Sayıştay 7. Dairesi 29258 Kararı -

Temyiz Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Kamu İdaresi:

• Yılı: 2003

• Daire: 7

• Dosya No: 29258

• Tutanak No: 29767

• Tutanak Tarihi: 11.12.2007

• Konu:

KARAR

Dosyada mevcut belgelerin okunup incelenmesinden sonra gereği görüşüldü;

865 sayılı ilamın 10. maddesiyle; sözleşme hükümlerine aykırı olarak Sanayi Bakanlığı tip tasdik onayı bulunmayan, TSE belgesi ve muayene komisyon raporu olmadan alımı yapılan akıllı sayaç bedellerinin ödenmesi nedeniyle 27.282.200.656 TL., bu sayaçların kullanımı nedeniyle de ceza olarak 26.600.000 TL.olmak üzere toplam 27.308.800.656 TL.ye tazmin hükmü verilmiştir.

Dilekçiler vermiş oldukları ortak dilekçelerinde; Yalova Belediyesi Başkanlığı olarak, ön ödemeli elektronik kartlı su sayaçlarını kullanıma başlamadan önce sayaçların imalinde 5165 sayılı yasa ve ilgili yönetmeliklerine aykırılıklar varsa, aykırılıkların tespiti için 14 Nisan 2004 tarih ve 297-65 sayılı yazı ile Yalova Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğünden sayaçların kontrol edilmesinin istenildiğini,

Konu ile ilgili olarak Yalova Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğünün, 15 Nisan 2004 tarih ve B.14.4.ÎLM.0.77.00.01-12-6/795 sayılı yazı ile kontrol işlemine başladıklarını, sayaçların hiç kullanılmadığını, yediemin olarak Yalova Belediyesine teslim edildiğini, yapılacak değerlendirmeden sonra yazılı olarak Yalova Belediyesi Başkanlığına bildireceklerini, belirttiklerini,

Yalova Sanayi ve Ticaret îl Müdürlüğünün 14 Mayıs 2004 tarih ve B.14.4.İLM.0.77.00.01-12-6/992 sayılı yazılarında ise;

“Su sayaçlarının TEKSAN ve ARSAYAR marka oldukları ve ilk muayene damgalarının olduğunun tespit edildiğini, ARSAYAR marka sayaçlarda kurşun mühür olduğu ve üzerinde AR rumuzu ile 2003 işaretinin bulunduğunu, Sayaçların üzerine ön ödeme cihazının monte edildiğini ve damgasız olduklarının tespit edildiğini, ön ödemeli su sayaçlarına takılan ilave cihazlarla ilgili olarak, 24 Temmuz 1994 tarih ve 22000 sayılı resmi gazetede yayımlanmış Ölçü ve ölçü Aletleri Muayene Yönetmeliğinde uygulama ile ilgili hüküm arandığını ancak su sayaçları ile ilgili bir hükme rastlanmadığını, Sanayi ve Ticaret Bakanlığına yeni bir ürün olması sebebi ile 3516 sayılı kanunun 7. maddesi gereği marka kaydı ve tip sistem onayının bulunup bulunmadığı sorularak görüş alındığını, bu görüş sonucunda firmanın, Sanayi ve Ticaret Bakanlığından 3516 sayılı kanununun 7. maddesi hükümlerine göre tip ve sistem onayı almadan ürün satışı yapmış olduğunun belirlendiğini dolayısı ile Yalova Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü tarafından ön ödemeli sayaçlara el konulmasına, müsaderesi ile ilgili gerekli işlemin yapılması için Yalova Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verilmiştir.”denildiğini,

Bu geçen süre içerisinde Yalova Belediyesi olarak Smartmeter Elektronik Sistemler Araştırma ve Geliştirme San.Tic.Ltd.Şti. den 21 Haziran 2004 tarih ve 590236 sayılı yazı ile yapılan sözleşmenin 7.1 maddesi gereği yasal faizi ile birlikte 27.282.200.856.- TL nin istenilerek aksi halde yasal işlemlerin başlatılacağının bildirildiğini, 19 Temmuz 2004 tarihi itibarı ile konu ile ilgili mahkemelerin başlamış olduğunu, 10 duruşma yapıldığını, (19.Temmuz.2004, 20.Eylül.2004, 08.Kasım.2004, 02.Şubat.2005, 22.Mart.2005, 11.Mayıs.2005, 28.Haziran.2005, 06.Eylül.2005, 11.Ekim.2005, 3O.Kasım.2OO5 ) Görülen bu mahkemeler sırasında TÜBÎTAK-UME' den Baş Uzman Araştırmacı Dr. Vahit ÇİFTÇİ ve Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ticaret Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. İsmail KIRCA’nın konu ile ilgili bilgilerini mahkeme ile paylaştıklarını, bu bilgiler ışığında Yalova Sulh Ceza Mahkemesinin 3O Kasım 2OO5 tarihinde sayaçların müsaderesine karar verdiğini, alınan karar sonucunda Smartmeter firması avukatının kararın bozulması ile ilgili temyiz başvurusunda bulunduğunu, Yalova Belediye Başkanlığı avukatının da konu ile ilgili şirketin hiçbir ceza ile cezalandırılmaması ve müsadere sonucunda Yalova Belediyesinin mağdur duruma düşmesi sebebi ile temyiz istemiyle müracaat ettiğini, bu iki müracaatın da sonuçlanmadığını belirterek olayın gelişimini aktarmışlar,

Su sayaçları ile ilgili konunun gündeme getirilmesi ve araştırılmasına 14 Nisan 2004 tarih ve 65 sayılı yazı ile bizzat Yalova Belediyesinin başladığını, bu tarih ile başlayan süreç içerisinde firma avukatı ile görüşmeler yapıldığını, 20 Eylül 2004 tarihinde firmadan 50 adet 20 mm' lik , 5 adet 25 mm' lik ön ödemeli elektronik su sayaçlarının, Yalova Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğünden Süleyman ALIÇ' ın da katılımıyla Ölçü ve ölçü Aletleri Tip ve Sistem Onay Belgeli ve 3516 sayılı ölçü Ayar Kanununa uygun olarak mahkeme sonuçlanmadan teslim alındığını dolayısı ile Yalova Belediyesi olarak zararın ortadan kaldırılması ile ilgili bütün işlemleri gerçekleştirdiklerini, Mahkeme ve temyiz işlemlerinin sonuçlanmasını takiben Yalova Belediyesinin mağdur duruma düşmesinin sadece sayaçları kullanamaz olmasından ibaret olduğunu, Mahkeme ve temyiz sürelerinin tamamlanması ile ön ödemeli su sarfiyat işlemlerine başlanacak olmasının su tahsilatında olan gecikme ve tahsil edilememe gibi işlemleri ortadan kaldıracağını belirterek tazmin hükmünün kaldırılmasını talep etmişlerdir.

Yalova Belediyesi ile su abonelerine takılması amacıyla 55 adet akıllı su sayacı alınması işini üslenen Smartmeter firması arasında yapılan 13.01.2003 tarihli sözleşmenin 7.1. maddesinde; Elektronik pulse çıkışlı mekanik sayaç; “sistemde kullanılacak mekanik sayaçlar, TSE 824 ve/veya ISO 4046 standartlarına uygun imal edilmiş ve Sanayi Bakanlığı Tip Tasdik onayı olan mühürlü sayaçların kullanılması” şeklinde tanımlanmıştır.

Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğünce yapılan inceleme sonucunda; Smartmater şirketi tarafından imal edilen ön ödemeli su sayaçları ile ilgili Sanayi ve Ticaret Bakanlığından 3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanununun 7. maddesi gereği alınması gereken tip ve sistem onayının, 29.03.2004 tarihinde (Bakanlık Ölçüler ve Standartlar Gn. Müd. 20.04.2004 tarih ve 0997 sayılı yazısından anlaşılmaktadır.) alınmış olduğu, söz konusu ön ödemeli su sayaçlarının Yalova Belediye Başkanlığına satış tarihi olarak, firmanın düzenlemiş olduğu 18.07.2003 tarih ve AB 021047 nolu faturadan 18.07.2003 tarihi olduğunun anlaşıldığı dolayısıyla Sanayi ve Ticaret Bakanlığından 3516 sayılı Kanunun 7. maddesi hükümlerine göre tip ve sistem onayı alınmadan ürün satışı yapıldığının belirlendiğini,

Tip ve sistem onayı bulunmayan ölçü ve ölçü aletlerin damgalanması mümkün olamayacağından 3516 sayılı Kanunun 14/b maddesi gereği damgalanmamış olduğu belirlenen ön ödemeli su sayaçları hakkında aynı Kanunun 15/c maddesine aykırılıktan Belediye başkanlığına, satışına aracılık edilmesi, alım ve satımda kullanılması sebebiyle 26.600.000 TL. idari para cezası uygulanmasına ayrıca tip ve sistem onayı olmadan satışı yapılan bu sebeple de 3516 sayılı Kanunun 7.maddesi hükümlerine, damgalanmadan satışa sunulması sebebiyle aynı Kanunun 14/b maddesi ile 15/c maddesi hükümlerine aykırılık tespit edilen ön ödemeli su sayaçlarına İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğünce el konulmasına, müsaderesi ile ilgili gerekli işlemin yapılması için Yalova Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verilmiştir.

Smartmater firması ile yapılan Ön ödemeli elektronik kartlı su sayaç sistemleri sözleşmesinin Cezai Şart başlıklı 15. maddesinde;

“Firma bu sözleşmede belirtilen şartları yerine getirmeme halinde Belediye tarafından yazılı ikaz edilmesine rağmen 30 gün içerisinde şartlara uymazsa sözleşme bedelinin %60 na karşılık gelen bedeli ödemeyi peşinen kabul eder. Ceza-i şart sözleşmenin iptali demektir. Ceza ödemesi en geç 3 iş günü içerisinde yapılır.”denilmektedir.

Verilen temyiz dilekçesinde, olayın yargıya intikal ettiği bu arada kullanıma sokulmayan sayaçların yerine 20 Eylül 2004 tarihinde firmadan 50 adet 20 mm' lik , 5 adet 25 mm' lik ön ödemeli elektronik su sayaçlarının, Yalova Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğünden bir temsilcinin katılımıyla Ölçü ve Ölçü Aletleri Tip ve Sistem Onay Belgeli ve 3516 sayılı Kanununa uygun olarak mahkeme sonuçlanmadan teslim alındığını dolayısı ile Yalova Belediyesi olarak zararın ortadan kaldırılması ile ilgili bütün işlemleri gerçekleştirdiklerini belirtmişlerdir.

Sözleşme hükümlerine aykırı işlem yapıldığı için olayın yargıya intikal ettiği, mahkemece el konulan sayaçların yerine firma tarafından TSE belgeli yeni sayaçların verildiği ve tazmine hükmedilen miktarın içindeki 26.600.000 TL.lik idari para cezasının 2004 yılında ödendiği anlaşıldığından mahkeme sürecinin sonuçlanması ve gerçek hazine zararının tespiti için konunun, Dairede hüküm dışı bırakılması gerekirdi.Bu nedenle ilam hükmünün BOZULMASINA ve gereğinin ifasını teminen dosyanın ilgili Daireye tevdiine,

Karar verildiği 11.12.2007 tarih ve 29767 sayılı tutanakta yazılı olmakla iş bu ilâm tanzim kılındı.