Sayıştay 7. Dairesi 41219 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Yılı: 2014

• Daire: 7

• Dosya No: 41219

• Tutanak No: 44247

• Tutanak Tarihi: 21.03.2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Konu: Belediye çalışanlarının cep telefonu konuşma ücretlerinin belediye bütçesinden ödenmesi sırasında kuruma ait olmayan bazı telefon numaralarına ait görüşme ücretlerinin yersiz ödenmesi ve ayrıca ödemelerden damga vergisi kesintisi yapılmaması.

4. 152 sayılı İlamın 4’üncü maddesinde, Belediye çalışanlarının cep telefonu konuşma ücretlerinin belediye bütçesinden ödenmesi sırasında, ödeme emirlerine mevzuatın öngördüğü faturaların eklenmemesi, kuruma ait olmayan bazı telefon numaralarına ait görüşme ücretlerinin yersiz ödenmesi ve ayrıca ödemelerden damga vergisi kesintisi yapılmaması suretiyle kamu zararına neden olunduğu gerekçesiyle …. TL’ye tazmin hükmolunmuştur.

Sorumlular …., …. ile …. aynı mahiyetteki dilekçelerinde; yapılan ödemeler hizmet karşılığı olup hizmet satın alınan firmaya doğrudan ödeme yapıldığını, Web ağının yaygın olarak kullanıldığı gelişim ve değişim sürecinde İnternet üzerinden borç sorgulaması yapılarak e-fatura ile ödeme yapılabildiğini, ödenek üstü harcama yapılmadığını, her denetim ve yargılama sonucu haklarında verilen ilamlarla altından kalkamayacakları yüklü miktarda kamu zararının ödettirilmesi yaptırımları karşısında memuriyeti yapmaktan ve verilen görevleri reddetme gibi olumsuzluklarla gerçekten ruhsal, ekonomik ve sosyal sorunlar yaşadıklarını, sorumluluğun paylaştırılması, ahizlerine başvurulması ve belge noksanlığında yeterli süre-verilmesi gibi yasal tedbirlerin alınmasının kaçınılmaz olduğunu, bu belgelerin bulunup iliştirilmesine dahi fırsat verilmediğini, tarifeli ödemelerde damga yergisinin ilgili firma tarafından vergi dairelerine yatırıldığından belediyece kesilmesi halinde mükerrer vergi ödemesine konu olacağını, idareyle alacaklı firma arasında hukuki sorunlara neden olabileceğini, bütün kamu kurum ve kuruluşlarındaki uygulamanın aynı olduğunu, vergi ziya söz konusu olmadığını, vergi incelemesinin Gelir İdaresi Başkanlığının görevi olduğunu,

Benzeri konuda, e-Fatura ve e-Arşiv Faturaların, Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümlerine göre kanıtlayıcı belge olarak kabul edilip edilemeyeceği konusunda tereddütlerin olduğu anlaşılması üzerine Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün, 27/01/2016 tarihli ve 90192509-220.05-827 sayılı Genelgesinde; aynen:

“...Elektronik fatura kullanımına ilişkin usul ve esasları belirleyen 397 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 2 nci maddesinde, “Elektronik Fatura (e-Fatura), bu tebliğde yer alan şartlara uygun olan ve elektronik belge biçiminde oluşturulmuş faturayı”, 3 üncü maddesinde ise “Bu Tebliğde düzenlenen e-Fatura, yeni bir belge türü olmayıp, kâğıt fatura ile aynı hukuki niteliklere sahiptir. Elektronik fatura uygulamasına kayıtlı olan mükellefler elektronik fatura uygulamasına kayıtlı olmayan mükelleflere yaptıkları mal teslimi ve hizmet ifası için genel hükümler çerçevesinde kâğıt fatura düzenlemeye devam edeceklerdir,421 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 3.1.2 nci maddesinde, ‘'Bu tebliğ kapsamında zorunluluk getirilen mükelleflerden mal alan 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli cetvellerde yer alan idare, kurum ve kuruluşlar ile iktisadi kamu kuruluşlarının elektronik fatura uygulamasından yararlanma ve elektronik defter tutma zorunluluğu bulunmamaktadır.”, 3.1.5 inci maddesinde ise "Elektronik Fatura Uygulamasından yararlanan mükellefler fatura düzenlemeden önce muhatabın www.efatura.gov.tr internet adresinde yer alan kayıtlı kullanıcı üstesine kayıtlı olup olmadığını kontrol edecekler, kayıtlı kullanıcı ise elektronik fatura, kayıtlı kullanıcı değilse kâğıt fatura düzenleyeceklerdir.” hükümlerine yer verildiğini,

e-Arşiv Uygulamasına ilişkin usul ve esasların yer aldığı 433 Sıra Nolu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 2 nci maddesinde, “Elektronik Arşiv (e-Arşiv), Bu tebliğde yer alan şartlara uygun şekilde elektronik ortamda oluşturulan faturanın elektronik ortamda muhafaza ve ibraz edilmesini ”,

3 üncü maddesinde; '‘Bu tebliğ kapsamında elektronik ortamda oluşturulan faturanın, alıcısına kâğıt olarak gönderilen veya elektronik ortamda iletilen sekli belgenin aslı, düzenleyen tarafından muhafaza edilen elektronik hali ise ikinci nüsha hükmündedir. Bu Tebliğ kapsamında Başkanlıktan e-arşiv izni alan mükellefler; elektronik ortamda oluşturdukları faturayı elektronik ortamda muhafaza ederler, e-Arşiv Uygulamasından yararlanabilmek için bu Tebliğin 4 üncü bölümünde belirtilen esaslara göre başvuru yapılması gerekmektedir. Bu Tebliğ kapsamında e-Arşiv Uygulamasından yararlanma imi verilen mükellefler; ...

b) Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 397) ile getirilen Fatura Uygulamasına kayıtlı olmayan vergi mükelleflerine e-Arş iv Uygulaması kapsamında fatura oluşturmaya, kâğıt ortamında göndermeye ve oluşturulan faturaların ikinci nüshasını elektronik ortamda muhafaza ve istendiğinde ibraz etmeye zorunludurlar,

c) Vergi mükellefi olmayanlara ise e-Arşiv Uygulaması kapsamında fatura oluşturmaya, müşterilerinin talebi doğrultusunda elektronik ortamda iletmeye veya kâğıt ortamında göndermeye, oluşturulan faturaların ikinci nüshasını elektronik ortamda muhafaza etmeye ve istenildiğinde ibraz etmeye zorunludurlar. ”, 7.1 inci maddesinde, “e-Fatura Uygulamasına kayıtlı olmayan mükelleflere e-Arşiv Uygulaması kapsamında düzenlenen faturanın kâğıt ortamında teslim edilmesi esastır”, 7.2 nci maddesinde ise,” e-Arşiv Uygulaması kapsamında, bu Tebliğin 3-c bendine göre vergi mükellefi olmayanlara düzenlenen fatura, alıcının rızasına bağlı olarak kâğıt veya elektronik ortamda teslim edilir.” Hükümleri yer aldığını,

Vergi Usul Kanunu Sirküleri/58 in 3 üncü maddesinde ise, “Elektronik fatura uygulamasına kayıtlı mükellefler, uygulamaya kayıtlı olmayan mükelleflere yaptıkları mal teslimi ve hizmet ifası için genel hükümler çerçevesinde kâğıt fatura düzenlemeye devam edeceklerdir” hükmü yer aldığını,

Ayrıca, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinde malî işlemlerin gerçekleştirilmesi ve muhasebeleştirilmesi kapsamında, harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeleri düzenleyen Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğinin 5 inci maddesinde, ödeme belgesinin birinci nüshasına, kanıtlayıcı belgelerin aslı veya yasal bir sebeple aslı temin edilemeyenlerin onaylı suretlerinin bağlanacağı, fatura ve taşınır işlem fişinin asıllarının bağlanmasının esas olduğu ancak, kaybolma, yırtılma, yanma gibi mücbir sebeplerle aslının temin edilemediği hallerde, fatura ve/veya taşınır işlem fişinin onaylı örnekleri bağlanmak suretiyle ödeme yapılabileceği, onaylı suretlerin, onaylayan ilgili birim yetkilisinin adı, soyadı, unvanı, imzası ve resmi mühür ile onay tarihini taşıması gerektiği belirtildiğini,

Diğer taraftan, Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri konulu 24 Sıra Nolu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliğinin 3 üncü maddesinin (b) bendinde, Yönetmeliğin 5 inci maddesi gereğince, ödeme belgesine kanıtlayıcı belgelerin aslı veya yasal bir sebeple aslı temin edilemeyenlerin onaylı suretlerinin bağlanmasının gerektiği, kamu idareleri tarafından düzenlenen ve kaybolduğu anlaşılan faturaların, bunları düzenleyen idarelerde bulunan dip koçanındaki nüshasına uygun olarak suretlerinin çıkarılacağı ve ilgili kamu idarelerinin yetkililerince onaylanacağı, onaylı suretlerin, onaylayan ilgili birim yetkilisinin adı, soyadı, unvanı, imzası ve resmi mühür ile onay tarihini taşıması gerektiği, onaylı fatura örneklerine dayanılarak yapılacak giderlere ilişkin ödeme belgesi düzenlenmeden önce, borcun zamanaşımına uğrayıp uğramadığı ve fatura bedelinin ödenmesi için daha önce ödeme belgesi düzenlenip düzenlenmediğinin araştırılarak, söz konusu faturaların, muhasebe kayıt ve işlemleri elektronik ortamda yapılan kamu idarelerinin muhasebe yetkililerince de ödemeden önce sistemden sorgulanacağı belirtilmektedir...” açıklamasına yer verildiğini,

Kamu zararına konu noksan faturalar sağlanarak ekte sunulduğunu belirterek …. TL 'lik tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Başsavcılık mütalaasında;

“İlamın 4. Maddesiyle, Belediye çalışanlarının cep telefonu konuşma ücretlerinin belediye bütçesinden ödenmesi sırasında, ödeme emri belgesine mevzuatın öngördüğü faturaların eklenmemesi, kuruma ait olmayan bazı telefon numaralarına ait görüşme ücretlerinin ödenmesi ve ayrıca ödemelerden damga vergisi kesintisinin yapılmaması nedeniyle, verilen tazmin hükmüne itiraz edilmektedir. Sorumlu tarafından; sorgu aşamasında ileri sürülen gerekçeler tekrar edilerek, yapılan işlemlerin mevzuata uygun yapıldığı, ayrıca dilekçe ekinde anılan ödemelere ait olduğu ileri sürülen bir takım belgeler gönderilerek, hakkında verilen tazmin hükmünün kaldırılması talep edilmektedir.

Gönderilen belgelerin incelenmesi temyize konu teşkil etmeyeceğinden, konunun yargılamanın iadesini gerektirir nitelikte görülmesi halinde, yeniden hüküm tesis edilmesini teminen, dosyanın Dairesine gönderilmesine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir” denilmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra,

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ.

Ödemelerden damga vergisi kesilmesi hususu ile ilgili olarak;488 sayılı Damga Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde “Bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kâğıtlar Damga Vergisine tabidir.” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu (I) Sayılı Tabloda “Damga Vergisine Tabi Kâğıtlar... IV. Makbuzlar ve diğer kâğıtlar 1. Makbuzlar: a) Resmi daireler tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler (avans olarak yapılanlar dâhil) nedeniyle, kişiler tarafından resmi dairelere verilen ve belli parayı ihtiva eden makbuz ve ibra senetleri ile bu ödemelerin resmi daireler nam ve hesabına, kişiler adına açılmış veya açılacak hesaplara nakledilmesini veya emir ve havalelerine tediyesini temin eden kâğıtlar ...” denilmek suretiyle resmi daireler tarafından yapılan ödemelerden damga vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir.

Ayrıca dilekçe ekinde anılan ödemelere ait olduğu ileri sürülen bir takım belgeler gönderilmekte ise de; Daire tarafından gönderilen belgeler değerlendirilerek kamu zararının yeniden tespiti için 152 sayılı İlamın 4’üncü maddesiyle …. TL’ye verilen tazmin hükmünün BOZULARAK dosyanın ilgili Dairesine Tevdiine, Oyçokluğu ile(2. Daire Başkanı …., Üyeler …,…,…,…,…ile …’ın aşağıda yazılı azınlık görüşlerine karşı)

Karşı oy gerekçesi

2. Daire Başkanı …. , Üyeler …,…,…,…,…ile …’ın karşı oy gerekçesi:

“6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesine göre Temyiz Kurulu temyiz olunan hükmü olduğu gibi veya düzelterek tasdik eder, bozar ya da Kurul üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu ile kaldırır. Kanuna göre Temyiz Kurulunun Gönderilen belgelerin Dairesine Tevdii şeklinde bir karar vermesi mümkün değildir.

Denetleme veya hesap yargılaması sırasında bulunmayan hükme tesir edebilecek bazı belgelerin hükümden sonra ortaya çıkması yargılamanın iadesi sebebidir ve buna yargılamanın iadesi talebi üzerine Dairesince karar verilmesi gerekir.

Temyiz aşamasında, İlamın 4’üncü maddesi hükmünün esasına ilişkin bir itiraz sözkonusu olmadığından, tazmin hükmünün tasdikine karar verilmesi gerekir.”

Üye ….’nun karşı oy gerekçesi:

“Temyiz dilekçeleri ekinde ibraz edilen belgelerin incelenmesi temyiz konusu olmadığından, bu hususta Kurulumuzca Yapılacak İşlem Olmadığına ve 152 sayılı ilamın 4’üncü maddesi ile verilen tazmin hükmüne ilişkin olarak ibraz edilen belgelerin incelenmesi ve yargılamanın iadesini gerektiren nitelikte görüldüğü takdirde bu yolda işlem ifasını teminen dosyanın ilgili Dairesine Tevdiine, karar verilmesi gerekir.”