Sayıştay 7. Dairesi 31855 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2006

• Daire: 7

• Dosya No: 31855

• Tutanak No: 33154

• Tutanak Tarihi: 03.05.2011

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgeler okunup incelendikten ve duruşmada hazır bulunan murafaacı ile Sayıştay Savcısının sözlü açıklamaları dinlendikten sonra gereği görüşüldü:

806 sayılı ilamın 1. maddesi ile;

A-2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Ek 18. maddesinin (c) bendindeki şartı yerine getiremeyen vakıf üniversitelerine devlet yardımı yapılması nedeniyle 7.813.000 YTL.

B-2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun Ek 18. maddesinin (b) bendindeki şartı yerine getiremeyen vakıf üniversitelerine devlet yardımı ödenmesi nedeniyle 2.319.000 YTL. olmak üzere toplam 10.132.000 YTL.ye tazmin hükmü verilmiş,

12.10.2010 tarih ve 31699 sayılı Temyiz Kurulu Kararı ile de;

806 sayılı ilamın 1. maddesiyle tazminine karar verilen toplam (A+B) 10.132.000 YTL.den, mevzuata uygun olarak ödenen ilamın (A) bendindeki 7.813.000 YTL.nin indirilerek, kalan ve mevzuata aykırı olarak ödenen ilamın (B) bendindeki 2.319.000 YTL.nin ilamda belirtilen sorumluların uhdelerinde kalmak üzere hükmün 2.319.000 YTL. olarak düzeltilmek suretiyle Tasdikine, karar verilmiştir.

Bu defa dilekçi karar düzeltilmesi talebi ile vermiş olduğu dilekçesinde özetle;

Esas yönünden karar düzeltme talebi nedenlerinin aşağıda belirtildiğini,

İlamda, asgari şartlardan herhangi biri yerine getirilmediğinde, Devlet yardımı yapılması imkanı bulunmadığı, 2547 sayılı Kanunun Ek 18. maddesinin (b) bendinde vakıf üniversitelerine Devlet yardımı yapılabilmesi için, üniversitenin "öğrencilerin en az %15'ine eğitim-öğretim masraflarını karşılayacak düzeyde tam burs verilmesi gerektiğinin hükme bağlandığı, söz konusu Ek 18. maddesi incelendiğinde bu maddenin (b) bendi hariç çeşitli fıkra ve bentlerinde Kanunun öğrenci ifadesi ile hangi öğrenci grubunu kastettiğini görmenin mümkün olduğu, ilama konu olan (b) bendinde herhangi bir sınırlayıcı bu kavramın içeriğini daraltıcı bir ifade olmaksızın öğrenciler ifadesinin kullanıldığı, bu ifadenin üniversitede hazırlık sınıfında okuyanlar dahil tüm örgün ön lisans, lisans, yüksek lisans, doktora veya sanatta yeterlilik öğrencilerini kapsadığı anlaşıldığından herhangi bir vakıf üniversitesine bu Devlet yardımının yapılabilmesi için hazırlık sınıfı da dahil olmak üzere ilgili üniversitenin tüm öğrencilerinin %15'ine, eğitim-öğretim masraflarını karşılayacak düzeyde tam burs vermesinin gerektiği, vakıf üniversitelerine yardım yapılmasıyla ilgili belgelerin Ek 18 inci maddenin (b) bendine göre değerlendirilmesinde sadece lisans düzeyinde öğrenim gören öğrencilerin (özel yetenek sınavı ile kayıt yaptıran öğrenciler ile yabancı uyruklu öğrencilerin (TCS+YÖS) dahil) hesaplamaya dahil edildiği, ön lisans, yüksek lisans ve TUS öğrencilerinin hesaplamaya dahil edilmediği, hesaplamaya dahil edilmeyen öğrencilerin toplama dahil edilmek suretiyle üniversitelerin yeniden değerlendirilmesinde toplam on bir (11) üniversiteden dokuz (9) adedinin bu şartı yerine getirdiği, Başkent Üniversitesi ile Çağ Üniversitesinin Hazine yardımı yapılmasının asgari şartlarından olan Kanunun (b) bendinde öngörülen şartı yerine getiremediği belirtilerek, 806 nolu ilamın 1. maddesinin (B) bendi ile tazminine karar verilen 2.319.000.YTL.ye ilişkin hükmün Tasdikine, karar verildiğini,

2547 sayılı Kanunun ek 18. maddesinde değişiklik öngören 4689 sayılı Kanuna ilişkin olarak kanun maddesinin yanlış yorumlanmasının önlenmesi, yoruma açık olmaması, belirsizliklerin giderilmesi ve gelişen teknolojide uygun yeni şartlarda ilave edilerek yeniden düzenlenmesi gereğince TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonunca hazırlanan 1/797 esas No.lu raporda, 2547 sayılı Kanunun ek 18. maddesinin (b) bendi ile ilgili yapılan değişikliğin gerekçesinin;

"ÖSYM sınavı ile yerleştirilen başarılı, fakat maddi imkanları kısıtlı olan öğrencilerden %10'una burs verilmesi zorunluluğu var iken bu oran en az %15 tam bursa çıkartılarak daha çok öğrencinin burstan yararlandırılması" şeklinde belirtildiğini,

2547 sayılı Kanunun "Yükseköğretime Giriş" başlıklı 45. maddesinde;

"Öğrenciler Devlet Yükseköğretim Kurumlarına, esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından tespit edilen sınavla girerler." denildiğini, bu sınavın ÖSYM tarafından yapılan sınav olduğunu,

“Lisansüstü Öğretim” başlıklı 50.maddesinde;

"Lisans düzeyinde öğrenim gördükten sonra, yükseköğretim kurumlarında yüksek lisans, doktora ya da tıpta uzmanlık öğrenimi yapmak isteyenler, yükseköğretim kurumlarınca usulüne göre açılacak sınavla ve Üniversitelerarası Kurulca tespit edilecek esaslara göre seçilirler." hükmünün yer aldığını,

2547 sayılı Kanunun ek 9. maddesinde düzenlenen "Vakıf yükseköğretim kurumlarının eğitim - öğretim esasları, öğretim süreleri ve öğrenci hakları ile ilgili hususlar bu Kanun hükümlerine tabidir." hükmü gereğince vakıf yükseköğretim kurumlarında da öğrencilerle ilgili hususların mali hususlar hariç Devlet Üniversitelerine ilişkin yapılan düzenlemelere tabi olduğunu,

Esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen ve ÖSYM tarafından yapılan sınavla yerleştirilen öğrencilerin, yükseköğretim kurumlarının ön lisans ve lisans programlarına yerleştirilen öğrenciler, lisansüstü programlara yerleştirilen öğrencilerin ise yükseköğretim kurumlarınca açılacak sınavla ve ilgili yükseköğretim kurumunca yerleştirilen öğrenciler olduğunu,

Zaten mezkur kanuna ilişkin 1/797 esas No.lu TBMM Milli Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonunun raporunda belirtilen değişiklik gerekçesinde de bu hususun açıkça belirtildiğini,

Söz konusu kanun gerekçesinde ifade edilen öğrenci kavramında, ilamda belirtildiği şekilde öğrenciler olarak ön lisans, lisans, yüksek lisans, doktora, sanatta yeterlilik ve tıpta uzmanlık öğrencileri toplamının kastedilmediğini,

Kanunun gerekçesinde, öğretim üyesi başına düşen öğrenci sayısının hesaplanmasında lisans düzeyinde örgün öğretim programlarının esas alındığı göz önüne alındığında bursluluk oranının hesaplanmasında da lisans öğrencisinin göz önüne alınması gerekliliğinin ortaya çıktığını, Kanunun gerekçesinin bütünü dikkate alındığında ek 18. maddenin (b) bendinin lisans programlarına yönelik olduğunun çok açık bir şekilde görüldüğünü,

Kaldı ki dilekçeye ekli tabloların incelenmesinden 2006 mali yılında sadece lisans öğrencisi esas alınmayıp, ön lisans ve lisans öğrencileri toplamı esas alınarak burs oranı hesaplansaydı da, Başkent Üniversitesinin %15.04, Çağ Üniversitesinin %15,42 bursluluk oranını sağladığının anlaşılacağını,

Öte yandan, vakıf üniversitelerinde genellikle lisans öğrencilerinden daha fazla öğrenim ücreti alındığını, bu ücretin Tıp, Diş Hekimliği, Mühendislik programlarında daha da arttığını,

Anayasa ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ek 2. maddesi uyarınca vakıf yükseköğretim kurumlarının "kazanç amacına yönelik olmamak şartıyla" kurulduğunu, ön lisans öğrencilerine verilen burs %15'lik hesaba katılırsa, Devlet yardımı talebinde bulunacak bir vakıf üniversitesinin %15'lik oranı tutturmak ve ticari kaygılarla gelirini daha fazla arttırmak için az ücret aldığı ön lisans öğrencilerine daha çok burs vereceğini, yüksek gelir elde ettiği lisans öğrencilerinde ise burs sayısını daha düşük tutacağını,

Bunun da Anayasa ve Yasanın amacına uygun düşmeyeceğini,

Adı geçen Kanunun ek 18. maddesinin (b) bendinde belirtilen burslu öğrenci sayısının hesaplamasında Anayasa ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ruhuna, ek 18. maddenin gerekçesine ve vakıf yükseköğretim kurumlarının kuruluş amacına en uygun olan lisans öğrencisi sayısının esas alınması olduğunu,

Çağ Üniversitesinde eğitim-öğretim ücretinin 2005-2006 eğitim-öğretim yılında yani 2006 mali yılında, Lisans programlarında KDV hariç 10.138,86 YTL, ön lisans programlarında KDV hariç 5.069,43 YTL olduğunu, yani bir lisans öğrencisinin ücretinin yaklaşık 2 ön lisans öğrencisinin ücretine eşit olduğunu, 187,5 lisans öğrencisine verilen burs maliyetinin 1.901.036,25 YTL. olduğunu,

Eğer burs oranı hesaplanmasında sadece lisans öğrencilerinin sayısı esas alınmayıp, lisans ve ön lisans öğrenci sayıları toplamı esas alınmış olsa idi Çağ üniversitesinin hiç lisans öğrencisine burs vermeyip, sadece aynı burs maliyeti ile 375 ön lisans öğrencisine burs vererek, üstelik ilamda belirtildiği şekilde toplam öğrenci sayısı üzerinden hesaplansa dahi %15'in çok daha üzerinde bir burs oranı (%28,71) sağlayabileceğini,

Bir başka deyişle, bu Üniversite sadece burs maliyeti lisans öğrencilerine verilen burs maliyetinin yarısı kadar olan ön lisans öğrencilerine burs vererek %15 oranını sağlamak isteseydi, üstelik ilamda belirtildiği şekilde toplam öğrenci sayısı üzerinden hesaplansa dahi 1306 olan toplam öğrencinin %15'i olan 195 öğrencinin tamamına ön lisans bursu vererek, 195x5.069,43,00 YTL (ön lisans ücreti)=998.538,85 YTL.lik burs maliyetinin ortaya çıkacağını,

Halbuki yukarıda da belirtildiği üzere Çağ Üniversitesinin sadece 187,5 lisans öğrencisine toplam 1.901.036,25 TL. bir burs kaynağı kullandığını,

Bu üniversiteye ilişkin örnekten de anlaşılacağı üzere, vakıf üniversiteleri verdikleri burs miktarının çok altında bir Devlet yardımı aldığından (Çağ Üniversitesinin verdiği burs 1.918.779,26 YTL. ((lisans 1.901.036,25 YTL+önlisans 17.743,01 YTL.)) aldığı Devlet yardımı 235.000,00 YTL.) ticari kaygılarla davrandıklarından söz edilemeyeceğini,

Bu sebeple Anayasa ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ruhuna, ek 18. maddenin gerekçesine, vakıf yükseköğretim kurumlarının kuruluş amacına ve kamu yararına en uygun olan, adı geçen Kanunun ek 18. maddesinin (b) bendinde belirtilen burslu öğrenci sayısının hesaplamasında lisans öğrencisi sayısının esas alındığını,

Diğer taraftan, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ek 18. maddesi incelendiğinde; iki yerde, (b) bendinde ve (c) bendinde burslu öğrencilerden bahsedildiğini, Kanun koyucunun, (c) bendinde, bir lisansüstü öğrencisi olan "doktora öğrencisine” vakıf üniversitesinin burs vermesinin şartlarından biri olarak belirlediğini, yani lisansüstü programlarda öğrenim gören doktora öğrencilerine verilen burs şartını ayrı bir bentte belirtmiş olduğunu, Vakıf üniversitelerinin burs verdikleri doktora öğrencilerini kendi üniversitelerinde de okutabildiğini,

Bu durumda Kanun Koyucu mükerrer şart belirlemeyeceğine göre ek 18. maddenin (b) bendinde "öğrenciler" ifadesi ile Üniversitede bulunan tüm programlarda okuyan toplam öğrencilerin kastedilmediğini,

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ek 18. maddesi uyarınca Devlet yardımı yapılması talebinde bulunan vakıf üniversitelerinin bu talepleri incelenirken, mezkur Kanunun yayımlandığı tarihten bugüne kadar Yükseköğretim Kurulu Başkanlığınca düzenlenerek vakıf üniversitelerine gönderilen ve üniversitelerce doldurulan tablolar ile ÖSYM Başkanlığından alınan yükseköğretim istatistikleri olan verilerin kullanıldığını,

İlgili maddenin (b) bendinde belirtilen bursluluk oranı ile ilgili hesaplamalarda her yıl bu tablolarda yer alan rakamların (burslu lisans öğrencileri için) ve ÖSYM'den alınan verilerin (toplam lisans öğrencisi sayısı için) kullanıldığını,

Sayıştay denetçisince de aynı yöntemle Başkent ve Çağ Üniversitelerinin 2006 yılı için ÖSYM Başkanlığından alınan toplam öğrenci sayısı yani ön lisans, lisans, yüksek lisans doktora, sanatta yeterlilik, tıpta uzmanlık öğrencilerinin toplam sayısı ve Üniversitelerce doldurulan toplam burslu öğrenci sayıları yani ön lisans, lisans, yüksek lisans doktora, sanatta yeterlilik kullanılarak hesaplama yapıldığını ve %15'lik oranın altında kaldığının belirtildiğini,

Ancak burslu öğrenci sayısı hesaplanırken Başkent üniversitesince doldurulan tablonun (10)., Çağ Üniversitesince doldurulan tablonun (9). sütununda yer alan 2547 sayılı Kanunun (c) bendinde tanımlı burslu doktora öğrencilerinin sayısının Sayıştay'ca tam bursluluk oranı için yukarıdaki hesaplamaya katılmamış olduğunu,

Bu öğrencilerin üniversiteler tarafından (b) bendi ile ilgili burs sütununa değil (c) bendi ile ilgili burs sütununa yazıldığını,

İlamda tüm öğrencilerin yani ön lisans, lisans, yüksek lisans(mastır), doktora veya tıpta uzmanlık veyahut sanatta yeterlilik öğrenimi gören öğrencileri kapsaması gerektiğinin belirtildiğini,

Yukarıdaki hesaplamada Sayıştay’ca toplam öğrenci sayısında bu öğrencilerin tamamının alındığını ancak burslu öğrenci sayısı ayrı bir sütunda yer aldığı için burslu doktora öğrencileri ve tıpta uzmanlık öğrencileri her iki üniversitede de alınmadığını bu öğrenciler de hesaplamaya dahil edildiğinde;

Başkent Üniversitesinin toplam öğrenci sayısının, burslu doktora öğrencileri ile birlikte (8424+111) 8535 olduğunu,

2006 yılı ile ilgili olarak Başkent Üniversitesince doldurulan tabloda burslu öğrenci sayıları ile ilgili sütunda;

1071,60 Lisans öğrencisi

51,35 Önlisans öğrencisi

139,30 lisansüstü öğrencisi

111 doktora öğrencisi (10.uncu sütun) olmak üzere

1373.25 burs verilen toplam öğrenci sayısı belirtildiğini,

Yukarıda yer alan veriler üzerinden hesaplama yapıldığında; Başkent Üniversitesinin tam burs oranı Kanunda öngörülen %15'in üstünde bir bursluluk oranı olup, %16.08'lik bir orana ulaştığını,

Çağ Üniversitesinin toplam öğrenci sayısının, burslu doktora öğrencileri ile birlikte (1306+17) 1323 olduğunu,

2006 yılı ile ilgili olarak Çağ Üniversitesince doldurulan tabloda burslu öğrenci sayıları ile ilgili sütunda;

187,5 Lisans öğrencisi

3,5 Önlisans öğrencisi

17 doktora öğrencisi (9.uncu sütun) olmak üzere

208 burs verilen toplam öğrenci sayısı belirtildiğini,

Yukarıda yer alan veriler üzerinden hesaplama yapıldığında; Çağ Üniversitesinin tam burs oranının, Kanunda öngörülen %15'in üstünde bir bursluluk oranı olup, %15,72'lik bir orana ulaştığını,

Sorumluluk yönünden temyiz nedenlerinin ise aşağıda belirtildiğini;

İlamda;

“2547 sayılı Kanunun ek 18. maddesinin 1. fıkrasında;

Vakıflar tarafından kurulmuş yükseköğretim kurumlarının giderlerine katkıda bulunmak amacıyla; bütçede yer alan ödenekle sınırlı olmak üzere, ilgili vakıf yükseköğretim kurumunun müracaatı, Yükseköğretim Kurulunun görüşü ve Milli Eğitim Bakanlığının teklifi üzerine Maliye Bakanlığınca Devlet yardımı yapılacağı,

(c) bendinde; Öğrenci alınan her lisans programı için, öğretim üyesi yetiştirmek amacıyla, vakıf üniversitelerince seçilerek Yükseköğretim Kurulu tarafından yurt içinde veya yurt dışında belirlenen üniversitelere yerleştirilen ve izlenen doktora öğrencilerine, kontenjanı 50'ye kadar olan programlar için bir öğrenciye, 50 ile 100 arasında olan programlar için iki öğrenciye ve kontenjanı 100'den fazla olan programlar için üç öğrenciye eğitim-öğretim ve diğer masraflarını karşılayacak düzeyde burs vermesi veya üniversitelerin bu doktora öğrencilerinin sayısı kadar,yurt dışında yerleşik Türk uyruklu öğretim üyesini en az bir eğitim-öğretim yılı sözleşmeli tamgün statüsünde çalıştırdığını Yükseköğretim Kuruluna belgelemesi gerektiği,

Aynı maddenin 3. fıkrasında da,

Bu maddede belirtilen azami ve asgari düzeyler arasında yer alan vakıf yükseköğretim kurumlarına yapılacak yardım miktarı, Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılacak değerlendirme esas alınmak suretiyle Maliye Bakanlığı tarafından tespit edileceğinin hükme bağlandığı,

Yukarıdaki hükümlerden de anlaşılacağı üzere, vakıf üniversitelerine Devlet yardımı yapılmasıyla ilgili tüm hazırlık işlemlerinin YÖK tarafından yapıldığı, bu kurum tarafından görüş bildirildiği, yardım yapılmasında bu kurum tarafından yapılan değerlendirmenin esas alındığı ve yardımların YÖK bütçesinden yapıldığı belirtilerek, vakıf üniversitelerine Devlet yardımının gerçekleştirme aşamasının YÖK tarafından yapılması ve yardımların da yine YÖK bütçesinden ödenmesi karşısında sorumluluk itirazının reddine” hükmolunduğunu,

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ek 18. maddesinin birinci fıkrasında "Vakıflar tarafından kurulmuş yükseköğretim kurumlarının giderlerine katkıda bulunmak amacıyla; bütçede yer alan ödenekle sınırlı olmak üzere, ilgili vakıf yükseköğretim kurumunun müracaatı, Yükseköğretim Kurulunun görüşü ve Milli Eğitim Bakanlığının teklifi üzerine Maliye Bakanlığınca Devlet yardımı yapılır." denildiğini,

Söz konusu fıkrada açıkça belirtildiği üzere vakıf üniversitelerine Devlet yardımının Maliye Bakanlığınca yapıldığını, Kanunun bu görev ve sorumluluğu tartışmasız bir şekilde Maliye Bakanlığına verdiğini,

2001, 2002 ve 2003 yıllarında vakıf üniversitelerine Maliye Bakanlığının bütçesinden Devlet yardımı ödemesi yapılırken, 2004 yılından sonra Bütçe Kanununda bu yardımın YÖK bütçesi içerisine dahil edilerek Maliye Bakanlığınca YÖK bütçesi üzerinden yaptırılmasının Kanunun Bakanlığa vermiş olduğu yetki ve sorumluluklarını ortadan kaldırmadığını,

Kaldı ki, Yükseköğretim Kurulu Başkanlığının 2007 mali yılı hesabına ilişkin olarak 7. Dairede yapılan yargılama sonucunda düzenlenen 27.02.2010 hüküm tarihli, 21.07.2010 ilam tarihli, 10502 tutanak sayılı, 1213 nolu ilamda Yükseköğretim Kurulunda harcama yetkilisinin Genel Sekreter olduğu, harcama yetkilisince, Genel Kurulun kararları olmaksızın, izin verilmeksizin Devlet yardımı yapılamadığı belirtilerek, karara katılan Yükseköğretim Genel Kurulu Başkan ve üyeleri ile Genel Kurula sunan Yükseköğretim Kurulu Mevzuat Bütçe Plan Komisyonu başkan ve üyelerinin, Sayıştay Genel Kurulu kararı ışığında, yapılan Devlet yardımı konusunda harcama yetkilisi olarak Yükseköğretim Kurulu Genel Sekreteri ile birlikte sorumluluklarının bulunduğunun ifade edildiğini,

Aynı şekilde, Milli Eğitim Bakanlığının Devlet yardımı yapılması yönünde teklifi, Maliye Bakanlığının 2547 sayılı Kanunun Ek 18. maddesi gereğince gerekli hesaplamaları yapıp, ödeme izni olmaksızın harcama yetkilisince Devlet yardımı yapılamayacağını, Dolayısıyla harcama yetkilisi olarak Milli Eğitim Bakanlığı ve Maliye Bakanlığının da sorumluluklarının bulunduğunu ,

Bir kamu hizmeti olan yükseköğretim faaliyetlerini yürüten, kazanç amacına yönelik olmamak üzere kurulan vakıf üniversitelerinin giderlerine katkıda bulunmak amacıyla bütçede yer alan ödenekle sınırlı olmak üzere, Devlet yardımı yapılmasına ilişkin olarak düzenlenen ve 03.07.2001 tarih ve 24451 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4689 sayılı Kanunun 3. maddesiyle değişen 2547 sayılı Kanunun ek 18. maddesinin uygulanmasının, söz konusu Kanunun yayımlandığı tarihten itibaren kamu yararı dikkate alınarak, ilgili bütün kurumlarla yani Yükseköğretim Kurulu, Milli Eğitim Bakanlığı ve Maliye Bakanlığı ile birlikte mutabakat halinde yapıldığını,

2547 sayılı Kanunun ek 18. maddesinin uygulanmasına ilişkin olarak alınan kararlarda ve yapılan işlemlerde herhangi bir vakıf üniversitesine yarar veya zarar getirilmesinin amaçlanmadığını, Devlet yardımı yapılması talebiyle müracaatta bulunan bütün üniversitelere Kanunun yayımlandığı tarihten itibaren aynı koşulların uygulandığını, tüm hesaplamaların aynı usulde yapıldığını, hiçbir üniversite için farklı bir usul uygulanmadığını,

Söz konusu Kanunun yayımlandığı günden beri verilen Yükseköğretim Kurulu görüşlerinin, bu görüşlere esas olan hesaplama yönteminin, kullanılan sayıların uygun olmadığına yönelik olarak ilgili kurumlardan herhangi bir itirazda bulunulmadığını, tam bir mutabakat sağlandığını, Vakıf üniversitelerinin 2006 yılı Devlet yardımı taleplerinin de bu yöntemlerle yapıldığını,

Bu mutabakatın ve mevzuata uygun işlemlerin sonucunda da 2006 mali yılına kadar 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 03.07.2001 tarih ve 24451 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4689 sayılı Kanunla değişik ek 18. maddesinin uygulaması ve vakıf üniversitelerine Devlet yardımı olarak 2003 mali yılı da dahil Maliye Bakanlığının bütçesinden, 2004 mali yılından sonra ödeneğin Yükseköğretim Kurulu bütçesine konulması nedeniyle ve Maliye Bakanlığının talimatıyla (ek 18. madde uyarınca vakıf yükseköğretim kurumlarına Maliye Bakanlığı'nca Devlet yardımı yapılmaktadır) Yükseköğretim Kurulu'nun bütçesinden yapılan ödemelerin Sayıştay denetiminden de geçtiğini,

2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 4689 sayılı Kanunla değişik ek 18. maddesi uyarınca vakıf üniversitelerinin Devlet yardımı yapılmasına ilişkin taleplerinin incelenmesi sonucu oluşan Yükseköğretim Genel Kurulu görüşleri sonrası söz konusu Kanun hükmüne göre Devlet yardımı yapılıp yapılmamasına karar verilmesi ve yardım miktarının belirlenmesinin Maliye Bakanlığının yetkisinde olduğunu,

Vakıf üniversitelerinin Devlet yardımı yapılmasına ilişkin müracaatları ve Yükseköğretim Kurulu görüşünü içeren Yükseköğretim Genel Kurul Kararları ile diğer bilgi ve belgelerin 02.08.2006 tarih ve B.30.0.VKF.0.00.00.00-366/17379 sayılı yazı ile Milli Eğitim Bakanlığına gönderildiğini,

Müracaat dosyalarının, Yükseköğretim Kurulu görüşünü yansıtan Yükseköğretim Genel Kurul Kararları ve diğer ilgili bilgi ve belgelerin Milli Eğitim Bakanlığınca incelendiğini ve Kanuna uygun bulunarak 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Ek 18. maddesindeki şartları yerine getiren vakıf üniversitelerine Devlet yardımı yapılması için Maliye Bakanlığına teklifte bulunulduğunu, Maliye Bakanlığının da Müracaat dosyalarını, Yükseköğretim Kurulu görüşünü yansıtan Yükseköğretim Genel Kurul kararlarını, Milli Eğitim Bakanlığı teklifini ve diğer ilgili bilgi ve belgeleri incelemiş, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun Ek 18. maddesine uygun olduğunu saptadığını, söz konusu maddedeki şartları yerine getiren vakıf üniversitelerine Devlet yardımı yapılmasına karar verdiğini ve bu üniversitelere yapılacak yardım miktarını hesapladığını, Maliye Bakanlığınca Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına gönderilen 25.08.2006 tarih ve B.07.0.BMK.0.010.071.390-16744 sayılı yazıda; 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 4689 sayılı Kanunla değişik Ek 18. maddesi uyarınca, Vakıflar tarafından kurulmuş yükseköğretim kurumlarının giderlerine katkıda bulunmak amacıyla, bütçede yer alan ödenekle sınırlı olmak üzere, ilgili vakıf yükseköğretim kurumunun müracaatı, Yükseköğretim Kurulunun görüşü ve Milli Eğitim Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlıklarınca Devlet Yardımı yapıldığını,

Söz konusu madde uyarınca Başkent Üniversitesine, 2.084.000,00 YTL., Bilkent Üniversitesine 2.917.000,00 YTL., Çağ Üniversitesine 235.000,00 YTL., Çankaya Üniversitesine 873.000,00 YTL., Işık Üniversitesine 537.000,00 YTL., İstanbul Kültür Üniversitesine 1.096.000,00 YTL., Koç Üniversitesine 833.000,00 YTL., Sabancı Üniversitesine 751.000,00 YTL., Ufuk Üniversitesine 107.000,00 YTL. olmak üzere toplam 9.433.000 YTL. yardımın adı geçen üniversitelere ödenmek üzere tahakkuka bağlanarak Yükseköğretim Kurulu bütçesinin 97.01.02.00/09.4.1.00/2/05.3 "Cari Transferler" tertibinden karşılanması gerektiğinin belirtildiğini,

2547 sayılı Kanunun ek 18. maddesinin birinci fıkrasında, Devlet yardımını yapacak yetkili merci olarak Maliye Bakanlığının gösterildiğini, dördüncü fıkrasında, yapılacak yardım tutarının Maliye Bakanlığınca saptanacağının açıkça belirtildiğini, son fıkrasında da, bu maddenin uygulanmasıyla ilgili olarak vakıf yükseköğretim kurumlarından her türlü belge ve bilgiyi istemeye ve gerektiğinde merkez denetim elemanları vasıtasıyla denetim ve inceleme yaptırmaya Maliye Bakanlığının yetkili olduğunun kurala bağlandığını,

Buradan da vakıf üniversitelerine Devlet yardımı yapılması konusunda Maliye Bakanlığının sorumluluğu olduğunun görüleceğini,

Öte yandan, 5018 sayılı Kanunun değişik 71. maddesinin birinci fıkrasında, kamu zararının;

"Kamu görevlilerinin kasıt, kusur ve ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır." biçiminde tanımlandığını,

Bu kurala göre sorumluluk gerektiren mevzuata aykırı bir kamu zararından söz edilebilmesi için, giderin, bu gideri gerçekleştiren kamu görevlisinin "kasıtlı veya kusurlu" davranmasından ya da "ihmalinden" kaynaklanmış olması gerektiğini,

Vakıf Üniversitelerine yapılacak Devlet yardımına ilişkin olarak Yükseköğretim Kurulunun görüşü, Milli Eğitim Bakanlığının teklifi, Maliye Bakanlığının yapılacak yardım miktarını tespit ederek ödeme talimatı vermesi sonrasında harcama yetkilisine "kasıt, kusur ya da ihmal" nitelemesi yapılabilmesine olanak bulunmadığını,

Bu da Harcama yetkilisi olması sebebiyle Yükseköğretim Kurulunun vakıf üniversitelerine yapılan Devlet yardımı konusunda aldığı kararın, Milli Eğitim Bakanlığının teklifi, Maliye Bakanlığının yapılacak yardım miktarını tespiti ve ödeme talimatı sonucu sorumlu tutulamayacağını gösterdiğini,

Netice olarak;

Yürürlükte bulunan kanun ve yönetmelik hükümleri, Yükseköğretim Kurulu prensip kararları, Milli Eğitim Bakanlığı ve Maliye Bakanlığının görüşleri çerçevesinde hazırlanarak öncelikle Yükseköğretim Kurulunun ilgili Komisyonunda bilahare Yükseköğretim Genel Kurulunda karara bağlanan daha sonra Milli Eğitim Bakanlığı ve Maliye Bakanlığınca uygun bulunan ve Maliye Bakanlığınca vakıf üniversitelerine yapılacak Devlet yardımı olarak belirlenen ödemelerin hukuka ve mevzuata aykırı olmadığını, belirterek Sayıştay Temyiz Kurulunun 12.12.2010 tarih ve 31699 tutanak nolu ilamında yer alan ve 7. Daire tarafından çıkarılan 806 sayılı ilamın 1. maddesinin (B) bendi ile tazminine karar verilen 2.319.000.YTL.ye ilişkin hükmün Tasdikine ilişkin kararın düzeltilmesini talep etmiştir.

Savcılık,

Temyiz Kurulu Kararında ayrıntılı olarak belirtildiği gibi sorumlulukla ilgili iddiaların yasal bir dayanağı bulunmamaktadır.Ancak burslu öğrenci sayısının hesaplanması konusunda ileri sürülen iddialar yerinde olduğundan temyiz dilekçesine bildirdiğimiz görüşümüz doğrultusunda karar düzeltme talebinin kabul edilerek kararın bozulmasının ve ilgililerin aklanmasının, uygun olacağı düşünülmektedir, şeklinde görüş bildirmiştir.

Dilekçinin sorumluluk konusuna ilişkin yaptığı itiraz, 31699 sayılı Temyiz Kurulu Kararında değerlendirilmiş ve söz konusu kararda;

“2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun ek 18. maddesinin 1. fıkrasında,

Vakıflar tarafından kurulmuş yükseköğretim kurumlarının giderlerine katkıda bulunmak amacıyla, bütçede yer alan ödeneklerle sınırlı olmak üzere, ilgili vakıf yükseköğretim kurumunun müracaatı, Yükseköğretim Kurulunun görüşü ve Milli Eğitim Bakanlığının teklifi üzerine Maliye Bakanlığınca Devlet yardımı yapılacağı,

(c) bendinde, Öğrenci alınan her lisans programı için, öğretim üyesi yetiştirmek amacıyla, vakıf üniversitelerince seçilerek Yükseköğretim Kurulu tarafından yurt içinde veya yurt dışında belirlenen üniversitelere yerleştirilen ve izlenen doktora öğrencilerine, kontenjanı 50’ye kadar olan programlar için bir öğrenciye, 50 ile 100 arasında olan programlar için iki öğrenciye ve kontenjanı 100’den fazla olan programlar için üç öğrenciye eğitim-öğretim ve diğer masraflarını karşılayacak düzeyde burs vermesi veya üniversitelerin bu doktora öğrencilerinin sayısı kadar, yurt dışında yerleşik Türk uyruklu öğretim üyesinin en az bir eğitim-öğretim yılı sözleşmeli tam gün statüsünde çalıştırdığını Yükseköğretim Kuruluna belgelemesi gerektiği,

Aynı maddenin sondan 3. fıkrasında da,

Bu maddede belirtilen azami ve asgari düzeyler arasında yer alan vakıf yükseköğretim kurumlarına yapılacak yardım miktarı, Yükseköğretim Kurulu tarafından yapılacak değerlendirme esas alınmak suretiyle Maliye Bakanlığı tarafından tespit edileceği, hükme bağlanmıştır.

Yukarıdaki hükümlerden anlaşılacağı üzere, vakıf üniversitelerine devlet yardımı yapılmasıyla ilgili tüm hazırlık işlemleri YÖK tarafından yapılmakta, bu kurum tarafından görüş bildirilmekte, yardımın yapılmasında bu kurum tarafından yapılan değerlendirme esas alınmakta ve bu yardımlar YÖK bütçesinden yapılmaktadır. Yani vakıf üniversitelerine devlet yardımının gerçekleşme aşamasının YÖK tarafından yapılması ve yardımların da yine YÖK bütçesinden ödenmesi karşısında, dilekçinin sorumluluk itirazının Reddine” denilmiştir.

Dilekçinin karar düzeltilmesi kapsamında vermiş olduğu dilekçesinde sorumluluğa ilişkin yapmış olduğu itirazlar, 12.10.2010 tarih ve 31699 tutanak sayılı Temyiz Kurulu Kararında dikkate alındığından ve bu konuda yeni bir husus ileri sürülmediğinden sorumluluk itirazının REDDİNE,

Konu esas açısından değerlendirildiğinde;

2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunun Ek 18. maddesinde;

“Vakıflar tarafından kurulmuş yükseköğretim kurumlarının giderlerine katkıda bulunmak amacıyla; bütçede yer alan ödenekle sınırlı olmak üzere, ilgili vakıf yükseköğretim kurumunun müracaatı, Yükseköğretim Kurulunun görüşü ve Milli Eğitim Bakanlığının teklifi üzerine Maliye Bakanlığınca Devlet yardımı yapılır

Yapılacak Devlet Yardımı: Devlet yükseköğretim kurumlarına o yıl tahsis edilen toplam bütçe ödeneklerinin örgün öğrenci sayısına bölünmesiyle elde edilen tutarın, ilgili vakıf yükseköğretim kurumunda okuyan örgün öğrenci sayısıyla çarpılması sonucu bulunacak miktarın %30'unu geçemez. Ancak, bu miktarın üniversitelere dağıtımı: öğrenci seçme ve yerleştirme sisteminde kullanılan sayısal (% 50), sözel (% 20) ve eşit ağırlıklı (% 30 ) puan türlerinin parantez içinde gösterilen ağırlıklar uygulanarak, üniversitenin toplam örgün öğrenci sayısına göre yapılır. Yükseköğretim Kurulu bu oranları yarısına kadar yükseltmeye veya eksiltmeye yetkilidir. En az iki yıl eğitim-öğretim yapmış olan vakıf üniversiteleri Devlet yardımı almak amacı ile Yükseköğretim Kurulu Başkanlığına müracaat ederler.

Vakıf yükseköğretim kurumlarına Devlet yardımının yapılabilmesi için bu kurumların;

a)En az iki eğitim-öğretim yılını tamamlamış olması,

b)Öğrencilerin en az %15'ine eğitim-öğretim masraflarını karşılayacak düzeyde tam burs vermesi,

c)Öğrenci alınan her lisans programı için, öğretim üyesi yetiştirmek amacıyla, vakıf üniversitelerince seçilerek Yükseköğretim Kurulu tarafından yurt içinde veya yurt dışında belirlenen üniversitelere yerleştirilen ve izlenen doktora öğrencilerine, kontenjanı 50’ye kadar olan programlar için bir öğrenciye, 50 ile 100 arasında olan programlar için iki öğrenciye ve kontenjanı 100’den fazla olan programlar için üç öğrenciye eğitim-öğretim ve diğer masraflarını karşılayacak düzeyde burs vermesi veya üniversitelerin bu doktora öğrencilerinin sayısı kadar, yurt dışında yerleşik Türk uyruklu öğretim üyesini en az bir eğitim-öğretim yılı sözleşmeli tam gün statüsünde çalıştırdığını Yükseköğretim Kuruluna belgelemesi,

d)…

e)…

f)…

d)…

e)…

şartlarından asgari (a), (b), (c) ve (d) bentlerini yerine getirmeleri gerekmektedir. Buna göre ikinci fıkrada belirtilen miktarın;

• (a), (b), (c), (d), (e) ve (f) bentlerinde sayılan tüm şartları yerine getiren vakıf yükseköğretim kurumlarına tamamına kadar,

• Asgari şartlardan (a), (b), (c) ve (d) bentlerinin yanı sıra (e) veya (f) bentlerinden birini yerine getiren vakıf yükseköğretim kurumlarına % 80’ine kadar.

• Sadece asgari şartları yerine getiren vakıf yükseköğretim kurumlarına % 60'ına kadar,

Devlet yardımı verilir. Asgari şartları yerine getiremeyen vakıf yükseköğretim kurumlarına Devlet yardımı yapılmaz.” denilmiştir.

806 sayılı ilamın 1(B) bendine ilişkin 31699 sayılı Temyiz Kurulu Kararı, vakıf üniversitelerine yardım yapılması ile ilgili belgelerin ek 18.maddesinin (b) bendine göre değerlendirilmesinde, sadece lisans düzeyinde öğrenim gören öğrencilerin (özel yetenek sınavı ile kayıt yaptıran öğrenciler ile yabancı uyruklu öğrenciler “TCS+YÖS” dahil) hesaplamaya dahil edildiği, ön lisans, yüksek lisans ve TUS öğrencilerinin hesaplamaya dahil edilmediği, Yürütme Kurulunun 22.04.2002 tarih ve 2002.17 nolu kararında, örgün öğrencinin, hazırlık sınıfında okuyanlar dahil tüm örgün ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencisi olarak tanımlandığı, bu karar esas alınarak yardım yapılmasında hesaplamaya dahil edilmeyen öğrencilerin toplama dahil edilmesi suretiyle üniversiteler yeniden değerlendirildiğinde asgari şartlardan (b) bendinde öngörülen şartın yerine getirilmediği gerekçesi ile verilmiştir.

Söz konusu Temyiz Kurulu Kararında, 2547 sayılı Kanunun vakıf yükseköğretim kurumlarına yapılacak Devlet yardımını düzenleyen ek 18.maddesi (b) bendi için ‘Öğrenciler’ kavramı, 22.04.2002 tarih ve 17 nolu Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı Yürütme Kurulu Kararında tanımlanan örgün öğrenciler yani hazırlık sınıfında okuyanlar dahil ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri olarak ele alınmış ancak yine Temyiz Kurulu Kararında, (b) bendine ilişkin olarak yapılan hesaplamada veri olarak, toplam öğrenci sayısına mukabil sadece lisans düzeyinde öğrenim gören burslu öğrenci sayısı esas alındığı için iki vakıf üniversitesinde %15 lik şartın gerçekleşmediği görülmüştür.

Oysa hesaplamaya tüm öğrenci sayısı ile birlikte burslu ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencileri de dahil edildiğinde yani toplam öğrenci sayısı toplam burslu öğrenci sayısına oranlandığında ek 18.maddenin (b) bendi ile aranan %15 oranında tam burs verilmesi şartı gerçekleşmiş olmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, 2547 sayılı Kanunun ek 18.maddesinin (b) bendi ile aranan vakıf yükseköğretim kurumlarına Devlet yardımının yapılabilmesi için bu kurumların, Öğrencilerin en az %15'ine eğitim-öğretim masraflarını karşılayacak düzeyde tam burs vermesi şartı gerçekleşmiş olduğundan dilekçinin karar düzeltme talebinin kabulüyle 31699 sayılı Temyiz Kurulu Kararının düzeltilmesine ve 806 sayılı ilamın 1(B) bendi ile 2.319.000 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün KALDIRILMASINA,

Karar verildiği 03.05.2011 tarih ve 33154 sayılı tutanakta yazılı olmakla işbu ilam tanzim kılındı.