Sayıştay 7. Dairesi 35893 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 7

• Dosya No: 35893

• Tutanak No: 36691

• Tutanak Tarihi: 12.03.2013

• Konu:

KARAR

Duruşma talebinde bulunan dilekçi Mustafa YURTKURAN ile Sayıştay Başsavcı Vekilinin sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1314 sayılı ilamın 1. maddesi ile Uludağ Üniversitesi ile Garanti Bankası A.Ş. arasında, üniversite öğrencilerinin harç tahsilatları ve üniversitenin tüm personeline yapacağı ödemelerin Garanti Bankası aracılığıyla yapılması karşılığında bankanın üniversiteye yapacağı katkı koşullarını düzenleyen protokole istinaden 2008 yılında Garanti Bankasının; Uludağ Üniversitesi bütçesine aktarması gereken tutarı, Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü’nün istemi üzerine Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfı’na aktardığı gerekçesiyle 165.000,00 YTL’nin tazminine ilişkin hüküm tesis edilmiştir.

Dilekçi temyiz dilekçesinde özetle; (aynı konu hakkındaki 2007 yılı hesabına ilişkin yaptığı temyiz başvurusundaki iddialardan farklı olarak)

• Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 11.04.2006 tarih ve 2006/4.MD-36-119 Sayılı ilamı ile temyize konu kararında; iddia edilen kamu zararına yol açan fiil kapsamında elde edilen yararın iddia edilen zararla denkleştirilmesi gerekmektedir hükmü ile, bağış yoluyla elde edilen yararın, iddia edilen kamu zararından fazla olması nedeniyle, ortada fiilen bir zararın olmadığı görüşünü benimsediğini, nesnel olarak Garanti Bankasının promosyon kapsamında Uludağ Üniversitesi yerine Uludağ Üniversitesinin ihtiyaçlarının kullanılması şartına bağlayarak Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfına 2008 yılında yaptığı 165.000.00- YTL bağışa karşın aynı yıl içinde Vakfın Üniversite ihtiyaçlarının giderilmesine ilişkin yaklaşık 390.000.00-YTL bağış yaptığı dikkate alındığında, temyize konu Sayıştay 7. dairesinin ilam gerekçesinin aksine bir zararın oluşmadığının sabit olduğunu,

• Sayıştay Başsavcılığının 10 Haziran 2011 tarih ve 2011/8639-14573 Sayılı Temyiz Talebi Mütalaasında; Uludağ Üniversitesi ile Garanti Bankası arasında yapılan protokol'e istinaden Bankanın tazmine konu Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfına yaptığı nakdi bağışın, üniversitenin ihtiyaçlarının giderilmesi şartına bağlanmış olmasını, yapılan şartlı bağışın tamamının Üniversitenin ihtiyaçlarında kullanıldığı ve bu kullanmanın mevzuata uyarlı olduğu savunmasını ve yukarıda atıfta bulunduğumuz Sayıştay Temyiz Kurulunun, Konya Selçuk Üniversitesi Bütçe Daire Başkanlığı hakkında Banka Promosyonu konusunda 2. Dairenin 248 Nolu ilamının kaldırılması hakkında tesis ettiği 22.04.2008 tarih ve 30098 Sayılı ilamını da dikkate alarak ilgili Daire Kararının kaldırılması kararının uygun olacağı görüşü de sarih olarak temyize konu 7. Daire ilamının hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığını,

iddia ederek Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfının 2008 yılında Üniversite ihtiyaçlarının giderilmesi için yaptığı bağış faturalarını dilekçe ekinde göndermiştir.

Başsavcılık karşılamasında, konu ile ilgili olarak 20.07.2007 tarih ve 26588 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Başbakanlık Genelgesi ile, bu tarihten önce bankalar ile yapılan protokollerin süresi dolana kadar geçerli olacağı hükmü getirildiği, Üniversitece yapılan işlemler banka ile imzalanan protokol hükümlerine uygun olduğuna göre fazla bir ödemenin söz konusu olmadığı, kaldı ki bankalarca sunulan mali imkanların kamu geliri sayılmayacağı, bu gelirlere de Bütçe Kanunlarında gelir kalemi olarak da yer verilmediği, izah edilen nedenlerden dolayı tazmin hükmünün kaldırılmasına karar verilmesinin uygun olacağı mütalaa edilmiştir.

İlam hükmü, temyize konu meblağın;

• 2547 Sayılı Yüksek Öğretim Kanununun 55. maddesine göre üniversitenin gelir kaynağı niteliğinde olduğu, bu hüküm uyarınca üniversiteye yapılan nakdi bağışların üniversite bütçesine gelir olarak kaydedilmesinin zorunlu olduğu,

• 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca tüm gelir ve giderlerin gayri safi gelir olarak bütçede gösterilmesi gerektiği,

• 5072 Sayılı Demek ve Vakıfların Kamu Kurum ve Kuruluşları İle İlişkilerine Dair Kanunun 2. maddesine aykırı olarak Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfına bağışlanmış olması,

gerekçeleri ile verilmiştir.

Konuya ilişkin belgeler incelendiğinde;

06.11.2006 tarihli protokolün “bankanın nakdi ve/veya ayni katkısı” başlıklı 3. maddesinde;

“Banka, 2. maddede belirtilen protokol ile belirlenen hizmetleri karşılığında üniversiteye 3.080.000.-YTL katkıda bulunacaktır. Bu meblağ üniversitenin belirleyeceği şekilde ve tabi olduğu ilgili mevzuata uyarlı olmak kaydıyla tamamen veya kısmen nakdi ve/veya ayni olarak yapılacaktır. Katkı;

1. Yukarıda belirlenen meblağın tamamı veya ayni talep olması halinde katkıdan kalan miktar nakdi olarak üniversitenin ihtiyaçlarının giderilmesinde kullanılacaktır.

2. Belirlenen katkı miktarının tamamı üniversitenin belirleyeceği miktarda ve dönemlerde ve talebine bağlı olarak nakdi olarak yapılacaktır.

3. Banka, üniversitenin istemesi halinde ve tabi olduğu mevzuata uyarlı olacak şekilde, katkı meblağının bir kısmı karşılığında Bilgisayar, tepegöz, projeksiyon vb. eğitim araçları, iş makineleri veya kara nakil araçları olarak veya inşaat onarım işleri gibi alanlarda vb. şekilde kullanılmak üzere ayni olarak da bağışta bulunabilecektir. ”

denilerek, bankanın protokol çerçevesinde yapacağı katkıların ayni ve nakdi bağış şeklinde olabileceği, hüküm altına alındığı,

Üniversite ile banka arasında yapılan bu protokole istinaden, Uludağ Üniversitesi Rektörlüğü’nün istemi ile Garanti Bankası’nın Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfı’na 13.02.2008 tarihinde 25.000,00.-YTL, 25.03.2008 tarihinde 40.000,00.-YTL ve 01.05.2008 tarihinde 100.000,00.-YTL olmak üzere bağış adı altında ödeme yaptığı,

görülmüştür.

1998 yılından itibaren yılı bütçe kanunlarına konulan ve 21.09.2004 tarihinden itibaren 5234 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’la ayrı bir düzenlemeye tabi tutulan Kamu Haznedarlığı uygulamasına göre, yükseköğretim kurumları (üniversiteler) kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan bütün kaynaklarını T.C. Merkez Bankası veya muhabiri olan T.C. Ziraat Bankası nezdinde kendi adlarına açtıracakları Türk Lirası cinsinden hesaplarda toplayacaklardır. 5234 sayılı kanundan sonra yayınlanan 2004/1 sayılı Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği’nin 5’inci bölümünde;

“Kamu kurum ve kuruluşları, özel kanunların verdiği izne dayanılarak veya uygulamadan doğan zorunluluklar nedeniyle diğer bankalardan bankacılık hizmeti alabilecek, ancak bu kurum, kurul ve kuruluş adına yapılan tahsilat en geç 7 gün içinde belirtilen kamu bankalarına aktarılacaktır.” düzenlemesi getirilmiştir.

Bu düzenleme ile gelirlerin toplanmasında özel kanunların verdiği izne dayanılarak veya uygulamadan doğan zorunluluklar nedeniyle diğer bankalardan bankacılık hizmeti alınabilmesine yetki verilmektedir. Kamu Haznedarlığı Genel Tebliğlerinde gelirlerin bankalar vasıtasıyla tahsil edilebileceği ve tahsil edilen tutarların ilgili üniversite (kurum) hesaplarına aktarılacağı düzenlenmiş bulunmaktadır.

Kamu Haznedarlığı konusunda gerek 5234 sayılı Kanun ve gerekse tebliğ hükümleri, kapsama dahil idarelerin “kendi bütçeleri veya tasarrufları altında bulunan bütün kaynaklarının” Merkez veya Ziraat Bankalarında açılacak hesaplarda değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır. Kurumların gelirlerinin toplanmasında ve giderlerinin yapılmasında aracılık etmeleri karşılığında bankalarca sunulan mali imkanlar ise bu anlamda kamu geliri veya kaynağı olmayıp, mevzuatta ve Bütçe Kanunlarında gelir kalemi olarak yer almamışlardır.

Kamu görevlilerinin aylık ve ücretleri, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün (6) sıra Nolu Genel Tebliğinde belirtilen esas ve usuller çerçevesinde bankalar vasıtasıyla ödenebilmektedir. Bu amaçla kamu kurum ve kuruluşları ile bankalar arasında aylık ve ücret ödeme protokolleri yapılmakta, bu protokoller uyarınca verilecek bankacılık hizmetlerinin yanı sıra "promosyon" adı altında ayni veya nakdi ek mali imkanlar da sağlanmaktadır. Bankalar tarafından sunulan bu ek mali imkânların tasarrufuna ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşlarında uygulama birliğinin sağlanması amacıyla banka promosyonlarının ne şekilde dağıtıma tabi tutulacağı Başbakanlığın 2007/21 sayılı Genelgesi ile belli esaslara oturtulmuştur. Genelgede, yapılan protokoller uyarınca, banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamının personele dağıtılması genel ilke olarak benimsenmekle birlikte, toplam miktarın üçte birini geçmemek üzere Komisyonca belirlenecek tutarın, birim personelinin ihtiyaçları doğrultusunda kullanılmak üzere ayrılabileceği belirtilmektedir. (Başbakanlığın 2008/18 sayılı Genelgesi ile dağıtılacak promosyonların, ilgili banka tarafından personel adına açılan hesaba aktarılmak suretiyle ödenmesi, 2010/17 sayılı Genelgesi ile ise, banka tarafından verilecek promosyon miktarının tamamının personele dağıtılması hususları düzenlenmiştir.) Söz konusu genelgenin 6. maddesinde ise "Bu Genelgenin yayımı tarihinden önce kamu görevlilerinin aylık ve ücretlerinin ödenmesine yönelik olarak kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili bankalarla yapmış oldukları ve halen yürürlükte bulunan protokoller sürelerinin bitimine kadar geçerli olacaktır." denilmektedir.

Öte yandan 2008 yılında adı geçen Bankanın, promosyon ödemelerinden Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfına yaptığı bağış, "Uludağ Üniversitesinin gereksinmelerinde harcanmak kaydına bağlanarak" yapılmıştır. Dolayısıyla ilama konu bağışlar şartlı bağıştır. Bağış 818 Sayılı Türk Borçlar Kanununa göre tek taraflı bir tasarruftur. Üniversitenin bunu bankaya bildirmesi sadece şekil şartı açısından değerlendirilmelidir. Yapılan bu bağış dilekçe eki belgelerden anlaşılacağı üzere, tamamen üniversitenin ihtiyaçlarının karşılanmasında kullanılmıştır. Vakıf Senedinde belirtildiği üzere Kuruluş amacı ve gayesi üniversitenin ihtiyaçlarının giderilmesinde katkıda bulunmak olan Uludağ Üniversitesi Güçlendirme Vakfına yapılan ilama konu bağışın, üniversite ihtiyaçlarının giderilmesi şartına bağlanmış olması nedeniyle üniversitenin ve bu bağlamda da kamunun menfaati korunmuş olmaktadır.

Yukarıda yer verilen 2007/21 sayılı genelge hükmü ve Üniversite ile Banka arasında yapılan maaş ödemesine ilişkin protokol birlikte değerlendirildiğinde;

Garanti Bankası A.Ş. tarafından Uludağ Üniversitesi’ne tahsis edilen mali imkanlar Üniversite bütçesine kaydedilmemekle birlikte, 2007 yılında kısmi olarak hukuki bir düzenleme yapılan ve kamu geliri niteliği taşımayan promosyonun bağış olarak üniversite ihtiyaçlarının giderilmesi için harcandığı ve 2007/21 sayılı Genelgenin 6. maddesi uyarınca, bu genelgenin yayımı tarihinden önce kamu görevlilerinin aylık ve ücretlerinin ödenmesine yönelik olarak kamu kurum ve kuruluşlarının ilgili bankalarla yapmış oldukları ve halen yürürlükte bulunan protokollerin sürelerinin bitimine kadar geçerli olduğu da göz önünde bulundurulduğunda, dilekçi iddialarının kabulüyle 1314 sayılı ilamın 1. maddesi ile 165.000,00 YTL’ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 12.03.2013 tarih ve 36691 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.