Sayıştay 7. Dairesi 33357 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 7

• Dosya No: 33357

• Tutanak No: 33850

• Tutanak Tarihi: 18.10.2011

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

1000 sayılı ilamın 6’ncı maddesinde, Uşak eski Defterdarı Refik ÇİMEN’in raporlu (sıhhi izinli) olduğu 26.03.2007-03.10.2007 tarihleri arasında Defterdarlık kadrosuna vekalet eden Defterdar Yardımcısı Ali GÖDE’ye, vekalet edilen Defterdarlık görevine ait özel hizmet tazminatı, yan ödeme ve ek ödeme farkı ödenmesi nedeniyle toplam 1.255,41 YTL.’ye tazmin hükmolunmuştur.

Dilekçi dilekçesinde, “Söz konusu ilama esas olan Sorgu'da tazminat farklarının Defterdarlık kadrosunun dolu olduğu ve kadronun Hastalık İzni nedeniyle vekaleten yürütüldüğü gerekçesiyle adı geçene ödeme yapılmaması gerektiği belirtilmekte ise de; kamu hizmetlerinin aksatılmadan yürütülmesi ve devlette devamlılığın esas olması sebebiyle asil Defterdarın 26.03.2007 tarihinden itibaren Raporlu (Sıhhi İzinli) olması nedeniyle aynı tarihten itibaren Defterdar Yardımcısı Ali GÖDE’nin, Defterdar kadrosuna yetkili amir tarafından 657 sayılı yasanın 86. ve 175 nci maddeleri hükümleri doğrultusuna vekil atandığını, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun vekalet görevi ve aylık verilmesi şartları başlıklı 86 ncı maddesinde; Memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan veya açıktan vekil olarak atanabileceği, Bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekaletin asıl olduğu, Ancak İlkokul Öğretmenliği (yaz Tatili hariç), tabiplik, diş tabipliği, eczacılık, köy ve beldelerde ebelik ve hemşirelik, mühendislik ve mimarlık, Veterinerlik, Köy ve Kasaba İmamlığına ait boş kadrolara Maliye Bakanlığının izni (Mahalli İdarelerde İzin şartı aranmaz) ile açıktan vekil atanabileceği, Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısıyla atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için, kurum dışından veya açıktan atananlarla kurum içinden İlkokul Öğretmenliğine atanan Öğretmenler ile Veznedarlık görevine atananlara göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödeneceği, Bu Kanuna tabi çalışan Veteriner Hekim ve Hayvan Sağlık Memurları, Veteriner Hekim veya Hayvan Sağlık Memuru bulunmayan belediyelerin Veterinerlik veya Hayvan Sağlık Memurluğu hizmetlerini ifa etmek üzere bu hizmetlerle ilgili kadrolara vekalet aylığı verilmek suretiyle atama yapılabileceği, Yukarıda sayılan haller dışında boş kadrolara ait görevler lüzum görüldüğü takdirde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebileceği hüküm altına alınmıştır.

Ayrıca 657 sayılı yasanın 102 nci maddesinde yıllık izin, 104 üncü maddesinde mazeret izni, 105 inci maddesinde hastalık izni ve 108 inci maddesinde de aylıksız izin belirtilmiş olup, bu izinlerin tamamı bahse konu 657 sayılı yasanın vekalete ilişkin 86 ıncı maddesinin ilk cümlesinde sayılan kanuni izni kapsadığı aşikardır.

Buna göre, dolu kadroya vekalet hali, 657 sayılı yasanın 86 ncı maddesinde sayılan durumlardan birinin oluşması sonucu memurların geçici olarak görevden ayrılmaları halinde yerlerine kurum içinden veya diğer kurumlardan yada açıktan vekil atanabilmesi durumudur. Bu durumda memurun görevinden geçici olarak ayrılmış olması dolayısıyla kadrosunun dolu olmasına bağlıdır.

657 Sayılı Yasanın yukarıda belirtilen 86 ıncı maddesinin 4 üncü paragrafında; Aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar (geçici ayrılma olup kadronun dolu olması hali) nedeniyle atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 (üç) aydan fazla devam eden süresi için vekalet aylığı ödeneceği ve aynı yasanın 152 nci maddesinin III ortak hüküm bölümünün 3 üncü paragrafında; Bu zam ve tazminatlara hak kazanmada aylıklara ilişkin hükümlerin uygulanacağı, Yasa koyucu 3 aydan fazla devam eden vekaletler karşılığında bir ödemenin yapılması gerektiğini belirtmiştir. Kaldı ki vekalet görevi 26.03.2007 tarihinde başlamasına rağmen vekalete ilişkin ödeme 16.07.2007 tarihinden itibaren yasada belirtilen sınırlar içerisinde yani yapılan söz konusu ödemede vekalet görevinin 3 (üç) aydan fazla devam eden süresi (asıl kadro sahibinin raporlu yani kanuni izinli olduğu) için yapılmıştır. Özlük haklarına verilecek haklar kanunla düzenlenir. 657 sayılı yasa ile verilen ve yukarıda da belirtilen haklar Bakanlar Kurulu Kararı ile kaldırılamaz. Vekalet görevi verildikten sonra kamu hizmetini yürüten vekil üstlendiği sorumluluk gereği asilin tüm haklarından yararlanması gerekir. Çünkü asilin yüklendiği sorumluluğu vekil de aynen yüklenmiştir. Kamu hizmetlerinin aksatılmadan yürütülmesi gerektiği aşikardır. Malumunuz olduğu üzere, kıymeti yaratan unsurlardan biri beklide en önemlisi emeğin karşılığını temsil eden ücrettir. Görülen bir kamu hizmeti bulunduğuna göre bunun karşılığında bir ücret ödenmesinin olacağı doğaldır. Ayrıca bir görevin angarya olarak yaptırılamayacağı bu durumun Anayasanın 18 inci maddesinde hükmünü bulan angaryanın yasak olması ilkesine bütünü ile aykırıdır. Zira müstekar hale gelen bir çok idari yargı kararları ile vekalet görevini yürüten vekile Anayasamızın 18. maddesi gereğince tazminat farklarının tazminat adı altında ödenmesi yönünde kararlar verilmiştir.

Konuya ilişkin Ankara, Antalya, Mardin idari mahkemelerince emsal kararlar verilmiş olup, yine konuyla ilgili olarak 24.11.2005 tarih ve 33474 sayılı Sayıştay Daire kararından vekalet görevinin yetkili amir tarafından verilmesi kaydıyla zam ve tazminatların ödenebileceğine, yine 5 ince Dairesinin 11.04.2002 tarih ve 10217 sayılı kararında da; Atama Yetkili Makam tarafından yapılmış ise vekaleten atama işlemine istinaden bir taraftan asilin yetkisine sahip olurken diğer taraftan vekalet için öngörülen haklardan istifade etmesinin gerektiği, ayrıca yine konuya ilişkin olarak Bakanlığımızın (Personel Genel Müdürlüğü) Burdur Valiliğine (Defterdarlık) yazmış olduğu ve bir örneği ilişikte sunulan 21.04.2010 tarih ve 8655 sayılı yazılarında asilde aranan şartları taşıması ve vekaletin yetkili amir tarafından verilmesi halinde asil kadro ile vekalet edilen kadro arasındaki zam ve tazminat farklarının vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödeneceği belirtilmiştir.

Yukarıda arz ettiğim veçhile yapılan ödemeler tazminat niteliğinde olup, neticede bir kamu hizmeti yapılmış ve bunun karşılığının da yasal olarak ödenmesi gerekmektedir.

SONUÇ : Söz konusu ödeminin mevzuat çerçevesinde ve hakkaniyet ölçüleri içerisinde hukuka uygun olarak yapıldığından konuya ilişkin bahse konu 7 nci Daire kararının temyiz kurulunda görüşülerek kaldırılmasını, saygıyla arz ederim.” demiştir.

Sayıştay Savcılığı “17.04.2006 tarihli ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan ‘‘Devlet Memurlarına Ödenecek Zam ve Tazminatlara İlişkin Karar’’ ın ‘‘Vekalet’’ başlıklı 9 uncu maddesinin 2 nci fıkrasının (bb) alt bendinde, mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, tutuklanma, gözaltına alınma, hizmetiçi eğitim, kurs veya seminer nedeniyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere, vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatların ödenmeyeceği hüküm altına alınmıştır. Öte yandan ilgili tarafından konuya ilişkin olduğu belirtilen ve bir örneği dilekçe ekinde yer alan Maliye Bakanlığının 21.04.2010 tarih ve B.07.0.PER.0.26-509-1/ 008655 sayılı yazısı, boş kadroya yapılan vekaleten atamalarda zam ve tazminat ödenmesine ilişkin olup tazmine konu olan olayla ilgisi bulunmamaktadır. Bu nedenlerle yasal dayanağı bulunmayan temyiz talebinin reddedilerek Daire Kararının korunmasının uygun olacağı düşünülmektedir.”şeklinde görüş belirtmektedir.

Memurlara ne miktarda zam ve tazminat verileceğini belirleyen 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının “Vekalet” başlıklı 9 uncu maddesinde,

“(1) 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;

a) 1) Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;

aa) Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

bb) Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

cc) Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

2. aa) Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,

bb) Mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni, geçici görev, vekalet, görevden uzaklaştırma, tutuklanma, gözaltına alınma, hizmetiçi eğitim, kurs veya seminer nedeniyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere,

cc) Vekaletleri esnasında yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni, vekalet görevine ilişkin olmayan geçici görev, görevden uzaklaştırma, tutuklanma, gözaltına alınma, hizmetiçi eğitim, kurs, seminer ve benzeri nedenlerle vekalet görevine ara verenlere (ara verdikleri günler için),

çç) Diğer personel kanunlarına tabi olanlardan bu Kararname uyarınca zam ve tazminat ödenmesi öngörülen kadro veya görevlere vekalet edenlere,

dd) Kurumların 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli cetvellerinde kadrosu bulunmayan okul müdürlüğü, okul müdür başyardımcılığı ve okul müdür yardımcılığı görevlerini yürütenlere,

ee) Bu Kararname uyarınca zam ve tazminat ödenmesi öngörülen kadro veya görevlere vekalet eden her statüdeki sözleşmeli personele (6/2/1997 tarihli ve 97/9021 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı kapsamındaki kadro karşılığı sözleşmeli personel hariç),

vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez.

b) Bir göreve açıktan vekalet edenlere, bu göreve ait zam ve tazminatlar, 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın vekalet aylığıyla birlikte ödenir.

Kararnamenin 9.maddesi 2/b fıkrasına göre Defterdarın raporlu (Hastalık izinli) olduğu tarihler için Defterdar Yardımcısı Ali GÖDE’ye vekalet ettiği görevin özel hizmet tazminatı ve yan ödeme farkı ödenmesi mümkün değildir. Bunun yanısıra ‘Maliye Bakanlığı Personeline Yapılacak Ek Ödemeye İlişkin Usul ve Esasların’ ın 4/f fıkrasında da vekil memurlara yapılacak ödemeler hakkında düzenlemeler yapılmış olup, vekaleten atamada başka göreve ait ödemenin yapılabilmesi için vekalet eden personelin asaleten atanmada aranan şartları (sınav şartı hariç) taşımasının zorunlu olduğu ve mehil müddeti, yıllık izin, mazeret izni, hastalık izni, geçici görev, görevden uzaklaştırma, hizmet içi eğitim, kurs veya seminer nedeniyle görevlerinden ayrılanlara vekalet edenlere vekalet ettikleri göreve ait ek ödemenin yapılmayacağı hükümleri getirilmiştir.

Sorumlular savunmalarında, vekaleten atama işleminin kamu hizmetinin aksatılmadan yürütülmesi ve devlette devamlılığın sağlanması için yetkili amir tarafından yapıldığını, vekaleten atanan kişinin atandığı göreve ait tüm sorumlulukları üstlenmesine karşılık mali haklarından yararlanamamasının hakkaniyet ölçüleriyle bağdaşmayacağını, Kanunla verilen hakkın B.K.K. ile kaldırılmayacağını belirtmişlerse de, Söz konusu Kararname ile Bakanlar Kurulu, kanun koyucu yerine geçerek memurlara verilen özlük hakkını kaldırmamakta, sadece Kanunun verdiği yetkiye istinaden esas, usul, oran ve miktarları tespit etmektedir. 657 sayılı Kanunun 152 nci maddesinin verdiği yetkiye istinaden çıkarılan ve Bakanlar Kurulu Kararlarına tüm kişi ve kurumların uyması zorunlu olup, zam ve tazminatların 17.04.2006 tarih ve 2006/10344 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı hükümleri doğrultusunda ödenmesi gerekmektedir. Vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için (657/86), vekalet edilen kadro derecesinin birinci kademesinin 1/3’ü olarak ödenen vekalet aylığının ise zam ve tazminatlarla ilgisi bulunmamaktadır.

Savunmada ayrıca yapılan ödemenin doğru olduğunu gösteren çeşitli mahkeme kararlarından örnekler sunulmuşsa da, 832 sayılı Sayıştay Kanununun 65 inci maddesi karşısında söz konusu kararların varlığı Sayıştay’ın tazmin hükmüne engel teşkil etmemektedir. Yine dilekçe ekinde yer alan Maliye Bakanlığının 21.04.2010 tarih ve B.07.0.PER.0.26-509-1/ 008655 sayılı yazısı, boş kadroya yapılan vekaleten atamalarda zam ve tazminat ödenmesine ilişkin olup tazmine konu olan olayla ilgisi bulunmamaktadır.

Bütün bu nedenlerle dilekçi iddialarının reddi ile 1000 sayılı ilamın 6’ncı maddesi ile toplam 1.255,41 YTL.’ye tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Karar verildiği 18.10.2011 tarih ve 33850 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.