Sayıştay 7. Dairesi 316 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirler

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 03.01.2019

• Karar No: 316

• İlam No: 144

• Madde No: 13

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: Vergi Resmi Harç ve Diğer Gelirlerle İlgili Kararlar

KARAR

KHK ile kapatılan vakıfların belediyeye borçlarının hak düşürücü süre içinde talep edilmemesi:

667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan vakıflara ait belediye alacaklarının hak düşürücü süre içerisinde Vakıflar Genel Müdürlüğü’nden talep edilmemesi suretiyle kamu zararına sebebiyet verilmesi iddiası ile ilgili olarak yapılan incelemede;

23.07.2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 667 sayılı KHK’nin “Kapatılan kurum ve kuruluşlara ilişkin tedbirler” başlıklı 2’nci maddesinde,

“(1) Milli güvenliğe tehdit oluşturduğu tespit edilen Fethullahçı Terör Örgütüne (FETÖ/PDY) aidiyeti, iltisakı veya irtibatı belirlenen;

a) Ekli (I) sayılı listede yer alan özel sağlık kurum ve kuruluşları,

b) Ekli (II) sayılı listede yer alan özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonları,

c) Ekli (III) sayılı listede yer alan vakıf ve dernekler ile bunların iktisadi işletmeleri,

ç) Ekli (IV) sayılı listede yer alan vakıf yükseköğretim kurumları,

d) Ekli (V) sayılı listede yer alan sendika, federasyon ve konfederasyonlar,

kapatılmıştır.

(2) Kapatılan vakıfların her türlü taşınır ve taşınmazları ile her türlü mal varlığı, alacak ve hakları, belge ve evrakı Vakıflar Genel Müdürlüğüne bedelsiz olarak devredilmiş sayılır. Kapatılan vakıf yükseköğretim kurumlarının sağlık uygulama ve araştırma merkezleri ve kapatılan diğer kurum ve kuruluşlara ait olan taşınırlar ile her türlü mal varlığı, alacak ve haklar, belge ve evrak Hazineye bedelsiz olarak devredilmiş sayılır, bunlara ait taşınmazlar tapuda resen Hazine adına, her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak tescil edilir. Birinci fıkrada sayılanların her türlü borçlarından dolayı hiçbir şekilde Hazineden bir hak ve talepte bulunulamaz. Devire ilişkin işlemler ilgili tüm kurumlardan gerekli yardımı almak suretiyle ilgisine göre Maliye Bakanlığı veya Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yerine getirilir.” denilmiş ve Kanun Hükmünde Kararname’ye ek III sayılı listede kapatılan vakıf ve dernekler ile bunların iktisadi işletmelerine yer verilmiştir.

Sıra No Vakıf Adı Merkezi Sicil No Tescil Tarihi İl

...

merkezi sicil nolu ...Vakfı 22.11.2016 tarih ve 29896 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’ye ekli 9 sayılı liste ile tekrar açılmıştır. Tekrar açılmasıyla birlikte kapatılmadan kaynaklı bütün sonuçlar ortadan kalkmıştır.

17.08.2016 tarih ve 29804 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin “Devir işlemlerine ilişkin tedbirler” başlıklı 5’inci maddesinde,

“(1) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğüne veya Hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evraklarının (devralınan varlık); her türlü tespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, idare etmeye, avans dahil her türlü alacak, senet, çek ve diğer kıymetli evraka ilişkin olarak dava ve icra takibi ile diğer her türlü işlemi yapmaya, devralınan varlıklarla ilgili olup kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle tevsik edilen borç ve yükümlülükleri tespite ve hiçbir şekilde devralınan varlıkların değerini geçmemesi, ek mali külfet getirmemesi, kefaletten doğmaması ve Fethullahçı Terör Örgütü (FETÖ/PDY)’ne aidiyeti, iltisakı veya irtibatı olmayan kişilerle gerçek mal veya hizmet ilişkisine dayanması şartıyla bu varlıkların değerlendirilmesi suretiyle bunları uygun bir takvim dahilinde ödemeye, kapatılan kurum ve kuruluşların taahhüt ve garanti ettiği ancak vermediği mal ve hizmet bedellerinin ödemesini durdurmaya veya ödemeye, tahsili mümkün olmadığı anlaşılan veya tahsilinde ve takibinde yarar bulunmayan hak ve alacaklar ile taahhüt ve garantilerin tahsilinden vazgeçmeye, her türlü sulh işlemini yapmaya, devralınan varlıklarla ilişkili kredi veya gerçek bir mal veya hizmet ilişkisine dayanan borçlar nedeniyle konulmuş ve daha önce kaldırılmış takyidatları kredinin veya borcun ödenebilmesini sağlamak amacıyla kaldırıldığı andaki koşullarla tekrar koydurmaya ve ihyaya, menkul rehinleri dikkate almaya, devralınan varlıklara konulan takyidatların sınırlarını belirlemeye ve kaldırmaya, finansal kiralama dahil sözleşmelerin feshine veya devamına karar vermeye, devralınan varlıkların idaresi, değerlendirilmesi, elden çıkarılması için gerekli her türlü tedbiri almaya, gerektiğinde devralınan varlıkların tasfiyesi veya satışı amacıyla uygun görülen kamu kurum ve kuruluşlarına devretmeye, devir kapsamında olmadığı belirlenen varlıkları iadeye, kapatılanların gerçek kişiye ait olması halinde devralınacak varlıkların kapsamını belirlemeye, tereddütleri gidermeye, uygulamaları yönlendirmeye, bütün bu işlemleri yapmak amacıyla usul ve esasları belirlemeye, vakıflar yönünden Vakıflar Genel Müdürlüğü, diğerleri yönünden Maliye Bakanlığı yetkilidir.

…

(4) Birinci fıkra kapsamında tespite konu edilebilecek borç ve yükümlülüklere ilişkin olarak hak iddiasında bulunanlarca bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altmış günlük hak düşürücü süre içerisinde ilgili idaresine kanaat getirici defter, kayıt ve belgelerle müracaat edilir. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılacak kapatma işlemlerinde ise altmış günlük süre kapatma tarihinden itibaren başlar.

(5) Borçların ödenmesinde; malvarlığının aynından doğan vergi borçları, rehinli alacaklar, çalışanların sigorta primleri, kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, fon kesintisi, pay gibi borçlar, enerji, iletişim ve su kullanım borçları, çeşidine bakılmaksızın beşyüz Türk Lirasını geçmeyen borçlar ve diğerleri şeklinde sıralama esas alınır….” denilmektedir.

Bu düzenlemelere göre ... Belediyesi, 667 sayılı KHK ile kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devredilen vakıflar ile ilgili hak ettiği gelirleri tahsil edebilmek için 670 sayılı KHK’nın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 60 günlük hak düşürücü süre içerisinde yani en geç 15.10.2016 tarihine kadar Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne başvurması gerekir.

667 sayılı KHK ile kapatılan ...Vakfı ve ...Vakfı’nın belediyeye ait borçlarının 29.11.2016 gün ve 42698028-320.05-1170/10740 ve 42698028-320.05-1172/10742 sayılı yazı ile Vakıflar Genel Müdürlüğü’nden talep edildiği, Vakıflar Genel Müdürlüğü’nce ... Belediyesi’ne yazılan 09.01.2017 gün ve 40082283-160.99-174 sayılı yazıda ise 60 günlük hak düşürücü sürenin geçtiğinin ifade edildiği, dolayısıyla hak düşürücü sürenin geçmesiyle belediye alacaklarının tahsilinin imkânsız hale geldiği ve 31.12.2017 itibariyle ...Vakfı’nın ...TL, ...Vakfı’nın ...TL ana borcunun tahsilinin imkânsızlaşması ile gecikme zammı dahil toplam ...TL’lik kamu zararının ortaya çıktığı iddia edilmektedir.

Sorguya konu ... Vakfı’na ait borçlardan;

...TL’sinin ... Belediye Encümeni’nin 18.02.2016 tarih ve 74 sayılı kararıyla verilen idari para cezası olduğu ve bu karara karşı söz konusu vakıf tarafından ... 2. İdare Mahkemesi 2016/539 Esas sayılı dava dosyasıyla itiraz edildiği, dava süreci devam ederken bu vakfın 667 sayılı KHK ile kapatıldığı ve bunun üzerine ... 2.İdare Mahkemesi’nin 22.09.2016 tarihli ve 2016/539 Esas 2016/928 Karar nolu kararıyla davanın Vakıflar Genel Müdürlüğüne tebliğine karar verildiği ve davanın halen sürmekte olduğu,

...TL’sinin ise ... Belediye Encümeni’nin 18.02.2016 tarih ve 75 sayılı kararıyla verilen idari para cezası olduğu ve bu karara karşı da söz konusu vakıf tarafından ... 4. İdare Mahkemesi 2016/550 Esas sayılı dava dosyasıyla itiraz edildiği, dava süreci devam ederken bu vakfın 667 sayılı KHK ile kapatıldığı ve bunun üzerine ... 4. İdare Mahkemesi’nin 12.01.2017 tarihli ve 2016/550 Esas 2017/29 Karar nolu kararıyla davanın Vakıflar Genel Müdürlüğüne tebliğine karar verildiği ve davanın halen sürmekte olduğu,

...Vakfı’na ait borçlardan yukarıda belirtilen idari para cezaları dışında kalan tutarın ve ...Vakfı’na ait borçların ise Emlak vergileri ile ilgili olduğu, bu borçların Vakıflar Genel Müdürlüğü ... Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nün 24.11.2016 tarih 54769028-855.99-4770 sayılı yazısı ve 25.11.2016 tarih 54769028-855.99-4828 sayılı yazısında belirtilen talebi doğrultusunda 6736 sayılı Kanun kapsamında yeniden yapılandırıldığı, Belediyenin 29.11.2016 tarih ve 42698028-320.05.1172/10740 ve 42698028-320.05.1172/10742 sayılı yazıları ile ... Vakıflar Bölge Müdürlüğü’ne tahakkuk tecil belgeleri ve idari para cezası ile birlikte toplam borç dökümünü gösterir çizelgelerin gönderildiği, ancak kendisi peşin yapılandırma talebinde bulunmuş olmasına rağmen, borç dökümü tebligatı üzerine 09.01.2017 tarih 40082283-160.99-174 sayılı yazısı ile 670 sayılı KHK’daki hak düşürücü sürenin geçmiş olmasını ileri sürerek Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nün ödeme işlemini yapmadığı anlaşılmıştır.

Kapatılan vakıflar ile ilgili encümen kararıyla verilen idari cezalardan oluşan kısım için, yargılama süreci devam ettiğinden dolayı tebligat belediyece değil ilgili mahkemesince yapılmıştır. Bu sebeple 670 sayılı KHK’de belirtilen altmış günlük hak düşürücü sürenin geçmiş olduğu bahsi mümkün değildir.

Diğer taraftan; kapatılan ve Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devrolunan bu vakıfların Emlak vergisine ait borçları da 5737 sayılı Vakıflar Kanunu’nun 77’nci maddesinde yer alan “Genel Müdürlüğe ve mazbut vakıflara ait taşınmazlar Devlet malı imtiyazından yararlanır, haczedilemez, rehnedilemezler. Tüm iş ve işlemleri, her türlü vergi, resim, harç ve katılım payından istisnadır.” hükmü gereğince ve ... Vakıflar Bölge Müdürlüğü’nün 09.01.2017 tarih 40082283-160.99-174 sayılı yazısında belirttiği üzere muafiyete tabidir.

Ayrıca gerek idari para cezaları için Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne dava süreci dahilinde mahkemecelerce yapılan tebligatlar, gerekse Emlak Vergisi borçları için yeniden yapılandırma sürecine dair işlemler göz önüne alındığında sorumlulara atfedilecek bir kasıt veya kusur bulunmadığından, kamu zararı oluşmamıştır.

Bu itibarla; 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan vakıflara ait belediye alacaklarının hak düşürücü süre içerisinde Vakıflar Genel Müdürlüğü’nden talep edilmemesi hakkında ilişilecek husus bulunmadığına,

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 55’inci maddesi uyarınca işbu ilamın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.