Raylı Sistem İnşaatında Usulsüzlük Nedeniyle 23 Milyon USD Tazminat Kararı

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

Kamu İdaresi:
Yılı: 2006
Daire: 7
Dosya No: 36975
Tutanak No: 37901
Tutanak Tarihi: 19.11.2013
Konu:

KARAR

832 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 72’nci maddesi gereği Temyiz Kurulunca görülen lüzum üzerine davet edilen İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü adına Hukuk Müşavirleri Av. Süleyman Bayer ve Av. Sabiha Özalp ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenilmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra, duruşma talep eden dilekçi Mehmet ÖZTÜRK’e duruşma günü 01.11.2013 tarihinde bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadıklarından Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 430. maddesi uyarınca gıyabında, gereği görüşüldü;

A) 1236 sayılı Ek İlam’ın 1’inci maddesinin (A) bendi ile, Teklif birim fiyat alma usulü ile ihale edilmiş olan Sultançiftliği. Edirnekapı Raylı Toplu Taşıma Sistemi İnşaat ve Elektro. Mekanik İşlerinin Yapım İşi ile ilgili olarak 01.08.2002 tarihinde imzalanan sözleşmenin “Yeni Birim Fiyatların Tespit Esasları” başlıklı 24’üncü maddesine, 30.11.2004 tarih ve 40470 sayılı İdare Encümeni Kararı ile “Proje Değişikliğinden Dolayı Aç. Kapa Bölgesinde (Portal Yapılar Dahil) Ortaya Çıkacak Yeni Fiyatlar” başlıklı (B) bendi eklenmek suretiyle Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin 19’uncu maddesine aykırı olarak yüklenici lehine hükümler konulması ve ilave işler için bu hükümler doğrultusunda yeni birim fiyat tespiti yapılması nedeniyle 23.466.631,58. USD($)’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, incelemeye konu Edirnekapı-Sultançiftliği Raylı Sistem İnşaatının, avan projeye dayalı açık ihale usulüyle ihale edilerek yüklenicisiyle imzalanan 01.08.2002 tarihli sözleşme esasları dahilinde yer teslimi yapılarak inşasına başlanmış olduğunu; hemzemin cadde tramvayı olarak yapımına başlanan raylı sistem inşaatının, yaklaşık 5.700 mt’lik kısmının (portal yapılar dahil) Ulaşım Koordinasyon Merkezinin 24.09.2004 tarih ve 2004/5-7 sayılı kararı ile aç-kapa/tünel olarak kararlaştırıldığını; iş bu karar üzerine projesinde yer almayan yeni işin mahiyeti ve yapım tekniği gözetilerek sözleşmeye işlerlik kazandırmak, açılım sağlanmak ve yüklenicinin katılımını sağlamak amacıyla yapılan açıklayıcı düzeltme ile sözleşmenin 24. maddesinin revizyonu cihetine gidildiğini; ancak yeni işin imalatı aşamasında bölgenin yoğun nüfus ve yerleşim alanı olması ve ana ulaşım güzergahını oluşturması nedeni ile bir an önce trafiğe açılması gerektiğinden yeni işin aç-kapa yöntemi yerine kapa-aç olarak yapılmasına dönüldüğünü ve açıklama getirilen 24. maddeye gerek kalmadan, sözleşme hükümleri esasları çerçevesinde sözleşme eki olan Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi hükümleri de esas alınarak yeni birim fiyat zaptı düzenlendiğini;

Ulaşım Koordinasyon Merkezi kararı üzerine proje değişikliği yapılan işin projesinde yer almayan yeni iş kapsamında yapılan imalatların, sözleşmenin 24. maddesinde yer alan hüküm ve sözleşme eki olan Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi hükümleri esas alınarak yeni birim fiyat zaptı düzenlenmiş olduğunu;

Sözleşmeye konu “Sultançiftliği-Edirnekapı Raylı Toplu Taşıma Sistemi İnşaat ve Elektro-Mekanik İşlerinin Yapımı” işinin, başlangıçta ortada cadde tramvayı ve kenarında birer şerit karayolu kalacak şekilde tasarlanarak Yüklenici Transstroy-Hazinedaroğlu-Ünüvar Adi Ortaklığına teklif birim fiyat alma usulüyle avan projeyle ihale edilmiş olduğunu; bu noktada yapılacak hattın, hemzemin cadde tramvayı inşaatından ibaret olduğunu ve toplam hat uzunluğunun çift hat olmak üzere yaklaşık 12.560 metre olduğunu; Bu işin, kazı derinliği 65 cm olan ve iş sırasına göre beton, demir, kalıp, ray montajı, asfalt kaplama ve benzeri işlerin tamamen hemzemin şartlarda (yol kenarından) yapılabildiği, her türlü iş makinesinin sahada kolaylıkla kullanılabildiği, bütün imalat kesitinin 65 cm’yi geçmediği basit bir demiryolu işinden ibaret olduğunu;

İşin belli bir miktarının inşasından sonra tramvay yolu kenarında belirli bölgelerde yol genişliklerinin az olmasından dolayı karayolu şeridinin kalmaması, o noktalarda karayolu trafiğinin tamamen iptali ile karşı karşıya kalınıyor olması, bölgenin ağır sanayi bölgesi olması, nüfusun yoğun olması, bu cadde dışında alternatif yolların olmaması nedeniyle Edirnekapı-Sultançiftliği Arası Raylı Sistem Hattı üzerinde bulunan Uluyol Alt Geçidi, Edirnekapı Kavşağı yakınındaki D-100 Karayolu Tünelinin yıkılıp, Rami Kışla Caddesinin bir köprü ile geçilmesi ve mevcut yolun projede gösterildiği şekilde genişletilerek rehabilitasyonuna yönelik gerekli çalışmaların teşkili ve işletimin verimliliği açısından önem arz ettiğinin ve yapılmasının zorunlu olduğunun ortaya çıkması üzerine bu çalışmaların Genel Müdürlükçe (İstanbul Elektrik Tramvay ve Tünel İşletmeleri Genel Müdürlüğü) yapılmasının 15.01.2003 tarihli İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı yazısıyla istenmiş olduğunu;

Bu yazıya 20.02.2003 tarih ve D.h/141-157-2918 sayılı Genel Müdürlük cevabi yazısı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi Emlak İstimlak Daire Başkanlığından Raylı Sistem Güzergahı üzerinde talep edilen düzenlemelerin kamulaştırmalarının ivedilikle İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılması gerektiğinin bildirildiğini;

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığınca belirlenen kavşak düzenlemelerinin yapılması gereken kısımlarında gerekli kamulaştırma çalışmalarının tamamlanamaması nedeniyle hakkında bir karar verilmek üzere konunun, Ulaşım Koordinasyon Merkezine (UKOME) bildirilmiş olduğunu;

Bunun üzerine 24.09.2004 tarih ve 2004/5-7 no’lu UKOME kararı gereğince “Topçular ile Uluyol caddesi arasında kalan kısım ile Ulubat ile Karadeniz Mahallesi arasında kalan kısmın tünel veya aç-kapa sistemiyle yeraltına alınmasına” karar verilmiş olduğunu; UKOME’nin bu kararı üzerine Genel Müdürlükçe alınan 30.11.2004 tarih ve 40470 no.lu İdare Encümen Kararı ile portallar ile birlikte yaklaşık 5.700 metrelik kısmın yeraltına alınmasının zorunlu hale geldiğini;

Böylece güzergahın son durumunun, yaklaşık 5.700 metresi (portal yapılar dahil) tünel, 7.160 metrelik bölümünün ise hemzemin kısma dönmüş olduğunu ve bu karar sonucu hattın bu bölümlerde yeraltına alınması ile sistemin aç -kapa yöntemiyle yapılmasına karar verildiğini;

Tünel yapılacak olan güzergahta, bazı imalatların yapım yöntemi ve güvenli çalışma koşullarının sağlanamaması (örnek olarak fore kazık yapılırken kazık makinesinin etrafının 40 metre çapında boş bırakılması, halkın ve trafiğin iç içe olması, kaldırımların dar olup yolların binalara çok yakın olması, binaların ortalama 40 yaşın üzerinde olması) gibi benzer sebepler göz önüne alındığında trafiğe kapatılma zorunluluğunun ortaya çıktığını; bu durumda yoğun sanayi, ticaret ve yerleşim bölgesi olan bu kısımda trafiğe kapatılan yolların en kısa zamanda trafiğe açılmasının ticari hayatın etkilenmemesi bakımından çok önemli hale geldiğini; zaten bölgede dört ilçeye (Gaziosmanpaşa, Bayrampaşa, Esenler, Eyüp) hizmet veren tek ana arter olan bu caddenin, trafiğe kapatıldığında çevre halkından işin bir an evvel bitmesi ile ilgili çok sayıda yazılı ve sözlü şikayet ve başvurular alınmış olduğunu;

Sonuç olarak, bölge halkının şikayetlerinin artması ve kapatılan yolların erken asfaltlanarak trafiğe açılmasının zorunluluğunun, tünel sisteminin fore kazıkların çakılarak kirişlerin konulması ve üstünün asfaltlanması ile mümkün olabileceğini ortaya çıkardığını; bu durumdan sonra, Genel Müdürlüğün müteahhitten, işin yapımını kapa-aç yöntemi ile programlayarak bitirmesini istemiş olduğunu;

Bu iş programına göre öncelikle fore kazıklar çakılarak, sırasıyla başlık kirişlerinin yapıldığını ve üstten yaklaşık bir metre derinliğinde kazı alındıktan sonra kalan kazı ile konulan kirişler arası belirli bir mesafe kalacak şekilde öngermeli kirişler yerleştirildiğini; bu şekilde bir nevi kapalı alan oluşturularak akabinde yol üst dolguları ve asfaltlama bitirilerek, tünel üstü karayolunun en kısa sürede trafiğe açılmasının sağlandığını; bu arada, fore kazık ve öngermeli kirişlerle oluşturulmuş olan alanda, kalan tünel hafriyatının da beklenen kış şartlarından etkilenmeden içeriden bir yandan boşaltılmaya başlandığını; böylelikle tünel içindeki hafriyatın boşaltılmasının ve tünel içindeki yapımı planlanan diğer işlerin bitirilmesi için geçecek olan sürenin, artık tünel üstünün trafiğe erken açılmasını engellemeyecek duruma getirilmiş olduğunu;

Tünel yapılan bu güzergahta, daha önceki hemzemin hattaki gibi yolun kenarından mobilize olunarak (örneğin mikseri tramvay yoluna yanaştırıp beton dökme veya kamyonu yanaştırıp yol kenarından hafriyat yükleme vb.) iş yapma kolaylığının tamamen ortadan kalktığını; çünkü yapılmış olan tünellerin (portal yapılar hariç) 2160 mt ve 2.360 mt uzunluğunda olduğunu ve bu tünellere sadece portal adını verdiğimiz bir noktadan girilip aynı noktadan çıkıldığını; ayrıca tünel içindeki bütün inşaat malzemelerinin, bu noktalardan kamyonların geri geri girmesi ile taşınıp kamyonun kafadan çıkması ile ancak sağlanabildiğini; yani yaklaşık 8 metre olan bu tünel genişliğinden dolayı kamyonların tünellerin içinden manevra yapıp dönmesinin hiçbir zaman mümkün olmadığını; aynı zamanda tünellerin yapımı, trafiğin en yoğun caddesinde gerçekleştirildiğinden tünel girişine (portal) malzeme transferinde birçok zorlukların yaşanmış olduğunu; tüneller içindeki yeraltı suyu problemleri, havalandırma, aydınlatma, zemin ıslahı ve bunun gibi problemlerin yanında standart iş makinelerinden de (mobil vinç, beton pompası vb) faydalanılamadığını;

Gerek temyize konu İlam’da, gerekse işbu İlam’ın dayanak alındığı Bayındırlık Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı yazısında yukarıda yapımı açıklanan yer altı yapısı, tünel olarak kabul edilmemiş ise de, tünel, uzun bir geçit veya galeri veya adı ne olursa olsun, dört tarafı kapalı ve sadece baş kısımlarından giriş imkanı olan bu yer altı yapısı içinde yapılan imalatların bir tünel içinde yapılmış imalatlar olarak değerlendirilmesi gerektiğini;

Sözleşmenin, avan projeye dayalı teklif birim fiyatla hemzemin cadde tramvayı yapım işi olduğunu, fakat tünel yapısının, savunmada arz edildiği üzere UKOME kararları ve teknik zorunluluklar nedeniyle sonradan projeye dahil edilmiş olduğunu; bu nedenle yüklenicinin sözleşme konusu işe ait teklif birim fiyatında, tünel bölgesine ilişkin birim fiyat teklifinin bulunamayacağının açık olduğunu ve bu bölgeye ilişkin imalatların, ihale keşif ve projesinde yer almadığından yeni bir iş kapsamında olduğunu; keşfinde ve projesinde yer almayan işlerin fiyatlandırılmasına ilişkin sözleşmenin ilgili hükümleri uyarınca yeni birim fiyat yapılmış olduğunu;

Sorgu ve ilamda tazmin hükmü oluşturulan imalat kalemlerine ait keşifte yer alan teklif birim fiyatların tamamının hattın hemzemin bölgesi, depo sahası, atölye ve idari bina ile trafo binalarına ilişkin olmak üzere dört ayrı grup inşaat ve ince işler imalat kalemlerine ait fiyatlar olduğunu; tazmin hükmü verilen bu birim fiyat poz numaraları ile sıralanan hiçbir imalat kaleminin sözleşme eki Teklif Birim Fiyat Listesinde tünel bölgesine ait fiyatı olmadığını; bu nedenle 01.08.2002 tarihli sözleşmenin 24. maddesi doğrultusunda, fiyatı bulunmayan imalat kalemlerine yeni birim fiyatlar yapılmış ve uygulanmış olduğunu; bir başka deyişle, ilam konusu yapılan aşağıdaki imalat kalemlerine ait fiyatların tamamının tünel bölgesi için yapılan imalat kalemlerine ait fiyatlar olduğunu ve yüklenicinin teklif birim fiyat listesinde, tünel bölgesine ilişkin sözleşme eki birim fiyat teklifinin bulunmadığını;

Sözleşme eki keşifte yer alan Teklif Birim Fiyat Listeleri incelendiğinde;

İnşaat ve İnce İşler
1-Hemzemin İnşaat İşleri
2-Sultançiftliği Deposu Saha İşleri
3-Sultançiftliği Deposu İdare Binası ve Atölyeler
4-Tip Trafo Binası
Demiryolu İşleri
Cer Gücü
Kataner Hattı
Haberleşme
Scada
Bakım Deposu Ekipmanı

olmak üzere imalatın türü ve kullanımdaki işlevine göre yüklenici tarafından 7 ana başlık altında birim fiyat teklifi verildiğinin ve sınırlandırıldığının görüleceğini;

Yüklenici tarafından, yapının yeri ve özelliğinden kaynaklanan farklı yapım zorlukları olabileceği dikkate alınmak suretiyle 1. listede yer alan “İnşaat ve İnce İşler” imalatlarının 4 ayrı grup olarak değerlendirildiğini ve ayrı ayrı analiz esası dikkate alınarak her gruptaki aynı inşaat ve ince işler imalat kalemleri için farklı birim fiyatlar teklif edildiğini;

Buna göre, sözleşme kapsamındaki “İnşaat ve İnce İşler” içindeki örneğin nervürlü betonarme demiri, beton, hafriyat gibi her bir imalat kalemi için yüklenici teklif birim fiyatları, depo sahası için ayrı, idare ve atölye binaları için ayrı ve trafo binaları için ayrı ayrı teklif kalemi olarak verilmiş olup, iş bu teklif birim fiyatlarının sözleşme kapsamında yer almayan ancak daha sonra UKOME kararı ile yapımı kararlaştırılan tünel yapısı içindeki imalat kalemleri hakkında kullanılamayacağı, bu işlere ait imalat kalemleri hakkında yeni birim fiyat yapılması gerektiği Yüksek Fen Kurulunun istikrar kazanmış kararları ve sözleşme hükmünün gereği olduğunu;

Benzer bir konu hakkında Yüksek Fen Kurulunun 27.07.2007 tarih ve 03/1079 sayılı kararında, Teklif Birim Fiyat Listelerinde aynı imalat kalemleri için birden fazla farklı fiyat bulunması halinde, ilave işlerdeki aynı imalat kalemleri için bu fiyatların hiçbirisinin aynen alınamayacağı gibi ortalamasının da alınmasının uygun olmayacağı bu nedenle ilave işlerde yeni birim fiyat yapılması gerektiği hükmünün verilmiş olduğunu;

Yüksek Fen Kurulunun aynı kararında yer alan inşaat kalemlerinden sadece yapım şartları ve tarifleri dahil her yönüyle aynı olan ilave imalatlar için yeni fiyat yapılmasına gerek olmadığı hükmü karşısında, yapım şartları ve tarifleri aynı olmayan ilave imalat kalemlerinin dahi teklif birim fiyatları ile yapılamayacağının, yeni birim fiyat yapılması gerektiğinin açık olduğunu;

İlam konusu işte de yüklenicinin aynı imalat kalemleri için birden fazla farklı teklif birim fiyatı olan ve yapım şartları ve tarifleri aynı olmayan, sözleşme ve projesinde yer almayan tünel bölgesi imalatları hakkında işbu teklif birim fiyatlarından birinin kullanılamayacağının veya ortalamasının alınamayacağının ve yeni birim fiyat yapılması gerektiğinin Yüksek Fen Kurulu kararı ile de sabit olduğunu;

Aşağıda tek tek açıklanan tünel işleri kapsamındaki imalat kalemleri hakkında yüklenicinin birim fiyat teklifi bulunmayan, aynı imalat kalemleri için birden fazla fiyat teklifi bulunan ve/veya yapım şartları ve tarifleri aynı olmayan tünel bölgesine ait imalat kalemleri için sözleşme ve Yüksek Fen Kurulu kararları doğrultusunda zorunlu olarak yeni birim fiyat analizi (YBF=YFZ) yapılarak ödeme yapılmış olduğunu;

a) YFZ. İ.27 HAFRİYAT (Sert Toprakta)

Teklif Birim Fiyat listesinde İ.Ö.2 poz nolu Hafriyat:

1-Hemzemin İnşaat İşleri için : 9. 36m3/USD
2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri için : 12. 30m3/USD

olmak üzere 2 farklı teklif birim fiyatı bulunduğunu ve İlam’da 8.1.-Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ: İ.27 Hafriyat (Sert Toprakta) imalatı ile 1.1-Hemzemin İnşaat İşleri kapsamında olan İ.Ö.2 Hafriyat imalatının kıyaslanmış olduğunu;

Sözleşme Eki Teklif Birim fiyatlarında bulunan kazının, derinliği sadece 65 cm olan ve her noktada kolaylıkla kazılıp yüklenebilen, randıman düşüklüğüne sebep olabilecek hiç bir engeli olmayan ve kolaylıkla nakledilebilen bir kazı olduğunu; bu işe karşı verilen teklif birim fiyatın, sözleşme konusu orijinal projede hafriyat derinliğinin maksimum 65 cm olduğu görülerek verildiğini; Burada kazı çok yüzeysel olarak yapıldığı için binalara ait alt yapı tesislerinin çoğu zaman zarar görmediğini;

Tünel bölgesi için yapılan Y.F.Z.İ.27 poz nolu kazının, tünel oluşturmak amacı ile yapılan fore kazıklar ve bunları bağlayan başlık kirişlerinden sonra yapılan bir kazı olduğunu ve derinliği boy kesitteki tünel üst kotuna bağlı olarak 1 ile 4 metre arasında değişen serbest bir kazı olduğunu; kazı taban kotunun başlık kirişleri alt kotundan 50 cm aşağıda olduğunu ve özellikle ekskavatör kullanılarak yapılan bu kazının kovayı daldır kamyona yükle şeklinde yapılamadığını; çünkü binalara ait İski, Bedaş, Telekom, İgdaş hatlarının bu kazının içinde ve faal durumda olduğunu; tehlikesi yüksek olan bu kazının bir nevi arkeolojik kazı gibi ilerlediğini; bu sebeple yapılan kazılar iş makinesi ve kamyonların uzun süre bekletilerek yaptırıldığını; sonuç olarak açık arazide yapılan kazı verimi ile bu şartlarda yapılan kazı veriminin çok farklı olduğunu; bu kazı veriminin düşük olmasının bir diğer sebebinin de, yapılacak olan kazının günlük maksimum 60 metrelik anolarla sınırlandırılması olduğunu; buradaki amacın, kazısı yapılan bölgenin öngermeli kiriş montajını hemen bitirmek olduğunu ve bu noktada iki hususun çok önemli olduğunu; birincisinin, kiriş imalatçılarının şehir şartlarında maksimum 60 metre kiriş montajı yapabildiklerini ve özellikle tır dorseleri ile getirilen bu kirişlerin, dar olan caddelerden güçlükle manevra yapıp çok zaman kaybettikleri; ikincisinin ise serbest kazının hızlı ilerlemesi durumunda bu kez yol olarak kullanılan mevcut asfalt kaldırıldığı için urların giriş yolları hava şartlarından etkilenerek bataklık haline geleceğini;

Sonuç olarak, yapım şartları ve tarifinin farklı olması ve teklif birim fiyatında da İ.Ö.2 poz nolu Hafriyatın birden fazla fiyatı bulunması nedeniyle Yüksek Fen Kurulu kararı ve sözleşme hükümleri nazara alınarak Bayındırlık Bakanlığı analizleri ve İstanbul için geçerli olan nakliye pozlarının kullanıldığını ve YFZ:İ.27 Hafriyat (Sert Toprakta) yeni birim fiyat oluşturulduğunu;

b) YFZ. İ.28 HAFRİYAT (Küskülük Zeminde)

Teklif Birim Fiyat listesinde İ.Ö.2 poz nolu Hafriyat:

1 -Hemzemin İnşaat İşleri için : 9. 36m3/USD
2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri için : 12. 30m3/USD

olmak üzere 2 farklı teklif birim fiyatın bulunduğunu ve İlam’da, 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ-.İ.28 Hafriyat (Küskülük Zeminde) imalatı ile 1.1-Hemzemin İnşaat İşleri kapsamında olan İ.Ö.2 Hafriyat imalatının kıyaslanmış olduğunu;

Daha önceki poz için yapmış olduğu açıklamaları tekrarlamış ve sonuç olarak, yapım şartları ve tarifinin farklı olması ve teklif birim fiyatında da İ.Ö.2 poz nolu Hafriyatın birden fazla fiyatı bulunması nedeniyle Yüksek Fen Kurulu kararı ve sözleşme hükümleri nazara alınarak Bayındırlık Bakanlığı analizleri ve İstanbul için geçerli olan nakliye pozlarının kullanıldığını ve YFZ:İ.28 Hafriyat (küskülük zeminde) yeni birim fiyat oluşturulduğunu;

c) YFZ. İ.87 HER CİNS ZEMİNDE TÜNEL KAZISI YAPILMASI

Teklif Birim Fiyat listesinde İ.Ö.2 poz nolu Hafriyat:

1 -Hemzemin İnşaat İşleri için : 9. 36m3/USD
2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri için : 12. 30m3/USD

olmak üzere 2 farklı teklif birim fiyatın bulunduğunu ve İlam’da 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.87 Her Cins Zeminde Tünel Kazısı Yapılması fiyatının, fiyat analizinde 1.1-Hemzemin İnşaat İşleri kapsamında olan İ.Ö.2 Hafriyat imalatı teklif birim fiyatının kullanılarak oluşturulduğunu ve kamu zararı hesaplandığını;

Teklif Birim Fiyat listesinin hiçbir bölümünde bulunmayan YFZ.İ.87 Her Cins Zeminde Tünel Kazısı Yapılması imalat fiyatının hazırlanırken de 24.maddenin dikkate alınarak “İdare tarafından yaptırılması gerekli görülen ve keşfinde mevcut olmayan işlere ait yeni birim fiyatlar idare ile müteahhit arasında belirtilen esaslar dahilinde mutabakat sağlanarak tespit edilir.” hükmünden hareketle Bayındırlık Bakanlığı ve Karayolları Analizleri esas alınarak resmi rayiçlerin kullanılmış olduğunu;

Sözleşme Eki Teklif Birim fiyatlarında bulunan kazının, daha öncede açıkladığı gibi derinliği sadece 65 cm olan ve her noktada kolaylıkla kazılıp yüklenebilen randıman düşüklüğüne sebep olabilecek hiç bir engeli olmayan ve kolaylıkla nakledilebilen bir kazı olduğunu ve bu işe karşı verilen teklif birim fiyatın, sözleşme konusu orijinal projede hafriyat derinliğinin maksimum 65 cm olduğu görülerek verilmiş olduğunu;

Tünel oluşturmak amacı ile yapılan fore kazıklar ve bunları bağlayan başlık kirişlerinden sonra kazı taban kotu başlık kirişleri alt kotundan 50 cm aşağıda olan ve tarifi YFZ.27 ve YFZ.28’de anlatılan serbest kazının yapılmış olduğunu; serbest kazıdan sonra başlık kirişleri üzerine öngermeli kirişler konulmak kaydı ile yeraltında bir tünel sistemi oluşturulduğunu; bu tünellerin eninin yaklaşık 8 metre, yüksekliğinin 6-7 metre, boylarının da 2.100 metre ve 2.360 metreden oluştuğunu; oluşturulan bu tünellerin, üstten kapalı olduğu için içerdeki hafriyatın, tünel şartlarında boşaltılacağını; tünel içinde yapılacak olan bu işin hafriyatın yüklenmesi ve hafriyatın tünel dışına kamyonlarla nakledilmesi olmak üzere iki aşamadan oluştuğunu;

Hafriyatın kazılması ve yüklenmesi aşamasında, tünel yüksekliğinin birçok bölgede 6-7 metre olmasından dolayı, yüklemede kullanılan makinelerde sıkıntılar yaşandığını; yaklaşık 8 metre olan tünel genişliğinde lastikli ve paletli yükleyicilerin kamyonun yanaşma pozisyonuna göre rahat manevra yapamadığı için tünellerde bu makinelerden istifade edilemediğini; ekskavatör ile yüklemede ise kova yukarı kaldırdığında tavana çarpma riski ile karşılaşıldığını ve son çare olarak mevcut en küçük model ekskavatör seçilerek modifiye yapılmasına karar verildiğini; ekskavatörün kollarının boyunu kısaltmak koşulu ile güçlükle yükleme imkanı sağlandığını; bu sebeple tünel içindeki kamyon yükleme koşullarının, normal hemzemin cadde tramvayı inşaatındaki hafriyat yükleme koşullarından çok daha zor olduğunu; tünel içindeki makinelerin manevra kabiliyeti kısıtlı olduğu için verimin çok düşük olduğunu; hemzemin inşaat hafriyatı yapılırken her noktadan müdahale şansı var iken, tünel içinde kazı ve yüklemeye sadece tek noktadan müdahale edilebildiğini; her iki kazıdaki iş güvenliği riskinin de aynı olmadığını; birinde açık doğa şartlarında kazı yapılırken diğerinde kazı yapılacak yere ancak temiz hava fanlarının hava basması ile kazı yapmanın mümkün olabildiğini; hemzemin inşaat şartlarında günde 150 ile 180 arasında kamyon yüklenirken tünel içinde en fazla 50 ile 60 kamyon arasında kamyon yüklenebildiğini; neticede her iki kazı analizindeki rayiç miktarlarının aynı değerlerde olmasını beklemenin mümkün olmadığını;

Hafriyatın tünel dışına nakledilmesi aşamasının ise daha zor bir aşama olduğunu; tünel uzunluğunun direkt olarak etkilediği bu aşamada, nakliye araçlarının tek noktadan geri geri girmek koşuluyla tünel içine girebildiklerini ve yükleyen makineye göre pozisyon alınanın en çok zaman kaybeden bir iş olduğunu; çünkü normal hemzemin cadde tramvayı inşaatı şartlarına göre tünelin çok dar olduğunu; çoğu zaman yüklenen kamyon çıkmadan diğer kamyonun yükleyici altına yanaşamadığını; tünel içine, sürekli temiz hava fanlarıyla hava basmak koşulu ile egzoz gazları içinde yapılan bu nakliyelerin kesinlikle hemzemin cadde tramvayı inşaatında yapılan nakliyeler ile aynı olmadığını ve tünel içindeki bütün kazı nakillerinde ciddi derecede verim düşüklüğü olduğunu;

Yeraltı tünelin yan duvarlarını oluşturan fore kazıklar arasında statik hesaplara bağlı olarak 10 cm boşluk bırakıldığını ve bu boşluklardan tünel tabanına sürekli su sızdığını; bazen su ile birlikte kazık aralarından çamur kıvamında akmaların da oluştuğunu; ayrıca bazı tünel bölgelerinde yeraltı su seviyesi tünel tabanına çok yakın olduğu için zeminde sürekli bozulmaların oluştuğunu; bu sebeple tünel içindeki zemin iyileştirmeleri yapılmadan, dolu ağırlığı yaklaşık olarak 40 tonu bulan hafriyat kamyonlarının, tünelden dışarı çıkmalarının da bir hayli güç olduğunu;

Sonuç olarak yapım şartları ve tarifi farklı olan bir iş yapıldığı için yeni birim fiyat hazırlanmasının zorunlu hale geldiğini; yeni fiyat hazırlanırken de 24. maddeyi dikkate alarak “İdare tarafından yaptırılması gerekli görülen ve keşfinde mevcut olmayan işlere ait yeni birim fiyatlar idare ile müteahhit arasında belirtilen esaslar dahilinde mutabakat sağlanarak tespit edilir.” hükmünden hareketle Bayındırlık Bakanlığı ve Karayolları Analizleri esas alınarak resmi rayiçlerin kullanıldığını;

d) YFZ. İ.30 200 DOZLU DEMİRSİZ BETON

Teklif Birim Fiyat listesinde 16.002 poz nolu 200 dozlu demirsiz beton:

1-Hemzemin İnşaat İşleri için : 24. 07m3/USD
2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri için :24. 07m3/USD
3-S. Çiftliği Deposu İdare Binası ve Atölyeler için :31. 60m3/USD

olmak üzere 3 değişik bölümde 2 farklı teklif birim fiyatı bulunduğunu ve İlam’da 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.30 200 Dozlu Demirsiz Beton imalatı ile 1.3-S. Çiftliği Deposu İdare Binası ve Atölyeler İnşaat İşleri kapsamında olan 16.002 200 Dozlu Demirsiz Beton imalatı kıyaslandığını;

Sözleşme Eki Teklif Birim tariflerinde ve listelerinde bahse konu beton pozunun kullanıldığı imalatın, bütün imalat kesitinin 65 cm olduğu ve bulunduğu yer itibari ile yatay ve düşey taşımalarının her noktasından rahatlıkla yapılabildiği, randıman düşüklüğüne sebep olabilecek hiç bir engeli olmayan, hemzemin cadde tramvayına ait inşaat imalatları olduğunu; bu işe karşı verilen teklif birim fiyatın, sözleşme konusu orijinal projede imalat detayı (eni, boyu, yüksekliği) ve yeri görülerek maksimum 65 cm olduğu bilinerek verilmiş olduğunu; bahse konu 200 dozlu demirsiz betonun, aynı tarifle aynı beton fabrikasında aynı şartlarla üretilen bir beton olduğunu ve hemzemin cadde tramvayı inşaat işinde dökülecek beton imalatın çok basit olduğunu; bu noktadaki yatay ve düşey taşımaların hiç bir engel olmadan rahatlıkla yapılabildiğini ve betonun mikserlerle nakliyesinin de asfalt yol şartlarında zaman kaybedilmeden bitirilebildiğini;

Yeraltına alınan tüneller içinde dökülecek olan 200 dozlu demirsiz beton imalatının, yeri itibari ile özellikle istasyon yapıları, pompa odası temelleri, su deposu temelleri ve benzeri yerlerde kullanılan zor bir imalat olduğunu; tünel içinde beton dökülecek olan bu imalatların, kimi zaman ray üst kotundan 2 metre aşağıda gerçekleştirildiğini, kimi zaman yeraltı su seviyesinin altında kaldığı için güçlükle tamamlanabildiğini; tünel şartlarına bağlı olarak her noktadan müdahale imkanı kısıtlı olan bu imalatlardaki işçilik miktarlarının da daha fazla olduğunu; buna bağlı olarak iş bitim sürelerinin de uzadığını ve iş yapılmasındaki verimin düştüğünü; kapalı tünel ortamında yapılan bu imalatın iş güvenliği ve işçi sağlığı açısından da ayrıntılarına dikkat edilmesi gereken bir imalat olduğunu; bunun yanında betonun mikserlerle tünel içine geri geri girmek kaydıyla yanaşabileceği bir ortamda, beton dökmede zorlanıldığını; bu imalatların beton dökümü sırasında hiç bir zaman mobil pompa kullanılamadığını; imalat yerine yatay ve düşey taşımalarla beton dökmenin mümkün olmadığı durumlarda yer pompası kullanılmak zorunda kalındığını; 200 metre uzunluğa kadar demir boru döşenmesi koşulu ile kurulabilen yer pompalarının kurulumu ve sökümü zor olan aynı zamanda uzun zaman alan pompalar olduğunu; yer pompa boruları dirseklerinin içinde meydana gelen beton sıkışmalarından dolayı, borularının tek tek sökülüp, içindeki betonun temizlenmesi koşulu ile ancak yeniden kurulabildiklerini, bu yüzden bu pompaların işletme maliyetlerinin çok fazla olduğunu;

Sonuç olarak yapım şartları ve tarifinin farklı olması ve teklif birim fiyatında da 16.002 poz nolu 200 dozlu demirsiz beton imalatının birden fazla fiyatının bulunması nedeniyle Yüksek Fen Kurulu kararı ve sözleşme hükümleri nazara alınarak Bayındırlık Bakanlığı analizleri ve İstanbul için geçerli olan nakliye pozlarının kullanıldığını ve YFZ.İ.30 200 Dozlu Demirsiz Beton imalatının yeni birim fiyatının oluşturulduğunu;

e) YFZ. İ.31 SATIN ALINAN FABRİKASYON BS25 BETONU

Teklif Birim Fiyat listesinde 16.059 poz nolu Satın Alınan Fabrikasyon BS.25 Betonu:

1-Hemzemin İnşaat İşleri için : 41. 80m3/USD
2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri için : 32. 02m3/USD

olmak üzere 2 farklı teklif birim fiyatı bulunduğunu ve İlam’da, 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.31 Satın Alınan Fabrikasyon BS.25 Betonu imalatı ile 1.1-Hemzemin İnşaat İşleri kapsamında olan 16.059 Satın Alınan Fabrikasyon BS.25 Betonu imalatının kıyaslanmış olduğunu;

Bahse konu BS25 betonunun, aynı tarifle aynı beton fabrikasında aynı şartlarla üretilen bir beton olduğunu; hemzemin cadde tramvayı inşaat işinde dökülecek beton imalatının çok basit olduğunu ve bu noktadaki yatay ve düşey taşımaların hiç bir engel olmadan rahatlıkla yapılabildiğini; betonun mikserlerle nakliyesinin de asfalt yol şartlarında zaman kaybedilmeden bitirilebildiğini;

Yeraltına alınan tüneller içinde dökülecek olan BS25 beton imalatının, yeri itibari ile özellikle istasyon yapıları, pompa odası temelleri, su deposu temelleri ve benzeri yerlerde kullanılan zor bir imalat olduğunu ve tünel içinde yapılan bu imalatların, kimi zaman ray üst kotundan 2 metre aşağıda gerçekleştirildiğini, kimi zaman yeraltı su seviyesinin altında kaldığı için güçlükle tamamlanabildiğini; tünel şartlarına bağlı olarak her noktadan müdahale imkanı kısıtlı olan bu imalatlardaki işçilik miktarlarının da daha fazla olduğunu; buna bağlı olarak iş bitim sürelerinin de uzadığını ve iş yapılmasındaki verimin düştüğünü; bu imalatların beton dökümü sırasında, mobil pompa tünel içine sığmadığı için hiç bir zaman mobil pompadan faydalanılamadığını; bundan dolayı imalat yerine yatay ve düşey taşımalarla beton dökmenin mümkün olmadığı durumlarda yer pompası kullanılmak zorunda kalındığını;

Sonuç olarak yapım şartları ve tarifinin farklı olması ve teklif birim fiyatında da 16.059 poz nolu Satın Alınan Fabrikasyon BS.25 Betonunun birden fazla fiyatı bulunması nedeniyle Yüksek Fen Kurulu kararı ve sözleşme hükümleri nazara alınarak Bayındırlık Bakanlığı analizleri ve İstanbul için geçerli olan nakliye pozlarının kullanıldığını ve YFZ.İ.31 Satın Alınan Fabrikasyon BS.25 Betonunun yeni birim fiyatının oluşturulduğunu;

f) YFZ. İ.32 PATLAYICI MADDE KULLANMADAN BETON KIRMA

Teklif Birim Fiyat listesinde 18.185 poz nolu patlayıcı madde kullanmadan beton kırma:

1-Hemzemin İnşaat İşleri için : 12. 88m3/USD

olmak üzere teklif birim fiyatının bulunduğunu;

İlamda, 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.32 Patlayıcı Madde Kullanmadan Beton Kırma imalatı ile 1.1-Hemzemin İnşaat İşleri kapsamında olan 18.185 Patlayıcı Madde Kullanmadan Beton Kırma imalatının kıyaslanmış olduğunu;

Sözleşme eki teklif birim fiyat tariflerinde ve listelerinde bahse konu beton kırma pozunun kullanıldığı imalatın; bütün imalat kesitinin 65 cm olduğu ve bulunduğu yer itibari ile yatay ve düşey taşımalarının her noktasından rahatlıkla yapılabildiği, randıman düşüklüğüne sebep olabilecek hiç bir engeli olmayan, hemzemin cadde tramvayına ait inşaat imalatları olduğunu; bu işe karşı verilen teklif birim fiyatın, sözleşme konusu orijinal projede imalat detayı (eni, boyu, yüksekliği) ve yeri görülerek maksimum 65 cm olduğu bilinerek verilmiş olduğunu;

Hemzemin cadde tramvayı inşaatı içinde yapılan demirli - demirsiz beton kırımların, karayolu asfaltının hemen kaldırılmasından sonra ortaya çıkan ve tamamen iş makineleri (ekskavatör ucundaki kırıcı vb.) kullanılarak yapılan kırımlar olduğunu; bu iş makinelerin gücü ve iş sırasındaki hemzemin şartlarının bu imalatın kolaylıkla bitirilmesini sağladığını;

Tüneller bölgesinde özellikle deplase edilen işler (Telekom, İski, İgdaş, vb) sırasında yapılan demirli ve demirsiz beton kırımların ise özellikle el aletleri (kompresör, kırıcı matkap, vb. el aletleri) kullanılarak yapılan kırımlar olduğunu ve bunlar tamamen el maharetiyle yapılmak zorunda olduğu için imalatlardaki verimin zamana bağlı olarak düştüğünü ve bitirilmesinin uzun zaman aldığını; tünel bölgelerinde yapılan bu çalışmaların aynı zaman diliminin içinde yoğunlaşmasından dolayı (bir yandan fore kazık, bir yandan başlık kiriş imalatları, kazı ve vb. birçok iş) bu noktadaki yatay ve düşey taşımaların da güçlükle yapılabildiğini;

Sonuç olarak yapım şartları ve tarifinin farklı olması nedeniyle 18.185 poz nolu patlayıcı madde kullanmadan beton kırma imalatı yerine Yüksek Fen Kurulu kararı ve sözleşme hükümleri nazara alınarak Bayındırlık Bakanlığı analizleri kullanılarak YFZ.İ.32 Patlayıcı Madde Kullanmadan Beton Kırma yeni birim fiyatının oluşturulduğunu;

g) YFZ. İ.34 BORDUR SÖKÜLMESİ

Teklif Birim Fiyat listesinde 18.191 poz nolu Bordur Sökülmesi:

1 -Hemzemin İnşaat İşleri için : 0. 21 m/USD

olmak üzere teklif birim fiyatının bulunduğunu;

İlamda, 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.34 Bordur Sökülmesi imalatı ile 1.1-Hemzemin İnşaat İşleri kapsamında olan 18.191 Bordur Sökülmesi imalatının kıyaslanmış olduğunu;

Sözleşme eki teklif birim fiyat tariflerinde ve listelerinde bahse konu Bordur Sökülmesi pozunun kullanıldığı imalatın; bütün imalat kesitinin 65 cm olduğu ve bulunduğu yer itibari ile yatay ve düşey taşımalarının her noktasından rahatlıkla yapılabildiği, randıman düşüklüğüne sebep olabilecek hiç bir engeli olmayan, hemzemin cadde tramvayına ait inşaat imalatları olduğunu ve bu işe karşı verilen teklif birim fiyatın, sözleşme konusu orijinal projede imalat detayı (eni, boyu,yüksekliği) ve yeri görülerek maksimum 65 cm olduğu bilinerek verilmiş olduğunu;

Hemzemin cadde tramvayı inşaatı içinde yapılan bordur sökülmesinin, karayolu geliş-gidiş yönlerini oluşturan ve yol ortasına konulan orta kaldırım bordürlerinin kaldırılması işi olduğunu ve bu imalatın, mevcut iş makineleri (ekskavatör ucundaki kırıcı ve kepçe) kullanılarak yapıldığını; bu iş makinelerin gücü ve iş sırasındaki hemzemin şartlarının bu imalatın kolaylıkla bitirilmesini sağlamış olduğunu; tüneller bölgesinde yapılan bordur sökülmelerinin ise özellikle deplasesi yapılan yeni hatların (Telekom, İski, İgdaş, vb.) döşenmesi sırasında bina önlerinde elle yapılması zorunlu olan işler olduğunu ve mevcut alt yapı hatlarının aktif olması sebebiyle makineyle sökülmesi tehlike olduğunu; bunlar tamamen el maharetiyle yapılmak zorunda olduğu için imalatlardaki verimin zamana bağlı olarak düştüğünü ve bitirilmesinin uzun zaman aldığını; tünel bölgelerinde yapılan bu çalışmaların aynı zaman diliminin içinde yoğunlaşmasından dolayı (bir yandan fore kazık, bir yandan başlık kiriş imalatları, kazı ve vb. birçok iş) bu noktadaki yatay ve düşey taşımaların da güçlükle yapılabildiğini;

Sonuç olarak yapım şartları ve tarifinin farklı olması nedeniyle 18.191 poz nolu Bordur Sökülmesi imalatı yerine Yüksek Fen Kurulu kararı ve sözleşme hükümleri nazara alınarak Bayındırlık Bakanlığı analizleri ve İstanbul için geçerli olan nakliye pozları kullanılarak YFZ.İ.34 Bordur Sökülmesi yeni birim fiyatının oluşturulmuş olduğunu;

h) YFZ. İ.35 Q110 mm PVC BORU DÖŞENMESİ

Teklif Birim Fiyat listesinde 204.212 poz nolu Q110mm PVC Boru Döşenmesi:

1 -Hemzemin İnşaat İşleri için : 2. 81 m/USD

olmak üzere teklif birim fiyatının bulunduğunu;

İlamda, 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.35 Q110mm PVC Boru Döşenmesi imalatı ile 1.1-Hemzemin İnşaat İşleri kapsamında olan 204.212 Q110mm PVC Boru Döşenmesi imalatının kıyaslanmış olduğunu;

Tüneller bölgesinde yapılan pvc boru döşenmesi işinin özellikle deplasesi yapılan yeni hatların (Telekom, İski, İgdaş, vb.) yapılması zorunlu olan bina bağlantı işleri ile tünel üstünde gelecekte karayolu altında kalacak şekilde karşıdan karşıya kros olarak geçmesi gereken tesisler için yapılan boru işlerini kapsadığını ve mevcut alt yapı hatlarının aktif olması sebebiyle öncelikle el ile titizlikle yapılan kazılardan sonra boruların döşenmesi koşulu ile yapılan işler olduğunu; sonuç olarak yapım şartları ve tarifinin farklı olması nedeniyle 204.212 poz nolu Q110mm PVC Boru Döşenmesi imalatı yerine Yüksek Fen Kurulu kararı ve sözleşme hükümleri nazara alınarak Bayındırlık Bakanlığı analizleri kullanılarak YFZ.İ.35 Q110mm PVC Boru Döşenmesi yeni birim fiyatın oluşturulmuş olduğunu;

i) YFZ. İ.36 Q200 mm PVC BORU DÖŞEMESİ

Teklif Birim Fiyat listesinde 204.223 poz nolu Q200mm PVC Boru Döşenmesi:

1 -Hemzemin İnşaat İşleri için : 8. 74m/USD

olmak üzere teklif birim fiyatının bulunduğunu;

İlamda, 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.36 Q200mm PVC Boru Döşenmesi imalatı ile 1.1-Hemzemin İnşaat İşleri kapsamında olan 204.223 Q200mm PVC Boru Döşenmesi imalatının kıyaslanmış olduğunu;

Sözleşme eki teklif birim fiyat tariflerinde ve listelerinde bahse konu pvc boru döşenmesi pozunun kullanıldığı imalatın yukarıdaki madde açıklamalarında da arz edildiği üzere farklı bir imalat olduğunu; tüneller bölgesinde yapılan pvc boru döşenmesi işinin ise özellikle deplasesi yapılan yeni hatların (Telekom, İski, İgdaş, vb.) yapılması zorunlu olan bina bağlantı işleri ile tünel üstünde gelecekte karayolu altında kalacak şekilde karşıdan karşıya kros olarak geçmesi gereken tesisler için yapılan boru işlerini kapsadığını ve mevcut alt yapı hatlarının aktif olması sebebiyle öncelikle el ile titizlikle yapılan kazılardan sonra boruların döşenmesi koşulu ile yapılan işler olduğunu; tamamen el maharetiyle yapılmak zorunda olduğu için imalatlardaki verimin zamana bağlı olarak düştüğünü; bitirilmesinin uzun zaman aldığını ve tünel bölgelerinde yapılan bu çalışmaların aynı zaman diliminin içinde yoğunlaşmasından dolayı (bir yandan fore kazık, bir yandan başlık kiriş imalatları, kazı ve vb. birçok iş) bu noktadaki yatay ve düşey taşımaların da güçlükle yapılabildiğini;

Sonuç olarak yapım şartları ve tarifinin farklı olması nedeniyle 204.223 poz nolu Q200mm PVC Boru Döşenmesi imalatı yerine Yüksek Fen Kurulu kararı ve sözleşme hükümleri nazara alınarak Bayındırlık Bakanlığı analizleri kullanılarak YFZ.İ.36 Q200mm PVC Boru Döşenmesi yeni birim fiyatın oluşturulmuş olduğunu;

j) YFZ. İ.37 DÜZ YÜZEYLİ BETON VE BETONARME KALIBI

Teklif Birim Fiyat listesinde 21.011 poz nolu Düz Yüzeyli Beton ve Betonarme Kalıbı:

1 -Hemzemin İnşaat İşleri için : 4. 36 m2/USD
2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri için :4. 36 m2/USD
4-Tip Trafo Binası için :6. 32 m2/USD

olmak üzere 3 değişik bölümde 2 farklı teklif birim fiyatın bulunduğunu;

İlam’da 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.37 Düz Yüzeyli Beton ve Betonarme Kalıbı imalatı ile 1.4-Tip Trafo Binası kapsamında olan 21.011 Düz Yüzeyli Beton ve Betonarme Kalıbı imalatının kıyaslanmış olduğunu;

Sözleşme eki teklif birim fiyat tariflerinde ve listelerinde bahse konu kalıp pozunun kullanıldığı imalatın orijinal projede bulunmayan mevcut teklif birim fiyat tarifi ile yapım şartları tamamen farklı olan sadece yer altına alınan tüneller içinde yapılan bu imalatın, yukarıdaki teklif fiyatı tarifinden çok farklı bir imalat olarak değerlendirdiğini;

Hemzemin cadde tramvayı inşaat işinde yapılacak olan beton kalıbı imalatın proje detaylarından dolayı çok basit olduğunu; bu noktadaki yatay ve düşey taşımaların hiç bir engel olmadan rahatlıkla yapılabildiğini ve kalıpta kullanılan her türlü malzeme nakliyesinin de asfalt yol şartlarında zaman kaybedilmeden kolaylıkla nakledilebilmekte olduğunu;

Yeraltına alınan tüneller içinde yapılacak olan kalıp imalatın, yeri itibari ile özellikle istasyon yapıları, pompa odası temelleri, su deposu temelleri, demiryolu alt yapısı ve benzeri yerlerde yapılan zor bir imalat olduğunu; tünel içinde yapılacak olan bu imalatların, kimi zaman ray üst kotundan 2 metre aşağıda gerçekleştirildiğini ve bu imalatların kimi zaman yeraltı su seviyesinin altında kaldığı için güçlükle tamamlanabildiğini; tünel şartlarına bağlı olarak her noktadan müdahale imkanı kısıtlı olan bu imalatlardaki işçilik miktarlarının da daha fazla olduğunu; buna bağlı olarak iş bitim sürelerin de uzamış, iş yapılmasındaki verimin de düşmüş olduğunu; bunun yanında kalıp malzemesi nakillerinin de araçların tünel içine geri geri girmesi kaydıyla yapılabildiğini ve bu sebeple tünel şartlarında yapılan kalıp maliyetlerinin çok fazla olduğunu;

Sonuç olarak yapım şartları ve tarifinin farklı olması ve teklif birim fiyatında da 21.011 poz nolu Düz Yüzeyli Beton ve Betonarme Kalıbı birden fazla fiyatı bulunması nedeniyle Yüksek Fen Kurulu kararı ve sözleşme hükümleri nazara alınarak Bayındırlık Bakanlığı analizleri kullanılmış ve YFZ.İ.37 Düz Yüzeyli Beton ve Betonarme Kalıbı yeni birim fiyatın oluşturulmuş olduğunu;

k) YFZ. İ.38 NERVÜRLÜ BETONARME DEMİRİ (8-12)

Teklif Birim Fiyat listesinde 23.014 poz nolu Nervürlü Betonarme Demiri (8-12):

1 -Hemzemin İnşaat İşleri için : 343. 94 ton/USD
2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri için :343. 94 ton/USD
4-Tip Trafo Binası için :397. 09 ton/USD

olmak üzere 3 değişik bölümde 2 farklı teklif birim fiyatın bulunduğunu;

İlam’da 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.38 Nervürlü Betonarme Demiri (8-12) imalatı ile 1.1-Hemzemin İnşaat İşleri ve 1.2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri kapsamında olan 23.014 Nervürlü Betonarme Demiri (8-12) imalatın kıyaslanmış olduğunu;

Sözleşme eki teklif birim fiyat tariflerinde ve listelerinde bahse konu demir pozunun kullanıldığı imalatın yukarıdaki maddelere ilişkin yapılan açıklamalarda arz edildiği üzere sözleşme eki orijinal projede bulunmayan mevcut teklif birim fiyat tarifi ile yapım şartları tamamen farklı olan sadece yer altına alınan tüneller içinde yapılan bu imalatın, yukarıdaki teklif fiyatı tarifinden çok farklı bir imalat olarak değerlendirildiğini;

Hemzemin cadde tramvayı inşaatındaki imalatlarda yapılan teklif birim fiyatı olan nervürlü betonarme demiri (8-12) ile eni yaklaşık 8 metre, yüksekliği 6-7 metre, boyları da 2.100 metre ve 2.360 metreden ibaret yeraltı tünellerinde yapılan, yapım yeri şartlarına bağlı olarak yeniden fiyatı yapılan nervürlü betonarme demiri(8-12) imalatının aynı olmadığını;

Hemzemin cadde tramvayı inşaat işinde yapılacak olan demir imalatının proje detaylarından dolayı çok basit olduğunu; bu işteki yatay ve düşey taşımaların hiç bir engel olmadan rahatlıkla yapılabildiğini ve bu imalatta kullanılan demir nakliyesinin de asfalt yol şartlarında zaman kaybedilmeden kolaylıkla yapılabildiğini;

Yeraltına alınan tüneller içinde yapılacak olan demir imalatının, yeri itibari ile özellikle istasyon yapıları, pompa odası temelleri, su deposu temelleri, demiryolu alt yapısı ve benzeri yerlerde yapılan zor bir imalat olduğunu; tünel içinde yapılacak olan bu imalatların, kimi zaman ray üst kotundan 2 metre aşağıdaki temellerde, kimi zaman da 6-7 metre yüksekliğinde perdelerde gerçekleştirildiğini; kısacası tünel içinde yapılan imalatların demir detaylarının, hemzemin cadde tramvayı inşaatı detaylarından çok farklı olduğunu; bu imalatların kimi zaman yeraltı su seviyesinin altında kaldığı için güçlükle tamamlanabildiğini; tünel şartlarına bağlı olarak her noktadan müdahale imkanı kısıtlı olan bu imalatlardaki işçilik miktarlarının da daha fazla olduğunu ve buna bağlı olarak iş bitim sürelerinin de uzamış, iş yapılmasındaki verimin de düşmüş olduğunu; bunun yanında demir nakillerinin de araçların tünel içine geri geri girmesi kaydıyla güçlükle yapılabildiğini ve bu sebeple tünel şartlarında yapılan demir imalatının hemzemin ortamda yapılan demir imalatından daha zor ve daha maliyetli olduğunu;

Demir imalatının yapıldığı bir diğer yerin de fore kazık imalatı olduğunu ve birçok açıdan düşünüldüğünde fore kazık imalatlarında kullanılan demir imalat maliyetlerinin de çok fazla olduğunu; her noktadan müdahale imkanı kısıtlı olan tünellerin içinde yapılan nervürlü demir işleri ile fore kazık imalatlarındaki nervürlü demir işlerine ait verimin, her noktasına kolaylıkla ulaşılabilen hemzemin inşaat işlerindeki verim ile aynı olmadığını;

Sonuç olarak yapım şartları ve tarifinin farklı olması ve teklif birim fiyatında da 23.014 poz nolu Nervürlü Betonarme Demiri(8-12)’nin birden fazla fiyatı bulunması nedeniyle Yüksek Fen Kurulu kararı ve sözleşme hükümleri nazara alınarak Bayındırlık Bakanlığı analizleri ve İstanbul için geçerli olan nakliye pozları kullanılmış ve YFZ.İ.38 Nervürlü Betonarme Demiri (8-12) yeni birim fiyatı oluşturulmuş olduğunu;

l) YFZ. İ.39 NERVÜRLÜ BETONARME DEMİRİ (14-26)

Teklif Birim Fiyat listesinde 23.015 poz nolu Nervürlü Betonarme Demiri (14-26):

1-Hemzemin İnşaat İşleri için : 323. 62 ton/USD
2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri için :323. 62 ton/USD
4-Tip Trafo Binası için :377. 89 ton/USD

olmak üzere 3 değişik bölümde 2 farklı teklif birim fiyatın bulunduğunu;

İlamda, 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.39 Nervürlü Betonarme Demiri (14-26) imalatı ile 1.1-Hemzemin İnşaat İşleri ve 1.2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri kapsamında olan 23.015 Nervürlü Betonarme Demiri (14-26) imalatının kıyaslanmış olduğunu;

YFZ. İ.38 Nervürlü Betonarme Demiri (8-12)’deki açıklamaları tekrarlayarak, sonuç olarak yapım şartları ve tarifinin farklı olması ve teklif birim fiyatında da 23.015 poz nolu Nervürlü Betonarme Demiri (14-26)’nin birden fazla fiyatı bulunması nedeniyle Yüksek Fen Kurulu kararı ve sözleşme hükümleri nazara alınarak Bayındırlık Bakanlığı analizleri ve İstanbul için geçerli olan nakliye pozları kullanılmış ve YFZ.İ.39 Nervürlü Betonarme Demiri (14-26) yeni birim fiyatı oluşturulmuş olduğunu;

m) YFZ. İ.42 EL İle KUM SERİLMESİ

Teklif Birim Fiyat listesinde 15.140/2 poz nolu El İle Kum Serilmesi:

1 -Hemzemin İnşaat İşleri için : 3. 23 m3/USD

olmak üzere teklif birim fiyatı bulunduğunu;

İlam’da 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.42 El İle Kum Serilmesi imalatı ile 1.1-Hemzemin İnşaat İşleri kapsamında olan 15.140/2 El İle Kum Serilmesi imalatı kıyaslanmıştır.

Sözleşme eki teklif birim fiyat tariflerinde ve listelerinde bahse konu el ile kum serme pozunun kullanıldığı imalatın bütün imalat kesitinin 65 cm olduğu ve bulunduğu yer itibari ile el ile kum-çakıl sermenin kolay olabildiği yatay ve düşey taşımalarının her noktasından rahatlıkla yapılabildiği, randıman düşüklüğüne sebep olabilecek hiç bir engeli olmayan, hemzemin cadde tramvayına ait inşaat imalatları olduğunu; bu işe karşı verilen teklif birim fiyatın, sözleşme konusu orijinal projede imalat detayı (eni, boyu, yüksekliği, derinliği) ve yeri görülerek maksimum 65 cm olduğu bilinerek verilmiş olduğunu; sözleşme eki orijinal projede bulunmayan mevcut teklif birim fiyat tarifi ile yapım şartları tamamen farklı olan sadece yer altına alınan tüneller içinde yapılan bu imalatın, yukarıdaki teklif fiyatı tarifinden çok farklı bir imalat olarak değerlendirdiğini; hemzemin cadde tramvayı inşaatındaki imalatlarda yapılan teklif birim fiyatı olan el ile kum serilmesi ile eni yaklaşık 8 metre, yüksekliği 6-7 metre, boyları da 2.100 metre ve 2.360 metreden ibaret yeraltı tünellerinde yapılan, yapım yeri şartlarına bağlı olarak yeniden fiyatı yapılan el ile kum serilmesinin aynı mahiyette imalatlar olmadığını;

Yeraltına alınan tüneller içinde yapılacak olan kum serilmesinin, yeri itibari ile özellikle istasyon yapıları, pompa odası temelleri, su deposu temelleri, demiryolu alt yapısı ve benzeri yerlerde sadece muhtelif işler için yapılan zor bir imalat olduğunu; tünel içinde yapılacak olan bu imalatların, kimi zaman ray üst kotundan 2 metre aşağıdaki temellerde gerçekleştirildiğini; bu imalatlar kimi zaman yeraltı su seviyesinin altında kaldığı için suların çekilmesi ile uğraşıldığını serme ve sıkışmaların güçlükle tamamlanabilmiş olduğunu; tünel şartlarına bağlı olarak her noktadan müdahale imkanı kısıtlı olan bu imalatlardaki işçilik miktarlarının da daha fazla olduğunu; her noktasından mobil taşıma araçlarından faydalanılmadığını; bunun yanında kum nakillerinin de araçların tünel içine geri geri girmesi kaydıyla güçlükle yapılabildiğini; bu sebeple tünel şartlarında yapılan kum serme ve sıkıştırma maliyetlerinin hemzeminde yapılan imalatlardan daha fazla olduğunu;

Sonuç olarak yapım şartları ve tarifinin farklı olması nedeniyle 140/2 poz nolu El İle Kum Serilmesi imalatı yerine Yüksek Fen Kurulu kararı ve sözleşme hükümleri nazara alınarak Bayındırlık Bakanlığı analizleri ve İstanbul için geçerli olan nakliye pozları kullanılarak YFZ.İ.42 El İle Kum Serilmesi yeni birim fiyatın oluşturulmuş olduğunu;

n) YFZ. İ.44 SATIN ALINAN FABRİKASYON BS30 BETONU

Teklif Birim Fiyat listesinde 16.046/1 poz nolu B 300 B.A. (betonarme) betonu:

4-Tip Trafo Binası için :46. 74 m3/USD

olmak üzere teklif birim fiyatın bulunduğunu;

İlamda, 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.44 Satın Alınan Fabrikasyon BS.30 Betonu imalatı ile 1.4-Tip Trafo Binası kapsamında olan 16.046/1 B 300 B.A. (betonarme) betonu imalatının kıyaslanmış olduğunu;

4-Tip Trafo Binası bölümünde Teklif Birim Fiyatı olan 16. 046/1 poz nolu B 300 B. A. (betonarme) betonunun BS25 betonuna tekabül ettiğini ve fiyatının Bayındırlık Bakanlığı 16. 046/1 poz nolu analizinden oluşturulmuş olduğunu; bir başka deyişle 16. 046/1 poz nolu B 300 B. A. (betonarme) betonu ile 8. 1. Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ. İ. 44 Satın Alınan Fabrikasyon BS. 30 betonunun, granülometrik yapıları ve taşıdığı yükler açısından aynı nitelikli beton olmadıklarını; 8. 1. Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ. İ. 44 Satın Alınan Fabrikasyon BS. 30 betonu Bayındırlık Bakanlığının 16. 059/1 poz nolu analizinden oluşturulmuş olduğunu; öncelikle ve özellikle İlam’da esas alınan betonarme imalatı ile tünel işi kapsamında kullanılan betonarme imalatı farklı nitelikli imalatlar olduğunu;

Hemzemin cadde tramvayı inşaat işinde dökülecek beton imalatının çok basit olduğunu; bu noktadaki yatay ve düşey taşımaların hiç bir engel olmadan rahatlıkla yapılabildiğini; betonun mikserlerle nakliyesinin de asfalt yol şartlarında zaman kaybedilmeden bitirilebildiğini;

Yeraltına alınan tüneller içinde dökülecek olan beton imalatının, yeri itibari ile özellikle istasyon yapıları, pompa odası temelleri, su deposu temelleri ve benzeri yerlerde kullanılan zor bir imalat olduğunu ve tünel içinde beton dökülecek olan bu imalatların, kimi zaman ray üst kotundan 2 metre aşağıda gerçekleştirildiğini ve kimi zaman yeraltı su seviyesinin altında kaldığı için güçlükle tamamlanabildiğini; işçilik miktarlarının da daha fazla olduğunu; bu imalatların beton dökümü sırasında, mobil pompa tünel içine sığmadığı için hiç bir zaman mobil pompadan faydalanılamadığını; bundan dolayı imalat yerine yatay ve düşey taşımalarla beton dökmenin mümkün olmadığı durumlarda yer pompası kullanılmak zorunda kalındığını; 200 metre uzunluğa kadar demir boru döşenmesi koşulu ile kurulabilen yer pompalarının, kurulumu ve sökümü zor olan aynı zamanda uzun zaman alan pompalar olduğunu; yer pompalarının boru dirseklerinin içinde meydana gelen beton sıkışmalarından dolayı, borularının tek tek sökülüp, içindeki betonun temizlenmesi koşulu ile ancak yeniden kurulabildiklerini ve bu yüzden bu pompaların işletme maliyetlerinin çok fazla olduğunu;

Sonuç olarak niteliği, yapım şartları ve tarifinin farklı olması nedeniyle 16.046/1 poz nolu B 300 B.A. (betonarme) betonu imalatı yerine Yüksek Fen Kurulu kararı ve sözleşme hükümleri nazara alınarak Bayındırlık Bakanlığı Birim Fiyatlarından 16.059/1 analizleri kullanılarak YFZ.İ.44 Satın Alınan Fabrikasyon BS.30 Betonu yeni birim fiyatı oluşturulmuş olduğunu;

o) YFZ. İ.48 ARAZÖZ İle SULAMA YAPILMASI

Teklif Birim Fiyat listesinde 15.047 poz nolu Arazöz ile Sulama Yapılması:

2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri için : 1. 31 ton/USD

olmak üzere teklif birim fiyatın bulunduğunu;

İlam’da 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.48 Arazöz İle Sulama Yapılması imalatı ile 1.2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri kapsamında olan 15.047Arazöz İle Sulama Yapılması imalatının kıyaslanmış olduğunu;

Teklif Birim Fiyat Listesinde bulunan 15.047 pozunda (*) işareti bulunduğunu ve bu işaretin bulunduğu birim fiyat poz tariflerinin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı gibi resmi birim fiyat tariflerinden faydalanılacağı dipnotunun olduğunu; 15.047 nolu pozun Bayındırlık Bakanlığı Birim Fiyat tarifinin El İle Sulama Yapılması imalatı olduğunu; dolayısıyla arazöz kelimesinin sehven yazılmış olduğunu; imalatın uygulanmasında tarifte yazılanların esas alındığını; 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.48 Arazöz İle Sulama Yapılması fiyatının Bayındırlık Bakanlığının 15.047/2 poz nolu analizinden oluşturulmuş olduğunu ve bu imalatlar ile ilama esas alınan imalatın birbirinden farklı olduğunu;

Sözleşme eki orijinal projede bulunmayan mevcut teklif birim fiyat tarifi ile yapım şartları tamamen farklı olan sadece yer altına alınan tüneller bölgesinde yapılan bu imalatın, yukarıdaki teklif fiyatı tarifinden farklı bir imalat olarak değerlendirmiş olduğunu;

Bölgenin yoğun yerleşim bölgesi olması, sanayi açısından çok aktif olması, dört ilçeye hizmet veren tek ana arter olması ve yaz mevsimine girmesi ile ortaya çıkan çevre esnaf ve halkın şikayetlerine neden olan tozu önleme amacı ile yapılan arazözle sulama işinin, belirli saatlerde yapılması zorunlu hale getirilerek ağır trafik şartları içerisinde güçlükle devam ettirilmiş olduğunu; yani yeni şartlar altında yapılan bu işteki akaryakıt ve işçilik miktarlarının daha fazla olduğunu;

Sonuç olarak niteliği, yapım şartları ve tarifinin farklı olması nedeniyle 15.047 poz nolu Arazöz ile Sulama Yapılması (elle sulama) imalatı yerine Yüksek Fen Kurulu kararı ve sözleşme hükümleri nazara alınarak Bayındırlık Bakanlığı Birim Fiyatlarından 15.047/2 analizleri kullanılarak YFZ.İ.48 Arazöz İle Sulama Yapılması yeni birim fiyatının oluşturulmuş olduğunu;

p) YFZ. İ.76- STABİLİZE TEMİNİ VE SERİLMESİ

Teklif Birim Fiyat listesinde İ.Ö.5 poz nolu Stabilize Temini ve Serilmesi:

2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri için :8. 71 m3/USD

olmak üzere teklif birim fiyatın bulunduğunu;

İlamda, 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.76 Stabilize Temini ve Serilmesi imalatı ile 1.2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri kapsamında olan İ.Ö.5 Stabilize Temini ve Serilmesi imalatının kıyaslanmış olduğunu;

Hemzemin cadde tramvayı inşaatındaki imalatlarda kullanılan, teklif birim fiyatı olan 20 cm.lik stabilize dolgu serilmesi ile eni yaklaşık 8 metre, yüksekliği 6-7 metre, boyları da 2.100 metre ve 2.360 metreden ibaret yeraltı tünellerinde kullanılan, yapım yeri şartlarına bağlı olarak yeniden fiyatı yapılan 30 cm stabilize dolgu serilmesinin aynı nitelikte imalatlar olmadığını;

Hemzemin cadde tramvayı inşaat işinde yapılan stabilize dolgu serilmesi imalatının çok basit olduğunu; bu noktadaki yatay ve düşey taşımaların hiç bir engel olmadan rahatlıkla yapılabildiğini ve stabilizenin nakliyesinin de asfalt yol şartlarında zaman kaybedilmeden bitirilebildiğini;

Yeraltına alınan tüneller içinde serilecek olan stabilize imalatın, yeri itibari ile kamyonların damperlerini güçlükle kaldırabildiği bir ortamda gerçekleştirildiğini; bu imalatın serme ve sıkıştırma kısmında birçok makineden istifade edildiğini ve kimi zaman yeraltı su seviyesinin altında kaldığı için güçlükle tamamlanabildiğini; tünel şartlarına bağlı olarak her noktadan müdahale imkanı kısıtlı olan bu imalatlardaki makine miktarlarının da daha fazla olduğunu; bunun yanında stabilize kamyonlarının tünel içine geri geri girmek kaydıyla yanaşabileceği bir ortamda, malzeme nakillerindeki zorlukların ilgili imalatların tünel ortamında yapılmasından kaynaklandığını;

Sonuç olarak yapım şartları ve tarifinin farklı olması nedeniyle İ.Ö.5 poz nolu Stabilize Temini ve Serilmesi imalatı yerine Yüksek Fen Kurulu kararı ve sözleşme hükümleri nazara alınarak Bayındırlık Bakanlığı analizleri ve İstanbul için geçerli olan nakliye pozları kullanılarak YFZ.İ.76 Stabilize Temini ve Serilmesi yeni birim fiyatının oluşturulmuş olduğunu;

q) YFZ. İ.139- KIRMATAŞ DOLGU YAPILMASI (2-3 numara)

Teklif Birim Fiyat listesinde 5005/1 poz nolu 2 ve 3 nolu kırmataş dolgu:

2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri için : 11. 82m3/USD

olmak üzere teklif birim fiyatın bulunduğunu;

İlamda, 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.139 Kırmataş Dolgu Yapılması (2-3 numara) imalatı ile 1.2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri kapsamında olan 5005/1 2 ve 3 nolu kırmataş dolgu imalatının kıyaslanmış olduğunu;

Hemzemin cadde tramvayı inşaatındaki imalatlarda kullanılan, teklif birim fiyatı olan kırma taş dolgu ile yeraltı tünellerinde kullanılan, yapım yeri şartlarına bağlı olarak yeniden fiyatı yapılan kırma taş dolgu imalatının aynı olmadığını;

Yeraltına alınan tüneller içinde yapılacak olan kırma taş imalatının, yeri itibari ile özellikle demiryolu altyapısı, tünel içi yeraltı suyu drenaj hatları, istasyon temelleri ve benzeri yerlerde kullanılan zor bir imalat olduğunu; drenaj hatları imalatlarına ait kırma taş dolguların kimi zaman yeraltı su seviyesinin altında kaldığı için güçlükle tamamlanabildiğini; kamyonlarla tünel içine geri geri girmek kaydıyla yanaşabileceği bir ortamda, kırma taş dolgu yapılmasındaki zorlukların tünel alanına has bir mahiyet arz ettiğini; imalat yerine yatay ve düşey taşımalarla kırma taş dolgu yapılmasının mümkün olmadığı durumlarda işçi gücü miktarının arttırılarak işin bitirildiğini;

Sonuç olarak yapım şartları ve tarifinin farklı olması nedeniyle 5005/1 poz nolu 2 ve 3 nolu kırmataş dolgu imalatı yerine Yüksek Fen Kurulu kararı ve sözleşme hükümleri nazara alınarak Bayındırlık Bakanlığı analizleri ve İstanbul için geçerli olan nakliye pozları kullanılarak YFZ.İ.139 Kırmataş Dolgu Yapılması (2-3 numara) yeni birim fiyatın oluşturulmuş olduğunu;

r) YFZ. İ.153 SATIN ALINAN FABRİKASYON BS.16 BETONU

Teklif Birim Fiyat listesinde 16.032/1 poz nolu B 160 B.A.betonu:

3-S. Çiftliği Deposu İdare Binası ve Atölyeler için : 37. 81 m3/USD

olmak üzere teklif birim fiyatın bulunduğunu;

İlamda, 8.1 .Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.153 Satın Alınan Fabrikasyon BS.16 Betonu imalatı ile 1.3-S. Çiftliği Deposu İdare Binası ve Atölyeler kapsamında olan 16.032/1 B 160 B.A. betonunun kıyaslanmış olduğunu;

3-S. Çiftliği Deposu İdare Binası ve Atölyeler bölümünde teklif birim fiyatı olan 16. 032/1 poz nolu B 160 B. A. betonunun BS14 betonuna tekabül ettiğini ve fiyatının Bayındırlık Bakanlığı 16. 032/1 poz nolu analizinden oluşturulduğunu; bir başka deyişle 16. 032/1 poz nolu B 160 B. A. betonu ile 8. 1. Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ. İ. 153 Satın Alınan Fabrikasyon BS. 16 betonunun granülometrik yapıları ve taşıdığı yükler açısından aynı nitelikli beton olmadığını;

Hemzemin cadde tramvayı inşaatındaki imalatlarda kullanılan, teklif birim fiyatı olan B160 betonarme betonu ile yeraltı tünellerinde kullanılan, yapım yeri şartlarına bağlı olarak yeniden fiyatı yapılan BS16 betonu nitelik ve imalat olarak aynı olmadığını; hemzemin cadde tramvayı inşaat işinde dökülecek beton imalatının bu noktadaki yatay ve düşey taşımalar hiç bir engel olmadan rahatlıkla yapılabildiğini ve basit olduğunu; betonun mikserlerle nakliyesinin de asfalt yol şartlarında zaman kaybedilmeden bitirilebildiğini;

Yeraltına alınan tüneller içinde dökülecek olan BS16 beton imalatının, yeri itibari ile özellikle tünel içindeki demiryolu altyapısı, istasyon yapıları, muhtelif kanallar, su deposu temelleri ve benzeri yerlerde kullanılan zor bir imalat olduğunu; tünel içinde beton dökülecek olan bu imalatların, kimi zaman ray üst kotundan 2 metre aşağıda gerçekleştirildiğini ve bu imalatlar kimi zaman yeraltı su seviyesinin altında kaldığı için güçlükle tamamlanabildiğini; tünel şartlarına bağlı olarak her noktadan müdahale imkanı kısıtlı olan bu imalatlardaki işçilik miktarlarının da daha fazla olduğunu; bunun yanında betonun mikserlerle tünel içine geri geri girmek kaydıyla yanaşabileceği bir ortamda, beton dökmedeki zorlukların işbu imalata has zorluklar olduğunu; bu imalatların beton dökümü sırasında, mobil pompa tünel içine sığmadığı için hiç bir zaman mobil pompadan faydalanılamadığını; bundan dolayı imalat yerine yatay ve düşey taşımalarla beton dökmenin mümkün olmadığı durumlarda yer pompası kullanılmak zorunda kalındığını;

Sonuç olarak niteliği, yapım şartları ve tarifinin farklı olması nedeniyle 16.032/1 poz nolu B 160 B.A.betonu imalatı yerine Yüksek Fen Kurulu kararı ve sözleşme hükümleri nazara alınarak Bayındırlık Bakanlığı birim fiyatlarından 16.057/1 ve SNBF.29 analizleri kullanılarak YFZ.İ.153 Satın Alınan Fabrikasyon BS.16 Betonu yeni birim fiyatın oluşturulmuş olduğunu;

s) TZ.3.1 TÜNEL İÇİNDE KAZI VE İNŞAAT MALZEMESİ TAŞINMASI ZAMMI

Teklif Birim Fiyat listesinin hiçbir bölümünde bulunmayan TZ.3.1 poz nolu yeni birim fiyatın Karayolları Genel Müdürlüğünün 32.007/K pozundan faydalanılarak söz konusu malzemelerin taşınmasındaki tünelden kaynaklanan güçlük ve randıman düşüklüğüne istinaden yapılmış olduğunu ve. YFZ.İ.87 pozunun tarifine bakıldığında kazı nakliyesinin fiyata dahil olmadığının görüleceğini;

t) YFZ. İ.43 Q100 cm ÇAPINDA YERİNDE DÖKME KAZIK YAPILMASI (0 - 16 metre)

Teklif Birim Fiyat listesinde 16.059 poz nolu Satın Alınan Fabrikasyon BS.25 Betonu:

1 -Hemzemin İnşaat İşleri için : 41. 80m3/USD
2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri için :32. 02m3/USD

olmak üzere 2 farklı teklif birim fiyatın bulunduğunu;

İlam’da, 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ. İ.43 Q100cm Çapında Yerinde Dökme Kazık Yapılması fiyat analizinde 1.1-Hemzemin İnşaat İşleri kapsamında olan 16.059 poz nolu Satın Alınan Fabrikasyon BS.25 Betonu imalatı teklif birim fiyatı kullanılarak yeni fiyat oluşturulduğunu;

Teklif Birim Fiyat listesinin hiçbir bölümünde bulunmayan YFZ.İ.43 Q100cm Çapında Yerinde Dökme Kazık Yapılması imalat fiyatının, sözleşmenin ilgili hükümlerinde yer alan Bayındırlık ve İskan Bakanlığı gibi diğer yatırımcı devlet kurum ve kuruluşlarına ait fiyat analizlerinden faydalanılan durumlarda o kurumun birim fiyat ve resmi rayiçleri kullanılarak yeni fiyat oluşturulacağına ilişkin düzenlemesine istinaden, Bayındırlık Bakanlığının 16.063/1 poz nolu Birim Fiyat Analizlerine dayalı yapıldığını ve sözleşmenin ilgili bendinde belirtildiği üzere resmi rayiçlerin kullanıldığını;

Sözleşme eki orijinal projede bulunmayan 100 cm çapında yerinde dökme kazık yapılması (0-16 metre) işine sözleşme çerçevesinde yeni birim fiyat yapıldığını;

Hemzemin cadde tramvayı inşaatındaki imalatlarda kullanılan ve teklif birim fiyatı olan imalatlardaki BS25 betonu ile fore kazık imalatında kullanılan BS25 betonunun kullanım yeri ve yapım şartları bakımından birbirinden farklı olduğunu;

Yeraltına alınan tünelleri oluşturmak için yapılan fore kazık betonlarının(BS25), foraj makinesi ile açılan kuyuya dökülen bir beton olduğunu ve bu beton dökülmeden önce öncelikle kuyunun forajının bitmesi gerektiğini; kuyu içinde oluşabilecek bütün göçük ve su sorunları giderildikten sonra ancak beton talebinin yapılabildiğini; bu kontrollerden sonra sehpada hazırlanan fore kazık demirinin, kazık makinesinin servis vinci halatına bağlanmak şartıyla kuyuya indirildiğini ve kuyuya demir indirildikten sonra sıra beton dökmeye geldiğini; bu iş için kazık makinesinin servis vinci ile ancak kuyuya indirilebilen, yaklaşık olarak boyu kazık boyundan 1 -2 metre küçük olan özel bir boru (tremi borusu) kullanıldığını; mikserden bu boruya dökülen betonun, bağlanan kazı demiri içinde kalmak koşulu ile vinç halatının aşağı-yukarı sürekli çekilip bırakılması hareketi ile kuyuya yerleşebildiğini; bu arada eğer kuyunun dibinde mil ve su varsa bu işlemin, kuyunun üstüne taşacak olan temiz beton tabakasının görülmesine kadar devam etmek zorunda olduğunu; bazı yumuşak zeminlerde kuyu betonu dökümü sırasında kullanılan kılıf borularının yukarı çekilmesi sırasında da göçüklere rastlanabildiğini; bu durumda yamulan demirin yukarı çekilmesi ve kuyunun kille yeniden teşkil edilip betonun dökülmesinin kaçınılmaz bir durum olduğunu; bir kazık makinesi önündeki 8 metreküplük betonun döküm süresinin, kuyu zemini ve kuyudaki su şartlarına bağlı olarak minimum 20 dakika ile 60 dakika arasında sürdüğünü; bu iş sırasında alınabilecek güvenlik tedbirlerinin de ağır iş makinelerinin kullanımından dolayı üst sınırda tutulmak zorunda olduğunu;

Neticede, birbirinden farklı olan bu iki iş içinde yapılan BS25 beton imalatlarının, tamamen farklı yapım yöntemleriyle yapılan, verimlilikleri (analiz değerleri) ve zayiatları farklı olan imalatlar olduğunu; teklif fiyatı olan beton pozunun (16.059) orijinal projede 65 cm yüksekliğinde olduğu görülerek verilen bir fiyat olduğunu; fore kazık imalatının ise orijinal projede olmayan tamamen farklı bir iş olduğunu ve içindeki betonun analizinin de tamamen fore kazık imalat şartlan gözetilerek hazırlandığını; yani hemzemin inşaat cadde tramvayında 65 cm yüksekliğinde bir perde duvarı için verilen 1 m3 beton fiyatının, tamamen çamurlu, killi hafriyat şartlarında oluşturulan kuyu içinde ne kadar zayiat vereceğinin önceden kestirilmesinin mümkün görünmediği güç şartlar altında yapılan bir işteki 1 m3 beton fiyatıyla aynı olmasının mümkün olmadığını;

Sonuç olarak tarifi farklı olan bir iş yapıldığı için analizi oluşturan bütün rayiçlerin veriminin zamana bağlı olarak değiştiğini ve bu sebeple yeni birim fiyat hazırlanmasının zorunlu hale geldiğini; yeni fiyat hazırlanırken sözleşmenin 24.maddesinde yer alan “İdare tarafından yaptırılması gerekli görülen ve keşfinde mevcut olmayan işlere ait yeni birim fiyatlar idare ile müteahhit arasında belirtilen esaslar dahilinde mutabakat sağlanarak tespit edilir.” hükmü esas alınarak Bayındırlık Bakanlığı Analizleri ve İstanbul için geçerli olan nakliye pozlarının kullanılmış olduğunu;

u) YFZ. İ.45 Q100 cm ÇAPINDA YERİNDE DÖKME KAZIK YAPILMASI (16,01-24,00)

Teklif Birim Fiyat listesinde 16.059 poz nolu Satın Alınan Fabrikasyon BS.25 Betonu:

1-Hemzemin İnşaat İşleri için : 41. 80m3/USD
2-S. Çiftliği Deposu Saha İşleri için :32. 02m3/USD

olmak üzere 2 farklı teklif birim fiyatın bulunduğunu;

İlam’da, 8.1.Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.45 Q100cm Çapında Yerinde Dökme Kazık Yapılması (16,01-24,00) fiyat analizinde 1.1-Hemzemin İnşaat İşleri kapsamında olan 16.059 poz nolu Satın Alınan Fabrikasyon BS.25 Betonu imalatı teklif birim fiyatı kullanılarak yeni fiyat oluşturulduğunu;

Teklif Birim Fiyat listesinin hiçbir bölümünde bulunmayan YFZ.İ.45 Q100cm Çapında Yerinde Dökme Kazık Yapılması (16,01-24,00) imalat fiyatı hazırlanırken sözleşmenin İdare tarafından yaptırılması gerekli görülen ve keşfinde mevcut olmayan işlere ait yeni birim fiyatlar idare ile müteahhit arasında belirtilen esaslar dahilinde mutabakat sağlanarak tespit edilir, hükmü dikkate alınarak Bayındırlık Bakanlığı ve Karayolları Analizleri esas alınarak resmi rayiçlerin kullanılmış olduğunu;

Sözleşme eki orijinal projede bulunmayan 100 cm çapında yerinde dökme kazık yapılması (16,01-24,00 metre) işine, sözleşme çerçevesinde yeni birim fiyat yapıldığını;

Hemzemin cadde tramvayı inşaatındaki imalatlarda kullanılan, teklif birim fiyatı olan imalatlardaki BS25 betonu ile fore kazık imalatında kullanılan BS25 betonu kullanım yeri ve yapım şartları bakımından birbirinden farklı olduğunu;

Yeraltına alınan tünelleri oluşturmak için yapılan fore kazık betonları(BS25), foraj makinesi ile açılan kuyuya dökülen bir beton olup bu betonun dökülmeden önce öncelikle kuyunun forajının bitmesi gerektiğini; kuyu içinde oluşabilecek bütün göçük ve su sorunları giderildikten sonra ancak beton talebinin yapılabildiğini;

Bu kontrollerden sonra sehpada hazırlanan fore kazık demirinin, kazık makinesinin servis vinci halatına bağlanmak şartıyla kuyuya indirildiğini ve kuyuya demir indirildikten sonra sıra beton dökmeye geldiğini; bu iş için kazık makinesinin servis vinci ile ancak kuyuya indirilebilen, yaklaşık olarak boyu kazık boyundan 1 -2 metre küçük olan özel bir boru (tremi borusu) kullanıldığını; mikserden bu boruya dökülen betonun, bağlanan kazı demiri içinde kalmak koşulu ile vinç halatının aşağı-yukarı sürekli çekilip bırakılması hareketi ile kuyuya yerleşebildiğini; bu arada eğer kuyunun dibinde mil ve su varsa bu işlemin, kuyunun üstüne taşacak olan temiz beton tabakasının görülmesine kadar devam etmek zorunda olduğunu; bazı yumuşak zeminlerde kuyu betonu dökümü sırasında kullanılan kılıf borularının yukarı çekilmesi sırasında da göçüklere rastlanabildiğini; bu durumda yamulan demirin yukarı çekilmesi ve kuyunun kille yeniden teşkil edilip betonun dökülmesinin kaçınılmaz bir durum olduğunu; bir kazık makinesi önündeki 8 metreküplük betonun döküm süresinin, kuyu zemini ve kuyudaki su şartlarına bağlı olarak minimum 20 dakika ile 60 dakika arasında sürdüğünü ve bu iş sırasında alınabilecek güvenlik tedbirlerinin de ağır iş makinelerinin kullanımından dolayı üst sınırda tutulmak zorunda olduğunu;

Hemzemin inşaat cadde tramvayında 65 cm yüksekliğinde bir perde duvarı için verilen 1 m3 beton fiyatının, tamamen çamurlu, killi hafriyat şartlarında oluşturulan kuyu içinde ne kadar zayiat vereceğinin önceden kestirilmesinin mümkün görünmediği güç şartlar altında yapılan bir işteki 1 m3 beton fiyatıyla aynı olmasının mümkün olmadığını;

y) YFZ. İ.50- BS20 HAZIR BETON TEMİNİ ve DÖKÜLMESİ

Teklif Birim Fiyat listesinde 16.044/1 poz nolu BS 20 betonu:

3-S. Çiftliği Deposu İdare Binası ve Atölyeler için : 39. 69 m3/USD

olmak üzere teklif birim fiyatın bulunduğunu;

İlam’da, 8.1.-Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ.İ.50 Satın Alınan Fabrikasyon BS.20 Betonu imalatı ile 1.3-S. Çiftliği Deposu İdare Binası ve Atölyeler kapsamında olan 16.044/1 BS20 betonunun kıyaslanmış olduğunu;

3-S. Çiftliği Deposu İdare Binası ve Atölyeler bölümünde Teklif Birim Fiyatı olan 16. 044/1 poz nolu BS20 betonu fiyatının Bayındırlık Bakanlığı 16. 044/1 poz nolu analizinden oluşturulduğunu; 8. 1. Tünel İşleri İnşaat İmalatları kapsamında yapılan YFZ. İ. 50 Satın Alınan Fabrikasyon BS. 20 betonunun Bayındırlık Bakanlığının 16. 058/1 poz nolu analizinden oluşturulduğunu ve bu imalatların farklı imalatlar olduğunu;

Hemzemin cadde tramvayı inşaatı içinde yapılan BS20 beton imalatlarının, hemzemin şartlarda kolaylıkla yapılan basit bir imalatlar olduğunu ve özellikle cadde tramvayı güzergahı içinde yapılması zorunlu olan muhtelif basit imalatları kapsadığını; tüneller bölgesinde yapılan BS20 beton imalatların ise özellikle deplasesi yapılan yeni telekom hatlarının yapımı sırasındaki imalatlarda kullanıldığını; mevcut alt yapı hatlarının bir yandan aktif olması, bir yandan da acilen bitirilmesinin önem kazandığı bu işin, bazı bölgelerde araçlardan faydalanılamaması sebebiyle elle yapılmak zorunda kalındığı için imalatlardaki verimin zamana bağlı olarak düştüğünü ve bitirilmesinin uzun zaman aldığını; tünel bölgelerinde yapılan bu çalışmaların aynı zaman diliminin içinde yoğunlaşmasından dolayı (bir yandan fore kazık, bir yandan başlık kiriş imalatları, kazı ve vb. birçok iş) bu noktadaki yatay ve düşey taşımaların da güçlükle yapılabildiğini; tarifi farklı olan bir iş yapıldığı için analizi oluşturan bütün rayiçlerin veriminin zamana bağlı olarak değiştiğini ve bu sebeple yeni birim fiyat hazırlanmasının zorunlu hale geldiğini; yeni fiyat hazırlanırken sözleşmenin 24.maddesinde yer alan “İdare tarafından yaptırılması gerekli görülen ve keşfinde mevcut olmayan işlere ait yeni birim fiyatlar idare ile MÜTEAHHİT arasında belirtilen esaslar dahilinde mutabakat sağlanarak tespit edilir.” Hükmü esas alınarak Bayındırlık Bakanlığı analizleri ve İstanbul için geçerli olan nakliye pozlarının kullanılmış olduğunu;

Sonuç olarak; “İstanbul Sultançiftliği-Edirnekapı Raylı Toplu Taşıma Sistemi İnşaat ve Elektro-Mekanik İşlerinin Yapımı” işinin hemzemin cadde tramvayı olarak 16.07.2002 tarihinde ihale edildiğini; ihale konusu işin, avan proje ve teklif birim fiyat esasına göre sözleşmeye bağlanmış ve imalatına başlanmış olduğunu;

Gaziosmanpaşa Belediyesi, Bayrampaşa Belediyesi, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı yazıları ve bölge halkının talepleri ve beyaz masa şikayetleri doğrultusunda Topçular ile Uluyol arasında kalan yaklaşık 2.100 metrelik kısım ile Ulubatlı ile Karadeniz mahallesi arasında kalan yaklaşık 2.360 metrelik kısmı ve portallar dahil toplam 5.700 metre kısmının yer altına alma mecburiyetinin ortaya çıktığını;

İlgili talepler üzerine önce Ulaşım Koordinasyon Merkezinin 24.09.2004 tarih ve 2004/5-8 sayılı kararı ile bölgenin trafik akışının düzenlendiğini ve ardından Ulaşım Koordinasyon Merkezinin 24.09.2004 tarih ve2004/5-7 sayılı kararı ile hattın yaklaşık 5.700 metrelik kısmının yer altına alınması ve yapının aç-kapa veya tünel şeklinde yapılmasının kararlaştırıldığını; Aç-kapa yöntemi ve imalatlar hakkında sözleşme hükümlerine göre yüklenici ile idare arasında teknik müzakereler neticesinde teklif ve kabul sonucu işin yapılması konusunda mutabakata varıldığını;

İşin yapılması esnasında güzergahın durumu, deplaselerin çokluğu, işin çok dar bir alanda yer alması, güzergahın ana trafik aksı olması, bölgenin yoğun sanayi, ticaret ve konut alanı olması nedeniyle imalatın en kısa sürede tamamlanarak trafiğe açılması zorunlu olduğundan aç-kapa olarak yapılması kararlaştırılan yer altı yapısının zorunlu olarak kapa-aç/tünel yöntemine dönüldüğünü;

24.09.2004 tarihli UKOME kararı doğrultusunda 01.08.2002 tarihli sözleşmenin açıklanması ve işlerlik kazandırılması amacıyla 24. maddeye ek bir açıklama maddesinin eklendiğini ancak, aç-kapa yönteminin arz edilen zorunlu nedenlerle kapa-aç yöntemine dönülmesi üzerine, projesinde yer almayan tünel yapısına ilişkin teklif birim fiyatı bulunmadığından yüklenicinin de muvafakati alınarak sözleşme ve Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesinin özellikle 20. Maddesi hükümleri esas alınarak yeni birim fiyat zabıtlarının düzenlendiğini;

Kapa-Aç Tünel yöntemiyle yapılan yapının, önce tünelin geçeceği yol, iki yönde betonarme fore kazıklarla çevrilerek, başlık kiriş imalatı tamamlandıktan sonra üzerindeki asfalt ve toprak, ön germeli kirişlerin yerleştirilebileceği derinlikte kazılarak kirişlerin yerleştirildiğini; daha sonra yolun alt yapısı tamamlanarak trafiğe açıldığını; üst yapı tamamlanıp bölge trafiğe açıldıktan sonra tünel ağızlarından başlanarak tünel kazı ve diğer tünel imalatları tekniğine uygun bir şekilde imalat aşamasının tamamlandığını;

Sözleşmenin hukuki dayanağı ve hükümlerinin uygulama öncelik sırasının; zeyilnameler, sözleşme, ihale şartnamesi, teknik şartname, projeler, özel birim fiyat tarifleri, keşif özeti cetveli ve icmali, Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi, Bayındırlık Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü ve diğer kamu kuruluşları birim fiyat tarifleri ve eki fiyat listeleri, analizleri ve şartnameleri olarak belirlendiğini;

Sözleşme eki keşifte yer alan teklif birim fiyat listesinde yüklenici tekliflerinin; I-İnşaat ve İnce İşler, II-Demiryolu İşleri, III-Cer Gücü, IV-Katener Hattı, V-Haberleşme, Vl-Scada, VII-Bakım Deposu Ekipmanı olmak üzere yedi ana başlık altında verildiğini;

Yüklenicinin ana teklif başlıklarından İnşaat ve İnce İşler kapsamındaki imalat kalemleri için aynı imalatlar hakkında tek bir teklif birim fiyat bulunmayıp; 1- Hemzemin İnşaat İşleri, 2- Depo Sahası İnşaat İşleri, 3- Depo İdare Binası ve Atölyeler İnşaat İşleri, 4- Trafo Binası İnşaat İşleri olmak üzere genel inşaat ve ince işler kapsamındaki imalat kalemleri hakkında aynı imalatlar için birden fazla birim fiyat teklifinde bulunulmuş olduğunu;

İhale edilen işin hemzemin bölümü kapsamında gerçekleştirilen imalatlarının, sözleşme teklif birim fiyatlar ile fiyatlandırıldığını ve fiyat farkı uygulanmadığını; hemzemin cadde tramvayı olarak inşasına başlanan işin yaklaşık 5.700 metrelik bölümünde yapılması kararlaştırılan yer altı yapısına (tünel) ilişkin yüklenicinin teklif birim fiyatı bulunmaması ve depo, trafo, atölye ve idari binalar kapsamındaki inşaat ve ince işler hakkında birden fazla teklif birim fiyatı bulunması nedeniyle münhasıran kapa-aç bölümünde olmak üzere Yüksek Fen Kurulunun müstakar görüşleri doğrultusunda yeni birim fiyat uygulamasına gidildiğini;

Yapımı gerçekleştirilen raylı sistem inşaatının, gerçekleştirildiği bölgenin bütün olumsuzluklarına rağmen olabilecek en kısa zamanda hizmete alındığı 15 Ekim 2007 tarihinden bu yana sorunsuz bir şekilde kamu hizmetini yerine getirmekte olduğu gibi emsal raylı sistem inşaatlarına göre daha uygun fiyata mal edildiğini ve kamu zararına neden olunmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılama yazısında; “İstanbul İETT Genel Müdürlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı 2006 yılı hesabının 7. Dairece yargılanması sonucu çıkarılan 27.09.2011 tarih 1236 sayılı Ek ilamın 1. maddesi ile ilgili tazmin hükmünün kaldırılması için, Hak edişi onaylayan Mehmet ÖZTÜRK tarafından verilen temyiz dilekçesi incelenmiş olup, ileri sürülen nedenler yerinde görülmemiştir. Çünkü, temyiz dilekçesinde belirtilen hususlar savunma aşamasında da ileri sürülmüş ve Ek ilamda tek tek değerlendirilmiştir. Yapılan yargılama sonucu savunmada belirtilen hususlar yerinde görülmemiş ve tazmin hükmü verilmiştir. Temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususlar verilen kararı değiştirecek nitelikte olmadığından Daire Kararının onanmasına karar verilmesi mütalaa olunur.” denilmiştir.

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde;

Sultançiftliği-Edirnekapı Raylı Toplu Taşıma Sistemi İnşaat ve Elektro Mekanik İşlerinin Yapım İşinin teklif birim fiyat alma usulü ile ihale edildiği,

İhalenin Transstroy-Hazinedaroğlu-Ünüvar Adi Ortaklığına verildiği,

Söz konusu İşe ait 35.052.000-USD($) bedelli sözleşmenin 01.08.2002 tarihinde imzalandığı ve yer tesliminin 09.08.2002 tarihinde yapıldığı,

İlk hali ile hattın toplam uzunluğunun 12.571 metre olup 17 adet yer üstü istasyonun mevcut olduğu,

Çalışmalar sırasında hattın bazı kısımlarının yüzeyden gitmesi durumunda trafik sıkışıklığı ve ticari-sosyal hayatın olumsuz etkilenmesi gibi bazı problemlerin oluşacağının görülmesi üzerine konunun UKOME’ye bildirildiği,

İETT Genel Müdürlüğü İdare Encümeninin, hattın Topçular-Uluyol arasında kalan yaklaşık 2.100 metrelik kısmı ile Ulubatlı-Karadeniz Mahallesi arasında kalan yaklaşık 2.360 metrelik kısmının aç kapa yöntemi ile yer altına alınması teklifinin, UKOME’nin 24.09.2004 tarih ve 2004/5-7 No’lu kararı ile kabul edilmiş olduğu,

Bu proje değişikliğinden dolayı yüklenicinin işi 2002 birim fiyatları ile yapmayı reddetmesi üzerine, 30.11.2004 tarih ve 40470 sayılı İdare Encümeni Kararı ile, işin aynı yükleniciye revize edilecek olan sözleşme şartları kapsamında yaptırılmasına karar verildiği görülmüştür.

Proje değişikliği ile yer altına alınan yaklaşık 5.700 metrelik kısma (Portal Yapılar Dahil) ait fiyatların tespitine ilişkin olarak yapılan işlemler usul olarak hatalar içerse de söz konusu işlemler sözleşmenin değiştirilmesi değil; projenin yeni kısmında yapılacak olan imalat bedellerinin tespitine ilişkin işlemlerdir. Bu tespitler sonucunda elde edilen fiyatlar, sözleşmenin 24’üncü maddesinin ilk haline uygun olarak, yüklenici ile mutabık kalınmış olan fiyatlar şeklinde de değerlendirilebilir. Söz konusu işe ilişkin ekli hakedişlerin incelenmesi neticesinde, yüklenicinin cadde tramvayı inşaatına ilişkin imalatları 2002 yılı fiyatları ile yaptığı; sadece projenin yeni kısmı ile ilgili olan tünel inşaatına ilişkin imalatları 2004 yılı fiyatları ile yaptığı görülmüştür.

İlam konusu İş’e ait 01.08.2002 tarihli sözleşmenin 31’inci maddesi uyarınca sözleşme ekleri arasında bulunan Bayındırlık İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş Miktarında Artma veya Eksilme” başlıklı 19’uncu maddesinde:

“Yapım işlerine ilişkin bir sözleşmenin uygulanması sırasında keşif ve sözleşmede öngörülmemiş olan iş artışı veya eksilişi zorunlu hale gelirse müteahhit, 2886 sayılı kanun hükümlerine göre, keşif bedelinin %30’una kadar olan değişiklikleri sözleşme ve şartnamesindeki hükümler çerçevesinde (süre hariç) yapmakla yükümlüdür.

Keşif bedeli artışının %30’u geçmesi halinde sözleşme bozulur. Ancak bu durumda müteahhit, işin keşif bedeli ve %30 keşif artışının karşılığı işleri, sözleşme ve şartnamesindeki hükümler çerçevesinde, yapmak zorundadır. Taahhüdün %30 keşif artışı ile bitmemesi ve bu nedenle tasfiye edilmesi halinde, müteahhit, idareden hiç bir masraf ve tazminat isteyemez.

%30 oranından fazla artış; temel, tünel ve benzeri işler ile doğal afetler gibi nedenlerden ileri gelmiş ise, İdarenin isteği, müteahhidin kabulü ve ilgili bakanın veya birinci derece ita amirinin onayı ile süre hariç, aynı sözleşme ve şartname hükümleri çerçevesinde; %30’u geçen işler de aynı müteahhide yaptırılabilir.

Keşif bedelinin; %70’inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, müteahhit işi bitirmek zorundadır. Bu durumda müteahhide, belgelenmek şartı ile, yapmış olduğu gerçek giderlerine karşılık olarak ihale bedelinin %70’i ile yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5’ine kadar ödeme yapılabilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıya alınan şartname hükümlerine göre, yapım işlerine ait bir sözleşmenin uygulanması sırasında keşif ve sözleşmede öngörülmeyen iş artışı veya eksilişi zorunlu hale gelirse, müteahhit keşif bedelinin %30 oranına kadar olan değişikliği, süre hariç sözleşme ve şartnamesindeki hükümler dairesinde yapmakla yükümlüdür. Keşif artışının %30'u geçmesi halinde ise, bu artış temel, tünel ve benzeri işler ile doğal afetler gibi nedenlerden ileri gelmiş ise, İdarenin isteği, müteahhidin kabulü ve ilgili bakanın veya birinci derece ita amirinin onayı ile süre hariç, aynı sözleşme ve şartname hükümleri çerçevesinde; %30’u geçen işler de aynı müteahhide yaptırılabilir.

Sultançiftliği-Edirnekapı Raylı Toplu Taşıma Sistemi İnşaat ve Elektro-Mekanik İşlerinin Yapım İşinde meydana gelen %30’un üzerindeki keşif artışına tekabül eden işlerin, özellikle elektromekanik imalatlarının ayrı müteahhitlere yaptırılması durumunda yüklenicilerin birbirleri ile uyum sağlamaları yönünde büyük problemler yaşanacağı ve bunun da projenin tamamlanmasını uzun süre erteleyeceği, buna bağlı olarak da İdarenin hem gelir kaybına uğrayacağı, hem de işin yapım giderlerinin artacağı gerekçeleri ile, aynı müteahhide yaptırılmasına, İdare Encümenince işin bitiminden önce karar verildiği görülmüştür. Bu durumda, bu karara istinaden aynı yükleniciye tünel inşaatına ilişkin imalatların, ortada yeni ve %30’u geçen bir iş olması nedeniyle İdare ile yüklenici arasında mutabakata vardıkları ve madde 24 başlığı altında düzenlenen hüküm uyarınca gerçek maliyetlerin hesaplanarak ödenmesinde ve ödemelerin 2004 yılı birim fiyatları ile yaptırılmasında; cadde tramvayına ilişkin imalatların ise sözleşme yılı fiyatları ile yani 2002 yılı fiyatları ile yaptırılmasında mevzuata aykırı bir husus görülmemiştir.

Bu itibarla, dilekçi iddialarının kabul edilerek 1236 sayılı Ek İlam’ın 1’inci maddesinin (A) bendi ile 23.466.631,58-USD($)’ye verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

B) Dilekçi 1236 sayılı Ek İlam’ın 1’inci maddesinin (B) bendi ile verilen 2.172.970,60. USD($) tutarındaki tazmin hükmüne itiraz etmekte ise de; söz konusu İlam’ın 1’inci maddesinin (B) bendi ile verilen tazmin hükmü yargılamanın iadesi yoluyla düzenlenen 24.09.2013 karar tarihli ve 11062 tutanak sayılı Ek İlam’la kaldırılmış bulunduğundan; bu hususta Kurulumuzca YAPILACAK İŞLEM OLMADIĞINA

Karar verildiği 19.11.2013 tarihli ve 37901 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.

Sayıştay 7. Dairesi 36975 Kararı -

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin