Sayıştay 7. Dairesi 37397 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 7

• Dosya No: 37397

• Tutanak No: 39135

• Tutanak Tarihi: 03.06.2014

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 725 sayılı ilamın 2. maddesi ile Gölpazarı Belediyesinde itfaiye memuru kadrosunda çalışan Fatih GÖKLER'e özel hizmet tazminatının hatalı ödenmesi nedeniyle 1.185,06 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; tarafına çıkarılan tazmin kararının açıkça anayasa ile güvence altına alınan angarya yasağına aykırı olduğunu, Anayasanın 18. maddesinde;

"II. Zorla Çalıştırma Yasağı

Madde 18- Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır.

Şekil ve şartları kanunda düzenlenmek üzere hükümlülük veya tutukluluk süreleri içindeki çalıştırmalar; olağanüstü hallerde vatandaşlardan istenecek hizmetler; ülke ihtiyaçlarının zorunlu kıldığı alanlarda öngörülen vatandaşlık ödevi niteliğindeki beden ve fikir çalışmaları, zorla çalıştırma sayılmaz." denildiğini,

Ancak somut olayda hükmedilen tazmin kararının sonucunda kişiye verilen görev ve sorumluluk gereği ödenen ücretlerin geri istendiğini, hem bir kamu görevlisine görev verilip hem de bunun karşılığının ödenmeyecek olması nedeniyle bu istemle idarenin açıkça angarya yasağına aykırı davranmış olacağını, bunun da açıkça Anayasaya aykırı olacağını, sadece bu nedenle dahi hakkında verilen tazmin kararının kaldırılmasının gerektiğini ve ayrıca bu kararın AİHM ve Danıştay kararlarına da aykırı olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılamasında; “İlgili asilde bulunması gereken fakülte veya 4 yıllık yüksekokul şartını taşımamaktadır. Vekaleten atananların, vekalet edilen görevle ilgili zam ve tazminatları alabilmeleri için asilde bulunması gereken tüm şartları taşıması gerekir.

Ayrıca Danıştayca verilen kararda tazminat’a ilişkindir. Yoksa vekaletle ilgili zam ve tazminatların ödenmesi kararı değildir.

İzah edilen nedenlerden dolayı Daire Kararının onanmasına karar verilmesi mütalaa olunur.” şeklinde görüş bildirmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 175. maddesinin 4.7.2001 tarih ve 631 sayılı KHK’nin 5. maddesiyle değişik ikinci fıkrasında, kurum içinden veya diğer kurumlardan bir göreve vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için, vekilin asilde aranan şartları taşımasının zorunlu olduğu hüküm altına alınmıştır. Ayrıca, 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı BKK'na ekli "Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar'ın “Vekalet” başlıklı (9/1). maddesinin (cc) bendinde ise, 657 sayılı Kanunun 86. maddesi uyarınca bir göreve vekalet ettirilenlere vekalet edilen görev ile fiilen gerçekleştirilen görevin zam ve tazminat tutarları arasındaki net farkın ödenebilmesi, "Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları" kaydına bağlanmıştır.

Öte yandan, 02.02.2000 tarih ve 23952 sayılı resmi Gazetede yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik, Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki Memurların Görevde Yükselme Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5. maddesinde hizmet gruplarına yer verilerek 12 hizmet grubu ve alt hizmet grupları düzenlenmiş, 6. maddesinde görevde yükselme eğitimine yer verilerek, eğitimi tamamlayanların görevde yükselme sınavlarına katılmaya hak kazanacakları hüküm altına alınmış, 14. maddesinde ise, Yönetmelik kapsamındaki görevlere yapılacak atamalarda aranacak öğretim düzeyleri tek tek belirlenmiştir.

Söz konusu 14. maddede;

“Bu Yönetmeliğe tabi personelde öğrenim düzeyi;

a) Teknik öğrenim gerektiren müdürlükler için atanacağı kadroyla ilgili en az dört yıllık yüksek öğrenim bitirmiş veya denkliği kabul edilen yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından mezun olmak,

b) Müdür kadrolarına atanabilmek için kamu yönetimi, maliye, işletme, iktisat, çalışma ekonomisi, sosyal ve idari bilimler dallarında yüksek öğrenim bitirmiş veya bunlara denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edilmiş yurt dışı öğrenim kurumlarından mezun olmak,

(…) şarttır." hükümleri yer almıştır.

Yine 04.07.2009 tarih ve 27278 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Mahalli İdareler Personelinin Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5 ve 7. maddelerine göre yönetim hizmetleri grubunda yer alan müdürlük kadrosuna görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda 657 sayılı Kanunun 68. maddesinin (b) bendinde belirtilen atanma şartlarını taşımak ve fakülte veya dört yıllık yüksekokul mezunu olmak özel şartları aranmaktadır.

Yukarıdaki hükümler uyarınca vekaleten atanan kişi, asilin taşıması gereken dört yıllık yüksek öğrenim görme şartını taşımadığından, aslında vekaletten söz etmemiz mümkün değildir. Her ne kadar görevlendirme yazısında, kişinin vekaleten atandığı belirtilse de, vekaleten görevlendirmeden ziyade tedviren görevlendirmeden söz etmek daha doğru olacaktır.

657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa dayanılarak çıkarılan 2006/10344 Sayılı Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Bakanlar Kurulu Kararı'na ekli III Sayılı Cetvelin (G) Bölümünde, 10344 sayılı kararda kadro unvanı zikredilmeyen memurlardan 5-7. derecelerden aylık alanlara %49 oranında özel hizmet tazminat ödeneceği belirtilmiştir. Yukarıda yazılı mevzuat hükümlerine göre 5. derecenin 2. kademesinden aylık alan itfaiye memuru Fatih GÖKLER’e özel hizmet tazminatı farkı ödenmemesi gerekirken %49 yerine %68 oranı üzerinden özel hizmet tazminatı ödenmiştir.

Anayasanın “Zorla Çalıştırma Yasağı” başlıklı 18. maddesi gereği bu tutarın ödenmesi gerektiği iddia edilerek uygulamanın doğruluğuna ilişkin olarak Sayıştay Genel Kurulunun 03.05.1979 tarih ve 3991/1 Sayılı kararı ile Danıştay On Birinci Dairesinin 2005/4434 Esas 2007/7694 sayılı kararı dayanak gösterilmişse de;

Sayıştay Genel Kurulunun 03.05.1979 tarih ve 3991/1 Sayılı kararıyla boşalan Kaymakamlık kadrosuna mal müdürünün, saymanlık görevini yapmaması kaydıyla, boşalan malmüdürlüğü kadrosuna ise bir başka memurun vekâleten atanabileceği ve bu atamalar gerçekleşebileceğine göre vekâleten atanan memurlara vekâlet aylığı ile işgüçlüğü ve iş riski gibi zam ve tazminatların ödenebileceği karara bağlanmıştır. Ancak söz konusu olayda ise, vekilin asilin şartlarını taşımadığı için geçerli bir vekâleten atama durumu söz konusu olmadığından vekâleten görevlendirmeye ilişkin olarak herhangi tazminat farkı söz konusu olamayacaktır.

Danıştay On Birinci Dairesinin 2005/4434 Esas 2007/7694 sayılı kararında ise, asilde aranan şartlan taşımayan bir kişinin vekil olarak atanamayacağı ve kendisine vekalet aylığının ve yüksek öğrenim mezunu olmaması nedeniyle zam ve tazminatların ödenemeyeceği, ancak vekaleten yürüten davacıya üstlendiği sorumluluk dikkate alınarak yürütülen vekalet görevinden ötürü vekalet aylığına eşdeğer tutarda bir meblağın tazminat olarak ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bu itibarla, dilekçi talebinin reddi ile 725 sayılı ilamın 2. maddesiyle 1.185,06 TL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. 725 sayılı ilamın 4. maddesi ile Gölpazarı Belediyesi Hesap İşleri Müdürlüğü kadrosuna vekaleten atanan Veri Hazırlama ve Kontrol işletmeni Şengül ŞEN'e, asilde aranan şatları taşımadığı halde vekalet görevinden kaynaklanan zam, tazminat ve ek ödeme farklarının ödenmesi nedeniyle 2.806,80 TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

İlam hükmüne ilişkin dilekçe ve savcılık karşılaması işbu ilamın 1. maddesinde belirtildiği gibi olup sözü edilen madde de yer alan gerekçelerle; dilekçi talebinin reddiyle, 725 sayılı ilamın 4. maddesiyle 2.806,80 TL’ye verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 03.06.2014 tarih ve 39135 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.