Sayıştay 7. Dairesi 408 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 15.10.2020

• Karar No: 408

• İlam No: 171

• Madde No: 6

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Unvan değişikliği işleminin mevzuata aykırı yapılması:

Belediyede tekniker kadro unvanı ile görev yapmakta olan …’un, 10.07.2007 tarihli unvan değişikliği işleminin mevzuata aykırı yapılması suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;

2 Şubat 2000 tarihinde yürürlüğe giren İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmelik’in ilgili hükümleri şu şekildedir:

“Madde 5- (Değişik:RG-31/12/2005-26040)

Bu Yönetmelik kapsamında görevde yükselme ve unvan değişikliğine tabi kadrolar aşağıda belirtilmiştir.

…

Unvan değişikliğine tabi kadrolar:

Mühendis, Mimar, Şehir Plancısı, Jeolog, Jeomorfolog, Jeofizikçi, Hidrolog, İstatistikçi, Fizikçi, Arkeolog, Avukat, Matematikçi, Ekonomist, Biyolog, Veteriner, Psikolog, Pedagog, Yönetici Öğretmen, Öğretmen, Kütüphaneci, Sosyolog, Mütercim, Tercüman, Çocuk Eğitimcisi, İmam, Hemşire, Laborant, Ebe, Hayvan Sağlık Memuru, Tekniker, Teknisyen, Programcı.

…

Madde 18 - (Başlığıyla birlikte değişik:RG-31/12/2005-26040)

Bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen unvan değişikliğine tabi kadrolara, en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin kurum personelin atanmaları, bu Yönetmelikte belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde eğitime tabi tutulmaksızın yapılacak unvan değişikliği sınavı sonundaki başarısına göre gerçekleştirilir.”

…’un .... Belediyesinde memur olarak görev yapmakta iken 10.07.2007 tarihinde unvanı değiştirilerek tekniker kadrosuna atandığı; mevzuat hükümlerinde de belirtildiği üzere ilgili kadronun, unvan değişikliğine tabi kadrolar arasında yer aldığı; dolayısıyla bu kadrolara atanmanın şartlarından biri unvan değişikliği sınavında başarılı olmak olduğu; Belediyenin uygulamasında ise bahsi geçen kadroya atamanın sınavsız olarak gerçekleştirildiği anlaşılmıştır. Kişinin unvan değişikliği işlemi mevzuata aykırı olduğundan eski kadrosu ile mevcut kadrosu arasındaki maaş kalemlerinin toplam tutarı arasındaki fark kamu zararı oluşturmaktadır.

Sorumlular savunmalarında sınavsız atamaya ilişkin temyiz kurulu kararları olduğunu belirtmişlerdir. Ancak temyiz kurulu kararları somut olaya özgüdür. Benzer konulara ilişkin tersi karar içeren temyiz kurulu kararlan da bulunmaktadır.

Savunmalarda yapılan hatanın açık hata olmadığı iddia edilse de; hukuka aykırı yapılan atamalar açık hatadır. İstikrar bulan Danıştay kararlarında belirtildiği üzere kişinin mevzuata aykırı bir şekilde atanması açık hata kapsamında bulunmaktadır. İdarelerin yokluk, açık hata, memurun gerçek dışı beyanı ve hilesi hallerinde süre aranmaksızın bütün işlemlerini geri alabileceği kuşkusuzdur.

Sorumlular savunmalarında atamanın 657 sayılı Kanun’un 36 ve 68’inci madde hükümlerine göre yapıldığını, Yönetmelik’in kanuna aykırı olamayacağını belirtmişlerdir. Ancak ilgili Kanun maddeleri memuriyet sınıfları ve 1-4 dereceli memur kadrolarına atanmaya ilişkin genel bilgileri içermektedir. Memuriyete giriş veya ilgili unvanlara geçişle alakalı herhangi bir hüküm muhteva etmemektedir. Dolayısıyla konuya ilişkin özel düzenlemelere bakmak gerekmektedir. Bu konuya ilişkin düzenleme ise Mahalli İdareler Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği’nde yapılmıştır.

Anayasal bir kuruluş olan Sayıştay’ın Anayasa ve kendi kanunundan kaynaklanan denetim ve yargılama yetkisini kullanması sonucu verilen Sayıştay ilamlarına, vergi konusunda Danıştay’ca verilen kararlar hariç idari ve genel mahkemelerce verilen kararlar bir engel teşkil etmemekle birlikte Sayıştay, Anayasa’nın verdiği yetkiye istinaden sorumluların hesap ve işlemlerini yargılama yoluyla kesin hükme bağlarken kuruluş kanunu ile genel mali yönetim ve kontrol mevzuatını esas almakta ve diğer yargı mercilerinden hesap mahkemesi olarak ayrılmaktadır. Yargılamada hesap yılını esas alarak, hesap yılında geçerli usul ve hükmünde esas aldığı mevzuata dayalı olarak hüküm vermektedir. Kısaca sorumluluk ve sorumlu tespitinde diğer yargı kurumlarından ayrılmaktadır. Bu açıdan, savunmalarda yer verilen diğer yargı organlarınca verilen kararların hesap yargısını etkileyen bir yönü bulunmamaktadır.

Ayrıca ilama konu atama işlemi neticesinde kazanılmış hakkın söz konusu olduğuna ilişkin iddia çerçevesinde, kazanılmış hakkın söz konusu olabilmesi için korunmaya değer ve meşru bir durumun olması, dolayısıyla hukuka uygun olarak alınan ve bir hukuki işlem sonucu elde edilen bir hakkın varlığı gerekmektedir. Ancak somut olayda yapılan atama işleminin hukuka aykırı olduğu açıktır. Dolayısıyla kazanılmış hak söz konusu değildir.

Sorumluluk yönünden ise; Üst yöneticinin hesap yargısı bağlamında sorumluluğuna ilişkin olarak; 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararında “... Üst yöneticiler işlerin gidişatından harcama yetkililerinin ve diğer görevlilerin bilgilendirmeleri ve raporları ile bilgi sahibi olmaktadırlar. Bununla birlikte üst yöneticilerin özel kanunlardan doğan Sayıştay’a karşı mali sorumlulukları olabileceği gibi, münferit bir olayda sorumluluklarına hükmedilmeleri de gerekebilir. Bu husus, meselenin Sayıştay yargısında görüşülmesi sırasında hükme bağlanacak bir konudur.” denilmek suretiyle, dava konusu hukuki uyuşmazlığın yargılanması aşamasında, somut olay özelinde üst yöneticinin sorumlu olup olmadığının hükme bağlanacağı ifade edilmektedir. Yapılan hatalı işlemin illiyet bağı 10.07.2007 tarihli atama olurudur ve kamu zararı hatalı atama olurundan kaynaklanmaktadır. Kamu zararının doğmasına yol açan hukuka aykırı işlem atamayı onaylayan üst yönetici ve olura arz eden kişi tarafından gerçekleştirilmiştir. Harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin bu atama işlemine şerh koyma ya da yazılı emri uygulamama gibi bir seçenekleri olmadığından, bu kişilerin ödeme emrinde imzaları bulunsa bile somut olayda kamu zararı ile illiyet bağları bulunmamaktadır. Söz konusu hatalı işlemin 2018 yılında görevli olan harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlileri tarafından maaş bordrolarının tetkiki sonucu fark edilmesi de işin doğası gereği mümkün görülmediğinden, harcama yetkilisi ve gerçekleştirme görevlilerinin sorumluluktan çıkartılmaları ve yapılan hatalı ödemeden dolayı sadece Belediye Başkanı … ve Belediye Başkan Yardımcısı ….’nun sorumlu tutulmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir.

Bu itibarla ve yukarıda açıklanan nedenlerle, oluşan … TL kamu zararının; atamayı onaylayan Üst Yönetici (Belediye Başkanı) …., olura arz eden Başkan Yardımcısı ….ya

müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereği işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesine,

iş bu İlamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanun’un 55’inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,

AZINLIK GÖRÜŞÜ: Üye … tazmin hükmüne katılmakla birlikte, sorumluluk yönüyle ayrışık görüşünde, harcama yetkilileri ve gerçekleştirme görevlilerinin de 5189/1 sayılı Sayıştay Genel Kurulu Kararı kapsamında sorumluluğa dahil edilmeleri gerektiğini belirtmişlerdir.