Sayıştay 7. Dairesi 31153 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2004

• Daire: 7

• Dosya No: 31153

• Tutanak No: 32396

• Tutanak Tarihi: 07.12.2010

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü:

902 sayılı ilamın 1. maddesi ile; Büyükçekmece Belediyesi’nde tahsildar olarak görev yapan; Aynur KARGI (ÇELİK)’nın, 2004 yılında gelir tahakkuk ve tahsil işlemlerinde usulsüzlükler yapmak suretiyle 193.092.959.789.- lirayı zimmetine geçirdiğinin tespit edilmesi sebebiyle tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle;

Tahsildar Aynur KARGI (ÇEKİÇ)’in, Belediye 2004 Mali yılı hesabından, 193.072.410.789 lirayı zimmetine geçirdiğini ve Bakırköy 4. Ağır Ceza Mahkemesi kararı ile cezalandırıldığını,

Sayman hakkında, 'DENETİM GÖREVİNİ İHMAL' iddiasıyla açılan davada Büyükçekmece 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nin BERAAT kararı verildiğini, Mahkeme kararları ve kararın dayanağı Uzman Bilirkişi Raporu incelendiğinde;

a) Belediye Meclisi 06.01.2005 tarihli kararı ile oluşan Denetim Komisyonunun 09.02.2005 tarihli raporunda incelenen 2004 yılı hesaplarının uygun olduğunun belirtildiği ve zimmet olayının ortaya çıkarılamadığı;

b) Belediye Meclisinin 05.01.2006 tarihli kararı ile oluşturulan Denetim Komisyonu İncelemesinde, dilekçi tarafından yapılan uyarı üzerine Vergi Dairesi Elemanlarından Yardım istendiği ve zimmet fiilinin ortaya çıkarıldığı; düzenlenen raporda sayman olan dilekçinin de imzasının bulunduğu;

c) Aynur KARGI (ÇEKİÇ)'in zimmeti, imzaları taklit etmek, bilgisayar kayıtlarında silme ve eksiltme yapmak suretiyle gerçekleştirdiği;

d) Zimmet fiilinde bir ihmalin olmadığının açıkça ortaya konulduğu,

3.  İmzaların taklit edilmesi, bilgisayar kayıtlarında oynama yapılması, bilgisayarın özel Sistemle programlandığı için tahrifatı görme olanağı olmadığı için denetim görevini ihmalin ileri sürülemeyeceği,

Uzman kişilerin bilgisayar kayıtlarını çözmesi sonucu ortaya çıkarılabilinen, özel bir durum arz eden bu olay nedeniyle sorumlu tutulmanın adalet ilkeleri ile bağdaşmayacağı, saymanın, Hesap İşleri Müdür Vekili olarak suçlunun bilgisayar sisteminde yaptığı hile ve düzeni görebilme ve takip etme imkânı ve bilgisinin olmadığı, Bilgi işlem elemanı olmadığından kontrol etmenin imkânı da olmadığı,

Kasıtlı olarak bilgisayar kayıtlarında tarih değiştirilerek denetlenmiş yıllara ait tarihler yazılarak nitelikli zimmet suçunu işlendiği,

Olayda saymanın kasıt ve kusurunun olmadığı gibi denetim görevini de ihmal etmediği, mutad kontrollerin periyodik olarak yapıldığını, Hal böyle iken, tahsildar Aynur KARGI (ÇEKİÇ) in zimmetine geçirdiği paradan sorumlu tutulmanın büyük haksızlık olacağı,

10.02.2009 tarih ve 902 sayılı ek ilamında 2004 mali yılı denetiminde ilam sıra no: 1 'de belirtilen Tahsildar Nuray KARGI (ÇEKÇ)'in 2004 yılında tahakkuk ve tahsilat işlemlerinde usulsüzlükler yapmak suretiyle 193.092.959.789.Eski TL(193.092,96.TL)'yi zimmetine geçirdiği bu olayın görevi ihmal suçlamasıyla görev başındaki saymana tek başına 832 sayılı Sayıştay kanununun 64.maddesi gereğince işleyecek faiziyle birlikte kişi borcu olarak tahsiline karar verildiği, ancak;

Saymanın 28.06.2004 tarihinden 21.07.2004 tarihine kadar (20 gün)yıllık izin kullandığından görev başında olmadığını, Saymanlık görevine gider şefi Nazan KARAGÖZOĞLU’nun vekalet ettiğini, Bu dönemde ;

Makbuz No: Tarih Tutar

296050 22.06.2004 1.172,46

296152 28.06.2004 1.500,00

296160 28.06.2004 1.200,00

296185 30.06.2004 2.000,00

296208 30.06.2004 1.286,43

296254 01.07.2004 1.600,00

296304 02.07.2004 3.500,00

296308 02.07.2004 560,40

296375 07.07.2004 1.231,90

296426 09.07.2004 2.007,00

296445 12.07.2004 475,00

296459 13.07.2004 838,04

296473 13.07.2004 2.532.00

TOPLAM 19.901,00.TL

Yukarıda detaylı dökümlerini verilen 19.901,00.TL'lik makbuzlar Sayman Hesap İşleri Md.Vekili Nazan KARAGÖZOĞLU' döneminde meydana geldiğinden söz konusu l9.901,00TL'nin Nazan KARAGÖZOĞLU'ndan tazminen tahsilinin gerektiği,

Bu sebeplerle; tazmin hükmünün kaldırılmasını talep ettikleri belirtilmiştir.”

Sayıştay Savcılığı Birinci Karşılamasında;

“1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununun 13 ve 14’üncü maddeleri karşısında yasal dayanağı bulunmayan temyiz talebinin kabulü mümkün değildir. Ancak, izinli bulunduğu dönemle ilgili temyiz talebinin bu yönüyle kabul edilerek Daire Kararının bozulması ve doğru kişiye sorumluluk yüklenebilmesi için dosyanın ilgili Daireye gönderilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.” Şeklinde görüş bildirmiştir.

Dilekçi Savcılık Karşılamasına Yanıtında;

Belediyemiz 2004-2005 yıllarına ait mali yıl hesaplarından Tahsildar Aynur KARGI CEKİÇ’in Zimmetine geçirdiği tahsilatlarla ilgili, sayman hakkında denetim görevini ihmal iddiasıyla acılan davada Büyükçekmece 2.Asliye Ceza Mahkemesi’nin BERAAT kararı verdiğini, Zimmet fiilinde bir ihmalin olmadığının ortaya konduğunu, tahsildarın kasıtlı olarak bilgisayar kayıtlarında tarih değiştirerek denetlenmiş yıllara ait tarihlere tahsilat yazarak nitelikli suç işlediğini,

Tahsildar tarafından, gün sonunda belediyenin tahsilat işlemlerinin icmalinin alınarak Tahsilat Şefi olan Nazan KARAGÖZOGLU tarafından kontrol edildikten sonra Hesap işleri Müdür vekili olarak sayman tarafından imzalandığının ekteki belgelerden görüleceğini,

Bu durumda yapılan işlemin tahsildar tarafından yapıldığı, Tahsilat Şefi tarafından kontrol edildiği ve hesap işleri müdür vekili tarafından imzalandığı ve teslimat müzekkeresinin düzenlenerek paranın bankaya gönderildiğinin anlaşıldığını, Bu uygulamadan da anlaşıldığı gibi tahsilatın kontrolünün 1. derecede tahsildardan sonra tahsilat şefinde olduğunu, Tahsilat şefinin, günlük tahsilatı ve kesilen tahsilat makbuzunu ve vezne alındılarını kontrol ettiğini,

Sayman olayda kasıt veya kusuru olmadığı gibi denetim görevini ihmal de etmediğini, Mutad kontrolleri düzenli yaptığını, hal böyle iken Tahsildarın zimmetine geçirdiği paradan tek başına sorumlu tutulmasının büyük haksızlık olacağını, beraatını talep ettiğini belirtmiştir.

Sayıştay Savcılığı İkinci Karşılamasında;

“İleri sürülen hususların, 25.12.2009 tarih ve 2679-7421 sayılı yazımızda belirttiğimiz görüşlerimizin değiştirilmesini sağlayacak bir mahiyet taşımadığı anlaşıldığından, yargılamanın söz konusu mütalaâmıza göre karara bağlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.” Şeklinde görüş bildirmiştir.

Temyiz Kurulu Kararı:

Dilekçi dilekçesinde; tahsildar Aynur KARGI CEKİÇ’in Zimmetine geçirdiği tahsilâtlarla ilgili, sayman hakkında denetim görevini ihmal iddiasıyla acılan davada Büyükçekmece 2.Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2008/1307 numaralı ve 30.07.2008 tarihli BERAAT kararı verildiğini, Zimmet fiilinde bir ihmalin olmadığının ortaya konduğunu, tahsildarın kasıtlı olarak bilgisayar kayıtlarında tarih değiştirerek denetlenmiş yıllara ait tarihlere tahsilât yazarak nitelikli suç işlediğini bu sebeple; tahsildar tarafından zimmete geçirilen para dolayısıyla sorumlu tutulamayacağını belirtmiştir.

Dilekçe ekinde gönderilen; Bakırköy 4. Ağır Ceza Mahkemesi’nin 2008/240 sayılı kararında görüleceği üzere; sanık Aynur KARGI işlediği suçu itiraf etmiş, 2 yıl süre ile paraya ihtiyacı olduğu zamanlarda bilgisayar vasıtasıyla tahsil ettiği makbuzların bazılarını iptal ederek, değiştirerek zimmetine para geçirdiğini, zimmet miktarının bir kısmını ödediğini, geri kalanını ise ödeyemediğini belirtmiştir.

Mahkemece görevlendirilen bilirkişi raporunda da; sanığın tahsil ettiği makbuzların bazılarını yok edip, bilgisayar kayıtlarında eksiltme-silme şeklinde düzenlemeler yaparak ve bazı görevlilere ait imzaları taklit etmek suretiyle eyleminin ortaya çıkmasını engellediği belirtilmiştir.

Büyükçekmece Belediyesi tarafından, Sayman Aleattin ÇAVUŞOĞLU ve Nazan KARAGÖZOĞLU hakkında, 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nde “denetim görevini ihmal suçu” iddiasıyla açılan davaya ilişkin 26.03.2008 tarihli Bilirkişi Raporunda;

“Failin maiyetinde bulunan ve kendisini denetlemekle görevli olduğu kişinin işlediği zimmet veya irtikâp suçundan haberdar olduğu halde gereken önlemleri almak veya suçun engellenmesine engel olmak konusundaki görevini kasten ihmal eden kamu görevlisinin zimmet ve irtikap suçundan müşterek fail olarak cezalandırılacağının belirtildiği,

Bu olayda, failin, üzerinde denetim görevi bulunan kimsenin zimmet ve irtikap fiilini işlediğinden haberdar olmadığını, ancak denetim görevini bilerek ve isteyerek ihmal ettiği, bu sebeple de ilgili kişinin suçu rahatlıkla işleyebildiği belirtilmiştir.

5237 sayılı yeni Ceza Kanunu’nun 251. maddesi her ne kadar zimmet ve irtikap suçlarının işlenmesine imkan sağlayan kamu görevlisini cezalandırmakta ise de eğer bu suçlar, açığa çıkması engellenecek biçimde işlenmişse, burada söz konusu suçun denetimle sorumlu kişilerce tespit edilmelerinin beklendiği,

Sanıkların görevi ihmal suçundan yargılanabilmeleri için fiili kasten işlemeleri gerektiği fakat ilgili suçun, sanıkların da imzasının bulunduğu raporlara tespit edildiği bu sebeple kasıt bulunmadığı,

Sonuç olarak görevlerini kasten ihmal ettiklerine ilişkin somut bilgi ve belge bulunamadığından sanıklara isnat edilen suçun gerçekleştiği hususunda şüpheli oldukları” belirtilmiştir.

Büyükçekmece 2. Asliye Ceza Mahkemesi’nde açılan dava sonucu, yukarıda yer verilen bilirkişi raporu doğrultusunda verilen 2008/1307 numaralı ve 30.07.2008 tarihli kararda; “sanıkların Aynur KARGI tarafından gerçekleştirilen zimmet fiilinde denetim görevlerini kasten ihmal ettiklerine ve atılı suçu işlediklerine dair mahkûmiyetlerine yeterli derecede kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğinden sanıkların ayrı ayrı beraatlarına karar verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mahkeme kararları ve bilirkişi raporlarında, denetimi ihmal suçunun, kasten işlenip işlenmediği üzerinde durulmaktadır. Fakat 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu’nun 13. maddesinde düzenlenen belgelerin sıhhatinden saymanların sorumlu olduğu belirtilmek suretiyle “kusursuz sorumluluk” ilkesi benimsenmiştir.

Aynı zamanda; Belediye Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği’nin “kasa kontrolü” başlıklı 104. maddesinde;

“VII - Kasanın Kontrolü:

Madde 104 - Kasa, sayman tarafından 103 üncü maddede sözü edilen günlük kontrollerden başka Kefalet Kanunu gereğince ayda iki defadan az olmamak üzere belirsiz günlerde mevcut sayılmak ve alındı, çek, teslimat müzekkeresi dip koçanları, tahsilat bordroları ve diğer ödeme belgeleri ile kasa defteri kayıtları karşılaştırılmak ve toplamlarına bakılmak suretiyle ayrıca kontrol edilir.” Denilmektedir.

Anılan madde hükmünden de anlaşılacağı üzere, saymanın anılan kontrolleri gereği gibi yerine getirmesi gerekmektedir. Bu tür aylık ve günlük kontroller düzgün bir şekilde yerine getirilmediği, zimmet suçuna ilişkin kanıtların tespit edilemediği ve suça engel olunamadığı, bir başka deyişle; görevlilerin denetim görevini ihmal ettikleri görülmektedir.

Ayrıca gönderilen bilirkişi raporları ve mahkeme kararlarında da sayman ve diğer görevlilerin, “işlenen suça ilişkin sorumlulukları yoktur” ifadesi yerine, “sorumluluklarına ilişkin yeterli delil elde edilememiştir.” İfadesi kullanılmıştır. Bu itibarla kişilerin kamu zararı oluşmasına sebep olan zimmet suçuna ilişkin sorumlulukları olmadığı öne sürülemeyecektir.

Dilekçi dilekçesinde ayrıca, Sayıştay sorgusunda, tüm yıl itibariyle sorumlu tutulduğunu, ancak yılın belli zamanlarında yıllık izin kullandığını, bu sebeple, sorumluluğun görev başında bulunan saymanlar arasında paylaştırılması gerektiğini belirtmiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle; her ne kadar 902 sayılı ilamın 1. maddesi ile verilen tazmin hükmünün “tasdiki” gerekmekte ise de, sorumlu sayman, görev başında bulunmadığı zamanlarda meydana gelen kamu zararlarından sorumlu tutulamayacağından, zamanı idare cetveline ulaşılarak, sorumluluğun görev başında bulunan saymanlar arasında paylaştırılarak yeniden hüküm tesis edilmek üzere, dosyanın, bu noktadan bozularak hükmü veren DAİREYE TEVDİİNE,

Karar verildiği 07.12.2010 tarih ve 32396 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.