Sayıştay 7. Dairesi 33275 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2007

• Daire: 7

• Dosya No: 33275

• Tutanak No: 34680

• Tutanak Tarihi: 27.03.2012

• Konu:

KARAR

Duruşma talep eden dilekçiye duruşma gününe ilişkin tebligat yapılmasına rağmen duruşmada hazır bulunmadığı, kanuni bir vekil göndermediği ve duruşmada hazır bulunmama nedenlerini kabul edilebilir bir belge ile tevsik etmediği anlaşılmakla, dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü.

844 sayılı İlamın 11. maddesiyle İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından (Projeler Daire Başkanlığı- Tarihi Çevreyi Koruma Müdürlüğü) Bimtaş Boğaziçi Peyzaj İnşaat Müşavirlik Teknik Hizmetler Ağaç San. ve Tic. A.Ş.'ye ihale edilip Özel Teknik Şartnamesinde gerçekleştirilmesi 12 safha olarak planlanan ve her bir safhanın tamamlanma tarihi iş programında belirlenmiş olan 41.400.000.,00-YTL sözleşme bedelli "İstanbul Tarihi Yanmada, Eminönü ve Fatih İlçeleri Sit Alanları, 1/1500 ve 1/1000 Ölçekli Koruma Planlan Doğrultusunda, Kentsel Koruma- Yenileme- Dönüşüm Kapsamında Ekonometrik Model Oluşturulması Amaçlı Kentsel Tasarım Projesi İşi"nde;

İhale konusu iş (VI) ncı safha çalışmaları esnasında tasfiye edilmiş olmasına karşın henüz yapım aşamasına geçilmemiş ve tasfiye sebebiylede geçilemeyecek olan (VII), (VIII), (IX); (XI) ve (XIl)'nci safhalarda yapılması gereken işlerin bedellerinin yersiz olarak yükleniciye ödendiği gerekçesiyle 2.674.580,00 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

Özel Teknik Şartnamede II. Safhadan itibaren her safhaya yayılarak IX. safhada tamamlanması öngörülen İç Boyutlu Lazer Tarama Çalışması safhalara yayılmakla beraber mevcudun verimli ve rasyonel bir şekilde belgelenmesi açısından bir bütün oluşturduğunu, mobilize sistem (MMS = Mobile Mapping System) sayesinde 3 boyutlu lazer tarama çalışmalarının Yüklenici tarafından iş programına göre planlanandan daha önce tamamlandığını,

Tasfiye nedeniyle durum tespitinin yapılması sonucunda, sözleşme eki Özel Teknik Şartname nin (II), (III), (IV) ve (V). safha çalışmalarında yer alan ve ilgili başkanlık olurları ile VI. safhaya aktarılan üç boyutlu lazer tarama işleri ile (VII). (VIII), (IX), (XI) ve (Xll)'nci safha çalışmalarından bir kısmını oluşturan ve Durum Tespit Tutanağı ile Tasfiye Kabul Tutanağı ve eki Tasfiye Kapsamında Alınan İşler tablosunda listelenerek Başkanlık oluru alınan üç boyutlu lazer tarama işleri ve Tarihi Miras Bilgi Sistemi; aynı amaca hizmet eden iş kalemleri olarak, söz konusu işin belgeleme ve tespitine yönelik kısmının tamamını oluşturması nedeniyle, İdare lehine görülerek tasfiye kapsamında alınan işler olarak değerlendirildiği,

Tasfiye öncesinde Yüklenici tarafından tamamlanmış olan (VII), (VIII), (IX), (XI) ve (Xll)'nci safha çalışmalarının bir kısmı olan lazer taramaları ile Tarihi Miras Bilgi Sistemi teslim alınmamış olsa idi; (II), (III), (IV) ve (V). safha çalışmalarında ver alan ve ilgili Başkanlık olurları ile VI. safhaya aktarılarak ödemesi yapılan üç boyutlu lazer tarama işleri de Tarihi Yarımadanın bütününe dönük belgelenmesinin eksik kalması nedeni ile atıl hale gelmiş olacak ve işe yarar olmaktan çıkacağını,

Henüz yapım aşamasına geçilmediği ve tasfiye nedeniyle geçilemeyeceği öne sürülen işler, gerekçeleri yukarıda belirtilen hususlar kapsamında ilgili müellif tarafından yapılmış olduğundan Durum Tespit ve Tasfiye Kabul Tutanakları ile tespit edilerek İdarenin bilgisi doğrultusunda ve doğru olduğu için onaylanıp alındığını,

Ödemenin Hizmet Alım Sözleşmesinin Ödeme Yeri ve Şartlarını düzenleyen 13. maddesinin 13.2. bendinde yer alan "Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa idare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.'',

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 50. maddesinin "Kabul belgesinin düzenlenmesinden sonra en geç altmış (60) gün içerisinde, kabul komisyonu detaylı olarak, sözleşmeye uygun şekilde yapılmış olan bütün işlerin değerini gösteren tamamlayıcı dokümanla birlikte bir kesin hesap raporu düzenleyecektir... ", hükümlerine uygunluk olduğunu,

Alınan iş kalemlerine, 05.10.2006 tarih ve R-1110 sayılı Başkanlık oluru ile belirlenmiş olan bedel tespit tablosundaki oranlar dikkate alınarak ödeme yapıldığını,

Bahse konu işin Yüklenici ve İdare arasındaki Hizmet Alım Sözleşmesi ve eklerine uygun olarak devam etmesi halinde. VII.. VIII., IX., X., XI. ve XII. Safha kapsamındaki iş kalemlerinden dolayı ödenmesi gereken 2007 yılı fiyatlarıyla toplam KDV dahil 23.448.960,00 YTL'lik kısmın; Sadece ulusal kültürel mirasın belgelenmesine imkan veren lazer tarama verileri ile Tarihi Miras Bilgi Sistemine ilişkin iş kalemleri İdare lehine görülerek, Başkanlık Makamı olurları ile sadece KDV dahil 2.674.588,00 YTL'lik kısmın ödendiği,

Bahse konu iş (VI.) safhada iken 22.08.2007 tarihinde tasfiye edilerek sonlandırıldığı, Tasfiye öncesinde geçerli son revize iş programı, henüz tasfiye gerekçelerinin oluşmadığı, işin normal seyrinde devam ettiği bir dönemde hazırlandığı,

İdare lehine olduğu için teslim alınan (VII), (VIII), (IX), (XI) ve (XII)'nci safha çalışmalarına ait iş kalemlerinden bir kısmı Özel Teknik Şartname'de tanımlı ve iş programında mevcut yapılacak iş kalemlerinden olup, iş tasfiye edilmeyip devam edilse idi zaten zamanı geldiğinde alınacak olan işlerden olduğunu, bu iş kalemleri aynı zamanda iş artışına sebebiyet verici ilave işler olmadığı, tasfiyenin henüz bilinmediği bir süreçte hazırlanan onaylı iş programında, tasfiye kapsamında bedelleri ödenen (VII). (VIII), (IX), (XI) ve (XII)'nci safha çalışmalarına ait işlerin yapılabileceğine dair bir düzenlemenin yer almamasının sözleşme ve eklerine uygun olduğu,

Özel Teknik Şartnamede tanımlı ve iş programında yer alan iş kalemlerinden bir kısmının, süresinden erken bitirilmesi ve bunlardan İdare lehine olanların teslim alınması ile ilgili yasal bir engel bulunmadığı, Hizmet Alım Sözleşmesinin Ödeme Yeri ve Şartlarını düzenleyen 13. maddesinin 13.2. bendinde "Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu taktirde öder." hükmüne göre İdare’nin, imkanları müsaitse ödemesi, imkanları müsait değilse de iş programındaki ödeme diliminde ödemede bulunması, İdare'nin yetkisi dahilinde olduğu,

İleri safhalara ait olduğu halde tasfiye tarihinde Yüklenici tarafından bir kısmı bitirilmiş olan rölöve ve siluet çalışmaları, 3 boyutlu lazer taramaları gibi Yüklenicinin teknik zaruretlerden ürettiği bir iş ve İdare lehine olmaması nedeniyle değerlendirilmeye alınmadığı ve herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını istemiştir.

Savcılık Daire kararının onanması yönünde görüş bildirmiştir.

"İstanbul Tarihi Yanmada, Eminönü ve Fatih İlçeleri Sit Alanları, 1/1500 ve 1/1000 Ölçekli Koruma Planlan Doğrultusunda, Kentsel Koruma- Yenileme- Dönüşüm Kapsamında Ekonometrik Model Oluşturulması Amaçlı Kentsel Tasarım Projesi İşi" işe ait Özel Teknik Şartnamede 12 safha olarak planlanmıştır. V. Safhada yapılan işlerin bedeli 30.03.2007 tarihli 4 nolu hakedişle ödenmiştir. VI. safhaya ait çalışmalar yüklenici tarafından 22.05.2007 tarihinde idareye teslim edilmiş, ancak bu safhanın bedeli ödenmeden 22.08.2007 tarih ve 938/R-1006 sayılı Başkanlık Oluru ile iş tasfiye edilmiştir.

Oluşturulan Muayene ve Tasfiye Kabul Komisyonu 29.08.2007-10.12.2007 tarihleri arasında çalışmalarını tamamlamış ve işin bitim tarihini 29.08.2007 olarak belirlemiştir. Tasfiye Kabul Tutanağına ekli EK.1 TASFİYE KAPSAMINDA ALINAN İŞLER tablosunda diğer safhalardan VI. Safhaya aktarılanlarda dikkate alınarak VI. Safha çalışmaları toplamı 4.132.120,00 TL, tasfiye kapsamında alınan işler (VII, VIII, IX, XI, XII. Safhalar) toplamı 2.266.600,00 TL olmak üzere yükleniciye ödenecek işlerin bedeli 6.398.720,00 TL olarak tespit edilmiş ve bu tutar 31.12.2007 tarih ve 19521 nolu ödeme emri belgesine ekli 5 nolu hakedişle ödenmiştir.

İlamda VI. Safhaya ilişkin ödenmesi gereken tutara itiraz edilmemiş, tasfiye kapsamında alınan işler (VII, VIII, IX, XI, XII. Safhalar) toplamı 2.266.600,00 TL kamu zararı olarak değerlendirilmiştir.

İlamdaki;

İhale konusu iş (VI) ncı safha çalışmaları esnasında tasfiye edilmiş olmasına karşın henüz yapım aşamasına geçilmemiş ve tasfiye sebebiylede geçilemeyecek olan (VII), (VIII), (IX), (XI) ve (XII)'nci safhalarda yapılması gereken işlerin bedellerinin yersiz olarak yükleniciye ödendiği,

Dolayısıyla, tasfiye tarihi itibarıyla yapılmış işleri kapsaması gerekmekte olup, iş tasfiye edilmeyip devam etmiş olsaydı ileride yapılacak olan işlerin bedellerinin ödenmesi mümkün olmadığı,

İfadelerinden, yapılmayan işlerin bedellerinin ödendiği gerekçesiyle tazmin hükmü verildiği anlaşılmaktadır.

Ancak ilamda, tasfiye kabul tutanağında yapıldığı kabul edilen ve 5 nolu hakedişte ödenen (VII), (VIII), (IX), (XI) ve (XII)'nci safhalara ilişkin üç boyutlu laser tarama ile tarihi miras bilgi sistemi çalışmalarının fiilen yapılmadığı veya idareye teslim edilmediğine dair bir tespit yer almamakta; (VII), (VIII), (IX), (XI) ve (XII) nci aşamalardaki çalışmalardan bir kısmının önceki safhalara aktarıldığına dair herhangi bir karar ve başkanlık oluru bulunmadığı, sözleşmenin 13 üncü maddesinde, "Ödemeler, onaylı iş programı dikkate alınarak yapılır" denildiği, onaylı iş programında ise, tasfiye kapsamında bedelleri ödenen (VII), (VIII), (IX), (XI) ve (XII) nci safha çalışmalarına ait işlerin yapılabileceğine dair bir düzenleme yer almaması gerekçe olarak gösterilmektedir.

VI. safhaya ait çalışmaların tamamlanarak yüklenici tarafından idareye teslim edildiği tarih 22.05.2007’dir. Buna karşılık tasfiye kabul tutanağında işin bitim tarihi 22.08.2007 olarak belirtilmiştir. Yani tasfiye kabul tutanağına göre yüklenici 22.05.2007 tarihinden sonra çalışmaya devam etmiştir. Ancak ilamda VI. Safhadan sonraki işlerin bedeli kamu zararı olarak değerlendirilmiştir. Dolayısıyla ilamda aslında yüklenicinin 22.05.2007 tarihinden itibaren artık çalışmadığı kabul edilmekte, bununla birlikte bu tarihten sonra çalışma yapılmadığına dair bir iddia veya tespitte bulunulmamaktadır.

Bu bağlamda (VII), (VIII), (IX), (XI) ve (XII) nci safhalardaki çalışmaların önceki safhalarda yapıldığı kabul edilemeyeceğine göre, ilamda belirtildiği gibi (VII), (VIII), (IX), (XI) ve (XII) nci aşamalardaki çalışmalardan bir kısmının önceki safhalara aktarıldığına dair herhangi bir karar ve başkanlık oluru bulunmasına ya da iş programında bu yönde bir düzenleme yapılmış olmasına gerek yoktur.

Kaldı ki, sözleşmenin 13. maddesindeki, "Ödemeler, onaylı iş programı dikkate alınarak yapılır" hükmü, işin tasfiye edilmesi halinde iş programına göre fazla yapılan işin bedelinin ödenmeyeceği anlamına gelmemektedir. Nitekim sözleşmenin 13.2. maddesinde “Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.” Denilmektedir. İş programı ile ödeme arasında kurulan bu bağlantılar disipliner nitelikte düzenlemeler olup, iş tamamlandığında veya tasfiye edildiğinde, fiilen yapılan işin bedelinin ödenmesi gerektiği noktasında bir tereddüt bulunmamaktadır. Aksi düşünce idare veya yüklenici lehine sebepsiz zenginleşmeye yol açacaktır.

Bu itibarla, tasfiye kabul tutanağına göre idarece alınan (VIII), (IX), (XI) ve (XII)'nci safhalara ilişkin üç boyutlu laser tarama ile tarihi miras bilgi sistemi çalışmalarının fiilen yapılmadığı veya idarece teslim alınmadığına dair ilamda bir tespit yapılmadığından, 844 sayılı ilamın 11. maddesiyle verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 27.03.2012 tarih ve 34680 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.