Sayıştay 7. Dairesi 37838 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 7

• Dosya No: 37838

• Tutanak No: 39609

• Tutanak Tarihi: 04.11.2014

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden ve İETT Genel Müdürlüğü adına hukuk müşaviri Av. Süleyman BAYER ile Sayıştay Başsavcılığının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

1025 sayılı ilamın 2’nci maddesinde, Aykor Denizcilik Müh.İnş.San. ve Tic.A.Ş yükleniminde gerçekleştirilen "2 Adet Tünel Cer Halatı Alımı" işinde, sözleşme konusu malın sözleşmede belirlenen sürede teslim edilmemesine rağmen yükleniciden gecikme cezası kesilmemesi neticesinde kamu zararına sebebiyet verildiği gerekçesiyle toplam 14.866,00 TL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçiler dilekçelerinde, Tarihi özelliği ve benzerleri artık kalmamış olan tünel yapısı ve Tünel aracının parça ve aksamları ile raylı sistemin ray-kataner ve cer halatı özel imalat ile temin edilerek bakım, onarım ve tadilleri gerçekleştirilebildiğini, 1875 yılından beri kesintisiz işletilen tarihi Tüneldeki vagonların hareketini sağlayan ancak ekonomik ömrünü tamamlayan cer halatlarının alımı için idare tarafından geçekleştirilen açık ihale sonucu Aykor Denizcilik Müh. İnş. San. ve Tic. AŞ firması ile 14.07.2008 tarihinde sözleşme imzalandığını, Sözleşmenin 10. maddesine göre sözleşme süresinin 365 gün olarak belirlendiğini, Teslim ile ilgili "Teslim Şekli" başlıklı 11. Maddesinde ise "Teslimat kısmi veya tamamı şartnamesi çerçevesinde 180 gün içerisinde teslim edilecektir" şeklinde olduğunu, Halatın özel imal edilmesi gereken bir malzeme olması da göz önüne alındığında 11. maddenin 5. bendinde teslim programında değişiklik yapılabileceği ön görüldüğünü ve sözleşmede "Yüklenici, İdarece onaylanmış teslim programına aynen uymak zorundadır. Ancak zorunlu hallerde İdarenin uygun görüşü ile teslim programında değişiklik yapılabilir. İdarece onaylanan bir süre uzatımı bulunduğu takdirde, yüklenici bu hususun kendisine tebliği tarihinden başlamak üzere... gün içinde yeni duruma göre bir teslim programı düzenlemek zorundadır" hükmüne yer verildiğini, Firmanın 05.01.2009 tarihinde vermiş olduğu dilekçede ileri sürdüğü hususların, alımı gerçekleştirilen cer halatının özel imalat gerektirmesi gözetilerek ihale dokümanı ve şartname esasları çerçevesinde makul bulunduğunu ve 17.02.2009 tarihli Encümen Kararı ile kendilerine 80 gün süre verildiğini, İlama konu olan sözleşmenin" Gecikme Cezası"nı düzenleyen 17. maddesindeki "İdare tarafından sözleşmenin 18. maddesinde belirtilen süre uzatımlarından ve sözleşme kapsamında yapılacak iş artışlarından kaynaklanan haller hariç, iş zamanında bitirilmediği/mal teslim edilmediği takdirde geçen her takvim günü için yükleniciye yapılacak ödemelerden sözleşme bedeli üzerinden % 01 oranında gecikme cezası kesilecektir. Kesilecek toplam ceza tutarı hiçbir şekilde ihale bedelini aşamaz" hükmü ile gecikme cezası kesilebilmesi için oluşması gereken şartlar belirlendiğini, İdarenin kamu yararını gözeterek sözleşme şartları içeriğinde süre uzatımı vermeyi uygun bulduğunu, Yüklenicinin de süreye uyarak malı teslim ettiğini,

Yukarıda da arz edildiği üzere ihale konusu alımı yapılan halatın, özel imal edilmesi gereken ve çok sayıda testten geçirilerek kullanıma hazır hale getirilen bir ürün olduğunu, Yapılan teknik incelemeler sonucunda firmanın sözleşme şartlarında süre uzatımını talep etmesinin idarece uygun görüldüğünü, Mal tesliminde idarenin iradesi dışında bir gecikme söz konusu olmadığından verilen uzatma süresi içinde malın teslim alındığı tarih olan 26 Mart 2009 tarihindeki kur esas alındığını belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmektedirler.

Sayıştay Başsavcılığı; “temyiz dilekçesi incelenmiş olup, ileri sürülen nedenler yerinde görülmüştür. Çünkü: Taraflar arasındaki sözleşme zorunlu hallerde idarenin uygun görüşü ile teslim programında değişiklik yapılacağını belirlemiştir. Firma tarafından dilekçe ile talep edilen hususlar yerinde görülerek “Encümen Kararı” ile kendilerine ek süre verilmiştir. Bu durumda fazla bir ödeme söz konusu olmadığından tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi mütalaa olunur.” Şeklinde görüş belirtmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde, yüklenici ile idare arasında imzalanan Tip sözleşmenin "Malın/İşin Teslim Alma Şekil ve Şartları ile Teslim Programı" başlıklı 11 inci maddesinde;

"……………………

11.3. Teslim Şekli: Teslimat; kısmi veya şartnamesi çerçevesinde 180 gün içerisinde teslim edilecektir.

…………………."

"Gecikme Cezası" başlıklı 17 inci maddesinde;

"17.1. İdare tarafından sözleşmenin 18 inci maddesinde belirtilen süre uzatımından ve sözleşme kapsamında yaptırılacak iş artışlarından kaynaklanan haller hariç, iş zamanında bitirilmediği/mal teslim edilmediği takdirde geçen her takvim günü için yükleniciye yapılacak ödemelerden sözleşme bedeli üzerinden %01 oranında gecikme cezası kesilecektir. Kesilecek toplam ceza tutarı hiçbir şekilde ihale bedelini aşamaz.……………"

"Süre Uzatımı Verilebilecek Haller ve Şartları" başlıklı 18 inci maddesinde ise

"18.1. Mücbir Sebepler: İdare; yükleniciden kaynaklanan bir kusurdan ileri gelmemiş ve taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması, yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemesi, mücbir sebebin meydana geldiği tarihi izleyen 20 (yirmi) gün içinde yüklenicinin idareye yazılı olarak bildirimde bulunması ve bu durumun yetkili merciler tarafından belgelendirilmesi kaydıyla aşağıda belirtilen halleri mücbir sebep olarak kabul eder.

a)Doğal Afetler,

b)Kanuni grev,

c)Genel salgın hastalık

d)Kısmi veya genel seferberlik ilanı,

e)Gerektiğinde Kurum tarafından belirlenecek benzeri diğer haller.

………………" denilmektedir.

Yukarıda açıklanan sözleşme hükümlerine göre, yüklenicinin malı idareye 180 gün içerisinde teslim etmesi gerekmektedir. Malın süresinde teslim edilmemesi durumunda, süre uzatımından ve sözleşme kapsamında yaptırılacak iş artışlarından kaynaklanan haller hariç teslim tarihini geçen her gün için sözleşme bedeli üzerinden %01 oranında gecikme cezası kesilmesi gerekmektedir. Süre uzatımının verilebileceği haller ise, idareden kaynaklanan sebepler dışında doğal afetler, kanuni grev, genel salgın hastalık, kısmi veya genel seferberlik ilanı, gerektiğinde Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenecek benzeri diğer haller şeklinde sıralanmıştır.

İ.E.T.T. Genel Müdürlüğü İdare Encümeni'nin 17.02.2009 tarih ve 43655 no.lu kararında; "Aykor Denizcilik Müh.İnş.San. ve Tic. A.Ş'nin, global ekonomik krizden kaynaklanan üretimdeki genel durgunluk ve yavaşlamayı sebep göstererek Cer Halatının teslimi için cezasız 80 günlük ek süre talebi kabul edildiği belirtilerek süre uzatımı talebinin kabulüne karar verilmiştir. Hangi hallerde süre uzatımı verilebileceği yukarıda da ifade edildiği üzere açıkça belirlenmiştir ve global ekonomik krizden kaynaklanan üretimdeki genel durgunluk ve yavaşlama sebep gösterilerek süre uzatımı verilebilmesine olanak bulunmamaktadır.

Dilekçiler tarafından, Halatın özel imal edilmesi gereken bir malzeme olması da göz önüne alındığında 11. maddenin 5. bendinde teslim programında değişiklik yapılabileceği ön görüldüğü ve sözleşmede "Yüklenici, İdarece onaylanmış teslim programına aynen uymak zorundadır. Ancak zorunlu hallerde İdarenin uygun görüşü ile teslim programında değişiklik yapılabilir. İdarece onaylanan bir süre uzatımı bulunduğu takdirde, yüklenici bu hususun kendisine tebliği tarihinden başlamak üzere... gün içinde yeni duruma göre bir teslim programı düzenlemek zorundadır" hükmüne yer verildiği, Firmanın 05.01.2009 tarihinde vermiş olduğu dilekçede ileri sürdüğü hususların, alımı gerçekleştirilen cer halatının özel imalat gerektirmesi gözetilerek ihale dokümanı ve şartname esasları çerçevesinde makul bulunduğu ve 17.02.2009 tarihli Encümen Kararı ile kendilerine 80 gün süre verildiği belirtilmekte ise de; encümen kararında süre uzatımı kararına gerekçe olarak global ekonomik krizden kaynaklanan üretimdeki genel durgunluk ve yavaşlama gösterilir iken, dilekçiler tarafından yapılan halatın özel imal edilmesi gereken ve çok sayıda testten geçirilerek kullanıma hazır hale getirilen bir ürün olduğundan bahisle yüklenici firmanın süre uzatımı talebinin yerinde bulunduğu ifade edilmiştir. Söz konusu imalatın özel bir imalat olması ve çok sayıda testten geçiriliyor olması ihale aşamasında da istekliler tarafından bilinmekte ve teklifler buna göre verilmektedir. Kaldı ki, alımı yapan idare teknik şartname ile de teknik özellikleri açıkça belirlenen imalatın özel hazırlanma koşullarını hesaba katarak işin süresini belirlediğinden, İdari Şartnamedeki hüküm görülerek teklif verildiğine ve sözleşme imzalandığına göre artık bu hükmün gereğinin yerine getirilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla dilekçi iddialarının reddi ile 1025 sayılı ilamın 2’nci maddesiyle toplam 14.866,00 TL.’ye tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 04.11.2014 tarih ve 39609 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.