Sayıştay 7. Dairesi 289 Kararı - Belediyeler ve Bağlı İdareler İhale Mevzuatı

Daire Karar Detayı

İletişim Bilgileri

• Daire Karar Detayı: Listeye DönYazdır

• Daire: 7

• Karar Tarihi: 22.11.2018

• Karar No: 289

• İlam No: 72

• Madde No: 7

• Kamu İdaresi Türü: Belediyeler ve Bağlı İdareler

• Hesap Yılı: 2017

• Konu: İhale Mevzuatı ile İlgili Kararlar

KARAR

yemek yardımı:

Belediye ile Emniyet Müdürlüğü arasında imzalanan protokole istinaden oluşturulan Elektronik Denetleme Sisteminde (EDS) çalışan şirket personeli ile emniyet mensuplarına mevzuata aykırı olarak yemek yardımı yapılması neticesinde kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak yapılan incelemede;

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme zorunluluğu” başlıklı 8 inci maddesinde aynen;

“Madde 8- Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” Denilmektedir.

“Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32 nci maddesinde;

“Madde 32- Bütçelerden harcama yapılabilmesi, harcama yetkilisinin harcama talimatı vermesiyle mümkündür. Harcama talimatlarında hizmet gerekçesi, yapılacak işin konusu ve tutarı, süresi, kullanılabilir ödeneği, gerçekleştirme usulü ile gerçekleştirmeyle görevli olanlara ilişkin bilgiler yer alır.

Harcama yetkilileri, harcama talimatlarının bütçe ilke ve esaslarına, kanun ve diğer mevzuata uygun olmasından, ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından ve bu Kanun çerçevesinde yapmaları gereken diğer işlemlerden sorumludur.”

Denilmektedir.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye bütçesi” başlıklı 61 inci maddesinde de, Belediye başkanı ve harcama yetkisi verilen diğer görevlilerin, bütçe ödeneklerinin verimli, tutumlu ve yerinde harcanmasından sorumlu olduğu belirtilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek 16’ncı maddesinde;

“Belediyelerce veya sermayesinin tamamı belediyelere ait şirketler tarafından kendi bütçe kaynakları kullanılarak, karayollarında can ve mal güvenliğini sağlamak, düzenli ve güvenli trafik akışını temin etmek amaçlarına hizmet etmek üzere kurulmuş veya kurulacak elektronik sistemlerin Emniyet Genel Müdürlüğünce trafik ihlallerinin tespiti amacıyla kullanılması durumunda, aylık dönemler halinde yapılan tespitlere dayanılarak düzenlenen trafik idari yaptırım karar tutanaklarında yer alan trafik idari para cezasının % 30’u oranındaki tutar, izleyen ayın sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesinden ilgili belediyelere sistem kullanımı hizmet bedeli olarak ödenir. (Ek cümle: 20/8/2016-6745/30 md.) Elektronik sistemlerin belediyeler tarafından hasılat paylaşımı yoluyla kurdurulması ve işlettirilmesi hâlinde belediyelere ödenecek tutar, elektronik sistemlerin yatırım maliyetine ulaşıncaya kadar %30, sonrasında %15 olarak uygulanır.

Bu madde kapsamında hizmetinden yararlanılacak elektronik sistemlerin taşıması gereken teknik özellikler, kurulması gereken yerler ve belediyelerle yapılacak protokollere ilişkin diğer şartlar ile maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca (Emniyet Genel Müdürlüğü) müştereken belirlenir.”

Denilmektedir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek 16’ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esasların “Mali Esaslar” başlıklı bölümünde,

“(1) EDS için gerekli olan bina temini ile kurulum, işletim, tadilat, kira, ısınma, elektrik, su, temizlik hizmetleri vb. (trafik idari para cezası karar tutanaklarının ilgililere tebliği esnasında yapılacak posta masrafları hariç) giderleri ilgili belediye tarafından karşılanır.

(2) EDS için gerekli olan tüm donanım, yazılım, teknik alt yapı, her türlü büro malzemesi ve tefrişat ve sarf malzemesi ihtiyacı, sistemler arasında gerek duyulacak entegrasyon işi ve işlemleri, sistemin kesintisiz çalışmasını sağlayacak bakım, onarım ve kontrolü ile gereksinimlerin temini (veri iletişim hatlarının sağlıklı çalışması, kesintiye uğramaması, sistemi besleyen enerji hatlarının kesintisiz çalışması, sistemden alınacak görüntü kayıtlarının yazıcı cihazından çıktısının yeterli kalitede olması, tutanaklar için gerekecek yazıcı ve sarf malzemelerinin temini vb. dahil olmak üzere) ilgili belediyenin sorumluluğunda olur ve bunlara ilişkin tüm masraflar belediye tarafından karşılanır.

(3) İlgili belediye, EDS’nin teknik yönden işletimini ve devamlılığını sağlar ve arıza durumlarında müdahale edecek teknik ekibi hazır bulundurur.”

Denilmektedir.

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin 2 nci maddesinde;

“…2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanuna göre tayın bedeli verilen personel bu yardımdan faydalanamaz. Ancak Emniyet Genel Müdürlüğü özel harekat birimi personeli ile çevik kuvvet birimlerinde çalışan personel ve bunlarla birlikte görev ve harekata katılan diğer personele yiyecek yardımı yapılır.”

4 üncü maddesinde ise;

“Yemek bedelinin bütçeden karşılanamayan kısmı yemek yiyenlerden alınır. 2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanun'a göre tayın bedeli verilen personel ile sözleşmeli olarak çalıştırılanların, bu Yönetmeliğe göre yiyecek yardımı yapılan yemek servislerinde yemek yemeleri halinde, yemek bedelinin tamamı kendilerinden alınır.”

Denilmektedir.

30.05.2016 tarihinde İlçe Emniyet Müdürü ... ve Belediye Başkanı ... arasında imzalanan kgys-tedes ek protokolü ‘nün Amaç ve Kapsamı başlıklı 2 nci maddesinde, “24 saat hizmet veren KGYS-TEDES hizmet binasında görevli personelin günlük yemek ihtiyaçlarının karşılanması ile ilgili kuralları belirler. Günlük yemek ihtiyacı 30 (Otuz) adet olarak belirlenmiş olup yemek giderleri ... Belediyesi tarafından ödenecektir.” denilmektedir.

“2015-2018 Yılı ... İlçe Emniyet Müdürlüğü Kent Güvenlik Yönetim Sistemi-Tedes Projesinin Uygulanmasında Görevlendirilecek Personel ile İlgili Hizmet Alımı” işine ait olarak düzenlenen teknik şartnamesinin 5.3 maddesinde, “İstihdam edilecek personel için yemek ücreti verilmeyecektir.” Denilmektedir.

İlçe Emniyet Müdürlüğü ile imzalanan “kgys-tedes ek protokolü” uyarınca, KGYS-TEDES hizmet binası içerisinde çalışan hem emniyet personeline hem de hizmet alımı yoluyla çalışan personele günlük olarak yemek verilmiştir. Emniyet ve hizmet alımı yoluyla çalışan personel ayrı ayrı olarak değerlendirildiğinde;

Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliğinin yukarıda da değinilen 2 nci maddesinde yer alan “…2155 sayılı Bazı Kamu Personeline Tayın Bedeli Verilmesi Hakkında Kanuna göre tayın bedeli verilen personel bu yardımdan faydalanamaz” hükmü uyarınca, tayın bedeli alan personele ayrıca yemek verilebilme olanağı bulunmamaktadır. Sorumlularca yapılan savunmada, aynı yönetmeliğin 4 üncü maddesine atıf yapılarak, söz konusu hükmün iş yerinde yemek servisi yapılan hallerde geçerli olacağı öne sürülmekte ise de, madde hükmünde de belirtildiği üzere, bu hüküm iş yerinde yapılan yemek servisinden faydalanılması ile ilgili olduğu açıktır. Yukarıda da belirtildiği üzere, tayın bedeli alan memura ayrıca yemek yardımında bulunulmasına cevaz veren bir hüküm bulunmamaktadır.

2015-2018 Yılı ... İlçe Emniyet Müdürlüğü Kent Güvenlik Yönetim Sistemi-Tedes Projesinin Uygulanmasında Görevlendirilecek Personel ile İlgili Hizmet Alımı” işine ait olarak düzenlenen teknik şartnamesinin yukarıda da değinilen 5.3 maddesinde, hizmet alımı yolu ile çalıştırılan personele ayrıca yemek ücreti verilemeyeceği açıkça hüküm altına alınmıştır. Söz konusu durum tamamen yüklenicinin sorumluluğundadır.

Yine sorumlularca yapılan savunmalarda, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun ek 16 ncı maddesi ve maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar uyarınca, EDS sisteminin uygulanmasına ilişkin tüm giderlerin belediyece karşılanması gerektiği, bu bağlamda personele verilen yemeğinde belediyenin sorumluluğunda bulunduğu ve dolayısıyla bir kamu zararı oluşmadığı ifade edilmekte ise de, zaten tayın bedeli alan personele verilen yemek EDS ile ilgili olan tüm giderler kapsamında yer almamaktadır. Yine belediyece hizmet alımı yoluyla personel sağlayarak yukarıda yer verilen Kanun hükmü uyarınca yapması gerekeni yapmıştır. Bu hizmet alımı esnasında çalışanlara ayrıca yemek verilmeyeceğini hüküm altına alarak bu konuda yükümlülüğü yükleniciye bırakmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, Belediye ile Emniyet Müdürlüğü arasında imzalanan protokole istinaden oluşturulan Elektronik Denetleme Sisteminde (EDS) çalışan şirket personeli ile emniyet mensuplarına mevzuata aykırı olarak yemek yardımı yapılması neticesinde oluşan ... TL kamu zararının; sorumlularına ödettirilmesine oy çokluğuyla karar verildi.

Azınlık Görüşü:

Başkan .....ve Üye ......’ın karşı oy gerekçesi: Savunmalar uyarınca ilişik edilmemesi uygun olur.