Sayıştay 7. Dairesi 389 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 12.03.2020

• Karar No: 389

• İlam No: 120

• Madde No: 26

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

Bazı dayanıklı taşınır malların ... Vakfı’na hibe edilmesi :

kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçelerden yardım yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde;

“Gerçek veya tüzel kişilere kanunda veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde dayanağı olmadan kamu kaynağı kullandırılamaz, yardımda bulunulamaz veya menfaat sağlanamaz. Ancak, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabilir.

Bu yardımların yapılması, kullanılması, izlenmesi, denetlenmesi ve kamuoyuna açıklanmasına ilişkin esas ve usuller Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.” denilmektedir.

Madde metninde her ne kadar genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin bütçelerinde öngörülmüş olmak kaydıyla; kamu yararı gözetilerek dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllere yardım yapılabileceği ifade edilmişse de 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” 75’inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki;

“5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.” hükmüne istinaden belediyeler söz konusu yardımları yapabilecek kurumların dışında yer almıştır.

Ancak, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun yukarıda anılan maddesi uyarınca belediyeler; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, 5362 sayılı Kanun kapsamındaki meslek odaları, dernekler ve vakıflarla “ortak hizmet projeleri” yürütebilecektir. Madde metninde konuyla ilgili olarak;

“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

…

c) (Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.

…” denilmektedir.

Bu kapsamda belediyelerin Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar arasında yer almayan bir vakıfla ortak hizmet projesi yürütmesinin şartları;

• Belediye meclis kararının alınması,

• Ortak hizmet projesinin mevcut olması ve buna ilişkin bir anlaşmanın yapılması,

• Proje kapsamında gerçekleştirilecek hususların 5393 sayılı Kanun’un 14’üncü maddesinde sayıldığı üzere belediyenin görev ve sorumluluk alanlarına girmesi,

• Gerçekleştirilecek ortak hizmet projesi için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması,

olarak sayılmaktadır.

... Belediyesi ile ... Vakfı arasında 07.06.2017 tarih ve 2017/56 No’lu Meclis Kararı’na istinaden ortak hizmet projesi gerçekleştirilmesini esas alan, bir yıl süreli “İşbirliği Protokolü” 12.07.2017 tarihinde imzalandığı, daha sonra 07.09.2018 tarih ve 2018/70 No’lu Meclis Kararı’yla protokolün süresnini bir yıl uzatıldığı görülmüştür.

Söz konusu İşbirliği Protokolü’nün “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde;

“Bu protokol, ... Belediye Başkanlığı ile ... Vakfı arasında ortak yapılabilecek eğitim ve kültürel faaliyetlere ilişkin işbirliğini kapsamaktadır.” denilmektedir.

Yine “Kapsam” başlıklı 3’üncü maddesinde ise;

“Bu protokol, 5393 sayılı Belediye Kanununun 75. Maddesine istinaden imzalanmış olup, taraflarca karşılık anlaşmaya varıldığı takdirde ... Vakfı Ana Sözleşmesi’nin 3. Maddesinde belirtilen amaçları gerçekleştirmek için gerektiğinde maddi imkanı olmayan başarılı çocuklara eğitim Yardımı yapmak, yaşlılar evi ile aşevi açmak, sağlık hizmetleri alanında faaliyette bulunmak için gerektiğinde kampanyalar düzenlemek, başarılı ve yetenekli amatör sporculara gerektiğinde ödül vermek, yardıma muhtaç kişilere ve düşkünlere gerektiğinde ayni ve nakdi yardımda bulunmak, ...’un eğitim, kültür ve iktisadi gelişmişlik düzeyinin yükseltilmesine katkıda bulunmak amacıyla her türlü eğitim, kültür ve bilimsel faaliyetlerde bulunmak, ilçenin turizm potansiyelinin arttırılması ve kent kültürünün geliştirilmesi için gerekli faaliyetlerde bulunmak, gerektiğinde her türlü eğitim kursları, gösteri, tiyatro, seminer, konferans vs. gibi organizasyon ve uygulamalara ilişkin esas ve yükümlülükleri kapsar.” ifadeleri bulunmaktadır.

Belediyenin bahsi geçen ortak hizmet projesini gerçekleştirmesinde ve bu kapsamda Protokol’ün 3’üncü maddesinde sayılan faaliyetler için kaynak kullanmasında Belediye Kanunu’nun 14’üncü ve 75’inci maddeleri açısından herhangi bir aykırılık bulunmamaktadır. Ancak söz konusu kaynak kullanımı, ortak hizmet projesi gerçekleştirilen vakfa kaynak aktarımı mahiyetinde olduğu takdirde mevzuata hükümlerine aykırılık söz konusu olmaktadır.

Proje kapsamında bazı ayni ihtiyaçlar hasıl olduğu takdirde, bu ayni ihtiyaçların dayanıklı taşınır niteliğinde olması halinde, Belediye tarafından bunların temin edilip kullanıma verilmesinde bir sakınca bulunmamakla beraber bu taşınırların mülkiyetinin Belediyenin uhdesinde kalması gerekmektedir. Dolayısıyla ortak hizmet projesi olsa dahi vakfa doğrudan yapılan ayni ya da nakdi yardımın kamu zararına sebebiyet verdiği değerlendirilmektedir.

Yapılan incelemede, Belediye tarafından söz konusu ortak hizmet projesine dayanılarak, ... Vakfı’nın talebi üzerine ihtiyaç duyulan bazı dayanıklı taşınır malların temin edildiği ve doğrudan hibe edilerek kayıtlardan düşüldüğü görülmüştür. Vakfın kendi ihtiyaçlarını karşılama mahiyetindeki bu işlemlerden ötürü kamu zararı meydana gelmiştir. Ancak savunmalarda, ... Vakfı’na hibe edilmiş olan dayanıklı taşınırlar, Belediyemizce kullanılmak üzere 25.09.2019 tarihli, 569 nolu taşınır işlem fişi ile söz konusu taşınırların Belediyenin taşınır kayıtlarına alındığı ve aynı gün tarihli muhasebe işlem fişi ile de muhasebe kayıtlarına işlendiği bildirilmiştir.

Bu itibarla, söz konusu taşınırlar tekrar Belediye kayıtlarına alındığından, konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına

işbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren aynı Kanun’un 55’inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere

oy birliğiyle,