Sayıştay 7. Dairesi 29805 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2000

• Daire: 7

• Dosya No: 29805

• Tutanak No: 31730

• Tutanak Tarihi: 19.10.2010

• Konu:

KARAR

TEMYİZ KURULU KARARI

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1316 sayılı asıl ilamın 11.maddesiyle, Memiş Usta Mühendislik Tic. Ltd. Şti.'nin yüklenicisi bulunduğu 34.555.951.000.- lira keşif bedelli Görele İlçesi İnanca Köyü İlköğretim Okulu Ek 4 Derslik İnşaatı işinin devir sözleşmesi'nin yasalara aykırı şekilde düzenlenmesi (haksız yere süre uzatımı verilmesi nedeniyle 2000 uygulama yılı birim fiyat farkının ödenmesi ve cezalı çalışılan dönemden ceza kesilmemesi) sonucu fazla ödemede bulunulduğu gerekçesi ile Sayman, Tahakkuk Memuru, Hak edişi Düzenleyen ve hak edişi Onaylayan şahıslara 28.961.037.000 liranın ortaklaşa ve zincirleme tazminen tahsiline hüküm verilmiş,

Daha sonra sorumlulardan Mustafa KABACAOĞLU ve M.Metin OKATAN'ın encümen üyelerinin de sorumlu tutulmasına ilişkin olarak göndermiş oldukları dilekçe üzerine ek sorgu yapılmış ve söz konusu sorgu üzerine, 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununun 22 nci maddesinin (E) bendin uyarınca sorumluluğa İl Daimi Encümeni üyelerinin de dahil edilmesi suretiyle 1586 sayılı ek ilamın 4.maddesi düzenlenmiştir.

Dilekçi dilekçesinde özetle; söz konusu işle ilgili olarak, 09.02.2005 tarihli savunmasında belirttiği üzere 1050 Sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanununun 22.maddesinin (E) bendine göre sorumluluğun yaygınlaştırılması için, hak edişi tanzim eden makine kontrolü, Makine Mühendisi Mehmet TİRYAKİ, elektrik kontrolü, Elektrik Teknikeri Lütfü BEKAR’ın sorumluluğa dahil edilmesi istendiği halde sorumluluğa dahil edilmediğini, bu şahısların 1050 Sayılı Kanuna göre sorumluluğa dahil edilmesini, kaldı ki; ekli belgelerde de görüleceği üzere işin emanet komisyonu üyelerinin 1. derecede sorumlu olmalarına rağmen savunmalarının dahi alınmadığını, 1050 Sayılı Kanunun 22.maddesinin (E) bendine göre işin taşeron sözleşmesinin de fazla ödemeye sebep olan bir belge olduğunu, yapılan ödemelerin bu sözleşme esas alınarak yapıldığını, Taşeron Sözleşmesini imzalayan, emanet komisyonu üyeleri; Mustafa GÜR (İl Milli Eğitim Müdürlüğünde Şube Müdürü), Haluk MUTLU (İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğünde İnşaat Mühendisi), Mehmet KAYA (İl Milli Eğitim Müdürlüğünde Şef), emanet komisyonu üyesi oldukları halde sorumlu tutulmadıklarını, bu kişilerin de sorumluluğa dahil edilmesi gerektiğini,

Ayrıca, söz konusu inşaatta gecikme cezasının Taşeron Sözleşmesini esas alarak günlük %02 (binde iki) oranında hesaplandığını, halbuki; Sayıştay Genel Kurulu 11.06.1969-3379/2 kararında" Şartname ve Sözleşmelere yasaların başka biçimde yapılmasını saptadığı hususlara aykırı hükümler konamaz" denildiğini, yine; Sayıştay 4.daire 11.07.1984-31/7108 kararında "Şartnameler, sözleşmelerin eki olduğundan sözleşme ve şartname hükümleri birlikte değerlendirilir." Denildiğini, bu nedenle; Bakanlar Kurulunun kararlaştırdığı ve Yüksek Fen Kurulunun tanzim ettiği; tüm Türkiye'de uygulanan sözleşmenin (Tasarısı) taraflarca imza altına alındığını, orada günlük gecikme cezasının %003 (onbinde üç) olarak belirtildiğini, bu nedenle belirtilen Sayıştay Kararları göz önüne alınarak gecikme cezasının yasaların belirlediği şekilde hesaplanmasını, sorumluluğun emanet komisyonu üyelerinin de sirayet etmesini hakkında verilen tazmin hükmünün yargılamanın iadesi suretiyle kaldırılmasını talep etmiştir.

Savcılık karşılama yazısında; 2886 sayılı Kanun ve Emanet İşlere ait Uygulama Yönetmeliği uyarınca araya bir taşeron girmek suretiyle ve Bayındırlık Müdürlüğü kontrol elamanlarının kontrolünde yürütülen işlerde emanet komisyonu başkan ve üyelerine1050 sayılı Kanunun 22/E fıkrası gereğince sorumluluk yüklenemeyeceğinden, gecikme cezası konusunda da tip sözleşmeye göre özel olan taşaron sözleşmesi hükümlerinin uygulanmasının zorunlu olduğundan yasal dayanağı bulunmayan bu taleplerin reddedilmesinin; yapılan incelemede hak edişte Makine Mühendisi Mehmet Tiryaki ile Elektrik Teknikeri Lütfü Bekar’ın da imzalarının bulunduğu anlaşıldığından bu kişilerin de sorumlular arasına alınması için Daire Karırının bu açıdan bozulmasının uygun olacağı belirtilmiştir.

Tazmin hükmü, Görele İlçesi İnanca Köyü İlköğretim Okulu Ek 4 Derslik İnşaatı işinin devir sözleşmesi'nin yasalara aykırı şekilde düzenlendiği, devir alan yüklenicinin (ilk ihalenin şartlarına tabi olması nedeniyle) işi ( ilk yüklenici ile yapılan sözleşmede belirtilen) iş bitim tarihi olan 31.12.1999 tarihinde bitirmemesi ve dolayısıyla gecikmeye girmesi, devir alan yükleniciye haksız yere süre uzatımı verilmesi nedeniyle 2000 uygulama yılı birim fiyat farkının ödenmesi ve cezalı çalışılan dönemde ceza kesilmemesi gerekçesi ile verilmiştir.

Rapor dosyası ve eki belgelerin incelenmesinde;

13.08.1999 tarihinde ihalesi, Kent Turizm İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne yapılan İnanca Köyü İlköğretim Okulu işine ait sözleşmenin 01.09.1999 tarihinde imzalandığı, (Taşaron Sözleşmesi ve Tip Sözleşme olmak üzere ikisi de imzalanmıştır.) sözleşmenin imzalandığı aynı gün (01.09.1999) yer tesliminin de yapıldığı ve tutanağa bağlandığı, sözleşmede işin bitim tarihinin 31.12.1999 tarihi olarak belirlendiği,

Kent Turizm İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yetkilisinin 10.11.1999 tarihinde Giresun İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne verdiği dilekçe ile taahhüdü altındaki işi kronik böbrek rahatsızlığı nedeniyle ve haftada üç kez diyaliz makinesine girdiği için inşaatı sağlıklı olarak yürütemediğini, işlerin aksamaması ve zamanında ikmal edilebilmesi için işi Teknikeller İnşaat Tic. Ltd. Şti.'ne devretmek istediğini beyan ettiği,

Teknikeller İnşaat Tic. Ltd. Şti.’nin de 15.11.1999 tarihinde Giresun İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne verdiği dilekçe ile söz konusu taahhüdü devir almak istediğini beyan ettiği, bu talebin Giresun İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün 01.12.1999 tarihli yazısı ile kabul görmediği,

Daha sonra Kent Turizm İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin yetkilisinin 14.12.1999 tarihinde Giresun İl Milli Eğitim Müdürlüğü Emanet komisyonu Başkanlığı’na verdiği yeni bir dilekçe ile yine rahatsızlığını beyan ederek taahhüdü altındaki işi Memiş Usta Mühendislik Hizmetleri San. Ve Tic. Ltd. Şirketine devrini talep ettiği, devir alacak şirketin Giresun İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne verdiği 21.12.1999 tarihli dilekçede söz konusu işi devir alarak %5 tenzilat yapmayı taahhüt ettiği, Kent Turizm İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti’nin de aynı tarihli dilekçe ile devir işleminin yapılmasını Milli Eğitim Müdürlüğü’nden talep ettiği,

Söz konusu talebin Giresun İl Daimi Encümenin 29.12.1999 tarihli kararıyla uygun görüldüğü, Giresun İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün 11.01.2000 tarihli yazısında İl Daimi Encümeninin yukarıda belirtilen kararında söz konusu taahhüdünün devrinin uygun görüldüğü belirtilerek, yapımına başlanan ancak ilgili firma yetkilisi Osman Temiz’in kronik böbrek yetmezliği rahatsızlığından dolayı inşaatı sağlıklı olarak yürütememesi sebebiyle süresi içinde tamamlanamayan ilam konusu işin iş bitim süresinin 15.06.2000 tarihi olarak belirlenerek ek sözleşme yapılması ile ilgili konunun görüşülmesinin talep edildiği,

Bu talebin de Giresun İl Daimi Encümenin 12.01.2000 tarihli kararıyla uygun görüldüğü, gereği için kararın Milli Eğitim ve Bayındırlık ve İskan Müdürlüğüne tevdiine oy birliği ile karar verildiği,

Devir eden Kent Turizm İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti ile devir alan Memiş Usta Mühendislik Hizmetleri San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında devir sözleşmesinin yapıldığı ve bu devir sözleşmesinin 20.01.2000 tarihli Valilik oluruyla uygun görüldüğü,

Emanet Komisyonu Başkanlığının 22.2.2000 tarihli kararıyla yılı ödenek dilimlerinin tespit edildiği ve bu tespitin İl Daimi Encümenin 08.03.2000 tarihli kararıyla uygun görüldüğü,

Yukarıda belirtilen işlemlerin neticesinde ilam konusu işi devir alan Memiş Usta Mühendislik Hizmetleri San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile yeni bir sözleşmenin imzalandığı ve bu sözleşmede de işin bitim tarihinin 15.06.2000 tarihi olarak belirlendiği,

Görülmüştür.

Bütün bu işlemlerin onaylanması ve karara bağlanması taahhüdün tamamlanması gereken (31.12.1999) tarihten sonra yapılmıştır.

Dilekçinin sorumluluğun yaygınlaştırmasına ilişkin talebiyle ilgili olarak;

1050 sayılı Kanunun 24 sayılı KHK ile değişik 22.maddesinin (E) fıkrasında; adı ne olursa olsun bir komisyon veya kurul gibi bir organ ya da uzman bir görevli tarafından düzenlenen keşif, hakediş, tutanak, rapor, karar ve benzeri belgelere dayanılarak yapılan ödemelerde Sayıştayca saptanacak sorumluluğa tahakkuk memuru ve saymanla birlikte, söz konusu belgeleri düzenleyen ve onaylayan kişilerin de katılacağı belirtilmiştir.

Madde metninde de anlaşıldığı gibi, Sayıştay’ca saptanacak sorumluluğa sayman ve tahakkuk memuru ile birlikte diğer kişilerin de dahil edilebilmesi için, yapılan ödemelerin keşif, hakediş, tutanak, rapor, karar ve benzeri belgelere dayanması ve sorumluluğa dahil edilecek kişilerin söz konusu belgeleri düzenleyen ve onaylayan sıfatıyla imzalaması gerekmektedir.

Emanet komisyonu üyelerinin hak edişlerde düzenleyen olarak imzaları bulunmadığından ve diğer sorumlular 1050 sayılı Kanunun 24 sayılı KHK ile değişik 22.maddesinin (E) fıkrasında belirtildiği şekilde tespit edildiğinden dilekçinin sorumluluğun yaygınlaştırılmasına ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir

Dilekçinin gecikme cezasının oranına ilişkin talebiyle ilgili olarak;

2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 7. maddesinin (e) bendinde “işe başlama ve işi bitirme tarihi, gecikme halinde alınacak cezalar” da şartnamelerde gösterilmesi zorunlu olan hususlar arasında sayılmıştır. Aynı kanunun 8/b maddesi gereğince hazırlanan ve 87/7958 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekinde yayımlanan (27.5.1984 tarih ve 18413 RG) “Yapım, Hizmet ve Taşıma İşleri İhalelerinde Uygulanacak Genel ve Ortak Esasları Belirleyen Tip Şartname”nin 8. maddesinde,

“İdarece verilen süre uzatımı hariç, iş zamanında bitirilmediği takdirde geçen her takvim günü için müteahhidin hakedişinden ihale bedelinin onbinde üçü (%003) tutarında gecikme cezası olarak kesilecektir” hükmü yer almıştır.

Tip Şartname 2886 sayılı Kanunun 8/b maddesi uyarınca Bakanlar Kuruluna “şartnamelere konulmak üzere 7. maddede sayılan hususlarla ilgili veya bunlar dışındaki konularda genel esaslar tespit etme” yetkisi verilmiş olup bu kapsamda yer alan gecikme cezasına ilişkin olarak şartname ve sözleşmelere idarelerce farklı hükümler konulması mümkün değildir.

Yüklenici Kent Turizm İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti ile hem tip sözleşme hem de taşeron sözleşmesi imzalanmıştır. Tip sözleşmenin 3.maddesinde, idarece verilen süre uzatımı hariç, iş zamanında bitirilmediği takdirde geçen her takvim günü için müteahhidin hak edişinden ihale bedelinin onbinde üçü (%003) tutarında gecikme cezası kesileceği hükme bağlanmıştır.

Yine ilk yüklenici ile imzalanan taşeron sözleşmesinin 3. maddesinde gecikme cezası oranı ihale bedelinin binde ikisi (%02) tutarında belirlenmiştir.

İşi devir alan Memiş Usta Mühendislik Hizmetleri San. Ve Tic. Ltd. Şti. ile imzalan sözleşmenin 3.maddesinde gecikme cezası oranı ihale bedelinin onbinde üçü (%003) olarak belirlenmiştir.

Aynı işin ihale şartnamesinin 16. maddesinde de gecikme cezası oranı ihale bedelinin onbinde üçü (%003) olarak belirlenmiştir.

Gerek Tip Şartnamenin 8.maddesi ve gerekse tip sözleşmenin 3.ve işin ihale şartnamesinin 16. maddesi hükmüne göre gecikme cezasının ihale bedelinin binde ikisi (%02) tutarında değil ihale bedelinin onbinde üçü (%003) oranında kesilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak dilekçinin sorumluluğun yaygınlaştırılmasına ilişkin talebinin reddine gecikme cezasının %003 (onbinde 3) oranında kesilmesine ilişkin talebinin kabulü ile 1586 sayılı ek ilamın 4 maddesiyle tazmin hükmedilen 28.961.037.000 liradan gecikme cezasının ihale bedelinin onbinde üçü yerine binde 2 oranında kesilmesi sonucu fazla hesaplanan 8.522.978.000 liranın düşülerek kalan 20.438.059.000 liranın;

3. 938. 418. 0. • Lirasının Sayman Şenol PAZAR, Tahakkuk Memuru Halit AZİZOĞLU, Düzenleyen M. Metin OKATAN, Onaylayan Hüseyin KÜLEKÇİ ve İl Daimi Encümen Başkanı (Vali Yrd. ) Hasan KARAHAN ile İl Daimi Encümeni Üyeleri, Halit VURGUNCU, Hüseyin GÜNGÖR, İbrahim ORBAY, H. Fikret KIROĞLU, A. Rıza YAYLA’nın,
4. 612. 397. 0. • Lirasının Sayman Şenol PAZAR, Tahakkuk Memuru Halit AZİZOĞLU, Düzenleyen M. Metin OKATAN, Onaylayan Mustafa A. KABACAOĞLU ve İl Daimi Encümeni Başkanı (Vali Yrd. ) Hasan KARAHAN ile İl Daimi Encümeni Üyeleri; Halit VURGUNCU, Hüseyin GÜNGÖR, İbrahim ORBAY, H. Fikret KIROĞLU, A. Rıza YAYLA’nın,
5. 999. 507. 0. • Lirasının Sayman Mustafa USTAOĞLU, Tahakkuk Memuru Halit AZİZOĞLU, Düzenleyen M. Metin OKATAN, Onaylayan Mustafa A. KABACAOĞLU ve İl Daimi Encümeni Başkanı Hasan KARAHAN ile İl Daimi Encümeni Üyeleri; Halit VURGUNCU, Hüseyin GÜNGÖR, İbrahim ORBAY, H. Fikret KIROĞLU, A. Rıza YAYLA’nın,

Kalan 7.887.737.000.-Lirasının ise Sayman Şenol PAZAR, Tahakkuk Memuru Baki KESİCİOĞLU, Düzenleyen M. Metin OKATAN, Onaylayan Mustafa A. KABACAOĞLU, İl Daimi Encümeni Başkanı Hasan KARAHAN ile İl Daimi Encümeni Üyeleri; Halit VURGUNCU, Hüseyin GÜNGÖR, İbrahim ORBAY, H. Fikret KIROĞLU, A. Rıza YAYLA’nın

Uhdesinde kalmak üzere tazmin hükmünün 20.438.059.000 lira olarak DÜZELTİLMEK SURETİYLE TASDİKENE,

Karar verildiği 19.10.2010 tarih ve 31730 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilam tanzim kılındı.