Sayıştay 7. Dairesi 39821 Kararı - Özel Bütçe Çeşitli Konular

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi: Diğer Özel Bütçeli İdareler

• Yılı: 2012

• Daire: 7

• Dosya No: 39821

• Tutanak No: 41181

• Tutanak Tarihi: 08.12.2015

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Kurulması gereken web sitesi proje ve kurul kararında belirtilen niteliklere sahip olmamasına rağmen destek ödemesinde bulunulması.

1. 262 sayılı ilamın 23. maddesi ile …. Başkanlığı ..... Hizmet Merkezi Müdürlüğüne KOBİ Proje Destek Programı kapsamında .... tarafından sunulan “Masaüstü Yayıncılık Sistemine Geçerek Pazar Payı ve Etkin Satışın Artırılması” Projesi gereğince kurul kararı ile desteklenmesine karar verilen “online satış panelli web sitesi yazılımı” alımı işinde kurulması gereken web sitesi proje ve kurul kararında belirtilen niteliklere sahip olmamasına rağmen destek ödemesinde bulunulması nedeniyle .... TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Temyiz dilekçesinde özetle; KOBİ Proje Destek Programı kapsamında mevzuatla kendisine verilen görevlerin eksiksiz yerine getirildiği,

.... mevzuatında makine teçhizat haricinde bir gider kaleminin tespiti, yerinde görülmesi veya birer örnek alınması olmadığı, bu nedenle .... mevzuatında belirtilen duruma ilişkin emredici bir hüküm yokken söz konusu tespitlere istinaden kamu zararı çıkarılmış olmasının mevzuata aykırı olduğu,

Ödemelerin sadece KOBİ Proje Destek Programı Uygulama Esasları’nın 13. maddesinin 1. paragrafında da görüldüğü üzere “proje kapsamında yapılan giderlere ilişkin fatura/fatura yerine geçen belgeler ve bunların ödendiğine dair banka dekontları ile birlikte Hizmet Merkezine başvurur ve KOBİ Uzmanı tarafından ödeme oluru hazırlanarak ödeme yapılır” ibaresiyle kesinleştirildiği,

İşletmenin, projesi kapsamında proje ara faaliyet raporunu müdürlüğe ekleri olan fatura/fatura yerine geçen belgeler ve bunların ödendiğine dair banka dekontlarıyla geldiği, müdürlüğün de bunların yanı sıra bu gider kalemleri ile ilgili olarak eğer web sitesi ise, resmi olarak kurulduğuna dair hem ekran görüntüsü hem de CD içerisinde web sitesinin hazırlamasındaki ara yüzler (Ek olarak alınan ekran görüntüsü web sitesinin proje spefikasyonları karşıladığı kanaatine varılarak işlemler yapıldığı), eğer billboard reklamı ise, belirtilen yerlerde yayınlandığına dair resimlerin bulunduğu CD'ler, eğer gazete reklamı ise, reklam sayfalarının birer örneklerinin istendiği, bunların makine teçhizat tespit tutanağına manuel olarak ekstra yazıldığı ve işletme yetkilisinin imzası da attırılarak kayda alındığı,

Ayrıca her işletmenin proje başlangıcında imzalamış olduğu KOBİ Proje Destek Programı Taahhütnamesi bulunduğu, bu taahhütnamenin 2. maddesinde "....'e vereceğimiz bilgi belgeler ile bunların eklerinde yazılı olan bilgilerin doğru olduğunu, yanıltıcı bilgi vermediğimizi, bilgilerde değişiklik olması halinde yeni bilgileri vereceğimizi, satın alacağımız mal/hizmete yönelik olarak yanlış ve yanıltıcı bilgi vermeyeceğimizi, söz konusu bilgilerin gerçeğe aykırı olduğunun tespiti halinde, .... tarafından hakkımızda yapılacak yasal işlemleri şimdiden kabul ettiğimizi, beyan ve taahhüt ederiz." hükmü bulunduğu,

Hem KOBİ Proje Destek Programı Uygulama Esasları hem de KOBİ Proje Destek Programı Taahhütnamesinde bu konu ile ilgili herhangi bir kontrol belgesi, yerinde inceleme, görevlendirme vb. tamamen işletmenin beyanının doğruluğunun araştırılması ile ilgili olarak hiçbir konu belirtilmediği, aksine işletmenin beyanı doğrultusunda iş ve işlemlerin yapılması istendiği,

Dolayısıyla kamu zararı konusunda herhangi bir kasıt, kusur ya da ihmali olmamakla beraber .... mevzuatındaki boşluğu işletmelerden ekstra evrakların (ilgili uzman tarafından resim çekerek, tespit tutanağı hazırlayarak ve numune alarak) alınması yönündeki işlemlerle oluşabilecek kamu zararının önüne geçilmesi amaçlandığı belirtilerek tazmin hükmünün kaldırılması istenmiştir.

...., duruşma esnasındaki sözlü savunmasında, temyiz başvurusunda bulunduğu ilam maddelerinin tamamına ilişkin olarak; mali işlem süreçlerinde görev alan kamu görevlilerinin sorumluluklarının ve sorumluluk hallerinin tespitine dair 5189/1 ve 14.06.2007 tarihli Sayıştay Genel Kurul Kararında açık düzenleme yapıldığını, buna göre mezkûr kararın incelenmesinden görüleceği üzere 5018 sayılı Kanun ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu muvacehesinde mali işlem süreçlerinde görev alan kamu görevlilerinin sorumluluğunun şartlarının;

“1- Kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem, eylem bulunmalıdır,

2. Ortada bir kamu zararı olmalıdır,

3. Mevzuata aykırı karar, işlem ve eylemle zarar arasında bir illiyet olmalıdır.” şeklinde belirlendiğini,

Şu halde mezkûr Sayıştay Genel Kurul Kararında da belirtildiği üzere mali işlem süreçlerinde görev alan bir kamu görevlisinin mali sorumluluğundan diğer bir ifadeyle kamu zararı sorumluluğundan bahsedebilmek için bizatihi Sayıştay'ın Genel Kurul Kararıyla da saptamış olduğu üzere kamu görevlisinin mevzuat çerçevesinde yapması gereken bir görevi ya da işlemi mevzuata aykırı bir şekilde gerçekleştirmiş olması ve bunu yaparken de bir kasıt, kusur ve ihmal dahilinde yapması şartı arandığını,

Oysaki söz konusu somut olayda kendisi tarafından mevzuata uygun bir şekilde yapılması gereken iş ve işlemlerin dışında eksiklik, hata ve yanlışın bulunmadığını, bir başka ifadeyle mevzuat çerçevesinde yapılması gerekip de yapılmayan herhangi bir durumun-halin mevzu bahis olmadığını,

Zira konuya ilişkin mevzuat incelenmesinde görüleceği üzere kendisi tarafından yapılması gereken iş ve işlemlerin (söz konusu projelerin takibinde-kontrolünde-denetiminde aranan belgelerin ibrazı ve bunun tespiti vb.) bizatihi gereği yerine getirildiğini ve bu anlamda işlem süreçlerinin mevzuata uygun bir şekilde tekâmül ettirildiğini,

Hal böyle olunca da Sayıştay Genel Kurul Kararında da ifade edildiği üzere kamu görevlisi olarak kendisi tarafından, mevzuata aykırı yani mevzuatın öngördüğü ama yapılmayan herhangi bir iş ve işlemin söz konusu olmadığını,

Zira söz konusu projelerin yürütülmesinde-denetiminde-kontrolünde ilgili mevzuatın aramış olduğu yegane kriterin bahse konu projeler kapsamındaki giderlere ilişkin beyan ve bunlara ilişkin belgelerin yani faturaların ve banka dekontlarının ibraz edilmesi olduğunu ki, söz konusu beyan ve belgelerin de zaten ibraz edildiğini ve kendisi tarafından da bunların kontrol edildiğini,

Dolayısıyla söz konusu mali işlem süreçlerinde görev alan kendisinin bunun dışında herhangi hususu çek etmesi - kontrol etmesi – bilebilmesi – denetleyebilmesinin, örneğin bir belgenin gerçeğe aykırı olması gibi bir hususu tespit edebilmesinin mümkün olmadığını, mümkün olmadığı gibi de mevzuatın şahsına yüklemiş olduğu böyle bir görevin söz konusu olmadığını,

O halde bizatihi Sayıştay Genel Kurul Kararında da ifade edildiği üzere kendisi tarafından yerine getirilmesi gereken bir görevin eksik yerine getirilmesi ya da mevzuata aykırı yerine getirilmesi ya da bir mevzuatın öngördüğü iş ve işlemlerin yapılmaması gibi bir durum mevzu bahis olmadığında da ortaya çıkan ya da ortaya çıktığı iddia edilen kamu zararı ile kendisinin görevi arasında rabıtanın, diğer bir ifadeyle illiyetin olmadığını,

Bu çerçevede de şahsına velev ki oluşmuş olsa bile kamu zararı sorumluluğu yüklenmesi gerektiğini belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Sayıştay Başsavcılığı Daire Kararının tasdiki yönünde görüş bildirmiştir.

Duruşma talebinde bulunan .... ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

Sorumluluk itirazına ilişkin olarak;

Temyiz dilekçesinde KOBİ Proje Destek Programı kapsamında mevzuatla kendisine verilen görevlerin eksiksiz yerine getirildiği, kamu zararı konusunda kendisinin herhangi bir kasıt kusur ya da ihmalinin bulunmadığı belirtilmişse de;

İlamda sorumlu tutulan gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisi, Proje Faaliyetleri Değerlendirme Raporu ve Tespit Tutanağını düzenleyen ve onaylayanlardır.

KOBİ Proje Destek Programı Uygulama Usul Esasları’nın 12. maddesinde;

“…

(5) KOBİ Proje Destek Programı Proje Ara Faaliyet Raporunda yer alan hedefler, faaliyetler ve faaliyet gerçekleşme durumları işletmeden sorumlu personel tarafından incelenir.

(6) İşletmeden sorumlu personel tarafından inceleme sonrası KOBİ Proje Destek Programı Proje Faaliyetleri Değerlendirme Raporu hazırlanır ve Hizmet Merkezi Müdürünün onayına sunulur.

(7) KOBİ Proje Destek Programı Proje Ara Faaliyet Raporu üzerinde yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda planlanan faaliyetlerin bir kısmının gerçekleşmemesi durumunda; gerçekleşen faaliyetlere ilişkin ödemeler yapılır, eksik kalan faaliyetlerin takip eden izleme dönemi içerisinde tamamlanması istenir. Eksik kalan faaliyetleri takip eden izleme döneminde tamamlamayan işletmelerin durumu Kurul’a sunulur.

…” denilmekte,

Aynı Esasların 13. maddesinde ise;

“(1) İşletme, KOBİ Proje Destek Programı Proje Ara Faaliyet Raporu, proje kapsamında yapılan giderlere ilişkin fatura/fatura yerine geçen belgeler ve bunların ödendiğine dair banka dekontları ile birlikte Hizmet Merkezine başvurur. KOBİ Proje Destek Programı Proje Başvuru Formu hazırlama aşamasında danışmanlık hizmeti alınmış ise buna ait fatura ilk izleme dönemine ait harcama belgeleri ile birlikte sunulur.

(2) KOBİ Proje Destek Programı Proje Ara Faaliyet Raporu ve ekinde verilen o izleme dönemi içinde yapılmış harcamalara ilişkin ödeme belgeleri Hizmet Merkezi tarafından değerlendirilir.

(3) Proje kapsamında makine-teçhizata ilişkin destek ödemesi yapılmadan önce, işletmeden sorumlu personel işletmeyi ziyaret ederek ekte yer alan KOBİ Proje Destek Programı Tespit Tutanağını düzenler. Düzenlenen tespit tutanağı evrak kaydına alınır.

(4) Değerlendirme sonucunun uygun bulunması halinde işletmeden sorumlu personel tarafından ekte yer alan KOBİ Proje Destek Programı Destek Ödeme Oluru hazırlanarak Hizmet Merkezi Müdürünün oluruna sunulur.

…” denilmektedir.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, KOBİ Proje Destek Programı çerçevesinde gerekli olan izleme ve değerlendirme faaliyetlerinin yerine getirilmesi, bu faaliyetlere ilişkin Proje Faaliyetleri Değerlendirme Raporu ve Destek Programı Tespit Tutanağının düzenlenmesi ve onaylanmasına ilişkin görev ve sorumluluklar, bu belgeleri düzenleyen gerçekleştirme görevlisi statüsündeki KOBİ uzmanları ile harcama yetkilisi statüsündeki Hizmet Merkezi Müdürüne aittir. Dolayısıyla Faaliyet Değerlendirme Raporu ve Tespit Tutanağını düzenleyen ve onaylayanların, bu rapor ve tutanaklar ile bunlara esas bilgi, belge, faaliyet, makine, teçhizat vb.lerinin KOBİ Proje Destek Programında belirtilen şartlara uygunluğundan sorumlu olması gerekmektedir.

Temyiz dilekçesinde, Taahhütnamelerde işletmelerin her türlü geri ödemeyi garanti ettikleri, dolayısıyla ödenen paranın ilgili işletmelerden geri alınabileceği belirtilmişse de; Sayıştay yargısında sorumlu tutulabilecek kişiler 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile belirlenmiş olan sorumlular olup, ahiz konumunda olan özel şirket ya da işletmelerin Sayıştay ilamlarında sorumlu olarak tayini mümkün değildir.

Bu itibarla, sorumluluk yönünden yapılan itirazlar REDDEDİLEREK konunun esasına geçildi.

Esasa ilişkin olarak;

.... Matbacılık .... tarafından sunulan ve .... Hizmet Merkezi Müdürlüğü KOBİ Proje Destek Programı Kurulu tarafından 21.06.2011 tarihinde kabul edilen “Masaüstü Yayıncılık Sistemine Geçerek Pazar Payı ve Etkin Satışın Artırılması Projesi”nde ve Kurul kararında online satış panelli (tasarım ve sunum panelli) niteliklere sahip bir web sitesi yazılımı kurulacağı belirtilmiştir. Ancak, firmanın web sitesi olan .....com.tr adresinin online satış panelli (tasarım ve sunum panelli) niteliklere sahip olmadığı; sadece firma bilgileri ve ürün tanıtımını içerdiği görülmüştür.

Sorumluların sorguya esas savunma ekinde gönderdikleri “web sitesinin kodlarını içeren CD” incelendiğinde; web sitesinin sadece firma bilgileri ve ürün tanıtımı yapılan basit bir site olduğu; sitede online satış yapılamadığı; online satışın internet üzerinden gelen ziyaretçilerin sitede satın almak istedikleri ürünleri (sanal bir sepete ekleyerek) kredi kartı veya havale ile ödemeleri yoluyla satın alma işleminin sonuçlandırılması olduğu; sitede bulunan SİPARİŞ bölümünde ise satış işlemi yapılmadığı; sadece ilgili firmaya alınmak istenen ürünler ile ilgili sipariş verildiği; sitenin proje ve kurul kararında belirtilen niteliklere (online satış panelli web sitesi yazılımına) sahip olmadığı; buna rağmen, firmaya, web sitesi bedeli olan .... TL’nin %60’ı olan .... TL tutarında destek ödemesinde bulunulduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla temyiz talebinin reddi ile 262 sayılı ilamın 23. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

(.... Daire Başkanı .... ve .... Daire Başkanı ....’un; “.... mevzuatında makine teçhizat haricinde bir gider kaleminin tespiti, yerinde görülmesi veya birer örnek alınması yönünde açık bir hüküm bulunmamakta, işletmenin beyanı ile proje gideri konusunda sunduğu fatura ve banka dekontları doğrultusunda ödemelerin yapılması öngörülmektedir.

Her işletmenin proje başlangıcında imzalamış olduğu KOBİ Proje Destek Programı Taahhütnamesi bulunmakta, bu taahhütnamenin 2. maddesinde "....'e vereceğimiz bilgi belgeler ile bunların eklerinde yazılı olan bilgilerin doğru olduğunu, yanıltıcı bilgi vermediğimizi, bilgilerde değişiklik olması halinde yeni bilgileri vereceğimizi, satın alacağımız mal/hizmete yönelik olarak yanlış ve yanıltıcı bilgi vermeyeceğimizi, söz konusu bilgilerin gerçeğe aykırı olduğunun tespiti halinde, .... tarafından hakkımızda yapılacak yasal işlemleri şimdiden kabul ettiğimizi, beyan ve taahhüt ederiz." hükmü bulunmaktadır.

Esasen işletmeler tarafından verilen bu taahhütname doğrultusunda, herhangi bir şekilde tespiti yapılan projeye veya taahhütnameye aykırı giderlerin, İdare tarafından ilgili firmalardan tahsil edilmesi gerekmektedir.

Dolayısıyla kamu zararı konusunda herhangi bir kasıt, kusur ya da ihmali olmayan gerçekleştirme görevlisi ve harcama yetkilisinin sorumlu tutulması mümkün değildir.

Bu itibarla tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi gerekir.” şeklindeki,

Üye ....’ın; “.... mevzuatında, makine teçhizat dışında bir gider kaleminin yerinde tespiti veya birer örnek alınması yönünde açık bir hüküm bulunmamakta, işletmenin proje kapsamında yapılan giderlere ilişkin fatura/fatura yerine geçen belgeler ile bunların ödendiğine dair banka dekontları, destek ödemelerinin yapılması için yeterli görülmektedir.

Ayrıca, her işletmenin, proje başlangıcında imzalamış olduğu, KOBİ Proje Destek Programı Taahhütnamesi bulunmakta, bu taahhütnamenin 2. maddesinde de;

"....'e vereceğimiz bilgi belgeler ile bunların eklerinde yazılı olan bilgilerin doğru olduğunu, yanıltıcı bilgi vermediğimizi, bilgilerde değişiklik olması halinde yeni bilgileri vereceğimizi, satın alacağımız mal/hizmete yönelik olarak yanlış ve yanıltıcı bilgi vermeyeceğimizi, söz konusu bilgilerin gerçeğe aykırı olduğunun tespiti halinde, .... tarafından hakkımızda yapılacak yasal işlemleri şimdiden kabul ettiğimizi, beyan ve taahhüt ederiz."

Şeklinde, firmanın taahhüdü bulunmaktadır.

Kobi Proje Destek Programı Uygulama Esasları kapsamında, herhangi bir şekilde tespit edilen proje veya taahhütnameye aykırı giderlerin, işin mahiyeti gereği kusur atfedilmesi her zaman mümkün olamayan, kurul üyeleri, gerçekleştirme görevlileri ve harcama yetkilisine ödettirilmesi yerine, Bakanlığına bildirilmesi ve idaresince, işletmeler tarafından verilen taahhütname gerekleri doğrultusunda, ilgili firmalardan tahsil edilmesi yoluna gidilmesi gerekir.

Bu nedenle, tazmin hükmünün bozularak dairesine gönderilmesi gerekir.” şeklindeki ayrışık görüşlerine karşı) oyçokluğu ile,