Sayıştay 7. Dairesi 40240 Kararı - Özel Bütçe Personel Mevzuatı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2013

• Daire: 7

• Dosya No: 40240

• Tutanak No: 42133

• Tutanak Tarihi: 28.06.2016

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Hizmet Merkez Müdürlüğüne vekaleten atanarak harcama yetkililiği görevini yapan şahsa ilave 30 puan ödenmesi.

1. 175 sayılı ilamın 1. maddesi ile vekâleten atanma şartlarını taşımayan KOBİ Uzman Yardımcısı …’nun … Hizmet Merkez Müdürlüğüne vekaleten atanarak harcama yetkililiği yapması sonucu, kendisine ilave 30 puan ödenmesi nedeniyle … TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

… (Başkan Yardımcısı) tarafından verilen temyiz dilekçesinde özetle; ilamın hakkaniyetle bağdaşmadığı ve yapılan farklı işlemler arasında sebep sonuç ilişkisi kurularak kamu zararı çıkarıldığı,

İlamda aslında 2 ayrı bağımsız işlemin söz konusu olduğu, bu iki ayrı işlemin birbirinden bağımsız değerlendirilmesi gerektiği,

İşlemlerden birincisinin, Hizmet Merkezi Müdürlüğüne atamada, asilin şartlarını taşımayan personelin vekaleten atanması ya da kamuda yaygın kullanıldığı şekliyle tedviren görevlendirmesi işlemi olduğu; ikincisi ise harcama yetkilerine verilen ek 30 puanın söz konusu görevlendirmeler kapsamındaki personele de verilmesi işlemi olduğu, bu iki işlemin birbirinden bağımsız irdelenmesi gerektiği, çünkü işlemlerin tamamen farklı kişi ve birimler aracılığı ile gerçekleştiği,

Bu denetleme sürecinde sorgu ve ilamlarla ilgili dahlinin ve imzasının bulunduğu tek kısmın söz konusu görevlendirmelerin yapıldığı birinci işlemde Daire Başkanlığının teklifine uygun görüş verdiği kısımdan ibaret olduğu,

Birinci işlemde, Hizmet Merkezi Müdürlüğüne atamada, asilin şartlarını taşımayan bir personelin vekaleten atanması veya tedviren görevlendirmesinin mevzuata aykırılık teşkil etmediği,

Bu atama ya da görevlendirme işlemleri mevzuata aykırı yapılmış olsaydı, Sayıştay denetçilerinin bu görevlendirmelerin kaldırılmasına ve bu personelin gerek cari, gerekse desteklere ilişkin bu güne kadar harcama yetkilisi olarak imzaladığı tüm harcama belgelerinin geçersizliğine hükmetmesi gerektiği,

Ancak böyle bir durum önerilmediği gibi bu gün itibariyle aynı personelin, 30 puan almadan aynı görevi yapmaya ve cari harcamaları ve destek ödemelerini harcama yetkilisi olarak imzalamaya devam ettikleri, yani denetleme sonunda; "vekaleten atama yada tedviren görevlendirme işlemleri mevzuata uygun ancak 30 puan almamaları gerekirdi" şeklinde bir sonuçla karşı karşıya olunduğu,

Kaldı ki söz konusu personelin görevlendirmesi yapıldığında ilgili birimde asilin şartlarını taşıyan başkaca bir personel de bulunmadığından o birimdeki kamu hizmetlerinin yerine getirilmesi için bu görevlendirmelerin yapılmasının bir gereklilik oluşturduğu,

İkinci işlemin ise, vekaleten ya da tedviren görevlendirilen personele 30 puanın verilip verilmemesi hususu olduğu ki, bunun da mevzuata uygunluğu açık olmakla beraber, söz konusu iş ve işlemlerde herhangi bir dahli ve imzası bulunmadığı,

3624 sayılı … Kuruluş Kanunu'nun personel rejimini düzenleyen 13'üncü maddesinin birinci fıkrasında; "Başkanlığın asli personeli, idari hizmet sözleşmesi ile sözleşmeli olarak istihdam edilir. Başkanlığın daimi ve aslilik arz eden görevleri ile bunların unvan ve adetleri, bu görevlerde çalışacak personelin tabi olacakları idari, sosyal ve ücret hükümleri, Başkanlığın hazırlayıp İcra Komitesinin onayı ile yürürlüğe konacak yönetmelik ile düzenlenir." hükmü yer aldığı,

Bu hüküm gereğince … İnsan Kaynaklan Yönetmeliği ve … Ücret Usul ve Esaslarının hazırlandığı ve İcra Komitesinin onayı ile yürürlüğe girdiği,

… İnsan Kaynakları Yönetmeliği’nin Vekalet Görevi başlıklı 43'üncü maddesinde;

"(1) Başkanlıkta yönetim kademesinde görev yapmakta iken görevlerinden geçici olarak ayrılanların yerlerine veya münhal pozisyonlara atamaya yetkili merci tarafından vekâleten atama veya tedviren görevlendirme yapılabilir.

(2) Vekâleten yapılan atamalarda;

a) Eş düzeydekilerin birbirlerine veya astın üste vekâlet etmesi esastır,

b) Astın üste vekâleti halinde; vekâleten atanacaklarda, asil pozisyona atanacaklarda aranan şartlar aranır." hükmü yer aldığı,

Aynı Yönetmeliğin "Görevlendirme" başlıklı 46'ncı maddesinde ise;

"(1) Personel, pozisyonunun bulunduğu işyeri değişmeksizin, hizmetin gereği veya isteği üzerine başka bir birimde görevlendirilebilir. Bu şekilde yapılan görevlendirilmelerde 49 uncu maddede belirtilen ücret usullerine ilişkin bölgesel farklılıklardan doğan hak haricinde, personelin asli pozisyonunun ücreti dışında başka bir ödeme yapılmaz.

(2) Bu madde uyarınca yapılan görevlendirmelerde personelin görevlendirildiği birim yöneticisi, görevlendirme süresince görevli personelin sıralı disiplin amiridir.

(3) Bu süreler devir teslim işlemlerinin tamamlanması ile başlar." hükmünün yer aldığı,

Yukarıdaki Yönetmelik maddeleri incelendiğinde; tedviren görevlendirmenin, Görevlendirme başlıklı 46'ncı maddesi yerine Vekalet Görevi başlıklı 43'üncü maddesinde düzenlenmesinden asıl şartlarını taşımayan personelin tedviren görevlendirilmesine yönelik olduğunun anlaşıldığı,

Ayrıca Yönetmeliğin Vekalet Görevi başlıklı 43'üncü maddesinin ikinci fıkrasında vekaleten yapılan atamalarda gerekli şartlar sayılmış olup, bu şartları taşımayanların tedviren görevlendirileceğinin anlaşıldığı,

… Ücret Usul ve Esaslarının "Brüt Ücret" başlıklı 5'inci maddesinin son fıkrasında; "Bir üst göreve vekaleten atanan personel vekalet ettiği kadro görevine ilişkin atanma kriterlerine haiz ise vekalet görevi süresince brüt ücreti; vekalet ettiği kadroya ait Görev Unvanı/Sorumluluk ve Kadro Çarpanı uygulanarak hesaplanır. Ancak dolu kadroya vekalet edenlere ise bu ücreti vekalet görevine başladıktan 3 ay sonrasından itibaren vekalet görevi süresince verilir." hükmü gereğince, atama kriterlerine haiz olmayan personele hiçbir şekilde vekalet ettiği kadroya ait Görev Unvanı/Sorumluluk ve Kadro Çarpanı uygulanmadığı ve bu sebeple herhangi bir ödeme yapılmadığı,

… Ücret Usul ve Esaslarının "Brüt Ücret" başlıklı 5'inci maddesinin son fıkrasındaki "Bir üst göreve vekaleten atanan personel vekalet ettiği kadro görevine ilişkin atanma kriterlerine haiz ise" ifadesinden de vekalet ettiği kadro görevine ilişkin atanma kriterlerine haiz olmayan personelin görevlendirilebileceğinin anlaşıldığı,

Atama kriterlerine haiz olmayan personelin vekaleten görevlendirilemeyeceği kabul edilecek olur ise; boş olan bir pozisyon için kurumda atama kriterlerini taşıyan personelin bulunamaması, ya da bulunsa bile söz konusu personelin bu görevi ailevi, sağlık vb. sebeplerle kabul etmemesi durumunda işlerin aksayacağı hatta o birimin faaliyetlerini yürütemeyeceği, İdarenin işleyişi içerisinde böyle bir durumun kabulünün mümkün olmadığı,

Vekaleten atama sebebiyle herhangi bir ücret ödenmediği, Vekaleten Müdür olarak görevlendirilenlerden asil şartlarını taşıyanlara 304 faktöründe yer alan "80 puan" verilmişken, burada olduğu gibi asil şartlarını taşımayan personel için ise 304 Müdür için öngörülen "80" faktörü puanı yerine, 306 KOBİ Uzman Yardımcısı faktör puanı olan "40" puan verildiği, kadro çarpanlarının da aynı şekilde uygulandığı,

İkinci işlem olan Harcama yetkililerine verilen 30 puanın vekaleten atamayla, dolayısıyla kendisiyle bir bağlantısı ve ilgisi bulunmadığı, her ne kadar harcama yetkililerine verilen 30 puana ilişkin iş ve işlemlerde; mevzuata aykırı bir durum olmamakla beraber; söz konusu iş ve işlemlerde herhangi bir dahli ve imzası bulunmadığından bahsedilen kamu zararına sebebiyet vermiş olmasının mümkün olmadığı,

İcra Komitesinin kararıyla kabul edilen Ücret Usul ve Esasları ile Başkanlık personeline ödenecek ücretler belirlenmiş olup bu esasların ek-5 de Başkan tarafından belirlenen harcama yetkililerine, denetleme görevinde bulunanlara, muhasebe müdür yardımcılarına....görev/sorumluluk faktör derecesine karşılık gelen puanına; harcama yetkililerine, denetleme görevinde bulunanlara 30... ekleneceğinin kararlaştırıldığı,

5018 sayılı yasa ve ikincil mevzuat olan 1 nolu tebliğ hükümlerine uygun olarak Strateji Geliştirme ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı"nın teklifi ve Başkanlık Makamı'nın onayı ile harcama yetkilileri ve yetki limitlerinin belirlendiği,

Belirlenen harcama yetkililerine ise İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığının düzenlemeleri çerçevesinde ilgili birimlerin gerçekleştirme görevlileri ve harcama yetkililerinin, harcama belgelerini düzenlediği ve imzaladığı ve Strateji Geliştirme ve Mali işler Dairesi Başkanlığı ile bağlı Müdürlüklerinin de herhangi bir uyarı da yapmadan ödemeyi gerçekleştirdiği,

Bu çerçevede bakıldığında; söz konusu sorguda belirtilen personele verilen 30 puan ve bunun karşılığında yapılan harcamaya ilişkin hiçbir süreçte dahli ve imzası bulunmadığı,

Diğer taraftan Kamu zararına muhatap olmasının mümkün olmadığı, çünkü kamu zararından bahsedilebilmesi için zararın; "Görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinin ve mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemlerinin bulunması”nın zorunlu olduğu,

Kendisi tarafından mevzuata ve hukuka aykırılık teşkil eden bir işlem yapılmadığı, kaldı ki yapılan vekaleten görevlendirmelerde kendisine atfedilebilecek kasıt, kusur veya ihmalden bahsetmenin de mümkün olmadığı belirtilerek tazmin hükmünün kaldırılması istenmiştir.

Sayıştay Başsavcılığı; “Sorumlunun, savunmasında ileri sürdüğü tedviren görevlendirme işlemleri ve 30 puanlık ek ödeneğin ödenmesinde sorumluluğu bulunmadığına ilişkin gerekçelerin yerinde olduğu gözükmektedir.

Bu nedenlerle, sorumlunun savunmasında ileri sürdüğü gerekçelerin kabul edilerek, ilamın 1, 3 ve 4. maddeleriyle tazmin hükmolunan Daire Kararının bozulmasına ve sorumluların uhdesindeki tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.“ şeklinde görüş bildirmiştir.

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

… İnsan Kaynakları Yönetmeliği’nin Vekalet Görevi başlıklı 43'üncü maddesinde;

"(1) Başkanlıkta yönetim kademesinde görev yapmakta iken görevlerinden geçici olarak ayrılanların yerlerine veya münhal pozisyonlara atamaya yetkili merci tarafından vekâleten atama veya tedviren görevlendirme yapılabilir.

(2) Vekâleten yapılan atamalarda;

a) Eş düzeydekilerin birbirlerine veya astın üste vekâlet etmesi esastır,

b) Astın üste vekâleti halinde; vekâleten atanacaklarda, asil pozisyona atanacaklarda aranan şartlar aranır." denilmekte,

Aynı Yönetmeliğin "Görevlendirme" başlıklı 46'ncı maddesinde ise;

"(1) Personel, pozisyonunun bulunduğu işyeri değişmeksizin, hizmetin gereği veya isteği üzerine başka bir birimde görevlendirilebilir. Bu şekilde yapılan görevlendirilmelerde 49 uncu maddede belirtilen ücret usullerine ilişkin bölgesel farklılıklardan doğan hak haricinde, personelin asli pozisyonunun ücreti dışında başka bir ödeme yapılmaz.

(2) Bu madde uyarınca yapılan görevlendirmelerde personelin görevlendirildiği birim yöneticisi, görevlendirme süresince görevli personelin sıralı disiplin amiridir.

(3) Bu süreler devir teslim işlemlerinin tamamlanması ile başlar." denilmektedir.

… Ücret Usul ve Esaslarının "Brüt Ücret" başlıklı 5'inci maddesinin son fıkrasında; "Bir üst göreve vekaleten atanan personel vekalet ettiği kadro görevine ilişkin atanma kriterlerine haiz ise vekalet görevi süresince brüt ücreti; vekalet ettiği kadroya ait Görev Unvanı/Sorumluluk ve Kadro Çarpanı uygulanarak hesaplanır. Ancak dolu kadroya vekalet edenlere ise bu ücreti vekalet görevine başladıktan 3 ay sonrasından itibaren vekalet görevi süresince verilir." hükmü yer almakta,

Aynı Esaslarının "Görev Unvanı / Sorumluluk" başlıklı bölümünde; "Başkan tarafından belirlenen Harcama yetkililerine, denetleme görevinde bulunanlara, Muhasebe Müdür Yardımcılarına, Muhasebe Yetkilisi Mutemetleri ile Taşınır Kayıt Kontrol Yetkililerine görev yaptıkları süre ile sınırlı kalmak kaydıyla Görev Unvanı/Sorumluluk faktör derecesine karşılık gelen puanına; harcama yetkililerine, denetleme görevinde bulunanlara 30 (otuz), Muhasebe Müdür Yardımcısı 15 (onbeş), Muhasebe Yetkilisi Mutemetleri ile Taşınır Kayıt Kontrol Yetkililerine 10 (on) puan eklenir." hükmü yer almaktadır.

Rapor dosyası ve ekleri incelendiğinde; Başkanlık makamı oluru ile Müdürlük kadrosuna vekaleten atananların asilde aranan şartları taşımadıkları, bu kişilere vekalet müddetince vekalet ettikleri kadronun değil asli kadrolarının maaşının ödendiği, ancak bu kişiler vekalet süresince aynı zamanda “harcama yetkilisi” olarak görev yaptıkları için kendilerine ilave 30 puanlık ücret ödendiği görülmüştür.

… İnsan Kaynakları Yönetmeliği’nin Vekalet Görevi başlıklı 43'üncü maddesinde yer alan “Astın üste vekâleti halinde; vekâleten atanacaklarda, asil pozisyona atanacaklarda aranan şartlar aranır.” hükmünü, … Ücret Usul ve Esaslarının "Brüt Ücret" başlıklı 5'inci maddesinin son fıkrasında yer alan "Bir üst göreve vekaleten atanan personel vekalet ettiği kadro görevine ilişkin atanma kriterlerine haiz ise vekalet görevi süresince brüt ücreti; vekalet ettiği kadroya ait Görev Unvanı/Sorumluluk ve Kadro Çarpanı uygulanarak hesaplanır." hükmü ile birlikte değerlendirmek gerekmektedir. Yani vekaleten görevlendirilen personel asilde aranan şartları taşıyorsa, ilgiliye vekalet ettiği kadroya ait ücret ödenmeli, asilde aranan şartları taşımıyorsa kendi kadrosuna ait ücret ödenmelidir. Nitekim somut olayda da bu kişilere vekalet müddetince vekalet ettikleri kadronun değil kendi kadrolarının maaşı ödenmiştir.

Atama kriterlerine haiz olmayan personelin hiçbir şekilde vekaleten görevlendirilemeyeceği kabul edilecek olur ise; boş olan bir pozisyon için kurumda atama kriterlerini taşıyan personelin bulunamaması, ya da bulunsa bile söz konusu personelin bu görevi ailevi, sağlık vb. sebeplerle kabul etmemesi durumunda işlerin aksayacağı, İdarenin işleyişi içerisinde böyle bir durumun kabulünün mümkün olmadığı aşikardır.

Bu kişilere “harcama yetkilisi” sıfatı nedeniyle ödenen ilave 30 puanlık ücretin, brüt ücret dışında değerlendirilmesi gerekmektedir. Çünkü “harcama yetkilisi” sıfatı, kadroya değil yapılan iş veya üstlenilen göreve ait bir sıfattır. Dolayısıyla 1 nolu Harcama Yetkilileri Genel Tebliği uyarınca … Başkanı tarafından harcama yetkilisi olarak belirlenen ve bu görevi yerine getirenlere … Ücret Usul ve Esasları’nda belirtilen ilave 30 puanlık ücretin ödenmesi gerekmektedir.

Nitekim 14.06.2007 tarih ve 5189/1 karar nolu Sayıştay Genel Kurul Kararında;

"…

e) Vekâlet Görevi Nedeniyle Yetki Devrinde Harcama Yetkisinden Doğan Sorumluluk

5018 sayılı Kanunun 31'inci maddesi uyarınca bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir. Kanunda öngörülen harcama yetkilisinin izin, hastalık ve geçici görev gibi sebeplerle görevlerinde bulunmadığı durumlarda, bu kişilerin yerine, mevzuatlarında öngören usulle vekâleten atanan kişi asilin tüm yetki ve sorumluluklarını taşıyacağından harcama yetkisini de kullanacaktır.

Bu nedenle, harcama yetkilisinin yerine, mevzuatında öngörülen usullere uygun olarak vekâleten atanan görevlinin, vekâlet ettiği göreve ait harcama yetkisini kullanmasından doğan sorumluluğun bu görevi vekâleten yürüten görevliye ait olduğuna oybirliğiyle." karar verilmiştir. Dolayısıyla “harcama yetkilisi” sıfatını taşıyan ve bu görev ve sorumluluğa sahip olanların ilave 30 puanlık ücreti de almaları mevzuata uygundur.

Bu itibarla temyiz talebinin kabulü ile 175 sayılı ilamın 1. maddesi ile verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA, oybirliği ile,