Sayıştay 7. Dairesi 386 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Personel Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 03.03.2020

• Karar No: 386

• İlam No: 111

• Madde No: 4

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Personel Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

BELEDİYENİN AVUKATLIK VEKÂLET ÜCRETİ ÖDEMELERİNDE MEVZUATTA BELİRTİLEN ÜST SINIRI AŞARAK ÖDEMEDE BULUNMASI

... Belediyesi’nin avukatlık vekâlet ücreti ödemelerinde mevzuatta belirtilen üst sınırı aşarak ödemede bulunduğu suretiyle kamu zararına sebebiyet verildiği iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Avukatlık ücretinin dağıtımı” başlıklı 83’üncü maddesinde;

“Belediye lehine sonuçlanan dava ve icra takipleri nedeniyle hükme bağlanarak karşı taraftan tahsil olunan vekâlet ücretlerinin; avukatlara (49 uncu maddeye göre çalıştırılanlar dâhil) ve hukuk servisinde fiilen görev yapan memurlara dağıtımı hakkında 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun hükümleri kıyas yolu ile uygulanır.” denilmiştir.

659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri Ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin “Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak hükümler ile atıflar” başlıklı 18’inci maddesinin birinci fıkrasında;

“2/2/1929 tarihli ve 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekâlet Hakkında Kanun yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer mevzuatta 1389 sayılı Kanuna yapılan atıflar bu Kanun Hükmünde Kararnameye yapılmış sayılır.” hükmü yer almaktadır.

Buna göre; belediyeler avukatlık ücretlerinin dağıtımı konusunda 659 sayılı KHK’ye tabidir.

659 sayılı KHK’nin “Davalardaki temsilin niteliği ve vekâlet ücretine hükmedilmesi ve dağıtımı” başlıklı 14’üncü maddesinde ise;

“Tahkim usulüne tabi olanlar dahil adli ve idari davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan takip ve duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde, bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine vekalet ücreti takdir edilir.

(2) İdareler lehine karara bağlanan ve tahsil olunan vekalet ücretleri, hukuk biriminin bağlı olduğu idarenin merkez teşkilatında bir emanet hesabında toplanarak idare hukuk biriminde fiilen görev yapan personele aşağıdaki usul ve sınırlar dahilinde ödenir.

a) Vekalet ücretinin; dava ve icra dosyasını takip eden hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü veya avukata %55’i, dağıtımın yapıldığı yıl içerisinde altı aydan fazla süreyle hukuk biriminde fiilen görev yapmış olmak şartıyla, hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara %40’ı (…) eşit olarak ödenir.

b) Ödenecek vekâlet ücretinin yıllık tutarı; hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü, avukatlar için (10.000) gösterge (…) rakamının, memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak aylık brüt tutarının oniki katını geçemez.

c) Yapılacak dağıtım sonunda arta kalan tutar, hukuk biriminde görev yapan ve (b) bendindeki tutarları dolduramayan hukuk birimi amiri, hukuk müşaviri, muhakemat müdürü ve avukatlara ödenir. Bu dağıtım sonunda arta kalan tutar üçüncü bütçe yılı sonunda ilgili idarenin bütçesine gelir kaydedilir.

(3) Hizmet satın alınan avukatlara yapılacak ödemeler bu madde kapsamı dışındadır.” denilmiştir.

Ayrıca Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşme’nin İkinci Kısım’ın “Avukatlık Vekâlet Ücreti” başlıklı 22’nci maddesinde;

“659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 14’üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde öngörülen “10.000” gösterge rakamı “20.000” olarak uygulanır.” denilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri doğrultusunda; belediyenin yapacağı avukatlık vekâlet ücreti ödemesinin kişi başı 20.000 gösterge rakamının memur maaş katsayısı ile çarpımı sonucu bulunan rakamın on iki katını aşması mümkün değildir.

Rapor maddesinde 2018 yılı için avukatlık vekâlet ödemelerinde kişi başı yapılan … TL avukatlık vekâlet ödemesinin bu limiti aştığı iddia edilmiştir.

Belirtilen limitlerin hesabında uygulanacak memur maaş katsayısı 2018 yılı birinci altı ayı için 0,108550, ikinci altı ayı için 0,11794’dir. Dolayısıyla avukatlık vekalet ücreti sınırı da 2018/I için 20.000x12x0,108550=13.026,00 TL, 2018/II için 20.000x12x0,11794=14.152,80 TL’dir. Bu durumda bir avukata 2018 yılında ödenebilecek vekalet ücretinin yıllık tavan tutarı 27.178,80 TL’dir.

Oysa sorguda 12 ay için 0,108550 gösterge rakamı üzerinden hesap yapılarak kişi başı alınabilecek azami vekalet ücreti 26.052,00 TL olarak hesaplanmıştır.

Diğer taraftan sorguda, kişi başı … TL vekalet ücreti ödemesi yapıldığı iddia edilmiş ise de, savunmalar doğrultusunda belediyede fiilen görev yapan dört avukat için 2018 yılı içerisinde toplamda brüt … TL avukatlık ücreti dağıtıldığı, bunun da kişi başı … TL’ye denk geldiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, avukatlara yapılan vekalet ücreti ödemesinin yıllık kişi başı … TL olduğu ve bu ödemenin yıllık tavan sınır olan …. TL’yi aşmadığı görülmektedir.

Bu itibarla; ... Belediyesi’nin avukatlık vekâlet ücreti ödemelerinde mevzuatta belirtilen üst sınırı aşarak ödemede bulunduğu iddiasıyla hesap edilen toplam … TL için ilişilecek husus bulunmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca İşbu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla,

Azınlık Görüşü:

(Daire Başkanı …’in farklı gerekçesi: 659 sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri Ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine İlişkin Kanun Hükmünde Kararname, mahalli idareleri kapsamadığından belediyelerde avukatlık vekalet ücretinin dağıtımında 659 sayılı KHK ile belirlenen limitlerin uygulanması mümkün değildir. Belediye çalışanlarına öncelikle uygulanacak mevzuat hükmünün 5393 Sayılı Belediye Kanunundaki düzenlemeler olduğu, anılan Kanunun 82 nci maddesinde yer alan vekalet ücretlerine yönelik düzenleme ile, “1389 Sayılı Devlet Davalarını Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekalet Hakkında Kanun” hükümlerine atıf yapılmak suretiyle esasen hukuk işlerinde çalışan personele davaların lehe sonuçlanması ile elde edilen vekalet ücretlerinden kıyas yoluyla pay verilmesi amaçlanmıştır.

Her ne kadar, 2.11.2011 tarih ve 28103 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 259 Sayılı Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri ve Özel Bütçeli İdarelerde Hukuk Hizmetlerinin Yürütülmesine ilişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin “Yürürlükten kaldırılan ve uygulanmayacak hükümler ile atıflar başlıklı 18 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; 2/2/1929 tarihli ve 1389 sayılı Devlet Davalarını İntaç Eden Avukat ve Saireye Verilecek Ücreti Vekalet Hakkında Kanun’un yürürlükten kaldırıldığı, diğer mevzuatla 1389 Sayılı Kanuna yapılan atıfların bu Kanunu Hükmünde Kararnameye yapılmış sayılacağı” hükmü yer almış olsa da, öncelikli kanun durumunda olan 5393 Sayılı Kanununun 82 nci maddesiyle atıf yapılan ve KHK ile yürürlükten kaldırılan söz konusu Kanun hükümlerinin “KIYAS” yoluyla uygulanacağına amirdir.

Kanun metninde yer alan “…kıyas yolu ile uygulanır.” İbaresi iptal edilmediğine göre, yürürlükten kaldırılan adı geçen Kanun yerine söz konusu KHK adı, metne işlendiğinde de görüleceği üzere bu KHK hükümlerinin de vekalet ücretleri açısından kıyas yoluyla uygulanacağı izahtan varestedir.

Nitekim, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğüne hitaben yazılan 31.05.2012 tarih ve B.07.0.BMK.0.15.115465 – 6105 Sayılı yazıda da; 5393 sayılı Kanunda belediye lehine sonuçlanan davalarda karşı taraftan tahsil olunan vekalet ücretlerinin dağıtımı ile ilgili olarak 1389 sayılı Kanun Hükümlerinin uygulanması gerektiğinden ve 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle anılan Kanun yürürlükten kaldırılmakta birlikte diğer kanunlarda bu Kanunu yapılan atıflarda 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye yapılmış sayılacağı hükme bağlandığından, 5393 sayılı Kanunun 82 nci maddesinde düzenlenen avukatlık vekalet ücretinin dağıtımında, 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerinin kıyas yoluyla uygulanması gerektiği ifade edilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalara göre, 659 Sayılı KHK kapsamında yer almayan belediyeler, KHK’da belirlenen limitlere tabi olmadığından ve bu limitlerin belediyeler hakkında, kıyas yoluyla uygulanması öngörüldüğünden limitlere aynen uyulmaması hasebiyle kamu zararının hesaplanması 5393 Sayılı Kanunun 82 nci maddesine aykırılık teşkil etmektedir.