Sayıştay 7. Dairesi 35883 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2009

• Daire: 7

• Dosya No: 35883

• Tutanak No: 39866

• Tutanak Tarihi: 06.01.2015

• Konu:

KARAR

Duruşma talebinde bulunan dilekçi Zeynel YETGİN ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamalarının dinlenmesinden ve dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. ) 266 sayılı İlam’ın 2. maddesi ile, muhtelif caddelerde bulunan ve mülkiyeti belediyeye ait olmayan çeşitli özel iş yerlerine güneşlik, ışıklı reklam tabelası yapımı ve bu iş yerlerinin dış cephe boyası yapılmasına ait giderlerin belediye bütçesinden ödenmesi nedeniyle 71.342,80. TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, bahsedilen işlemin mülkiyeti belediyeye ait olan eski Belediye Binasında gerçekleştirildiğini ve ilgili alanda bulunan çeşitli dernek-vakıf ve siyasi parti ilçe merkezlerinin belediyenin kiracısı durumunda olduğunu; yıllarca bakım onarımı yapılmamış eski belediye binasının eski ve yeni durumunun fotoğraflanmış olup, dosyasında bulunduğunu; bölgenin turistik konumu ve mahallin müşterek ihtiyacı dikkate alınarak uygulamanın 1. kısmının mülkiyeti belediyeye ait olan alanda, 2. kısmının ise özel mülkiyet alanında gerçekleştirildiğini; 1. ve 2. kısımda yapılan tente ve ışıklı tabelaların belediyenin malı durumunda olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılama yazısında; “Özel iş yerlerine güneşlik, ışıklı reklam tabelası ile bu iş yerlerine dış cephe boyası yaptırılması ve bunlara ait giderlerin karşılanması iş yerlerini fiilen kullanan kişilere aittir. Bu işyerlerinin bir kısmının mülkiyetinin belediye ye ait olması durumu değiştirmez. Ayrıca yapılan bu işlerin “belde sakinlerinin mahalli müşterek ihtiyaçları” ile de bir ilgisi yoktur. Tamamen şahıslara ait işyerlerinin ihtiyaçlarının giderilmesi için yapılan işyerlerin bedelinin belediyece karşılanması kamu zararına sebep olur.

İzah edilen nedenlerden dolayı Daire Kararının onanmasına karar verilmesi mütalaa olunur.” denilmiştir. Duruşmada, belediye ile özel mülke ait olan yapıların tespiti için hükmün bozularak dairesine gönderilmesi yönünde görüş bildirilmiştir.

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde;

Sungurlu ilçesi Çorum Caddesi üzerinde bulunan ve mülkiyeti özel şahıslara ait olan iş yerlerinin tabelalarının değiştirildiği, bazı binaların dış cephelerinin boyandığı ve dükkanların önüne güneşlik yaptırıldığı;

Mülkiyeti Sungurlu Belediyesine ait olan eski belediye hizmet binasında bulunan işyerlerinin tabelalarının değiştirildiği ve dükkanların önüne güneşlik yaptırıldığı görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü, “Belediyenin yetki ve imtiyazları” başlıklı 15 inci, “Belediye Giderleri” başlıklı 60 ncı maddelerinde, tazmin konusu edilen giderlerin belediye bütçesinden karşılanabileceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.

Tabelaları değiştirilen bazı işyerlerinin ve önüne güneşlik yaptırılan bazı dükkanların Belediyeye ait olan binada bulunması, bu binaların kullanımından kaynaklanan giderlerin belediye bütçesinden karşılanabileceği anlamına gelmemektedir. Söz konusu harcamaları 5393 sayılı Kanun’da belediyenin yetkileri arasında sayılan “belde sakinlerinin mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak” hükmünü gerekçe göstererek karşılamak da mümkün bulunmamaktadır. Zira, özel şahıslar tarafından kullanılan ya da özel şahısların mülkiyetinde bulunan taşınmazların kullanımıyla ilgili giderlerin belde sakinlerinin mahalli müşterek ihtiyaçları arasında saymaya olanak bulunmamaktadır.

Bu itibarla dilekçi iddialarının reddedilerek 226 sayılı İlam’ın 2. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

2. ) 266 sayılı İlam’ın 3. maddesi ile, Çorum Caddesi güzergahında bulunan işyerlerine Belediye Meclis kararına istinaden güneşlik (Tente) ışıklı tabela alımı giderlerinin belediye bütçesinden karşılanması nedeniyle 56.421,20. TL’ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle, eski belediye binasının dış cephesinin yenilenme işleminin gerek kamu, gerekse şahıslar tarafından olumlu bulunması ve uygulamanın devam ettirilmesi isteminin; işlem alanının özel mülkiyet olması sebebiyle belediye meclisine götürüldüğünü; Belediye Meclisinde konunun tartışılmış olup, konu “mahallin müşterek ihtiyaçları” içerisinde değerlendirilerek mecliste bulunan 3 partinin ortak oyları ile karara bağlandığını; bölgenin turistik konumu ve mahallin müşterek ihtiyacı dikkate alınarak uygulamanın 1. kısmının mülkiyeti belediyeye ait olan alanda, 2. kısmının ise özel mülkiyet alanında gerçekleştirildiğini; 1. ve 2. kısımda yapılan tente ve ışıklı tabelaların belediyenin malı durumunda olduğunu belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılık karşılama yazısında; “Özel iş yerlerine güneşlik, ışıklı reklam tabelası ile, bu iş yerlerine dış cephe boyası yaptırılması ve bunlara ait giderlerin karşılanması iş yerlerini fiilen kullanan kişilere aittir. Bu işyerlerinin bir kısmının mülkiyetinin belediye ye ait olması durumu değiştirmez. Ayrıca yapılan bu işlerin “belde sakinlerinin mahalli müşterek ihtiyaçları” ile de bir ilgisi yoktur. Tamamen şahıslara ait işyerlerinin ihtiyaçlarının giderilmesi için yapılan işyerlerin bedelinin belediyece karşılanması kamu zararına sebep olur.

İzah edilen nedenlerden dolayı Daire Kararının onanmasına karar verilmesi mütalaa olunur.” denilmiştir. Duruşmada, belediye ile özel mülke ait olan yapıların tespiti için hükmün bozularak dairesine gönderilmesi yönünde görüş bildirilmiştir.

Rapor dosyası ve ekli belgelerin incelenmesi neticesinde;

Belediye Meclisinin 07.10.2009 tarihli kararına istinaden, Sungurlu ilçesi Çorum Caddesi üzerinde bulunan ve mülkiyeti özel şahıslara ait olan iş yerlerinin tahrip olmuş ve çirkin görüntü oluşturan tabelalarının değiştirildiği, kirlilik yaratan bazı binaların dış cephelerinin boyandığı ve dükkanların önüne güneşlik yaptırıldığı görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü, “Belediyenin yetki ve imtiyazları” başlıklı 15 inci, “Belediye Giderleri” başlıklı 60 ncı maddelerinde, tazmin konusu edilen giderlerin belediye bütçesinden karşılanabileceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.

Tabelaları değiştirilen bazı işyerlerinin ve önüne güneşlik yaptırılan bazı dükkanların Belediyeye ait olan binada bulunması, bu binaların kullanımından kaynaklanan giderlerin belediye bütçesinden karşılanabileceği anlamına gelmemektedir. Söz konusu harcamaları 5393 sayılı Kanun’da belediyenin yetkileri arasında sayılan “belde sakinlerinin mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak” hükmünü gerekçe göstererek karşılamak da mümkün bulunmamaktadır. Zira, özel şahıslar tarafından kullanılan ya da özel şahısların mülkiyetinde bulunan taşınmazların kullanımıyla ilgili giderlerin belde sakinlerinin mahalli müşterek ihtiyaçları arasında saymaya olanak bulunmamaktadır.

Bununla birlikte, 07.10.2009 tarihli Belediye Meclisi Kararında gerekçe olarak gösterilen İmar Kanunu’nun 21. maddesi ve Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliği’nin 35. maddesinde, “Belediyeler veya valilikler mahallin ve çevrenin özelliklerine göre yapılar arasında uyum sağlamak, güzel bir görünüm elde etmek amacıyla dış cephe boya ve kaplamaları ile çatının malzemesini ve rengini tayin etmeye yetkilidir.” hükmü bulunmakta olup, bu hükümlere göre mahallin ve çevrenin özelliklerine göre yapılar arasında uyum sağlamak ve güzel bir görünüm elde etmek amacıyla belediyelere sadece belirli standartları tayin etme yetkisi verilmiştir.

Bu itibarla dilekçi iddialarının reddedilerek 226 sayılı İlam’ın 3. maddesi ile verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 06.01.2015 tarih ve 39866 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.