Sayıştay 7. Dairesi 29745 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2005

• Daire: 7

• Dosya No: 29745

• Tutanak No: 30147

• Tutanak Tarihi: 06.05.2008

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

1. 253 sayılı ilamın 1.maddesi ile Urla Belediyesinde Park ve Bahçeler Müdürlüğü, Personel Müdürlüğü, Yazı İşleri Müdürlüğü, Fen İşleri Müdürlüğü, İmar işleri Müdürlüğü kadrolarına vekaleten kurum içinden atanan şahıslara vekalet aylığı verilmek suretiyle fazla ödemede bulunulduğu gerekçesi ile 610,69 YTL.sına tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi Özetle; Dilekçiler dilekçelerinde, boş bulunan müdürlük kadrolarına yeni memur alımı yapılamaması nedeniyle şartlara en uygun personelden vekâleten atama yapıldığını, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 45.maddesi 4.bendi uyarınca "5.derece ve altındaki derecelere yükselecek memur bulunmaması halinde, kazanılmış hak aylık derecelerinin üç üst derecesinden fazla olmamak üzere bu dereceler karşılık gösterilerek atama yapılabileceğinin düzenlendiğini, müdürlük kadrolarına atanacak memur bulunmadığından 3 dereceyi aşmamak üzere müdürlük kadrolarına, kazanılmış hak teşkil etmemek üzere vekâleten kadroları uygun memur ataması yapıldığını, vekâlet eden memura da vekâlet ettiği kadronun karşılığı özlük haklarının ödendiğini, söz konusu memurların vekâlet ettikleri göreve terfi ettirilmedikleri gibi intibakları da yapılmadığını, Anayasanın angaryayı yasaklayan hükmü uyarınca fiilen yürütülen vekalet görevinden dolayı vekalet aylığına eşdeğer tutarda bir meblağın tazminat olarak ödenmesi gerektiği yönünde Danıştay’ın muhtelif kararlarının bulunduğunu, 5393 sayılı Belediye Kanununun 84 maddesi hükmüne göre Belediye Kanunu ile 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri ve uygulamaları çatışırsa Belediye Kanunu hükümlerinin uygulanmasını gerektiğini, Belediye Başkanının 5393 sayılı Kanuna göre atama ve görevlendirme yaptığını, kamu hizmetinin gereği işlem nedeniyle müdürlük görevini yapan personele görev karşılığı ödenen tazminata yönelik tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

657 sayılı Yasanın değişik 86'ncı maddesinin ikinci bendinde, bir görevin memurlar eliyle vekaleten yürütülmesi halinde aylıksız vekaletin asıl olduğu belirtilmek suretiyle, bir göreve vekalet ettirilmeleri halinde memurlara vekalet aylığı ödenmemesi ilke olarak kabul edilmiştir.

Aynı maddenin altıncı bendinde, boş kadrolara ilişkin görevlerin gerek görüldüğünde memurlara ücretsiz olarak vekaleten gördürülebileceği belirtilmek suretiyle de, yukarıda belirtilen ilke, bu kez boş kadrolar için yinelenmiştir.

Bu kuralın istisnalarına anılan maddenin beşinci ve yedinci bentlerinde yer verilmiştir. Gerçekten söz konusu maddenin beşinci bendinde, bu Yasaya tabi kurumlarda çalışan veteriner hekim ya da hayvan sağlık memurlarının, veteriner hekim ya da hayvan sağlık memuru bulunmayan belediyelerin veterinerlik ya da hayvan sağlık memurluğu hizmetlerini görmek üzere bu hizmetlerle ilgili kadrolara vekalet aylığı verilmek suretiyle atanabilecekleri hükme bağlanmıştır. Bu hükümde, 657 sayılı Yasaya tabi veteriner hekim ve hayvan sağlık memurlarının; belediyelerdeki aynı unvanlı boş kadrolara vekalet etmeleri halinde vekalet aylığı alacakları belirtilmiştir.

Öte yandan yine aynı maddenin yedinci ve son bendinde, bu Yasaya tabi kurumlarda mali, nakdi ve ayni sorumluluğu bulunan saymanlık kadrolarının boşalması halinde bu kadrolara işe başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasından atama yapılabileceği hükme bağlanmıştır ki, bu hükümden de, boş olan saymanlık kadrolarına vekalet ettirilen memurlara vekalet aylığı verilmesinin gerektiği anlaşılmaktadır. Bir başka deyişle mali, nakdi ve ayni sorumluluğu olan sayman kadrolarının boşalması halinde, vekalet aylığı verilmek suretiyle memurlar arasından bu kadrolara vekaleten atama yapılabilecektir. Her ne kadar anılan maddenin dördüncü bendinde, aynı kurumdan birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısıyla atanan vekil memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için kurum dışından ya da açıktan atananlarla kurum içinden ilkokul öğretmenliğine atanan öğretmenler ve veznedarlık görevine atananlara göreve başladıkları tarihten itibaren vekalet aylığı ödeneceği belirtilmiş ise de; bendin başındaki "birinci fıkrada sayılan ayrılmalar dolayısıyla" biçimindeki ifadeden de anlaşılacağı üzere, bu bent tamamen, memurların birinci bentte sayılan nedenlerle işlerinden geçici olarak ayrılmaları hallerinde yerlerine atanacak vekillerle ilgili bulunmaktadır. Bir başka deyişle, dolu kadrolara vekalet edenler, dördüncü bent hükmüne göre vekalet aylığı alacaklardır. Dördüncü bendin boş kadroya vekalet edenlerle ilgisi bulunmamaktadır. Bu bendin sonunda ilkokul öğretmenliği ve veznedarlık kadrosuna vekaleten atananlara yer verilmesinin nedeni, kadro dolu olmak kaydıyla kurum içinden bu görevlere atanacaklara, bendin başında yer alan ilk üç ay için vekalet aylığı ödememe kuralının uygulanmaması ve bu gibilere göreve başlar başlamaz vekalet aylığı ödenmesinin sağlanmasıdır. Bu da, dolu kadrolara kurum içinden vekaleten atanan memurlara vekalet görevinin 3 aydan fazla devam eden süresi için vekalet aylığı ödenmesi kuralının istisnasını oluşturmaktadır.

Bütün bu nedenlerle 657 sayılı Yasanın değişik 86'ncı maddesinin beş ve yedinci bentlerinde belirtilen istisnalar dışında, boş olan kadrolara kurum içinden ya da diğer kurumlardan vekaleten atanan memurlara vekalet aylığının ödenmesi hukuken mümkün değildir

Her ne kadar dilekçi dilekçesinde, Devlet Memurları Kanununun 45.maddesi 2. fıkrasında "5.derece ve altındaki derecelere yükselecek memur bulunmaması halinde, kazanılmış hak aylık derecelerinin üç üst derecesinden fazla olmamak üzere bu dereceler karşılık gösterilerek atama yapılabileceği düzenlemesinin bulunduğunu ve buna göre Müdürlük kadrolarına atanacak memur bulunmadığından 3 dereceyi aşmamak üzere müdürlük kadrolarına, kazanılmış hak teşkil etmemek üzere vekâleten kadroları uygun memur ataması yapıldığını ve vekâlet eden memura da vekâlet ettiği kadronun karşılığı özlük haklarının ödendiği iddiasında bulunmuşlarsa da, söz konusu bu maddenin ikinci fıkrasında, bu şekilde ataması yapılanların işgal ettikleri kadroda kazanılmış derece ve kademelerinin aylığını almaya devam edeceği hükme bağlandığından bu iddialarının kabulü mümkün değildir. Kaldı ki, ilgililerin atamaları anılan kanunun 45. maddesine göre değil 86. maddesine göre yapılmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 84 üncü maddesinde, Belediyenin sorumlu ve yetkili kılındığı görev ve hizmetlerle ilgili olarak, bu Kanunla, 14.7.1965 tarihli 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümleri arasında aykırılık bulunması durumunda 5393 sayılı Kanunun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. Belediyenin görev ve sorumlulukları Kanunun 14 üncü maddesinde yetki ve imtiyazları ise 15 inci maddesinde sayılmıştır. Sayılan bu hususlar arasında ilam konusu fazla ödemeleri yasal hale getirecek bir madde bulunmamaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Kapsam” başlıklı 1 inci maddesine göre belediyede çalışan memurlar bu Kanunun kapsamı içinde bulunmaktadır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, dilekçi iddialarının reddiyle 253 sayılı ilamın 1.maddesiyle 610,69.YTL. ilişkin olarak verilen tazmin hükmün TASDİKİNE,

2. Dilekçi 253 sayılı ilamın 2 inci maddesi ile tazmin hükmolunan 1.110,80 YTL.ye itiraz etmekte ise de; söz konusu tazmin hükmü İlâmda isimleri yazılı Sayman ve Tahakkuk Memurlarına tevcih edilmiş olup dilekçinin bu tazmin hükümlerinde iştiraki bulunmamaktadır.

Sayıştay Dairelerinde ittihaz olunan kararlara karşı Temyiz Kurulu nezdinde temyize yetkili olanlar 832 sayılı Kanunun 68. maddesinin (c) fıkrasının atıfta bulunduğu 63. maddesinde belirtilen daire ve makamlar ile kendilerine tazmin hükmedilmiş olan (Sayman, Tahakkuk Memuru, Amiri İta gibi) memurlardan ibaret olup bunlar arasında yer almayan dilekçinin işbu madde ilgili itirazı üzerine Kurulumuzca YAPILACAK BİR İŞLEM OLMADIĞINA,

3. 253 sayılı ilamın 3.maddesinde;

A) Asilde aranan şartları taşımadıkları halde Park ve Bahçeler Müdürlüğü, Yazı İşleri Müdürlüğü, Personel Müdürlüğü, İtfaiye Müdürlüğü ve temizlik İşleri Müdürlüğü kadrolarına vekaleten atanan Mehmet Kaya, Asıman Kaya, Ender Ada, Oğuz İbil ve Hüseyin Doğaner’e özel hizmet tazminatının hatalı ödenmesi nedeniyle 3.410,55 YTL,

B) Park ve Bahçeler Müdürlüğüne vekaleten atanan Mehmet KAYA Yazı İşleri Müdürlüğüne atanan Asıman KAYA ve Personel Müdürlüğüne atanan Ender ADA'ya asilde aranan şartları taşımadıkları halde yüksek ek gösterge tespit edilip ödendiği gerekçesi ile, 283,76 YTL ,

Olmak üzere toplam 3.694,31 YTL.sına tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçi özetle bu ilamın 1.maddesindeki gerekçelerine ilaveten; Söz konusu memurların fiilen bu görevi ifa ettiklerinden ve kamu hizmeti fiilen yerine getirildiğinden geriye dönüş olamayacağını Bakanlar Kurulunun 2004/6996 sayılı 6 Şubat 2004 tarihli 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre aylık alanlara 2004 yılında ne miktarda zam ve tazminat verileceğine dair kararda yer alan "A Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;...vekalet ettikleri kadro ve görevler için bu karar uyarınca Öngörülen zam ve tazminatlar, fiilen aldıkları zam ve tazminatlardan fazlaysa 657 sayılı Yasanın kısıtlamaları dikkate alınmaksızın vekalet görevine başlandığı tarihten itibaren vekalet görevi yapıldığı sürece Ödenir."hükmünün esas alındığını belirterek tazmin kararırının kaldırılmasını talep etmiştir.

A) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun (04.07.2001 tarih ve 631 sayılı KHK ile değişik) 175 inci maddesinin ikinci fıkrasında,

"Ancak, kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet edenlere vekalet aylığı ödenebilmesi için vekilin asilde aranan şartlan taşıması zorunludur"

hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanunun mülga 213 maddesinden sonra gelen ek maddesi, 631 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 152 madde olarak “zam ve tazminatlar başlığıyla kanuna eklenmiş olup, anılan kanun maddesine istinaden hazırlanan ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ve aynı Kanun ek Geçici 9.maddesi kapsamına giren kurumlardan aylık alanlara ne miktarda zam ve tazminat verileceğine ilişkin 14.02.2005 Tarih 2005/8501 Sayılı Kararname Eki Karar’ın 9 uncu maddesinde aynen;

“ 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi uyarınca;

A-Kurumlarınca bir göreve kurum içinden veya diğer kurumlardan vekalet ettirilenlere;

1. Vekaletin, 657 sayılı Kanunun 86 ncı maddesine binaen yapılması ve bu hususun onayda belirtilmiş olması,

2. Vekaletin, Bakanlar Kurulu kararı veya müşterek Karar ile atama yapılması gereken kadro veya görevler için ilgili Bakan, diğer kadro veya görevler için asili atamaya yetkili amir tarafından verilmesi,

3. Vekillerin, genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil) bir arada taşımaları,

kaydıyla; vekalet ettikleri kadro veya görevler için bu Karar uyarınca öngörülen zam ve tazminatların toplam net tutarının, asli kadro veya görevleri karşılığında fiilen aldıkları zam ve tazminatların toplam net tutarından fazla olması halinde, aradaki fark; 657 sayılı Kanunun 175 inci maddesindeki oranlar dikkate alınmaksızın, vekalet görevine başlanıldığı tarihten itibaren ve vekalet görevinin fiilen yapıldığı sürece ödenir.

Ancak;

1. Esas ve usule ilişkin olarak yukarıda belirtilen şartları bir arada taşımayanlara,

………………………………………………………………………………………………

vekalet nedeniyle öngörülen zam ve tazminatlar ödenmez” denilmektedir.

Yukarıya alınan mevzuat hükümlerine göre vekalet eden şahsa, asli kadro ve görevleri karşılığı fiilen aldıkları zam ve tazminat toplam net tutarları ile vekalet ettikleri kadro ve görev için öngörülen zam ve tazminat toplam net tutarları arasındaki farkın ödenmesi için vekilin genel ve ilgili özel mevzuatı uyarınca asaleten atanmada aranan tüm şartları (sınav şartı hariç)bir arada taşımaları şarttır

Vekalet ettirilen personel asilde aranan şartlara haiz değilse vekalet edilen kadro için öngörülen zam ve tazminatların ödenmesi mümkün değildir.

İl Özel İdareleri, Belediyeler ve İl Özel İdareleri ve Belediyelerin Kurdukları Birlik Müessese ve İşletmeler ile Bunlara Bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlardaki memurların görevde Yükselme esaslarına Dair Yönetmelik 02.02.2000 tarih ve 23952 sayılı Resmi Gazete yayınlanmış olup Yönetmelikle kapsama dahil kuruluşlarda istihdam edilen memurların görevde yükselmelerine ait usul ve esaslar belirlenerek bir kadroya asaleten atanacaklarda aranacak şartlar tek tek tespit edilmiştir.

Yönetmeliğin 14 ve 15. maddelerinde (a fıkralarında) kapsama dair kurum ve kuruluşlardaki "Müdür" unvanlı kadrolara atanabilmek için mezun olunması gereken okullar ve süreleriyle hizmette en az gerekli süreler açıklanmıştır.

Buna göre Yönetmeliğin 14. maddesi (a) fıkrasında; bu yönetmeliğe tabi personelde Öğrenim düzeyi ile ilgili olarak Yazı İşleri, Personel, Hesap İşleri, İktisat ve Zabıta ve İtfaiye Müdürlüğü kadrolarına atanabilmek için Kamu Yönetimi. Maliye, İktisat, İşletme, İş İdaresi ve benzeri sosyal ve idari bilim dallarında en az (4) yıllık yüksek öğrenim veya bunlara denkliği Milli Eğitim Bakanlığınca kabul edilmiş yurt içi veya yurt dışı öğrenim kurumlarından mezun olmak.

Hizmete ilişkin özel şartların tesbit edildiği 15. maddesinin (a/l) bendinde de; bu yönetmeliğin 5. maddesinin (a) bendinin (1) numaralı alt bendinde sayılan Müdür kadrolarına atamalarda, 1-4 dereceli kadrolar için 657 sayılı Kanunun 68/B bendinde belirtilen süreler en az 8, 10 ve 12 yıl) kadar, 5 ve daha aşağı dereceli kadrolar için en az 8 yıl hizmeti olmak şartlan getirilmiştir.

Ancak Yönetmeliğin 21. maddesinde, Bu yönetmelik kapsamında bulunan görevlere 08.10.1999 tarihinde atanmış kazanılmış hakların saklı olduğu, geçici 1. maddesinde de; ihtiyaç duyulan hallerde bu Yönetmelik kapsamında bulunan personelden 08.04.1999 tarihinde görevde bulunanlar için bu Yönetmelikte öngörülen öğrenim düzeyinin bir alt öğrenim düzeyinin esas alınabilmesi hükmü konulmuştur.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre;

3 üncü dereceli Park ve Bahçeler Müdürlüğü kadrosuna 12.07.2000 tarihinde vekaleten atanan Mehmet KAYA (4) yıllık Y.O. mezunu olmayıp lise mezunu olduğundan asilde aranan şartlan taşımamaktadır. Bu nedenle, %80 değil %49 ÖHT ödenmelidir.

3 üncü dereceli Yazı İşleri kadrosuna 09.09.2000 tarihinde vekaleten atanan Asıman KAYA (4 yıllık yüksek okulu 18.04.1999 da görevde bulunduğu için 2 yıllık Y.O. mezunu) olmayıp lise mezunu olduğunda asilde aranan şartlan taşımamakta bu nedenle 3. derece için tespit edilen %80 ÖHT değil kendi müktesebi olan 4. dereceli şefler için tespit edilen %60 oranında ÖHT ödenmelidir.

1. inci dereceli Personel Müdürlüğü kadrosuna 29. 08. 2002 tarihinde vekaleten atanan Ender ADA (4) yıllık Y. O. mezunu olmayıp Lise mezunu olduğundan asilde aranan şartları taşımamaktadır. Ayrıca lise mezunlarının yükselebilecekleri en üst derece 3 üncü derece/ son kademesi olduğundan adı geçen şahıs bu yönden de 1 inci dereceli hiçbir kadroya atanamaz. Bu nedenle. I inci dereceli müdür kadrosu için tespit edilen %135 oranındaki ÖHT değil kendi müktesebine uygun 4. derecede sefler için belirlenen %60 oranında ÖHT ödenmelidir.

6 ıncı dereceli itfaiye Müdürlüğü kadrosuna 06.12.1999 tarihinde vekaleten atanan Oğuz İBİL (4) yıllık Y.O. mezunu olmayıp lise mezunu olduğundan asilde aranan şartları taşımamaktadır. Bu nedenle 6ıncı dereceli müdür kadrosu için belirlenen %60 ÖHT değil kendi müktesebine uygun %50 oranında ÖHT ödenmelidir.

6 ncı dereceli Temizlik İşleri Müdürlüğü kadrosuna 16.09.2002 tarihinde vekaleten atanan Hüseyin DOĞAN ER (4) yıllık Y.O. mezunu olmayıp lise mezunu olduğundan asilde aranan şartlan taşımamaktadır. Bu nedenle %60 oranında ÖHT değil, %49 oranında ÖHT ödenmelidir.

Buna itibarla, yukarıda adları geçen personele asilde aranan şartları taşımadıkları halde vekalet ettikleri kadroya ait özel hizmet tazminatı ödenmesi sebebiyle 253 sayılı ilamın 3. maddesinin A fıkrası ile 3.410,55.-YTL.ye ilişkin verilen tazmin hükmünün TASDİKİNİNE, Oybirliği ile;

B) Bu ilamın 1.maddesinde belirtilen gerekçelerle; Park ve Bahçeler Müdür Vekili olarak atanan Mehmet KAYA ve Yazı İşleri Müdür Vekili olarak atanan Asıman KAYA'ya 3. derece için belirlenen 800 ek gösterge değil, kendi müktesep kadrosu 4. derece olduğundan 650 ek gösterge üzerinden ödeme yapılması gerekmektedir.

Yine, Personel Müdürü olarak 1. dereceli vekaleten atanan Ender ADA'nın müktesep kadrosu 4. derece olduğundan, 1. dereceye ait 1500 ek gösterge değil, 4. derece için tespit edilen 650 ek gösterge uygulanmalıdır.

Bu itibarla, söz konusu müdür kadrolarına vekaleten atanan Mehmet KAYA, Asıman KAYA, Oğuz İBİL ve Ender ADA'ya vekalet ettikleri kadro derecelerinin ek göstergeleri üzerinden değil de, müktesep kadro derecelerinin ek göstergeleri üzerinden ödeme yapılması gerektiğinden 253 sayılı ilamın 3. maddesinin B fıkrası ile 283,76-YTL.ye ilişkin verilen tazmin hükmünün TASDİKİNE,

Sonuç olarak 253 sayılı ilamın 3.maddesiyle toplam 3.694,31 YTL.ye ilişkin olarak verilen tazmin hükmünün TASDİKİNİNE,

Karar verildiği 06.05.2008 tarih ve 30147 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.