Sayıştay 7. Dairesi 410 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 09.11.2020

• Karar No: 410

• İlam No: 170

• Madde No: 6

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Haklarında emeklilik hükmü uygulanmayan işçilerin kıdem tazminatına esas hizmet süresi hesaplanırken askerlik borçlanması yapılan sürelerinde hesaplamaya katılması:

Haklarında emeklilik hükmü uygulanmayan işçilerin kıdem tazminatına esas hizmet süresi hesaplanırken askerlik borçlanması yapılan sürelerinde hesaplamaya katılarak ödeme yapılması nedeniyle kamu zararına sebebiyet verildiği iddiasıyla ilgili olarak yapılan incelemede;

İş akitleri sonlandırılan ve haklarında emeklilik hükmü uygulanmayan işçilerin kıdem tazminatına esas hizmet süresi hesaplanırken askerlik borçlanması yapılan sürelerinde hesaplamaya katılarak kıdem tazminatı ödenecek sürelere dahil edilerek ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır.

Mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükte olan 14’üncü maddesinde;

“…

T.C. Emekli Sandığı Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanununa veya yalnız Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olarak sadece aynı ya da değişik kamu kuruluşlarında geçen hizmet sürelerinin birleştirilmesi suretiyle Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanan işçiye, bu kamu kuruluşlarında geçirdiği hizmet sürelerinin toplamı üzerinden son kamu kuruluşu işverenince kıdem tazminatı ödenir.

…” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yargıtay 9’uncu Hukuk Dairesinin 2014/30587 Esas ve 2016/3747 sayılı Kararında;

“…

Yargıtay uygulaması, kamu kurum ve kuruluşlarından emeklilik sebebiyle ayrılan işçi yönünden borçlanılan askerlik süresinin de kıdem süresine ekleneceği şeklindedir. İşçinin ölümü halinde de mirasçıların talep edebileceği kıdem tazminatı hesabında borçlanılan askerlik süresinin dikkate alınması gerekir.

…”

Yargıtay 22’nci Hukuk Dairesinin 2016/11854 Esas ve 2016/17580 sayılı Kararında;

“…

Yargıtay uygulaması, kamu kurum ve kuruluşlarından emeklilik sebebiyle ayrılan işçi yönünden borçlanılan askerlik süresinin de kıdem süresine ekleneceği şeklindedir. Buna göre, işe girmeden önce yapılmış olsa bile, borçlanılan askerlik süresinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması gerekirken aksi değerlendirme yapılması hatalı olmuştur.

…” Denilmektedir.

Mevzuat ve Yargıtay kararları çerçevesine kamuda çalışan işçinin emeklilik sebebiyle iş sözleşmesi son bulduğunda kıdem tazminatına esas hizmet süresi hesaplanırken askerlik yapılan süre SGK’ya borçlanılması kaydıyla dikkate alınabilecektir. Borçlanılan askerlik süresinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınması için işçinin Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanmış olması ve 1475 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesinin 1’inci fıkrasının 5’inci bendinde belirtilen “506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle,” hükmü gereği iş sözleşesinin sonlanması gerekmektedir. Ancak işçilerin iş akitlerinin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 17’nci ve 18’inci maddelerine göre işveren tarafından feshedilmesine rağmen kıdem tazminatına esasa hizmet süreleri hesaplanmasında borçlanılan askerlik sürelerinin dikkate alındığı anlaşılmaktadır. Yine 2004/14170 Esas ve 2004/24436 sayılı Yargıtay Kararında;

“…

Dosya içeriğine göre iş sözleşmesi davalı işverence 1475 sayılı İş Kanunu'nun 13. maddesine göre feshedilmiştir. Anılan Kanunun 14/4. maddesine göre borçlanılan askerlik süresinin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınabilmesi için sözleşmenin işçi tarafından emeklilik nedeniyle feshedilmiş olması gerekir. Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda borçlanılan askerlik süresi için de kıdem tazminatı hesaplanmış olup, bu husus sözü edilen yasal düzenlemeye aykırıdır. Fark kıdem tazminatı askerlik süresi dikkate alınmadan hesaplanmalı ve davacının işlemiş faiz alacağı da buna göre yeniden belirlenerek hüküm altına alınmalıdır.

…” denilmektedir.

Yukarıdaki Yargıtay Kararında ve 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükteki 14’üncü maddesinin 4’üncü fıkrasında belirtilen “Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanan işçiye, bu kamu kuruluşlarında geçirdiği hizmet sürelerinin toplamı üzerinden son kamu kuruluşu işverenince kıdem tazminatı ödenir.” Hükmüne istinaden borçlanılan askerlik süresinin kıdem tazminatına esas hizmet süresinden sayılabilmesi için işçinin iş sözleşmesini emeklilik sebebiyle feshetmesi gerekmektedir. Bu nedenle iş akitleri emeklilik sebebiyle sonlanmayan işçilerin kıdem tazminatına esas sürelerin hesabına askerlik borçlanmasına ait sürelerin de dahil edilerek kıdem tazminatı ödenmesi nedeniyle oluşan … TL kamu zararının sorumlular; Harcama Yetkilisi … ve Gerçekleştirme Görevlisi …’ a müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,