Sayıştay 7. Dairesi 34379 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2008

• Daire: 7

• Dosya No: 34379

• Tutanak No: 36851

• Tutanak Tarihi: 26.03.2013

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten sonra gereği görüşüldü:

536 sayılı ilamın 1.maddesi ile; Tuzla Belediyesine ait olan araçların isteğe bağlı kasko sigortası giderinin belediye bütçesinden ödenmesi nedeniyle 43.900,00 YTL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;Tazmin gerekçesinin Belediyeleri kapsamayan Genel Bütçe Muhasebe yönetmeliğindeki düzenlemelere dayandırıldığını,

Mahalli idarelerden olan Belediyelerin özel kanunu olan 5393 sayılı Belediye yasası ve bütçe sistemi içinde 5018 sayılı Mali Kontrol Kanunu hükümlerine göre, Mahalli idareler Muhasebe yönetmeliği düzenlenmiş olup, belediyelerin öncelikle bu kanun ve yönetmelik hükümlerine tabi olduğunu, bu yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde atıf yapılan genel bütçe düzenlemelerine gidilmesi şartlarının mevcut olmadığını,

Sigorta konusunda yasada ve yönetmelikte boşluk bulunmadığını,

Atfı yapılan Bazı ödeneklerin kullanımına dair esaslara ait maddede yer alan Devlet mallarına uygulanacak olan genel prensibe gidilmesinin, merkezi yönetim ve yerel yönetim sistemini düzenleyen Anayasa hükümlerine aykırı olduğunu, Belediye Kanunda ve muhasebe yönetmeliğinde olmayan ve esasen yasaklayıcı bir hükümde olmamasına rağmen zorlama bir yorum ve atıfla kasko giderinin bütçeden ödenemeyeceğine hüküm vermenin 5018 sayılı Kanuna ve 5393 sayılı Kanuna açıkça aykırılık teşkil edeceğini,

Belediye malları ile devlet mallarının karıştırıldığını, Belediyelerin kamu kullanımına ait kamu malları olduğu gibi özel mallarının da bulunduğunu, her malın devlet malı statüsünde olmadığını,

5393 sayılı Kanunun 3. maddesinde, Belediyenin, mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ………. idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişisi, şeklinde tanımlandığını,

Belediye hizmetlerinde kullanılan resmi araçların yoğun İstanbul trafiğinde oluşacak kazalara istinaden kasko yapılmasının, Belediye mallarını koruma, kollama ve iyi kullanma sorumluluğunun bir gereği olduğunu,

Belediyeye ait taşıtların kasko sigortası yaptırılması ile ilgili olarak Sayıştay İlamınında "5393 sayılı Belediye Kanunun "Belediyenin giderleri" başlıklı 60.maddesinin (h) fıkrasında yer alan sigorta giderleri genel anlamda mevzuatın imkân verdiği veya zorunlu kıldığı sigorta giderlerini kapsamaktadır "denildiğini,

Ancak 5393 sayılı Belediye Kanunun "Belediyenin giderleri" başlıklı 60.maddesinin (h) fıkrasında "Faiz, borçlanmaya ilişkin diğer ödemeler ile sigorta giderleri"nin belediyenin giderleri arasında sayıldığını,

Kanunda mali sorumluluk sigortası veya kasko sigortası ayrımı yapılmadığını ve belediyenin taşıtlarını kasko sigortası yaptırmasını kısıtlayan bir hüküm bulunmadığını,

Keza her iki sigorta türünün farklı zararları karşıladığını,

Mali zorunluluk sigortası, 3. kişilere verilen zararların tazminini öngörürken kasko ile kişilerin veya kurumların kendi araçlarına verilen zararların karşılanmasının amaçlandığını,

Hükümde yer verilen 2918 sayılı Karayolları trafik yasasının 85. maddesinin, işletenin hukuki sorumluluğuna sahip olduğunu yani kazayı yapan kim olursa olsun belediyelerin borçlar kanunu anlamında "işleten sıfatı" ile sorumlu olduğu yani müteselsil sorumluluğu olduğu olgusu ile bilakis kasko sigortasının da gerekliliğini vurguladığını,

Yine 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 106. maddesinde "Genel bütçeye dâhil dairelerle katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine ve belediyelere, kamu iktisadi teşebbüslerine ve kamu kuruluşlarına ait motorlu araçların sebep oldukları zararlardan dolayı, bu Kanunun işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümleri uygulanır. Bu kuruluşlar, 85 inci maddenin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere 101 inci maddedeki şartlara haiz milli sigorta şirketlerine mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlüdürler." denildiğini,

Yukarıda yer verilen hükümlere göre "Mali Sorumluluk Sigortası"nın bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasından doğan sorumluluğun karşılanması amacıyla yaptırıldığını,

Sorgu konusu kasko sigortasının, 2918 sayılı Kanunun 106. maddesinde belirtilen zorunlu mali sorumluluk sigortasından farklı olarak belediyenin kendi mallarına gelen zararları korumak amaçlı yaptırıldığından zorunlu mali sorumluluk sigorta kapsamında olmadığını belirterek verilen tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık; “İlamın 1. maddesiyle ilgili olarak, 5393 sayılı Belediye Kanununun 60. maddesinde belediye mallarının sigorta giderlerinin ödenmesine imkan verilmiş, ancak yaptırılacak sigorta çeşidi konusunda bir belirlemede bulunulmamıştır. Diğer taraftan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 106 ncı maddesinde belediyelere ait motorlu araçlara sadece mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu getirilmiştir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 464 üncü maddesinde, bütçeye ilişkin olarak Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde, Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için yapılan düzenlemelerin esas alınacağı belirtilmekte olup, 2008 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (E) cetvelinin 20 sıra nolu açıklamasında, Devlet mallarının sigorta ettirilmemesinin esas olduğu belirtildikten sonra hangi Devlet mallarının istisnai olarak sigortalanabileceği tek tek sayılmış ve buna ilişkin giderlerin bütçelerin ilgili tertiplerinden ödeneceği ifade edilmiştir. Sayılan istisnalar içerisinde belediye araçlarına ait kasko sigorta giderleri yer almamaktadır. Bu nedenle talebin reddedilerek Daire Kararının onanmasına,” şeklinde görüş bildirmiştir.

18.10.1983 tarih ve 18195 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 13.10.1983 kabul tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 106. maddesinde,

“Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere, il özel idarelerine ve belediyelere, kamu iktisadi teşebbüslerine ve kamu kuruluşlarına ait motorlu araçları sebep oldukları zararlardan dolayı, bu Kanunun işletenin hukuki sorumluluğuna ilişkin hükümleri uygulanır. Bu kuruluşlar, 85 inci maddenin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere 101 inci maddedeki şartları haiz milli sigorta şirketlerine mali sorumluluk sigortası yaptırmakla yükümlüdürler.”,

01.01.2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe giren “Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği” nin 464.maddesinde;

“(1) Bütçeye ilişkin olarak bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan ve ihtiyaç duyulan hallerde, Maliye Bakanlığınca Genel Bütçe için yapılan düzenlemeler esas alınır.

(2) Hesapların niteliği ve işleyişleri hariç olmak üzere hesaba ilişkin işlemler, değerlerin alınıp verilmesi ve kaydedilmesinde kullanılacak alındı, defter ve belge örnekleri, yönetim dönemi işlemleri, değerlerin yıl sonu sayımları, muhasebe yetkilileri ve veznedarlar arasındaki devir işlemleri gibi hususlarda bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Genel Bütçe Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uygulanır.” hükümlerine yer verilmiştir.

2008 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda “Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara İlişkin Esaslar” başlıklı “E” Cetvelinin 20 sıra nolu açıklamasında ise;

“Bütçelerin diğer tertiplerinin esas giderlerine ilişkin olarak ödenen sigorta giderleri dışında Devlet mallarının sigorta edilmemesi esastır.

Ancak;

a)Yanıcı, patlayıcı maddeler, gemi, uçak ve ilaç depolama yerlerinin sigorta giderleri,

b) Dış ülkelerdeki Devlete ait temsilcilik binaları ile Devlete ait eşyanın ve kira ile tutulan bina için yapılan sözleşmede sigorta zorunluluğu varsa kiralık binanın, Türk mülkiyetinde olan veya kira ile tutulan yerlerde organizatör şirket tarafından sigorta zorunluluğu konulmuşsa söz konusu yerlerin sigorta giderleri,

c) Dış kuruluşlarla ilgili olarak taşıt sigortası (misyon şefinin uygun gördüğü hallerde tam kasko) giderleri,

d) Belgelerine göre ayrılması mümkün olmayan sigorta ve navlun giderleri,

bütçelerin ilgili tertiplerinden, Sağlık Bakanlığına ait 112 acil ambulanslarının kasko sigortası giderleri ise döner sermaye bütçelerinden ödenir.” denilmek suretiyle hangi devlet mallarının istisnai olarak sigortalanabileceği ifade edilmiştir.

Görüldüğü üzere kasko sigortası giderleri mevzuatın imkan verdiği sigorta giderleri arasında bulunmamaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun “Devlet ve Kamu Kuruluşların Ait Araçlar” başlıklı 106. maddesinde belediyeye ait motorlu araçlara sadece mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu getirilmiştir. 2006-2008 yılı Bütçe Hazırlama Rehberi ekinde yer alan Analitik Bütçe Sınıflandırılmasının “Sigorta Giderleri” detay kodunun açıklama kısmında harcama kalemlerinin esas giderleri çerçevesinde ödenen sigorta giderleri dışında devlet mallarının sigorta ettirilmemesi ilke olarak kabul edilmiş ve bu temel ilkenin istisnaları kapsamında taşıtların ancak zorunlu mali sorumluluk sigortası giderlerinin karşılanacağı belirtilmiştir. Buna göre; kasko sigortası giderleri mevzuatın imkan verdiği sigorta giderleri kapsamında olmadığından devlet mallarının kasko giderlerinin bütçeden karşılanması mümkün değildir.

Bu nedenle ilamın 1.maddesi ile 43.900,00 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 26.03.2013 tarih ve 36851 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.