Sayıştay 7. Dairesi 348 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 21.03.2019

• Karar No: 348

• İlam No:

• Madde No: 7

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

Hakediş:

“... Mahallesi 142. Sokak ve ... Mahallesi 35. Cadde devamı yol yapımı” işinde;

A) Figüre edilmeyen ve tabaka tabaka serilip düzeltilen dolgudaki yumuşak kaya malzemesi için, kendi birim fiyatının dışında, figüre ve serme-sulama-sıkıştırma için oluşturulan birim fiyatların uygulanması,

B) Sözleşme ve şartname gereğince noksanlıklar için kesilmesi gereken kesintinin son hakedişte iade edilmesi,

neticesinde kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;

A) Söz konusu işe ilişkin olarak düzenlenen Teknik Şartnamede, sorguda adı geçen imalat kalemlerinin tarifleri yapılmıştır. Buna göre:

“Ekskavatörle Yumuşak Kayanın Kazılması ve Kullanılması” (Ariyet Ocağından Getirilecek veya Depoya Gidecek Kazılarda) imalatının;

Teknik tarifinde, “Projesine göre, KTŞ'nin ilgili kısmındaki esaslar ve şartlar dâhilinde, ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek yumuşak kayanın ekskavatörle kazılması ve kullanılması.”

Birim fiyata dâhil olan masraflar kısmında; “Makine ve gerektiğinde patlayıcı madde kullanarak, ariyet ocaklarından dolguya veya yarma sahalarından İdarece gösterilecek depoya gidecek yumuşak kaya kazısının; yapılması, vasıtalara yüklenmesi, nihai ortalama 100 m mesafeye kadar taşınması, boşaltılması, tabakalar halinde serilmesi ve düzeltilmesi ile aşağıda "Birim Fiyata Dâhil Olmayan Masraflar" başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için gerekli olan her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve araç giderleri ile yüklenici kârı ve genel masraflar.”

Birim fiyata dâhil olmayan masraflar kısmında, “… kazılmış malzemenin dolguda kullanılması sırasında yaptırılan "Sulama ve Sıkıştırma" işleri…”

İfadeleri yer almaktadır.

“Ocak Taşından Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş 50 mm (2 inç) lik Temel veya Alttemel Malzemesi Temini (Figüre hariç)” imalatının,

Teknik tarifinde, “KTŞ'nin ilgili kısmındaki esaslar ve şartlar dâhilinde, ocak taşının konkasörle kırılması ve elenmesi suretiyle en büyük boyutu 50 mm (2") lik temel malzemesi hazırlanması.”

Birim fiyata dâhil olan masraflar kısmında, “Taşın; ocaktan çıkarılması, konkasöre verilecek boyutta kırılması, vasıtalara yüklenmesi, ocak - konkasör arasında nihai ortalama 150 m mesafeye kadar taşınması, boşaltılması, konkasöre verilmesi, uygun granülometriyi elde edecek şekilde kırılması, elenmesi, vasıtalara yüklenmesi ve boşaltılması ile aşağıda "Birim Fiyata Dâhil Olmayan Masraflar" başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için gerekli her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve araç giderleri ile yüklenici kârı ve genel masraflar….”

Figüre (Kum, Çakıl, Kırmataş, Tüvenan Stabilize vb Malzeme) imalatının ise;

Teknik tarifinde, “Kum, çakıl, kil, kırmataş, tüvenan, stabilize ve benzeri malzemenin figüre edilmesi.”

Birim fiyata dâhil olan masraflar kısmında, “Kum, çakıl, kil, kırmataş, tüvenan, stabilize ve benzeri malzemenin İdarenin isteği üzerine, İdarenin tespit edeceği şekil ve ebatta figüre edilmesi ile aşağıda "Birim Fiyata Dâhil Olmayan Masraflar" başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için gerekli her türlü işçilik, malzeme, makine, alet ve araç giderleri ile yüklenici kârı ve genel masraflar.”

Birim fiyata dâhil olmayan masraflar kısmında, “Birim fiyata dâhil olmayan masraf yoktur...”

İfadeleri yer almaktadır.

Yumuşak kaya malzemesi yolun tamamına serilmemekte, sadece yolun yan kenarlarına dolgu amacıyla kısım kısım serilmektedir. İdarece, yerinde kübaj ölçümü yapılmasının düzgün sonuçlar vermeyeceği gerekçe gösterilerek malzemenin figüre ile çekilmesinin daha uygun olacağı takdir edilmiştir. Kaldı ki malzemenin figüre ile çekilmesi hem işin keşfinde yer almakta hem de yaklaşık maliyete de uygundur. Zira, yaklaşık maliyet tespit komisyonu tarafından yapılan keşif ve yaklaşık maliyet hesabı cetvellerinde, yumuşak kaya malzemesinin figüre ile çekileceği belirtilmiş, birim fiyat teklif cetvelinde de o şekilde ihale edilmiştir.

Sonuç olarak, her ne kadar Denetçi görüşünde, figüre edilmeyen ve tabaka tabaka serilip düzeltilen dolgudaki yumuşak kaya malzemesi için, kendi birim fiyatının dışında, figüre ve serme-sulama-sıkıştırma için oluşturulan birim fiyatların uygulanması neticesinde ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddia edilmekte ise de, konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına,

Azınlık Görüşü:

Üyeler ...’nın karşı oy gerekçesi: Denetçi görüşü doğrultusunda raporun sonuç kısmında yer alan tutarın sorumlularına ödettirilmesi uygun olur.

B) Denetçi sorgusunda, işin 21.06.2016 tarihinde yer teslimi yapılarak işe başlanıldığı, ara hakedişlerin kesin olmayan hesaplara göre düzenlendiği, son hakedişin 16.01.2017 tarihinde düzenlendiği, hakediş ekinde yer alan metrajlarda, önceki hesaplamaların minha edilerek yeniden hesaplanan miktarların yazıldığı ve iş kalemi tutarlarının bu miktarlara göre hesaplandığı, geçici kabul tutanağının 16.01.2017 tarihinde imzalandığı, ancak kesin kabulünün henüz yapılmadığı, sözleşme gereğince hakedişlerden kesin hesabı yapılmamış işlere ait tutarların %5 inin kesilerek yüklenici adına emanet hesaplarda tutulması, kesin hesapların onaylanmasından sonra da yükleniciye iade edilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmenliğinin Tip Sözleşmede Değişiklik yapılmasına dair dipnotunda; (Değişik: 02/10/2011- 28072 R.G./ 2 md.-Yürürlük- 8/10/2011; Değişik:28/11/2013-28835 R.G./6 md. -Yürürlük- 29/11/2013; Değişik: 07/6/2014- 29023 R.G./52.md.)

“MADDE 1 VE MADDE 2’de belirtilen

(2) Birim fiyat sözleşmelerde madde metni, aşağıdaki (I) ve (II) numaralı seçenekten biri seçilerek düzenlenecektir:

I- Madde 30-İşin devamı sırasında kesin hesapların yapılması

30.1. Yüklenici, kesin hesapların zamanında tamamlanmasını teminen işin devamı süresince gerekli elemanı iş başında bulundurmaya ve her kalem imalatın tamamlanmasını takiben yapı denetim görevlisiyle birlikte hesaplarını hazırlatarak peyderpey tetkik için İdareye vermeye mecburdur.

30.2. Düzenlenen hakkedişlerde; tamamlanmış, ancak kesin hesabı İdareye verilmemiş imalatlara ait tutarların %5’i tutulur ve kesin hesaplar İdare tarafından onaylanmadıkça bu tutarlar ödenmez.

...”

Düzenlemeleri yer almaktadır.

5018 sayılı Kamu Mali yönetim ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde aynen;

“Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır.

Kamu zararının belirlenmesinde;

a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması,

b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması,

c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması,

d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması,

e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması,

f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.)

g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması,

Esas alınır.

...”

Denilmektedir.

Sorumlularca yapılan savunmada da belirtildiği üzere, geçici kabul yapılıncaya kadar düzenlenmiş olan tüm hakedişlerde geçici kabul noksanları % 5 olarak yüklenicinin hakkedişinden kesilmiştir. Yukarıda yer verilen düzenleme uyarınca, kesin hesap işlemleri, işin yapımı sırasında peyderpey yapılıp idareye teslim edilebilecektir. İdare tarafından bu kapsamda bir değerlendirme yapılarak yükleniciye kesintiler iade edilmiştir.

Sonuç olarak, her ne kadar Denetçi görüşünde, sözleşme ve şartname gereğince noksanlıklar için her hakedişten kesilmesi gereken kesintiler toplamının son hakedişte yükleniciye iade edilmesi neticesinde ... TL kamu zararına sebebiyet verildiği iddia edilmekte ise de, Denetçi tarafından 5018 sayılı Kanunun yukarıda da değinilen 71 inci maddesi uyarınca idareyi zarara uğratıcı nitelikte bir kamu zararı ortaya konulamaması ve sadece soyut iddialar üzerinden bir hükme varılmış olması sebebiyle konu hakkında ilişilecek bir husus bulunmadığına,

Karar verildi.