Sayıştay 7. Dairesi 375 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Çeşitli Konular

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 28.11.2019

• Karar No: 375

• İlam No: 41

• Madde No: 3

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2018

• Konu: Çeşitli Konuları İlgilendiren Kararlar

KARAR

İdare şirketi bünyesinde istihdam edilen işçilere ait hakediş ödemelerinde, şirkete ödenen kâr payı hesabına sözleşme giderleri ve genel giderlerin de dahil edilmesi:

…. Belediyesi ile … El Sanatları Tur. Taş. Akaryakıt Mak. Doğalgaz İnş. Müh. Mad. Tem. Gıda Tar. Hayv. AR-GE San. ve Tic. A.Ş. arasında … tarihinde imzalanan, “24.12.2017 Tarihli ve 30280 Sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan 696 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 126’ncı Maddesiyle, 27.6.1989 Tarihli ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye Eklenen Ek 20’nci Maddesine İstinaden Personel Hizmeti Temini” işinde; 24.12.2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 696 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 24’üncü maddesi uyarınca idare şirketi bünyesinde istihdam edilen işçilere ait hakediş ödemelerinde, şirkete ödenen kâr payı hesabına sözleşme giderleri ve genel giderlerin de dahil edilmesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.30 maddesinde;

“…

a)Asgari İşçilik Maliyeti: İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil), nakdi yemek ve yol bedeli gibi prime esas kazancın hesabında esas alınan işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı asgari işçilik maliyetini oluşturur.

…

ç) (Değişik: 25/10/2014-29156 R.G./2. md., Geçerlilik: 11/9/2014) Sözleşme Giderleri ve Genel Giderler: İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, ihale konusu işte kullanılacak giyim gideri, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanı ücreti ile çalışanlara verilecek eğitim gideri, silahlı atış eğitim gideri, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri, yaka kartı, önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyen ilaçlama gideri, toplu ulaşım kartı bedeli ve bu nitelikteki genel giderleri karşılamak üzere, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik birim fiyatı üzerinden; işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri için ise çalıştırılacak her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden, % 4 oranında hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler teklif bileşeni olarak kabul edilir.

…” denilerek asgari işçilik maliyeti ve sözleşme giderleri ve genel giderlerin tanımı yapılmıştır.

09.04.2018 tarih ve 2018/11608 sayılı Bakanlar Kurulunca; İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları İle Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar kararlaştırılmıştır. Bahsi geçen düzenlemenin “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinin dördüncü fıkrasında;

“İdare tarafından şirkete personel gideri için yapılacak aylık ödemelerin toplamı, hizmet alımı sözleşmesinde öngörülen işçi ücretleri esas alınarak hesaplanan;

a) Asgari İşçilik maliyeti,

b) Asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan %4 sözleşme giderleri ve genel giderler,

c) İşçilikle bağlantılı ayni giderler,

ç) Asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı üzerinden %7’ye kadar belirlenecek kâr,

dâhil işçilik giderleri toplamını aşamaz. İşçi ücretlerinin tespitinde asgari ücrette meydana gelen artışlar dikkate alınır. Asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile işçilikle bağlantılı ayni giderler ve kâr oranı, kamu ihale mevzuatı esas alınarak belirlenir.”

denilmektedir.

İdare ile şirket arasında imzalanan sözleşmenin, sözleşmenin türü ve bedeli başlıklı 6’ncı maddesinin 2’nci bendinde;

“Sözleşme Bedeli: Asgari İşçilik Maliyeti + Sözleşme ve Genel Giderler + % 7 İşveren Karı eklenmek suretiyle bulunan tutar aylık ödenecektir.”

denilmektedir.

Usul ve Esasların 5’inci maddesinde şirkete ödenecek kârın; asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı üzerinden hesaplanacağı ve idarelerce şirkete ödenecek kar oranının % 7’ye kadar belirlenebileceği hüküm altına alınmıştır. Mevzuata göre karın hesaplanmasında sadece asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler dikkate alınmalı, sözleşme giderleri ve genel giderler kârın hesaplanacağı matraha dahil edilmemelidir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalara rağmen; idarenin şirkete ödeyeceği kârı hesaplarken kâr matrahına % 4 sözleşme giderleri ve genel giderleri de dahil ederek şirkete alması gerekenden fazla tutarda kâr ödemesi yaptığı görülmüştür. Oysa ki kâr matrahına % 4 sözleşme giderleri ve genel giderler tutarı dahil edilmemeli ve hesaplanacak kâr tutarı sadece asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamı üzerinden hesaplanmalıdır. Söz konusu hatalı uygulama nedeniyle … TL kamu zararı oluşmuştur.

Ancak savunmalarda, … Belediyesince …. tarih ve … makbuz numarası ile söz konusu hatalı uygulamadan kaynaklanan kamu zararının ilgili şirketten tahsil edildiği bildirilmiştir.

Bu itibarla; kâr oranının hesaplanmasında sadece asgari işçilik maliyeti ve işçilikle bağlantılı ayni giderler toplamının esas alınması gerekirken, asgari işçilik maliyeti ile sözleşme giderleri ve genel giderlerin toplamı üzerinden şirkete ödenecek kârın hesaplanması sonucu oluşan KDV dahil toplam … TL kamu zararının ilgili şirketten tahsil edildiği anlaşıldığından, konu hakkında ilişilecek husus kalmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca iş bu İlamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliğiyle,