Sayıştay 7. Dairesi 41387 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2014

• Daire: 7

• Dosya No: 41387

• Tutanak No: 43990

• Tutanak Tarihi: 17.01.2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

KONU: Kurumun bütçe içi işletme ile işlettiği yerlerde sunulan hizmetlerin bazı kişilere indirimli olarak sunulması.

206 sayılı İlamın 12. maddesiyle; Kurumun bütçe içi işletme ile işlettiği yerlerde sunulan hizmetlerin bazı kişilere indirimli olarak sunulması konusu mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.

Başsavcılık adına temyiz talebinde bulunan Sayıştay Savcısı ... dilekçesinde;

“Yargı Raporunun 12 nci maddesinde, Belediyece işletilen kafeterya, düğün ve toplantı salonlarında belediye meclis üyeleri, kurum personeli ve hizmet alımı suretiyle istihdam edilen taşeron işçiler için %20 indirim uygulanacağı yönünde belediye meclisince alınan kararın 4736 sayılı Kanuna aykırı olduğu ve yapılan indirimin kamu zararım oluşturduğu ifade edilmiş ve ... TL tutarındaki kamu zararının sorumlular adına tazmin hükmolunması talep edilmiştir.

İlamda ise, ‘...05.01.2012 tarih ve 2012-1/2-37 numaralı Meclis Kararı ve 22.05.2014 tarih ve 133 sayılı Belediye Encümen kararlarında belediye meclis üyeleri, kurum personeli ve hizmet alımı suretiyle istihdam edilen taşeron işçileri için %20 indirim uygulanacağı şeklinde kararlar alındığı anlaşılmıştır. Ancak Belediye Meclis kararı ile yapılmış olan personel indiriminin bireysel amaçlı değil, ticari amaçlı olarak yapılmış bir indirim olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, yapılan personel indiriminin mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından ilişilecek husus bulunmadığına oy çokluğuyla... ” denilmiştir.

4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1 inci maddesinde; “Genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idareler, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar, kamu İktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, il özel idareleri ve belediyeler İle bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanuna tâbi kuruluşlar ve özel hukuk hükümlerine tâbi, kamunun çoğunluk hissesine sahip olduğu kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara bağlı iş yerleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz. (...) Bakanlar Kurulu birinci fıkra hükmünden muaf tutulacak kişi veya kurumlan tespit etmeye yetkilidir. ..."denilmektedir.

Daire Kararında, Belediye Meclis kararı ile yapılmış olan personel indiriminin bireysel amaçlı değil, ticari amaçlı olarak yapılmış bir İndirim olarak değerlendirilmesi gerektiği belirtilmekte ise de, sadece belediye meclis üyeleri, kurum personeli ve hizmet alımı suretiyle istihdam edilen taşeron işçiler için %20 indirim uygulanacağı yönündeki meclis kararı 4736 sayılı Kanuna aykırıdır. Nitekim Sayıştay Temyiz Kurulunun 15.04.2014 tarih ve 38826 tutanak sayılı kararında, benzer bir konuda Dairece verilen tazmin kararı, ‘..Kanunlarda meclisin belediye personeline yönelik indirimli su tarifesi belirlemesine izin veren hiçbir düzenleme olmadığı gibi, aksine yasaklayan düzenleme bulunmaktadır” gerekçesiyle tasdik edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle Belediyece işletilen kafeterya, düğün ve toplantı salonlarında belediye meclis üyeleri, kurum personeli ve hizmet alımı suretiyle istihdam edilen taşeron işçiler için %20 indirim uygulanacağı yönünde belediye meclisince alman kararın 4736 sayılı Kanuna aykırı olduğu ve yapılan indirimin kamu zararı oluşturduğu düşünüldüğünden, konunun temyiz edilmesi gerektiği, değerlendirilmektedir.”

Demiştir.

Sayıştay Başsavcılığı temyiz talebine (cevabi) karşılık olarak Sorumlular ortak dilekçelerinde özetle;

5393 sayılı Belediye Kanununun 18. maddesi uyarınca ücret tarifelerinin tespit yetkisinin Belediye meclisine verildiğini,

4736 sayılı Kanunun 1. maddesi 1. Fıkrasında, kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticari indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanamaz ibaresi dikkate alındığında, bu fıkra hükmünde istisna tutulmanın tabi sonucu olarak ücretsiz veya indirimli tarife uygulamaya imkân verildiğinin anlaşıldığını,

Bu yetkinin de Belediye meclisine ait olacağından indirim oranının sınırlanmadığı dikkate alındığında Belediye meclisinin %1 veya %99 arasında indirim uygulamasında bir engel bulunmadığını belirtmişlerdir.

Başsavcılık adına temyiz talebinde bulunan Sayıştay Savcısı ... sorumluların dilekçelerine karşılık olarak;

“İlgi yazınız ekinde gönderilen Başsavcılığımız temyiz talebine cevaben verilen dilekçe incelenmesi sonucu temyiz istemimizde belirtiğimiz görüşlerimizi değiştirici mahiyette olmadığından 17.08.2016 tarih ve 2016/56 sayılı temyiz talebimiz de belirtiğim hususlar göz önünde bulundurularak daire kararının bozulmasına hükmedilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.”

Denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda; 05.01.2012 tarih ve 2012-1/2-37 numaralı Meclis Kararı ve 22.05.2014 tarih ve 133 sayılı Belediye Encümen kararları uyarınca Belediyenin işlettiği kafeteryalarda ve düğün ve toplantı salonlarında belediye meclis üyeleri, kurum personeli ve hizmet alımı suretiyle istihdam edilen taşeron işçileri için %20 indirim uygulandığı tespit edilmiş, Daire İlamında Belediye Meclis kararı ile yapılmış olan personel indiriminin bireysel amaçlı değil, ticari amaçlı olarak yapılmış bir indirim olarak değerlendirilmesi üzerine yapılan personel indiriminin mevzuatına uygun olduğu anlaşıldığından ilişilecek husus bulunmadığına karar verilmiştir.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun “Ücrete Tabi İşler” başlıklı 97. maddesinde; “Belediyeler bu Kanunda harç veya katılma payı konusu yapılmayan ve ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri her türlü hizmet için belediye meclislerince düzenlenecek tarifelere göre ücret almaya yetkilidir. Belediye'ye tekel olarak verilmiş işler kendi özel hükümlerine tabidir” hükmüne yer verilmiştir. Bu madde hükmü ile Belediye Meclislerine Belediyenin işlettiği kafeteryalarda, düğün ve toplantı salonlarında ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri hizmetler için tarife düzenleme yetkisi verilmiştir.

Yapılan incelemede, 05.01.2012 tarih ve 2012-1/2-37 numaralı Meclis Kararı ve 22.05.2014 tarih ve 133 sayılı Belediye Encümen kararları doğrultusunda, herhangi bir dayanağı olmaksızın Kurumun bütçe içi işletme ile işlettiği yerlerde sunulan hizmetlere ilişkin belediye meclis üyeleri, kurum personeli ve hizmet alımı suretiyle istihdam edilen taşeron işçilerine %20 indirim uygulandığı görülmüştür.

4736 sayılı Kamu Kurum Ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal Ve Hizmet Tarifeleri İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1. maddesinde;

“Genel bütçeye dahil daireler ile katma bütçeli idareler, bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, kanunla kurulan fonlar, kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, genel ve katma bütçelerin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları ile müesseseleri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, özel bütçeli kuruluşlar, özelleştirme işlemleri tamamlanıncaya kadar, 24.11.1994 tarihli ve 4046 sayılı Kanuna tâbi kuruluşlar ve özel hukuk hükümlerine tâbi, kamunun çoğunluk hissesine sahip olduğu kuruluşlar, kamu banka ve kuruluşları ile bunlara bağlı iş yerleri ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanmaz.

(…)

Bakanlar Kurulu birinci fıkra hükmünden muaf tutulacak kişi veya kurumları tespit etmeye yetkilidir. …” denilmektedir.

Gerek 5393 sayılı Belediye Kanunu, gerekse diğer Kanunlarda meclisin yetkileri belirlenmiş olup, meclis ancak kendine verilen yetki çerçevesinde karar alabilir. Meclis kanunla kendisine yetki verilmeyen bir konuda karar alamayacağı gibi, kanuna aykırı karar da alamaz. Kanuna aykırı karar alınması durumunda alınan karar geçersiz olacağı gibi, alınan kararın sonuçlarından karar alanlar ve bu kararı uygulayanlar sorumlu olacaklardır. Buna göre, Belediye Meclislerine Belediyenin işlettiği kafeteryalarda, düğün ve toplantı salonlarında ilgililerin isteğine bağlı olarak ifa edecekleri hizmetler için tarife düzenleme yetkisi verilmekle birlikte, 4736 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca belediyelerin üretilen mal ve hizmet bedellerinde herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulaması mümkün değildir.

Bu itibarla, Başsavcılık temyiz talebi kabul edilerek yukarıdaki gerekçelerle yeniden hüküm tesis edilmesini teminen 206 sayılı İlamın 12. maddesiyle verilen hükmün BOZULARAK dosyanın ilgili Dairesine TEVDİİNE, (. Daire Başkanı ..., Üyeler ..., ..., ..., ..., ...’ın aşağıda yazılı karşı oy gerekçelerine karşı) oyçokluğuyla 17.01.2018 tarihinde karar verildi.

(Karşı Oy Gerekçesi

. Daire Başkanı ..., Üyeler ..., ..., ..., ..., ...’ın karşı oy gerekçesi;

8/1/2002 tarihli ve 4736 sayılı Kamu Kurum Ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal Ve Hizmet Tarifeleri İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun’un 1 inci maddesinin birinci fıkrasında yapılan düzenleme ile kamu kurum ve kuruluşlarınca üretilen mal ve hizmet bedellerinde işletmecilik gereği yapılması gereken ticarî indirimler hariç herhangi bir kişi veya kuruma ücretsiz veya indirimli tarife uygulanması yasaklanmıştır. Söz konusu hükümden de anlaşılacağı gibi ticari olarak yapılacak indirimler, Kanun koyucunun belirlediği yasak dışındadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca işletilen sosyal tesisler, kreş, misafirhane, yemekhane vb. yerlerde yararlananların kurum mensubu olup olmadıkları, statüsü, kadro derecesi gibi kriterler esas alınarak farklı fiyat tarifesi uygulanması yoluna gidildiği ve bu uygulamaya bizzat Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulan Bütçe Uygulama Tebliğleri ile cevaz verildiği bir gerçektir.

... Belediyesince işletilen kafeterya, düğün ve toplantı salonlarında belediye meclis üyeleri, kurum personeli ve hizmet alımı suretiyle istihdam edilen taşeron işçileri için indirimli tarifeler uygulandığı, 05.01.2012 tarih ve 2012-1/2-37 numaralı Meclis Kararı ve 22.05.2014 tarih ve 133 sayılı Belediye Encümen kararlarında belediye meclis üyeleri, kurum personeli ve hizmet alımı suretiyle istihdam edilen taşeron işçileri için %20 indirim uygulanacağı şeklinde kararlar alındığı anlaşılmıştır.

Belediyenin işlettiği kafeteryalarda, düğün ve toplantı salonlarında ... Belediyesince yürütülen faaliyetlerin yapılması zorunlu olmayan, ticari amaçlı olarak yürütülen faaliyetler olduğu dikkate alındığında söz konusu faaliyetlerin 4736 sayılı Kanunun 1. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gereken bir “mal ve hizmet” olarak tanımlamaya da imkan bulunmamaktadır. Bu çerçevede yapılan indirimlerin “ticari amaçlı olarak yapılmış bir indirim” olarak değerlendirilmesi gerekmekte olup mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, Başsavcılık temyiz talebinin reddedilerek 206 sayılı İlamın 12. maddesiyle verilen “ilişilecek husus bulunmadığına” ilişkin hükmün Tasdikine karar verilmesi gerekir.)

Karar verildiği 17.01.2018 ve 43990 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.