Sayıştay 7. Dairesi 404 Kararı - Yüksek Öğretim Kurumları Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 28.09.2020

• Karar No: 404

• İlam No: 156

• Madde No: 2

• Kamu İdaresi Türü: Yüksek Öğretim Kurumları

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Fen ve Mühendislik bilimlerinde yapılan uygulamalı eğitimlerde öğretim görevlilerine diğer faaliyetler kapsamında ödenmesi gereken ek ders ücretlerinin teorik ders ek ücreti şeklinde ödenmesi:

2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun (Ek: 18/6/2017-7033/19 md.) geçici 74'üncü maddesinde aşağıdaki düzenlemeye yer verilmiştir.

"Yükseköğretim Kurulu, 1/1/2023 tarihine kadar Devlet yükseköğretim kurumlarının lisans düzeyinde fen ve mühendislik bilimleriyle sınırlı olmak üzere, öğrencilerin öğrenimlerinin son yılında bir yarıyılı özel sektör işletmelerinde, teknoparklarda, araştırma altyapılarında, Ar-Ge merkezlerinde ya da sanayi kuruluşlarında uygulamalı eğitimle tamamlamalarını zorunlu kılmaya, uygulamalı eğitimin zorunlu kılınacağı bölümleri belirli yükseköğretim kurumlarıyla ve/veya belirli fakülte ya da bölüm ve programlarla sınırlı tutmaya yetkilidir.

Uygulamalı eğitimleri süresince öğrencilere asgari ücretin net tutarının %35’i ücret olarak ödenir. Uygulamalı eğitim ücretlerini karşılamak üzere ihtiyaç duyulan kaynak, 25/8/1999 tarihli ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 53 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının (B) bendinin (h) alt bendi için ayrılan tutardan Yükseköğretim Kurulu hesabına ödenen ve Yükseköğretim Kurulu bütçesine gelir ve ödenek kaydedilerek ilgili yükseköğretim kurumlarına aktarılmak suretiyle karşılanır. Aktarılan bu tutar, yükseköğretim kurumları bütçesine gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle öğrencilerin hesabına ödenir.

Öğrencilerin uygulamalı eğitim süresince sigorta primleri, 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun 25 inci maddesinin dördüncü fıkrası hükümlerine göre karşılanır.

Eğitimin planlanması, öğrencilerin yerleştirilmesi, takibi, kaynağın aktarımı, bütçeleştirilmesi ve kullanımına ilişkin esaslar ile uygulamalı eğitime ilişkin diğer hususlar, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenir. …"

Yukarıda yer verilen 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun geçici 74’üncü maddesinin birinci fıkrasında Yükseköğretim Kuruluna Devlet yükseköğretim kurumlarının lisans düzeyinde fen ve mühendislik bilimleriyle sınırlı olmak üzere, öğrencilerin öğrenimlerinin son yılında bir yarıyılı özel sektör işletmelerinde, teknoparklarda, araştırma altyapılarında, Ar-Ge merkezlerinde ya da sanayi kuruluşlarında uygulamalı eğitimle tamamlamalarını zorunlu kılmaya, uygulamalı eğitimin zorunlu kılınacağı bölümleri belirli yükseköğretim kurumlarıyla ve/veya belirli fakülte ya da bölüm ve programlarla sınırlı tutma konusunda yetki verilmiştir. Bu maddede Yükseköğretim Kuruluna Fen ve Mühendislik bilimleriyle sınırlı olarak zorunlu uygulamalı eğitim getirme yetkisi verilmekle birlikte uygulamalı eğitim kapsamında teorik ders verilip verilmeyeceğine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Ders Yükü Tespiti Ve Ek Ders Ücreti Ödemelerinde Uyulacak Esaslar’da teorik dersler ve diğer faaliyetler aşağıdaki gibi tanımlanmıştır.

“a) Teorik Dersler: Haftalık ders programında yer alan, günü, saati ve yeri belirlenmiş, öğrenciye hitap eden, öğretim elemanının aktif olarak katıldığı eğitim - öğretim faaliyetleri olup, her ders saati bir ders yüküne eş değerdir. Bu dersler ön lisans, lisans ve lisansüstü (yüksek lisans, doktora, tıpta uzmanlık, sanatta yeterlik) düzeyde açılabilir. Benzer tez konularında çalışan lisansüstü öğrenciler için ilgili yönetmeliklere uygun olarak açılabilecek uzmanlık alan dersleri de yukarıdaki koşulları sağlamak kaydıyla bu kapsamda değerlendirilir.

…

b) Diğer Faaliyetler: Teorik dersler dışındaki tüm eğitim- öğretim faaliyetlerini kapsar.”

Ders Yükü Tespiti Ve Ek Ders Ücreti Ödemelerinde Uyulacak Esaslar’ın 2’nci maddesinin ikinci fıkrasında aşağıdaki düzenlemeye yer verilmiştir.

“Her bir dersi (uzmanlık alan dersleri dahil) sadece teorik veya sadece uygulama olarak kategorize etmek mümkün olmadığından ve bazı derslerin hem teorik hem de uygulama bileşeni bulunabileceğinden derslerin içerikleri ve teorik/uygulama bileşenleri üniversite senatolarınca belirlenir ve üniversite kataloglarında duyurulur.”

Ders Yükü Tespiti Ve Ek Ders Ücreti Ödemelerinde Uyulacak Esaslar’ da teorik dersler ve diğer faaliyetler tanımlanmış olmakla birlikte bazı derslerin hem teorik hem de uygulama bileşeni bulunabileceğinden derslerin içerikleri ve teorik/uygulama bileşenlerinin üniversite senatolarınca belirleneceği düzenlenmiştir. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 14’ncü maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Üniversitenin eğitim - öğretim, bilimsel araştırma ve yayım faaliyetlerinin esasları hakkında karar almak,” dördüncü fıkrasında; “Üniversitenin yıllık eğitim - öğretim programını ve takvimini inceleyerek karara bağlamak,” senatonun görevleri arasında yer almaktadır. Sorumlular tarafından yapılan savunmalarda ve savunma eklerinde yer alan belgelerden anlaşılacağı üzere üniversite senatosu tarafından alınan kararlarla fen ve mühendislik bilimleri için yapılacak olan eğitimlerin içeriği ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde teorik ve diğer faaliyetler olarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda fen ve mühendislik bilimlerinde yapılacak uygulamalı eğitimlerde görev alan öğretim görevlilerine uygulamalı olarak belirlenen kısımlar için diğer faaliyetler kapsamında teorik olarak belirlenen kısımlar için teorik ders kapsamında ek ders ödemesi yapılması mümkün bulunmaktadır. Denetçi tarafından sorguda teorik ders kapsamında herhangi bir faaliyet gerçekleştirilmemesine rağmen öğretim görevlilerine teorik ders kapsamında ek ders ödemesi yapıldığı iddia edilmekte, bu husus üniversite yetkilileriyle yapılan görüşmelere dayandırılmaktadır. Sorumlular tarafından yapılan savunmalarda fen ve mühendislik bilimleri için yapılan uygulamalı eğitimlerde eğitimin dört gün işletmelerde uygulamalı olarak gerçekleştirildiği bir gün teorik ders kapsamında gerçekleştirildiği ve öğretim elemanlarına teorik ders olarak gerçekleştirilen eğitim faaliyetleri için teorik ders kapsamında ek ders ücreti ödendiği belirtilmektedir. İlgili sorguda belirtilen iddialar somut nitelikte bilgi ve belgelere dayanmamakla birlikte sorguda yer verilen iddialara ilişkin bir tespite de yer verilmemiştir. Bu nedenle sorumlular tarafından yapılan savunmaların kabulüne, kamu zararının söz konusu olmaması nedeniyle ilişilecek bir husus bulunmadığına;

Ayrışık görüş: Üye … ayrışık görüşünde; “Sorguda “Senato üyesi” sıfatıyla sorumlu tutulan sorumluların, hangi senato kararına istinaden sorumlu tutuldukları sorguda belirtilmemiş olup, iddia edilen kamu zararı ile senato üyeleri arasındaki illiyet bağı kurulmamıştır. Söz konusu kararın tarih ve numarasının raporun “sonuç” kısmında belirtilmiş olması da, sorgunun eksik olduğu gerçeğini ortadan kaldırmamaktadır. Bu yönüyle sorgu ileri sürülen kanıtlar yönünden eksik kalmıştır.

Öte yandan Denetçi tarafından ileri sürülen iddialar fiili bir takım durumlara (öğrencilere fiilen teorik ders verilmediği; bunun yerine işyerlerinde öğrenci ziyaretlerin yapıldığı veya okulda görüşmelerin yapıldığı, vs.) ilişkin olup; sorguda “Üniversite yetkilileri ile yapılan görüşmelerde…”, Sonuç kısmında ise “öğretim elemanları ile görüşüldüğünde…” şeklinde ortaya konan ve hiçbir geçerliği bulunmayan soyut, afaki, sözel kanıtlara dayandırılmıştır. Üniversite yetkilileri ile yapılan görüşmelerin kimlerle yapıldığı açıklanmadığı gibi, yapılan görüşmeler bir tutanağa da bağlanmamıştır. Dolayısıyla teorik ders verilmediği veya verilmiş olsa bile bunların “teorik ders” olarak kabul edilemeyeceği hususları somut deliller ile desteklenmemiştir. Öte yandan savunmada yapılan savunmaların nerdeyse hiçbirisi denetçi tarafından sonuç kısmında karşılanmamıştır. Yine kamu zararı tablosu da konunun anlaşılmasına katkı sağlamamakta, aksine sorgu metniyle çok da uyumlu olmayan bir şekilde hazırlanmış olup, iddia edilen hususlarla örtüşmemektedir.

Açıklanan gerekçelerle ilgili rapor maddesinin belirtilen eksikliklerin giderilmesi amacıyla Denetçisine iadesine karar verilmesi uygun olacaktır.” demiştir.

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,