Sayıştay 7. Dairesi 396 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 25.06.2020

• Karar No: 396

• İlam No: 176

• Madde No: 54

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Bazı araçlara aylık kiralama bedeli olarak mevzuatta belirlenen sınırın üzerinde ödeme yapılması:

Belediyesi Destek Hizmetleri ve İşletme İştirakler Müdürlüğü tarafından pazarlık usulü ile ihalesi gerçekleştirilen … Turizm Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yükleniminde bulunan, “Muhtelif İş Makinesi ve Araç Teminin Hizmet Alımı İşi”nde;

Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında bazı araçlara aylık kiralama bedeli olarak mevzuatta belirlenen sınırın üzerinde ödeme yapılması suretiyle kamu zararına neden olunması iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;

237 sayılı Taşıt Kanunu’nun “Kanunun şümulü” başlıklı 1’inci maddesinde; mahalli idarelerin bu Kanun kapsamında olduğu, 12’nci maddesinde ise; hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtların cinsi, adedi, yaşı, hangi hizmetlerde kullanılacağı, kaynağı, yabancı menşeli olup olmayacağı ve diğer hususlara ilişkin esas ve usûllerin Cumhurbaşkanınca saptanacağı belirtilmiş ve maddeye dayanılarak “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usûller” yürürlüğe konulmuştur.

Esas ve Usûller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde;

“…

(2) (Ek: 15/9/2014 - 2014/6814 md. 2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up’lar hariç)1 hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre araç kiralama hizmet alımlarında, şoför giderleri hariç aylık araç kiralama ücreti, taşıtın harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı itibarıyla uygulanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin % 2’sini geçmemelidir.

Yapılan inceleme neticesinde, 28.12.2017 tarihinde ihale onayı verilen ve Yüklenici … Turizm Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den hizmet alımı suretiyle temin edilen 12 adet binek aracın aylık kiralama bedellerinin mevzuatta belirlenen sınırın üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesinin ikinci fıkrasında;

“Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun, tüzük ve yönetmelikler ile diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.” hükmü mevcuttur.

“Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde;

“Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.

Gerçekleştirme görevlileri, harcama talimatı üzerine; işin yaptırılması, mal veya hizmetin alınması, teslim almaya ilişkin işlemlerin yapılması, belgelendirilmesi ve ödeme için gerekli belgelerin hazırlanması görevlerini yürütürler.

…

Gerçekleştirme görevlileri, bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken iş ve işlemlerden sorumludurlar.” hükümlerine yer verilmiştir.

Anılan Kanun’un “Kamu zararı” başlıklı 71’inci maddesinde;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

…

Esas alınır.

Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir.” hükümleri mevcuttur.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde;

“…

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

…” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan hükümler çerçevesinde, araç kiralama hizmet alımında bazı araçlar için yüklenici tarafından verilen birim fiyat teklifinin mevzuatla belirlenen sınırın üzerinde olmasına rağmen kabul edilmesi neticesinde ödeme emri belgesini düzenleyen olarak gerçekleştirme görevlisi ile söz konusu belgeyi imzalayan ve onaylayan harcama yetkilisinin, ihale komisyonu üyelerinin, ayrıca bu haliyle ihale komisyonu kararını onaylayan ihale yetkilisinin de oluşan kamu zararından sorumlu olduğu tespit edilmiştir.

Ancak sorumlular tarafından gönderilen savunmalarda kamu zararının sehven yapıldığı ve kamu zararı tutarının , 09.10.2019 tarihli ve 12097 yevmiye nolu muhasebe işlem fişiyle yüklenicinin alacağından mahsup edildiği bildirilmiştir.

Bu itibarla; şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında bazı araçlara aylık kiralama bedeli olarak mevzuatta belirlenen sınırın üzerinde ödeme yapılması suretiyle sebep olunan toplam 8.246,78 TL tutarındaki kamu zararının tahsil edildiği anlaşıldığından konu ile ilgili ilişilecek husus kalmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,