazanabileceği kanaatinde olduğu şeklinde bir ifadeyle, yasal dayanağı bulunmayan, yeni bir bilgi ve belgeyi de ihtiva etmeyen temyiz talebinin reddedilmesine, yasa ve yönteme uygun düzenlenen Daire Kararının tasdikine karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.”

Şeklindedir.

Harcama Yetkilisi ...’in ikinci dilekçesinde;

“İSTEM: Sayıştay 7. Dairesinin 173 sayılı ilamının 9’uncu maddesinde hüküm altına alınan tazmin hükmünün temyiz incelemesi sonucunda kaldırılması istemi hakkında Sayıştay Savcısının görüşlerine karşılık beyanlarımın sunulmasıdır.

İlam Madde No: 9- ... Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü kadrosuna vekaleten atanan ...’a hatalı olarak özel hizmet tazminatı ile ek ödemenin ödendiği tespit edilerek tazmin hükmü verilmiş, konu tarafımdan temyiz edilmiştir.

SAVUNMALARIM

Temizlik İşleri Müdürlüğü’ne vekaleten atanan ...’a vekalet ettiği dönemlerdeki görevinden dolayı Müdürlük makamının sorumlulukları dikkate alındığında vekalet ücretine hak kazanılacağı ve yapılan ödemelerin de yasaya uygun olduğunu düşünüyorum.

Her ne kadar yasal şartlar tutmadığı belirtilmiş ise de; netice itibariyle kişiye verilen bir görev ve sorumluluk bulunmaktadır. Yine adı geçen personel 4 yıllık Üniversite mezunu olup, müdürlük sınavlarına girme hakkına sahiptir. Bu görevin gereğini yerine getirirken cezai, mali ve hukuksal açıdan her türlü sorumluluğu bulunmasına rağmen Anayasa ve yasalara aykırı olarak ücretinin ödenmemesi evrensel hukuka, eşitlik ve adalet ilkesine açıkça aykırıdır. Sayın Mahkemeniz aksi kanaatte ise ve tahsil edilmesi gerektiği sonucuna varıldığı takdirde ilgilisinden tahsil edilecektir. Tüm bu zorunlu durumlar dikkate alınarak ödenmiş bulunan müdür vekalet ücreti nedeniyle Harcama Yetkilisi olarak hakkındaki sorumluluğun ve tazmin hükmünün kaldırılmasını talep ediyorum. Yapılan görevlendirme ve maaş ödemesi Başkanlık makamının Olur’u ile yapılmıştır.

SONUÇ VE İSTEM:

Yukarıda kısaca açıklanan nedenler ile dosya kapsamından re’sen dikkate alınacak durumlar karşısında;

Sayıştay 7. Dairesinin 07/06/2016 tarih ve 173 sayılı ilamının 9’uncu maddesinde hüküm altına alınan tazmin hükmünün herhangi bir sorumluluğun bulunmaması ve tarafımca yaratılan bir kamu zararı bulunmaması nedeniyle kaldırılmasını arz ederim.”

Denilmektedir.

Başsavcılığının ikinci mütalaası ise;

“İlgi: 25.11.2016 tarihli ve 41340 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde gönderilen ikinci temyiz dilekçesi incelenmiş olup; adı geçen tarafından ileri sürülen gerekçeler, 26.08.2016 tarih ve 17713-30332 sayılı yazımızda belirttiğimiz görüşlerimizin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı anlaşıldığından, yargılamanın söz konusu mütalaamıza göre karara bağlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.

Arz olunur.”

Şeklindedir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ;

Sorumluların itiraz dilekçelerinde, süreklilik arz eden kamu hizmetlerinin kamu çalışanları aracılığıyla yürütüldüğünü, ... Belediyesi’nde bulunan memurların görevli bulundukları pozisyonun gerektirdiği vasıf ve deneyime sahip olmadığını, görevin gereğini yerine getirenin her türlü sorumluluğu bulunmasına rağmen Anayasa ve yasalara aykırı olarak ücretinin ödenmemesi evrensel hukuka, eşitlik ve adalet ilkesine açıkça aykırı olduğu ifade edilmiştir. Ancak, ilgiliye yapılan ödemenin yasal dayanağına değinilmemiştir.

... Belediyesinde itfaiye çavuşu olarak çalışan ve Temmuz, Ağustos ve Aralık aylarında Temizlik İşleri Müdürlüğüne vekalet eden ...’a, dört yıllık teknik yüksek okul mezunu olma şartını taşımadığı halde, vekalet görevi nedeniyle özel hizmet tazminatı ile ek ödeme farkı ödenmesi suretiyle kamu zararına neden olunmuştur.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 68’inci maddesinin (B) fıkrasında,

“Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı ile Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı hariç, sınıfların 1, 2, 3 ve 4’üncü derecelerindeki kadrolarına, derece yükselmesindeki süre kaydı aranmaksızın, atanmasındaki usule göre daha aşağıdaki derecelerden atama yapılabilir.

(Değişik ikinci paragraf: 13/2/2011-6111/101 mad.) Ancak, bu şekilde bir atamanın yapılabilmesi için ilgilinin;

a) 1’inci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300 ve daha yukarıda olanlar için en az 12 yıl,

b) 1’inci ve 2’nci dereceli kadrolardan ek göstergesi 5300’den az olanlar için en az 10 yıl,

c) 3’üncü ve 4’üncü dereceli kadrolar için en az 8 yıl,

Hizmetinin bulunması ve yükseköğrenim görmüş olması şarttır.”

Denilmiş ve aynı Kanunun Vekalet Görevi ve Aylık Verilmesinin Şartları başlıklı 86’ncı maddesinde de kimlere ne şekilde vekalet verileceği düzenlenmiştir.

Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğinin 7’nci maddesinde,

“(1) 5’inci maddenin birinci fıkrasında sayılan unvanlara görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki özel şartlar aranır.

a) Müdür ve şube müdürü kadrosuna atanabilmek için;

1. 657 sayılı Kanunun 68’inci maddesinin (B) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak,

2. Fakülte veya en az dört yıllık yüksekokul mezunu olmak,

…

4. Ekli (2) sayılı listede sayılan müdürlükler için son müracaat tarihi itibariyle iki yılı uzman, sivil savunma uzmanı, şef, ayniyat saymanı, kontrol memuru, eğitmen veya muhasebeci kadrosunda çalışmış olmak,”,

17/04/2006 gün ve 2006/10344 sayılı “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” başlıklı Bakanlar Kurulu Kararının Vekalet başlıklı 9’uncu maddesinde,

“657 sayılı kanunun 86’ncı maddesi uyarınca;

a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;

aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

bb) Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,

Kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark, 657 sayılı Kanunun 175’inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlandığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

2. aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,

…

Vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.”,

13.01.2014 gün ve 2014/5800 sayılı (Resmi Gazete: 16.01.2014/28884) Bakanlar Kurulu Kararının 4 üncü maddesinde,

“17/4/2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan “Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar” ve eki cetvellerin uygulanmasına 2014 yılında da devam olunur.”,

666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname’nin 1’inci maddesiyle 27/6/1989 tarihli ve 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen Ek 9’uncu maddesinde,

“Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile… en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır.

…

Birinci fıkra kapsamına giren personelden; kurumlarınca bir kadroya kurum içinden veya kurum dışından vekalet ettirilenlere, vekaletin 657 sayılı Kanunun 86’ncı maddesine istinaden yapılmış ve bu hususun onayda belirtilmiş olması, vekalet görevinin Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadrolar için ilgili bakan, diğer kadrolar için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi, vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadrolar için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) taşıması kaydıyla vekalet ettikleri kadro için öngörülen ek ödemenin asli kadroları için öngörülen ek ödemeden fazla olması halinde, aradaki fark, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve bu görev fiilen yapıldığı sürece ödenir. Ancak, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık ve refakat izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, seminer ve kurs nedenleriyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere bu şekilde ödeme yapılmaz.”

Hükümlerine yer verilmiştir.

Yine, Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte 07.05.2014 tarihinde yapılan değişiklikle, Temizlik İşleri Müdürlüğü Teknik Müdürlükler içine dâhil edildiğinden, Temizlik İşleri Müdürlüğüne atanacak personelin dört yıllık teknik yükseköğrenim görmüş olması zorunlu hale gelmiştir. Aynı şartlar vekâleten yapılan atamalar için de geçerli olduğundan vekâlet görevi nedeniyle yapılacak ödeme farklarında da aynı şartların bulunması gerekmektedir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, Belediye’de itfaiye çavuşu kadrosunda çalışan ve Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu olan ...’ın dört yıllık teknik yüksek okul mezunu olma şartını taşımaması nedeniyle vekâlet ettiği görevden kaynaklanan ek ödeme ve özel hizmet tazminatı farkını alması mümkün değildir.

Yukarıda belirtildiği üzere ..., Anadolu Üniversitesi İktisat Fakültesi iktisat bölümü mezunu olup itfaiye çavuşu olarak çalışmaktadır. Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmelikte 07.05.2014 tarihinde yapılan değişiklikle Temizlik İşleri Müdürlüğü Teknik Müdürlükler içine dâhil edilmiştir. Temizlik İşleri Müdürlüğüne atanacak personelin dört yıllık teknik yükseköğrenim görmüş olması gerekir. Aynı durum vekâleten yapılan atamalar içinde geçerli olduğundan vekâletten kaynaklanan ödeme farklarında da aynı şartların olması gerekir. Dört yıllık teknik okul mezunu olmayan ve itfaiye çavuşu kadrosunda çalışan ..., Yönetmeliğin 7’nci maddesindeki şartları taşımadığından dolayı (asilde aranan şart) vekâlet ettiği 3’üncü dereceli Temizlik İşler Müdürlüğüne ait kadronun özel hizmet tazminat farkı ile ek tazminat farkını alma imkanı bulunmamaktadır. 3’üncü dereceli müdürün özel hizmet tazminatı %80 olduğu halde 1’inci dereceli müdürün özel hizmet tazminatı tutarı olan %135’in ödenmesi de mümkün değildir. Sonuçta, Temizlik İşleri Müdürlüğüne (Temmuz 2014, Ağustos 2014 ve Aralık 2104 aylarında) vekâlet eden ...’a, asilde aranan atanma şartını taşımadığından vekâlet ettiği kadronun özel hizmet tazminatı ile ek ödeme farkının ödenmesine imkan bulunmamaktadır.

Bu itibarla, sorumlu iddialarının reddedilerek 173 sayılı İlamın 9’uncu maddesiyle ... TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE, oy birliği ile,

Karar verildiği 24.10.2018 tarih ve 45218 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.