Sayıştay 7. Dairesi 34649 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 7

• Dosya No: 34649

• Tutanak No: 35719

• Tutanak Tarihi: 20.11.2012

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçi Elif ÇÖLLÜ’YE 16.10.2012 tarihinde duruşma günü bildirilmiş olmasına karşın duruşmaya katılmadığından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 369’uncu maddesi hükmü uyarınca dosya üzerinde ve gıyabında, gereği görüşüldü:

1422 sayılı ilamın 1. maddesi ile Iğdır İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Ferhat AKKUŞ’a özel hizmet tazminatı ödenmesinde Maliye Bakanlığında çalışan personele yapılan ek ödemenin özel hizmet tazminatına eklenmesi nedeniyle özel hizmet tazminatının fazla ödenmesi sonucu kamu zararına neden olunduğu gerekçesi ile 19.033,60 YTL’ ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; 01 Ağustos 2010 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 6009 sayılı Kanunun geçici 8. Maddesinde "Konusu suç teşkil etmemek ve kesinleşmiş bir yargı kararına müstenit olmamak kaydıyla, bu Kanunun yayımı tarihine kadar, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, Büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idarî veya malî yargılama ve takibat yapılamaz, başlatılanlar işlemden kaldırılır” denildiğini,

Genel Sekreterlerin özlük haklarıyla ilgili düzenlemenin Yasa'nın 36'ncı maddesinin dördüncü fıkrası hükmünde yer aldığını, Yasa'nın 36'ncı maddesinin, genel sekreterlerin mali ve sosyal haklarını tek tek saymayarak "genel sekreterlik kadrosuna atananlar, Büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürü, diğer illerde ise genel idare hizmetleri sınıfına dahil müstakil daire başkanı için ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar" diyerek başka bir kurum personelinin mali ve sosyal hakkına atıfta bulunmak suretiyle düzenlendiğini,

Yasa'nın 36'ncı maddesi hükmüne bakıldığında, emsal almada yasanın aradığı şartların; genel idare hizmetleri sınıfından olma, bakanlık genel müdürü veya müstakil daire başkanı olma, ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanma olduğunu, burada sayılan şartların hepsinin aynı oranda anlaşılır nitelikte olmadığını,

Yasa'nın 36'ncı maddesinin dördüncü fıkrasında, "bakanlık genel müdürü ve müstakil daire başkanı" ifade edilmesine rağmen hangi bakanlığın emsal alınacağının belirtilmediğini, 5302 sayılı Yasa'nın "Tanımlar" başlığında da "bakanlık" tanımının da yer almadığını,

Yasa'nın 36'ncı maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan düzenlemede açıklanması gereken ikinci konunun ise "ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar" hükmünde, "ilgili mevzuatın" kapsamının ne olduğu ile ilgili "tüm haklardan aynen yararlanma" kavramı içinde ne tür hakların yer aldığı olduğunu,

Bakanlık genel müdürleri ve müstakil daire başkanlarının, 657 sayılı Yasa'dan kaynaklanan mali haklarının şu şekilde olduğunu;

MAAŞIN UNSURLARI BAKANLIK

Genel Müdür Müstakil Daire Başkanı

1. Ek Gösterge Aylığı 6.400 3.600

2. Taban Aylığı 1.000 1.000

3. Yan Ödeme Aylığı 1.950 1.700

4. Özel Hizmet Tazminatı %330 %210

5. Makam Tazminatı 7.000 3.000

6. Temsil veya Görev Tazminatı 17.000 9.000

7. Diğer Gösterge Kıdem Aylığı Gösterge Kıdem Aylığı

Ancak, bazı bakanlıklarda görev yapan genel müdür ve müstakil daire başkanlarının, 657 sayılı Yasa ile sağlanan mali ve sosyal haklar dışında başka yasalarla da ek mali haklar sağlandığını,

Örneğin, Maliye Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı gibi bakanlıklarda ayrıca "ek ödemeler" bulunduğunu, il özel idaresi genel sekreterinin mali ve sosyal hakları hesaplanırken, 5302 sayılı Yasa'nın 36'ncı maddesi hükmünde özellikle de "ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar" ifadesi kullanıldığına göre bu bakanlıkların hangisinin esas alınacağı sorusu ile karşılaşıldığını, genel sekreterlerin mali ve sosyal hakları Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 31.08.2007 gün ve 16890 sayılı görüşüne konu olduğunu, Maliye Bakanlığı görüşünde: 5302 sayılı Yasa'nın 36'ncı maddesinin dördüncü fıkrasındaki "genel sekreterlik kadrosuna atananlar, Büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürü, diğer illerde ise genel idare hizmetleri sınıfına dahil müstakil daire başkanı için ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar" hükmünü dayanak göstererek, genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürü ile aynı sınıfa dahil müstakil daire başkanının mali ve sosyal hakları 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, 27.01.2000 tarih ve 4505 sayılı Kanunun 5' inci maddesi ve bunlara istinaden yürürlüğe konulan diğer ilgili mevzuatta düzenlenmiş bulunduğunu belirterek, bu mevzuattaki mali ve sosyal hakların listelendiğini, 5302 sayılı Yasa'nın 36'ncı maddesi hükmü kapsamında, "ilgili mevzuat", "tüm haklardan yararlanma" ve "aynen yararlanma" nın ne olduğunun, Bakanlıktan hangi bakanlığın kastedildiği gibi hususlardan hiç birisinin ise açıklanmadığını, yerel yönetimler üzerinde ağırlıklı olarak idari vesayet yetkisinin İçişleri Bakanlığınca kullanılması ve il özel idaresinin başında vali olması nedenleriyle, "bakanlık" ifadesinden İçişleri Bakanlığının anlaşılarak emsal alınması gerektiğini ifade edenler olsa da, İçişleri Bakanlığında genel idare hizmetleri sınıfından genel müdür ve müstakil daire başkanının bulunmadığını, diğer taraftan il özel idarelerinin İçişleri Bakanlığı dahil hiçbir bakanlığın taşra teşkilatına dahil olmadığı gibi, kamu tüzel kişiliğine sahip merkezi yönetimden ayrı bir yerel yönetim birimi olduğunu, mevzuatın, sözlük tanımı itibariyle, yürürlükte olan bütün yasa ve buna bağlı düzenlemeleri ifade ettiğini, bu tanıma bakıldığında 5302 sayılı Yasa'nın 36'ncı maddesinde yer alan "ilgili mevzuat" kavramı içinde sadece 657 sayılı Yasa ile sağlanan mali ve sosyal hakların yer almadığını, memurlara mali ve sosyal hak ile diğer hakları sağlayan bütün yasa ve düzenlemelerin yer aldığını,

5302 sayılı Yasa'nın 36'ncı maddesinde yasa koyucunun, genel sekreter için bakanlık genel müdürünün 657 sayılı Yasa'dan kaynaklanan bütün haklarından aynen yararlanır demediğini, yasa koyucunun kastının bu şekilde olsaydı, pekala bunu 5302 sayılı Yasa'nın 36'ncı maddesinde açıkça yazması gerektiğini,

Yukarıda açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, 5302 sayılı Yasa'nın 36'ncı maddesi hükmünde gecen özellikle "ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanır" ifadesi karşısında, genel sekreterlerin mali ve sosyal haklan hesaplanırken, genel idare hizmetleri sınıfından genel müdür istihdam eden bakanlıklardaki en yüksek mali ve sosyal hakların esas alınması gerektiğinin düşünüldüğünü, çünkü personel hukukunun temel ilkelerinden birisi de "lehte olanın uygulanması kuralı olduğunu,

657 sayılı Yasa'da düzenlenen mali ve sosyal haklara ilaveten, diğer yasalarla mali ve sosyal hak alan bakanlıklar ile bu bakanlıkların genel müdürü ve müstakil daire başkanı "ek ödeme" oranlarını şu şekilde olduğunu,

BAKANLIK GENEL MÜDÜR DAİRE BAŞKANI

ORANI TL ORANI TL

Maliye Bakanlığı (213 sayılı Yasanın Ek-13.mad.) %185 869,7 %180 869,7

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı (4077 sayılı Yasanın 29.mad.) %185 869,7 %180 869,7

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (3146 sayılı Yasanın 39.mad.) %150 869,7 %145 869,7

Tabloda görüldüğü gibi en yüksek "ek ödeme" oranının Maliye Bakanlığı ve Sanayi ve Ticaret Bakanlığında yer aldığını, açıklanan gerekçeler nedeniyle il özel idaresi genel sekreterlerinin mali ve sosyal haklarını düzenleyen 5302 sayılı Kanunun 36ncı maddesindeki "Genel Sekreterlik kadrosuna atananlar, Büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürü (...) için ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar" hükmüne istinaden bu Bakanlıkların genel müdürünün her türlü Yasa'dan kaynaklanan mali ve sosyal hakları esas alınarak hesaplanması gerektiği düşünülerek ödeme yapıldığını,

Dosyanın tekemmülünden sonra gönderdiği ek dilekçesinde de; 2 Kasım 2011 tarih ve 28103 Mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 666 sayılı Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin 1.Maddesi ile 375 sayılı kanun hükmünde kararnameye eklenen Ek 9. Maddesinde; “Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa göre almakta olan personele, 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (II) sayılı Cetvele dahil pozisyonlarda istihdam edilen sözleşmeli personele, subay, sözleşmeli subay, astsubay, sözleşmeli astsubay, sözleşmeli subay ve astsubay adayları ile uzman jandarma ve uzman erbaşlara, mali haklar kapsamında yapılan her türlü ödemeler dahil almakta oldukları toplam ödeme tutarı dikkate alınmak suretiyle aynı veya benzer kadro ve görevlerde bulunan personel arasındaki ücret dengesini sağlamak amacıyla, en yüksek Devlet memuru aylığına (ek gösterge dahil), ekli (I) sayılı Cetvelde yer alan kadro ve görev unvanlarına karşılık gelen oranların uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda ek ödeme yapılır” denilerek bu tür ödemelerin yapılmasının yasal hale getirildiğini,

Belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Başsavcılığın karşılama yazısında; “Daire Kararında da ayrıntılı olarak belirtildiği gibi Maliye Bakanlığı personeline yapılan bir ödemenin başka bir kurumda çalışan personele yapılabilmesi için Kanunda açık bir düzenleme gerekmekte, ayrıca 5302 sayılı Kanuna 5917 sayılı Kanunla eklenen geçici 4’üncü madde uyarınca borçların terkini konusunda Temyiz Kurulunca yapılacak bir işlem bulunmamaktadır. Bu nedenlerle, yasal dayanağı bulunmayan temyiz talebin reddedilerek Daire Kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. “ Denilmiştir.

5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun “Norm Kadro Ve Personel İstihdamı” başlıklı 36. maddesinde; “Genel Sekreterlik kadrosuna atananlar, büyükşehir belediyesi bulunan illerde genel idare hizmetleri sınıfına dahil bakanlık genel müdürü, diğer illerde ise genel idare hizmetleri sınıfına dahil müstakil daire başkanı için ilgili mevzuatında öngörülen tüm haklardan aynen yararlanırlar; bunlar valinin teklifi ve İçişleri Bakanlığının onayı ile atanır.” Hükmü yer almaktadır.

213 sayılı Vergi Usul Kanununa 3418 sayılı Kanunun 32. maddesi ile ek 13. madde eklenmiş ve bu maddenin 4.fıkrası (a) bendi ile Maliye Bakanlığı personeline ek ödeme yapılması için yetki verilmiş ve verilen yetkiye istinaden de, “Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esaslar” ile bu esaslara “ekli cetvellerde” gösterilen oranlarda Maliye Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında çalışan memurlar ile sözleşmeli personeline (bağlı kuruluşların kadro karşılığı sözleşmeli personeli hariç), 08.05.2007 tarihli Bakan oluruyla ek ödemede bulunulmasına ilişkin usul ve esaslar tespit edilmiştir.

Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esasların, “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “Bu usul ve esaslar, Maliye Bakanlığı ile bağlı kuruluşlarının merkez ve taşra teşkilatı kadrolarında çalışan memurlar ile sözleşmeli personeli (bağlı kuruluşların kadro karşılığı sözleşmeli personeli hariç) kapsar.” denilmektedir. “Ek Ödeme Oran ve Miktarları” başlıklı 3’üncü maddesinde “Bu usul ve esaslar kapsamına giren personele en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) ekli cetvellerde yer alan oranların uygulanması suretiyle hesaplanan miktarlarda ek ödeme yapılır.” denilmiş olup, ekli 1 Sayılı Cetvelin 2’nci sırasında “Müsteşar Yardımcısı, Kurul Başkanı, Genel Müdür, Strateji Geliştirme Başkanı, Maliye Yüksek Eğitim Merkezi Başkanı için %195” oranında ek tazminat öngörülmüştür. Bu esaslar, Yürürlük başlıklı 6’ncı maddedeki “Bu usul ve esaslar 15.05.2007 tarihinde yürürlüğe girer.” Hükmü ile son bulmuştur.

5302 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinde belirtilen “ilgili mevzuat” ve “haklar” ibarelerinden; üstlenilen görevin özelliği ve hizmet gereği gibi farklı nedenlerle ödemeler öngören mevzuat hükümleri değil, görev yaptığı kurum ne olursa olsun, “genel idare hizmetleri sınıfına dâhil bakanlık genel müdürleri” ve “genel idare hizmetleri sınıfına dâhil bakanlık müstakil daire başkanları” için istisnasız aynı miktar ve oranda mali hakların (aylık, ek gösterge, taban aylığı, kıdem aylığı, iş güçlüğü zammı, temininde güçlük zammı, makam tazminatı, özel hizmet tazminatı, görev tazminatı, denge tazminatı) ödenmesini düzenleyen 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve 4505 sayılı Temsil Tazminatı Ödenmesi Hakkında Kanun ile 375 ve 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameler olarak anlaşılması gerekmektedir.

Bunun dışında hizmetin gereği ve özelliği gibi nedenlerle, Bakanlıklara göre farklılık arz eden ve bir kısmında hiç ödenmeyen; ek ödeme, fon, ikramiye, teşvik ikramiyesi, döner sermaye ve katkı payı gibi ödemeleri öngören özel nitelikteki mevzuatı, 5302 sayılı Kanunun 36 ncı maddesindeki “ilgili mevzuat” ve “haklar” kapsamında yorumlayıp, il özel idare genel sekreterlerine, genel sekreter yardımcılarına ve daire başkanlarına da kıyasen uygulamanın hiçbir yasal dayanağı bulunmamaktadır.

Bu durum, Sayıştay Dairelerinin ilamları üzerine Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü 07.05.2009 tarihli 2009/41 sayılı genelgesi ile teyit edilerek, il özel idarelerince buna göre uygulama yapılması istenilmiştir.

Dilekçi, ilamda yer alan tazmin hükmünün 6009 sayılı kanunun Geçici 8. maddesi kapsamında değerlendirilerek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemekte ise de; 6009 sayılı kanunun geçici 8. maddesinde, memur temsilcileri ile toplu iş sözleşmesi akdederek veya başka bir tasarrufta bulunarak belediye, büyükşehir belediyesi ve il özel idaresinde çalışan kamu personeline her ne ad altında olursa olsun ek ödemede bulunmaları nedeniyle kamu görevlileri haklarında idari veya mali yargılama ve takibat yapılamayacağı hükmü, herhangi bir mevzuatla öngörülmemiş olan, toplu sözleşme ile ya da idari bir tasarrufla mahalli idarelerin bütün personeli için çalışanların koşullarını iyileştirici nitelikte genel olarak bütün çalışanlar için yapılan ek ödemelerle ilgili olup, İl Özel İdaresi Genel Sekreterine 5302 sayılı kanun hükümlerine aykırı olarak ödenen ek ödemeyi (Maliye Bakanlığı personeli olmadığı için), bu kanun kapsamında değerlendirmek mümkün değildir.

Bu itibarla, dilekçi talebinin reddi ile 1422 sayılı ilamın 1. maddesiyle 19.033,60 YTL’ ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 20.11.2012 tarih ve 35719 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.